20-nji bap — Ilkinji işdäki gurbanlyklar
GSAM 311.1"Mukaddeslerimi maňa jemläň; gurbanlyk arkaly meniň bilen äht baglaşanlary. Asmanlar hem onuň dogrulygyny yglan eder; sebäbi Hudaý özü hakemdir."1
GSAM 311.21902-nji ýylyň 3-nji iýunyndaky Review and Herald gazetinde okaýarys:
GSAM 311.2"Häzirki wagtda işe girýänler, işiň başlangyjynda Reb tarapyndan öz işiniň ýüki üstlerine ýüklenen adamlaryň özlerini inkär edişi we pida edişi barada deňeşdirmeçe az zat bilýärler. Geçmişiň tejribesi olara gaýtalanyp-gaýtalanyp gürrüň berilmeli; sebäbi olar geçmişde hakyky işgärleri häsiýetlendirýän şol bir pespällik we özüni pida etmek bilen işi öňe alyp barmaly."
GSAM 311.3Ýene-de, Testimonies for the Church atly eseriniň 7-nji tomunda şu sözler bar:
GSAM 311.3"Biz bu dünýäniň taryhynyň ahyryna golaýlaşýarys we Hudaýyň işiniň dürli ugurlary häzire çenli görkezileninden has köp özüni pida etmek bilen öňe alnyp barylmalydyr."2
GSAM 311.41846-njy ýylda Pastor Beýtsi Şabat meselesi boýunça ilkinji kitabyny ýazmaga we neşir etmäge herekete getiren şertler öň bellenildi. Şeýle hem 1849-njy ýylda Pastor Jeýms Uaýt The Present Truth atly gazetany neşir etmäge başlanda başdan geçiren kyn şertlere hem degilip geçildi.
GSAM 311The Opening Heavens barada Broşýura
GSAM 311.51846-njy ýylyň güýzünde Maine ştatynyň Topsham şäherinde Uaýt hanyma käbir planetalar görkezilen wagtda berlen wiziýadan soň, Pastor Beýts The Opening Heavens atly broşýura niýetlenen elýazmany taýýarlady. Emma ony neşir etmek üçin zerur serişdeler örän azdy. Bu talaby kanagatlandyrmak üçin Massachusetsde ýaşaýan bir gyz dogan, ýaňy mata böleklerinden täze haly dokap, ony ýere düşäpdi; halyny ýerinden alyp satdy we gazanan girdejisini Pastor Beýtse berdi; bu bolsa oňa ikinji kitabyny neşir etmäge mümkinçilik berdi.
GSAM 312Möhürleme işi barada broşýura
GSAM 312.11848-nji ýylyň 18-nji noýabrynda Massachusetsiň Dorchester şäherinde geçirilen möhürleme işi baradaky görkezmeden soň, Pastor Beýts A Seal of the Living God diýen atly üçünji broşýurany ýazdy. Bu ýerde hem çap üçin pul ýetmezçiligi meselesi bilen ýüzbe-ýüz boldy. Ýagdaýy eşiden ýaş dul aýal oba ýerindäki kiçi öýüni satdy we ondan alnan puluň ýarysyny Pastor Beýtse berdi. Şeýlelik bilen ol kitap çap etmek üçin ýene-de pul töläp bildi.
GSAM 312Neşir işiniň talaplary
GSAM 312.21851–52-nji ýyllarda Advent Review and Sabbath Herald gazetasy Nýu-Ýork ştatynyň Saratoga Springs şäherinde çap edildi. Bu ýerde jenap Thompson Pastor Uaýta we onuň aýalyna öýde ýer mugt berdi; we karz alnan mebeller bilen olar ýene-de öý gurmagyň mümkinçiligine eýe boldular.
