Kgaolo 13 — Matshwao a Kaelo ya Modimo

GSAM 198.1“A Modimo o kile a leka go tsaya setšhaba go tswa mo gare ga setšhaba se sengwe, ka diteko, ka ditshupo, le ka dikgakgamatso, le ka ntwa, le ka letsogo le le maatla, le ka letsogo le le otlolotsweng, le ka ditšhošetso tse dikgolo, go ya ka tsotlhe tse Morena Modimo wa gago a di dirileng mo go wena kwa Egepeto fa pele ga matlho a gago? Go wena go supilwe, gore o tle o itse gore Morena ke ene Modimo; ga go na ope gape kwa ntle ga gagwe.”¹

GSAM 198.2Ke ka fa Morena a dirileng ka teng go tsaya setšhaba mo gare ga setšhaba sa baheitane, gore a ba gogele kwa ntle kwa a neng a ka buela molao wa gagwe kwa go bone, le kwa a neng a ka ba neela one o gabilwe mo matlapeng. Dikgakgamatso tse ga di a ka tsa dirwa go kgotsofatsa keletso ya bone ya go itse; mme e le gore ba itse ka tlhomamo gore yo o neng a “dirile dilo tse dikgolo kwa Egepeto; ditiro tse di gakgamatsang mo lefatsheng la Ham, le dilo tse di boitshegang fa go bapa le Lewatle le lehibidu,”² le yo o neng a buile le bone go tswa mo gare ga molelo le mosi wa tlhogo e e shang ya Sinai, e ne e se ope gape fa e se Modimo yo o tshelang le wa nnete, Mmopi wa dilo tsotlhe.

GSAM 198Pitso ya ga Moshe go tswa mo Setlhatshaneng se se Shang

GSAM 198.3Moshe ka boene o ka bo a sa kgona go rotloetsa Baiseraele go tswa kwa Egepeto ka go ba bolelela fela gore, “Fa ke ne ke disa dinku kwa sekakeng, ke ne ka nna le kutlwelobotlhoko ka lona mo bokgokgontsheng jwa lona, mme jaanong ke tsile go lo ntsha mo Egepeto, jaaka ke ne ka leka go dira fa ke ne ke bolaya Moegepeto pele ga ke tshabela kwa lefatsheng la Midiane.”

GSAM 199.1Go ne go tlhokega setlhare se se shang se se sa senyegeng, le lentswe le le utlwalang le le tswang mo gare ga dikgabo, go kgodisa tota le Moshe gore ke ene a tshwanetseng go “tsamaya a ye go ntsha batho mo Egepeto.” E ne e le ka mokgwa o o gakgamatsang o a neng a amogela thomo ya gagwe, pitso ya gagwe e e kwa godimo le e e boitshepo, senolelo se se neng se tla gapa maikutlo a bakaulengwe ba gagwe ka bonako, le go baakanyetsa megopolo ya bone se se neng se tla latela, mme ka jalo go ba isa kwa go amogeleng Moshe, ka fa tlase ga Modimo, jaaka moeteledipele wa bone.

GSAM 199.2Fa e le gore go kile ga nna le nako go tloga ka tsogo ya Mmoloki fa balatedi ba gagwe ba ba hutsafetseng le ba ba kgobegileng marapo ba ne ba tlhoka go kgothadiwa ke go nna teng ga gagwe le mafoko a gagwe a a rotloetsang, e ne e le ka nako eo bangwe ba badumedi ba ba hutsafetseng le ba ba bogisiwang ba neng ba itshwareletse ka tumelo e e tiileng morago ga “mokgosi wa bosigogare” wa 1844; mme fa Modimo a kile a bua ka tlhamalalo le meya e e hutsafetseng ka tlhomologo, go ne go ka lebega gore ruri o ne a ka dira jalo ka nako e e ntseng jalo, le go batho ba ba ntseng jalo.

GSAM 199Go Nna Teng ga Morena go Solofeditswe

GSAM 199.3Yo o sa lekanyediweng mo ditseleng kgotsa mekgweng ya go dira, le yo o beileng dimpho tsa Mowa mo phuthegong ya gagwe “fa Keresete a boela kwa legodimong,”³ o solofeditse go nna le balatedi ba gagwe mo go rutiweng efangele, “go ya bokhutlong jwa lefatshe.”