GSAM 312.3Şol wagtda häzirki hakykata ynanýanlaryň sany artýardy we bu artma bilen Pastor we hanym Uaýtyň şahsy zähmetlerine isleg döredi. Bu hem-de redaktirleme işi ofis kömegine zerurlyk döretdi. Şol wagt başga adamlar hem edebi işde kömek etmäge höweslendiler. Rebbiň öz halkynyň ynamyna jogap hökmünde işleýändigini we zerur wagtda işgärleri ýetişdirýändigini görkezmek üçin, Nýu-Hempshir ştatynyň West Wilton şäherinden bagyşlanan dogan Rebekka Smitiň tejribesini getirýäris:—
GSAM 312.4Bellenen wagt geçenden soň onuň ogly Uriah we gyzy Annie R. mugallymlyk üçin taýýarlyk görmäge uly höwes bilen mekdebe gitmegi isleýärdiler. Eje çagalaryň dünýäniň täsirine berilip barýandygyny duýup gorkdy, we hakykatdanam onuň gorkulary düýbünden esassyz däldi. Enäniň ene-ata söýgisi çagalar tarapyndan hem gaýtadan berildi.
GSAM 313Uriah Smit Phillips akademiýasynda
GSAM 313.11848–1851-nji ýyllar aralygynda ogul Nýu-Hempshir ştatynyň Ekseter şäherindäki Phillips akademiýasyna barýar; ol ýerde talyplar kollej kursunyň ilkinji ýylyndan geçirilýärdi, şonuň üçin kollege girende olar bir ýyl öňde bolýardy. Ol bu kursy tamamlady. 1851-nji ýylda ol kollege gitmek üçin pul gazanmak maksady bilen zähmet çekdi, ýöne iş berijisiniň işiniň batmagy netijesinde pulyny ýitirdi we şonuň üçin köpden bäri arzuw edilen kollegiýa okuw meýilnamasyndan ýüz öwürdi.
GSAM 313Miss Smit aýal-gyzlar seminariýasynda
GSAM 313.2Uriah akademiýada okaýan mahaly, onuň dogany Charlestown, Massachusetsdäki ýaş zenanlar seminariýasyna barýardy. Ol ýerde okaýan kursy ýakynda tamamlanmakçy bolup, mekdebi terk etjek bolany üçin, oňa we doganyna Nýu-Hempshir ştatynyň Mt. Vernon şäherindäki akademiýada üç ýyllyk mugallymlyk işine, ýyllyk 1000 dollar hak hem-de iýmit we otag bilen üpjün edilmek şerti bilen teklip edildi.
GSAM 313.3Şol döwürde ene "häzirki hakykaty" kabul etdi. Onuň çagalarynyň bähbidine edýän dogalary indi, mümkin boldugyça, öňküsinden-de has çuňňur we tutanýerli boldy. Pastor Beýts West Wilton şäherine sapar etdi, we ony kabul edeninde Smit hanym çagalarynyň ýagdaýyny düşündirip, olaryň ruhy täzelenmegi üçin doga etdi. Pastor Beýts birnäçe gün soň Massachusets ştatynyň Somerville şäherindäki Paul Folsom öýünde ýygnaklar geçirmäge garaşýardy, we Smit hanym gyzyna ýygnaga gatnaşmaga çagyrýan hat ýazmaly eken. Bu aralykda Pastor Beýts we ene, Hudaýyň onuň ýüregine täsir edip, ýygnaga gitmäge höweslendirmegini haýyş etmeli ekenler.
GSAM 313Iki düýş ýerine ýetdi
GSAM 313.4Pastor Beýts ýygnanyşygyň geçiriljek otagynda hiç haçan bolmandy, şonuň üçin onuň ýerleşişi barada hiç zat bilmeýärdi. Ýygnakdan öňki gije ol şol otagda bolandygyny we gapydaky oturgyçdan başga ähli oturgyçlaryň doldurylandygyny düýşünde gördi. Şeýle hem düýşünde gördi: ol çykyş etmegi meýilleşdiren mowzugyndan başga bir mowzuga geçip, mukaddes ýer meselesi barada gürrüň etdi; olar ilkinji ilahi aýdyp, doga edip, ikinji ilahi aýdyp, ol bolsa Mukaddes Kitabyny açyp okaýandygyny, "Iki müň üç ýüz gün geçenden soň mukaddes ýer arassalanar," diýip kartadaky mukaddes ýeriň şekline barmak bilen görkezende, gapy açyldy we bir ýaş zenan girip, boş oturgyja oturdy. Ol şeýle hem bu adamyň Annie R. Smit bolandygyny, onuň derrew gyzyklanandygyny we hakykaty kabul edendigini düýşünde gördi.
GSAM 314.1Pastor Beýtsiň ýygnagy Şabat (şenbe güni) geçirildi, we şol gün mekdep bolmandygy üçin Annie "Diňe ejemi hoşal etmek üçin bararyn" diýdi. Şol Şabatdan öňki gije ol düýşünde ýygnaga baryp, gijä galandygyny, gapydan girende birinji ilahi aýdylyp gutarypdyr, doga edilipdir we olar ikinji ilahi gutarmakçy bolýardy; girende gapydaky oturgyçdan başga ähli oturgyçlaryň doldurylandygyny gördi; belent, mertebeli, hoşniýetli bir çykyş ediji öň hiç görmedik bir diagramma görkezip, gaýtalaýardy, "Iki müň üç ýüz gün geçenden soň mukaddes ýer arassalanar." Ol düýşünde onuň aýdanlarynyň özüne uly gyzyklanma döredendigini we olaryň hakykatdygyny gördi.
GSAM 314.2Ol ýygnaga ýeterlik wagtynda çykdy, ýöne ýoly ýalňyşdy we ikinji himniň soňky setirleriniň aýdylyşyna çenli baryp bilmedi. Ol içeri girende, her zat düýşünde görendigi ýaly eken, we düýşindäki şol bir adam hem Daniýel 8:14-däki teksti şol bir usulda gaýtalaýardy. Bu onuň ýüregine derrew ynam getirdi.
GSAM 314.3Pastor Beýts ol gapydan girip ornuna oturýança öz düýşi barada pikir etmedi. Ol başga bir mowzukda gürleşmäge taýýarlandy, ýöne akly hemişe mukaddes ýer meselesine gaýdyp gelýärdi. Ol teksti gaýtalaýan mahaly düýşi ýene-de ýadyna gelip, diňleýänleriniň ýüregine ýetmek üçin sessiz kömek dileýärdi. Geçen wagty düşündirmekde ol uly erkinlik duýdy, bu barada Annie hem gowy düşünýärdi. Soňra ol üçünji perişdäniň habarynyň we Şabat gününiň hakykatyny düşündirdi.
GSAM 315Annie Smit Hakykaty Kabul Edýär
GSAM 315.1Ýygnagy gutaranda, ol Annie-niň ýanyna gelip: "Men pikir edýärin, bu West Wiltonly gyz dogan Smitiň gyzy. Men seni öň hiç görmändim, ýöne ýüzüň maňa tanyş görünýär. Geçen agşam seni düýşümde gördüm" diýdi. Soňra Annie öz düýşüni gürrüň berdi. Ol ýygnagy terk edende, duýgulary we arzuw-niýetleri düýbünden üýtgäpdi, sebäbi şol ýerde şol pursatda Şabat hakykatyny kabul edipdi.
GSAM 315.2Ol seminariýa gaýdyp geldi, çemodanyny gaplady we öýüne gitdi. Pastor Uaýtyň neşir işindäki aladalaryny we wagyz işindäki zähmetlerini eşidenden soň, Hudaýyň ony ofis işlerinde oňa kömek etmäge çagyrandygyny duýdy. 1851-nji ýylyň awgustynda gazet Parižden Nýu-Ýork ştatynyň Saratoga Springs şäherine göçürilende, Miss Smit işgärleriň biri hökmünde şol ýere gitdi.
GSAM 315Gurbanlyk we Bagyşlama
GSAM 315.3Review žurnalynyň 2-nji tomynyň 7-nji sanynda, öňki meýilnamalaryny ýönekeý, sada işi üçin goýberenden soň duýgularyny beýan edýän birnäçe setir bar. Ol şeýle diýýär:
GSAM 315.3"Men Guzy nirä ýol görkezse, onuň yzyna düşmek üçin ähli zady terk edendigime ynanýaryn. Ýer öz çekijiligini düýbünden ýitirdi. Meniň umytlarym, şatlyklarym, söýgilerim indi hemmesi ýokardaky we ylahy zatlarda jemlenýär. Men başga hiç bir ýer islemeýärin, diňe Isanyň aýaklarynyň golaýynda oturyp, ondan öwrenmek isleýärin — başga hiç bir iş islemeýärin, diňe gök Atamyň gullugynda bolmak isleýärin — başga hiç bir lezzet islemeýärin, diňe ähli düşünjeden ýokary bolan Hudaýyň parahatlygyny isleýärin."
GSAM 315.4Gyz dogan Annie-niň ofiste korrektor we ş.m. kömegi wagtynda boldy. Üç ýyl boýy ol yhlasly we netijeli zähmet çekdi, diňe iýmit we geýim aldy. Bu döwrüň ahyrynda tuberkulýoz ony öz pidasy hökmünde belläpdi. Bu uzak dowam edýän we ölümli keseliň ýiti döwründe ol käbir owadan goşgular ýazdy; olaryň iň şirini "Home Here and Home in Heaven" atly goşgy boldy. Onuň giriş sözleri, 1855-nji ýylyň 26-njy iýulynda, ölüminden bir gün öň ýazylan, häsiýetinde giňden ösüp ýetişen ýönekeýlik we pespällik häsiýetleriniň owadanlygyny şeýle gowy beýan edýärkä, biz ony doly getirmän durup bilmeris:
GSAM 316Kyn şertlerde öý dolandyrmak
GSAM 316.31852-nji ýylyň aprel aýynda Pastor Uaýt Saratoga Springsden Nýu-Ýork ştatynyň Rochester şäherine göçdi. Şol şäherde, Mt. Hope prospektiniň 124-nji jaýynda olar ilkinji gezek karz alnan zatlaryň ýerine satyn alnan zatlar bilen öý hojalygyny gurdular. Emma neşir işini üstünlikli etmek, gazetanyň yzygiderli çykmagyny üpjün etmek we hakykaty giňden ýaýratmak islegi bilen olar durmuşdaky köp adaty rahatlyklardan ýüz öwrüpdiler.
GSAM 316.4Şol döwürde öý hojalygyny nähili başlandyklaryny 1852-nji ýylyň 16-njy aprelinde Uaýt hanym tarapyndan S. Howlandyň maşgalasyna ýazylan aşakdaky hususy hatdan okaň:—
GSAM 316.5"Biz häzir Rochesterde ýerleşip başlaýarys. Bir ýyllyk 175 dollara köne bir öýi kärendä aldyk. Öýde matbaa bar. Ol bolmasa, ofis üçin ýyllyk 50 dollar tölemeli bolardyk. Biziň ýagdaýymyza seredip, mebellerimizi görseňiz, gülerdiňiz. Iki köne ýatylýan çarçuwany her biri 25 sentden satyn aldyk. Erim maňa alty sany köne stul getirdi, olaryň hiç biri birmeňzeş däl, olaryň ählisine bir dollar tölendi, we gysga wagt soňra ol maňa oturgyjy bolmadyk dört sany köne stul hem getirdi, olaryň ählisine 62 sent tölendi. Stullaryň çarçuwasy berkdi, men olary matadan oturgyç tikdim. Ýag gaty gymmat, şonuň üçin ony satyn almaýarys, kartoşka hem alyp bilmeýäris. Ýagyň ornuna miwe sosi, kartoşka ýerine hem şalgam ulanýarys. Ilkinji naharlarymyzy iki boş un çeleginiň üstüne goýlan ojak agzyny ýapýan tagtanyň üstünde iýdik. Eger Hudaýyň işi öňe ilerlense, biz kynçylyklary çekmäge taýýar. Bu ýere gelmegimizde Rebbiň eli bardygyna ynanýarys. Iş üçin giň meýdan bar, emma işgärler az. Geçen Şabat güni ýygnanyşygymyz ajaýyp boldy. Reb öz huzury bilen ruhlandyrdy."
GSAM 317Imanlylaryň sahylygy
GSAM 317.11852-nji ýylyň 6-njy maýynda Roçesterde çap edilen Review žurnalynyň ilkinji sanynda, Saratogadan Roçestere göçmegi barada gürrüň berilip, Pastor Uaýt şeýle diýdi:
GSAM 317.2"Doganlar gazetany goldamak üçin garaşýanlarymyzdan hem köp serişdeleri üpjün etdiler. Saratoga Springs-den bu şähere göçmek we gazetany çykarmak üçin çykdajylarymyz uly bolmagyna garamazdan, biz karzdan azatdyrys."
GSAM 317Işgärleriň gurbanlygy
GSAM 317.314-nji oktýabrdaky 12-nji sanyň iş belliginde şeýle okalýar:
GSAM 317.3"Ofis bolsa karzda däl, sebäbi soňky alty aýyň dowamynda ofiste işleýän Belden we Stowell doganlar diňe iýmit haklaryndan biraz artyk aldylar. Şol bir işde işleýän beýleki adamlar hem olar ýaly az mukdarda aldylar. Häzirki hakykatyň ähli dostlary üçin gelýän girdejileriň ýetmezçiligini doldurmaga kömek etmek, esasan-da biziň ýoklugymyzda, keselligiň arasynda Review and Herald neşirini çap etmekde gaty zähmet çekenleriň amatly goldawa eýe bolmagyny üpjün etmek örän hoş boljakdyr."
GSAM 317Rochester, N.Y.-de goşulanlar
GSAM 317.41852-nji ýylyň tomsunda, Rochesterde neşir işi doly başlanylanda, Pastor Uaýt we onuň aýaly at we araba bilen üç aýlyk syýahata çykyp, gündogara tarap Maine ştatynyň Bangor şäherine çenli baryp, ýolda ýygnaklar geçirip we ýaýran Şabat saklaýjylary zyýarat etdiler. Olaryň gaýdyp gelmeginden öň, 26-njy sentýabrdan başlap, Pastor J. N. Andrews 124 Mt. Hope Avenue salgysyndaky jaýda birnäçe hutba okady. Şol wagt sekiz sany Birinji gün Adwentisti häzirki hakykaty kabul etdi, ýazyjy hem şolaryň biri boldy.
GSAM 318Oswald Stowell Şypa Tapdy
GSAM 318.1Oktýabr aýynyň bir anna güni agşam, Pastor Uaýt we onuň aýaly gündogar syýahatlaryndan öýlerine dolandylar. Ertesi gün (Şabat) biz olary Şabat ýygnagynda ilkinji gezek gördük. Bu ýygnak wagtynda matbaa işgäri Oswald Stowell örän agyr plewrit hüjüminden ejir çekýärdi we lukmany ony ölüp gider diýip hasap edipdi. Doktor onuň üçin "hiç zat edip bilmejegini" aýtdy. Ybadat wagtynda Oswald goňşy otagda uly fiziki azap çekýärdi. Ybadatyň ahyrynda ol özüniň üçin doga edilmegini haýyş edip habar iberdi. Men hem beýleki adamlar bilen bilelikde doga etmäge çagyryldym. Biz onuň ýatagynyň başynda baş egdik, we dogalar edilýän mahaly Pastor Uaýt ony "Rebbiň ady bilen" ýag bilen mazlady. Hudaýyň Ruhynyň aýdyň bardygy duýuldy we ol derrew sagaldy. Doga gutaranda biz turanymyzda ol ýatagynda oturyp, öňki agyryly ýerleri bolan gapdaljagyny urup, "Men doly sagaldym. Ertir el basyjyny işledip bilerin" diýdi. Iki gün soňra ol ony işledip başlady.
GSAM 318Rochester toparynyň öňündäki Uaýt hanymynyň wiziýasy
GSAM 318.2Dogan Stowell-i sagaltan şol bir bereket, has-da uly mukdarda Uaýt hanyma degdi, we Pastor Uaýt oňa seredip: "Ellen wiziýada; bu ýagdaýynda ol dem almaýar. Eger siziň haýsydyr biriňiz bu hakykata göz ýetirmek isleýän bolsaňyz, ony barlap bilersiňiz" diýdi. Ol takmynan bir sagat ýigrimi minutlap şol wiziýada galdy. Şol ýagdaýda ol sözler aýtdy, käwagt aýdyň jümleler hem aýtdy; ýöne iň ünsli barlagda hem onuň bedeninde dem alşy anyklanmady.
GSAM 319Ýygnaga gatnaşmadyk agzanyň özüni alyp barşy baradaky wiziýa
GSAM 319.1Uaýt hanym bu wiziýadan çykansoň, görenlerini tassyklady. Pastor Uaýt we onuň aýaly gündogar syýahatlaryndan gaýdyp gelmezden ozal, biziň aramyzda biri şäherden çykyp, Miçigan ştatynda iş boýunça syýahat edýärdi. Şonuň üçin ol bu ýygnaga gatnaşmady we hiç wagt Pastor Uaýty ýa-da onuň aýalyny görmändi. Wiziýasyny gürrüň berende, Uaýt hanym bize, beýleki zatlaryň arasynda, syýahat edýän we öýünden daşda bolan bir adamyň Hudaýyň kanuny we Şabat barada köp gürrüň edýändigini, emma şol bir wagtyň özünde bir buýrugy bozýandygyny görendigi barada gürrüň berdi. Ol bu adamy hiç wagt görmändigini, ýöne onuň ýagdaýynyň oňa açylyp görkezilendigine görä, bir gün ony görjekdigine ynanýandygyny aýtdy. Emma biziň aramyzda hiç kim ony tanşymyz diýip pikir etmedi.
GSAM 319.2Ýokardaky wiziýanyň bolaly bäri takmynan alty hepde geçensoň, öňde agzalýan dogan Miçigan ştatyndan dolanyp geldi. Uaýt hanym onuň ýüzüne seredip, doganlaryň birine: "Bu men wiziýada gören we size gürrüň berýän adam" diýdi. Bu wiziýa bu dogana, onuň aýalynyň we birnäçe beýleki adamyň öňünde gürrüň berilende, Uaýt hanym oňa: "Natanyň Dawuda aýdyşy ýaly: 'Sen şol adamsyň'" diýdi. Soňra ol, pygamberlik sowgady bilen günäleri üçin tankyt edilende käbir adamlaryň etjek diýip Pawlusyň aýdany ýaly etdi: "Emma hemmeler pygamberlik etse we ynanmaýan ýa-da öwrenmedik biri gelse, hemmeler onuň günäsini paş edýär, hemmeler oňa höküm edýär; şeýlelik bilen onuň ýüreginiň gizlinlikleri aç-açan bolýar; we şonuň üçin ýüzüni ýere goýup Hudaýa ybadat edip, Hudaýyň hakykatdan hem siziň arasynda ekenini aýdýar."3 Uaýt hanym onuň ýalňyşlyklaryny gaýtadan aýdyp berenden soň, bu dogan aýalynyň öňünde diz çöküp, gözýaşlary bilen oňa we ýygnanan az sanly adamlara: "Hudaý hakykatdan hem siziň bilen" diýdi we soňra Miçiganda ýedinji buýrugy bozup eden hereketlerini doly boýun aldy; olar edil bolup geçen wagtynda bäş ýüz milden hem uzakda wiziýada aýan edilipdi.
GSAM 320.1Şeýlelik bilen birnäçe hepdäniň dowamynda şaýatlyklaryň berk tassyklanmagyny gördük. Olar diňe bir gaýrytebigy güýç tarapyndan döredilen diýip däl, eýsem adamlaryň günälerini aç-açan ýüzleşdirýän çeşmeden gelip çykypdyr diýip hem aýtdyk.
GSAM 320Uriah Smitiň Review ofisi bilen baglanyşygy
GSAM 320.2Review žurnalynyň 3-nji tomy çap edilýän döwürde Uriah Smit Şabat gününi bellemäge başlady we şol žurnalyň ofisine baglanyşdy; ol ýerde köp ýyllar boýy ýazyjy we redaktor bolup işledi. Onuň gazetde çap edilen ilkinji işi "The Warning Voice of Time and Prophecy" atly goşgy bolup, ol 1853-nji ýylyň 17-nji martynda çykdy.
GSAM 320.3Pastor Smit üçünji perişdäniň habaryny ilkinji gezek 1852-nji ýylyň 10–12-nji sentýabr aralygynda Nýu-Hempshir ştatynyň Waşington şäherinde geçirilen konferensiýada eşitdi. West Wilton öýüne dolanyp, eşidenlerini üns bilen öwrenip, 1852-nji ýylyň dekabrynyň ilkinji Şabatynda ýedinji güni bellemäge başlady. Ol 1853-nji ýylyň 3-nji maýynda Nýu-Ýork ştatynyň Rochester şäherindäki Review ofisi bilen baglanyşyk gurdy; ol ýerde özü we dogany Annie akademiýada ýyllyk 1 000 dollar we iýmit şertnamasy bilen okuw bermek ýerine iýmit we geýim üçin zähmet çekdiler. Şeýle, başlangyç döwürde üçünji perişdäniň habarynyň işini gurnamak üçin edilen käbir pidakärlikler şulardan ybaratdy.
GSAM 320Din gullukçysy wezipesine bellenildi
GSAM 320.4Takmynan 1863-nji ýylda Pastor Smit jemgyýetçilik çykyşlarynda öz zehinini ulanmaga başlady. 1866-njy ýylda ol Hoş Habaryň gullukçysy wezipesine bellenildi, şondan soň Atlantikadan Pasifik okeanyna çenli dürli ştatlarda geçirilen kamp-ýygnaklarda we konferensiýalarda, şeýle hem öz kilisesi bolan Battle Creek kilisesindäki pastorlyk işlerinde köp zähmet çekdi. Battle Creek kollejiniň açylmagyndan soň, ol şol okuw jaýynyň Mukaddes Kitap bölüminde az-da köp ders berdi. Review and Herald neşiriniň bähbidine 1894-nji ýylda Atlantika okeanyny geçip, Ýewropanyň dürli ýurtlaryna sapar etdi. Siriýada bolýan mahaly ol gyzgynlyga tutuldy we onuň täsirlerinden doly gutulmady.
GSAM 321Elli ýyl dynçsyz zähmet
GSAM 321.11853-nji ýyldan 1903-nji ýyla çenli, ýarym asyrlap, Pastor Smitiň Advent Review and Sabbath Herald žurnaly bilen üznüksiz diýen ýaly redaktorlyk gatnaşyklary boldy; şol döwrüň uly böleginde ol žurnalyň doly redaktorlyk dolandyryşyny öz üstüne aldy. Hatda ölüm gününde, insultdan urulan mahaly hem, çap etmek üçin taýýarlanan material bilen ofise barýardy. Ol şeýle hem bu dini guramanyň edebiýatyna birnäçe möhüm jild goşdy. Bu eserleriň hatarynda Thoughts on Daniel and the Revelation, Nature and Destiny of Man, Sanctuary and Twenty-three Hundred Days barada giňeldilen jild, The Marvel of Nations we Modern Spiritualism bar. Bu jildleriň ilkinji jildi esasan gijäniň dokuz sagady bilen gijäniň ortasy aralygynda, gündelik redaksiýa we ofis işleri tamamlanandan soň ýazyldy.
GSAM 321Pastor Smitiň Ölümi
GSAM 321.2Onuň durmuşy peýdaly we bereketli boldy. Ol 1903-nji ýylyň 6-njy martynda Isada uklap, zähmetlerinden dynç alýar. Emma hakykatdanam aýdylyp bilner: "Onuň işleri onuň yzyna düşýär," we ol ölüp-de, henizem gürleýär.