GSAM 199.4Mo tseleng yotlhe Morena o ntse a ikemiseditse go bontsha maatla a gagwe le dimpho tsa gagwe le ba ba neng ba mo batla ka botlalo. A ga a ka a bua fa a ne a naya tiro ya efangele, a re, “ba ba dumelang ba tlaa dirisa thata ya me go kgoromeletsa ntle mewa e e maswe, ba tlaa bua dipuo tse di ncha. Ba tlaa nna le thata ya go tshwara dinoga ba babalesegile, mme fa ba a nwa le fa e le eng se se bolayang ga se kitla se ba utlwisa botlhoko: Ba tlaa kgona go baya balwetse diatla ba ba fodisa”?⁴

GSAM 199Dimpho tsa Mowa ka Nako ya Phetogo

GSAM 199.5Go ne go na le dipontsho dingwe tse di gakgamatsang tsa maatla a Morena le diponagatso tsa neo ya boporofeti ka nako ya Phetogo ya Lekgolokgolo la bo lesome le borataro la dingwaga, le mo metlheng e e neng ya latela. D'Aubigné o bua ka ga dipolelelopele tsa ga John Huss. Charles Buck, mo Religious Anecdotes ya gagwe, o bolela ka ga boporofeti jwa ga George Wishart, ka 1546. John Wesley, mo dikwalong tsa gagwe, o bolela ka ga dipolelelopele tsa ga Jonathan Pyrah, le go diragala ga tsone. Moruti J. B. Finley, mo bukeng ya gagwe ya botshelo, o bolela ka ga ponatshegelo e e gakgamatsang le phodiso mo go ene ka sebele, ka selemo sa 1842. The Christian Advocate (ya Methodist) e gatisitse pego e e kgatlhisang ka ga ponatshegelo e e gakgamatsang le dipholo tsa yone, jaaka e neilwe Ngaka Bond, wa phuthego eo, ka nako ya bodiredi jwa gagwe. Tse e ne e le ditshupo go ba ba neng ba batla Morena ka boikokobetso, gore ga a fetoga, le gore o ne a sa ntse a tla bua le batho ba gagwe ka neo ya boporofeti.

GSAM 200Phuthego ya Masalela e Tla Nna le Mowa wa Boporofeti

GSAM 200.1Go na le dipolelo tse di phepafetseng le tse di totileng mo Dikwalong tsa gore Morena o tla bonatsa ka go kgethega dimpho tsa Mowa wa gagwe, bogolo jang mpho ya boporofeti, mo bathong ba ba tla fitlhelwang ba letile go tla ga gagwe. Temana ya ntlha e re e lebisang tlhokomelo e fitlhelwa mo lekwalong le le kwaletsweng Bakorintha, mme e bua jaana: “Ga ke ka ke ka khutlisa go leboga Modimo kaga dineo tse dintle tse o di lo neileng, gore jaanong lo bo lo le ba ga Keresete. O humisitse botshelo jwa lona jotlhe. O lo neile nonofo ya go bua kaga gagwe le go lo naya go tlhaloganya boammaaruri. Fela jaaka bosupi jwa ga Keresete bo ne jwa tiisiwa mo go lona. Jaanong lo na le letlhogonolo le tshegofatso; mpho nngwe le nngwe ya semowa le nonofo go dira go rata ga one, dilo tse ke tsa lona mo lobakeng lono lwa go letela go bowa ga Morena wa rona Jesu. O tlaa lo tlhomamisa go ya bokhutlong gore lo tlhokisiwe boleo le molato ka letsatsi le o tlaa bowang ka lone.” (thanolo ya lefoko ka lefoko ya KJV)⁵

GSAM 200.2Mo Tshenolong re bala ka “masalela”—phuthego ya bofelo ya efangele: “kgogela e e gaketseng ya bolola go ya go tlhasela bana ba mosadi [phuthego] ba ba setseng, botlhe ba ba neng ba tshegeditse ditaolo tsa Modimo le go nna le bosupi jwa ga Jesu Keresete.”⁶ Re botsa gore, “Bosupi jwa ga Jesu” ke eng, jo phuthego ya bofelo e tshwanetseng go nna le jone, mme jo mo go tiisiweng ga jone bo baakanyetsang tsela ya ponagatso ya dimpho tsotlhe tsa Mowa? Go potso e, re bona karabo mo bosuping jwa ga moengele go Johane kwa setlhaketlhakeng sa Patamo: “Ka wela fa dinaong tsa gagwe go mo obamela, mme a re, ‘Nnyaa! o se ka wa nkobamela! Gonne ke motlhanka wa Modimo fela jaaka wena, le jaaka bakaulengwe ba gago ba ntse mo Moreneng, ba ba supang ka tumelo ya bone mo go Jesu. Obamela Modimo! Gonne bosupi jwa ga Jesu ke mowa wa seporofeso.’”⁷

GSAM 201.1Tlhaloso e e filweng ke moengele e supa gore ke “mowa wa boporofeti” o o iponagatsang mo phuthegong e e letetseng Keresete o o baakanyetsang tsela ya dimpho tsotlhe, le gore ntwa e a lwelwa kgatlhanong le phuthego ya “masalela” ka ntlha ya go nna le mpho eo mo go yone.

GSAM 201Bosupi jwa ga Paulo ka ga Dimpho

GSAM 201.2Lokwalo lwa ga Paulo lo lo yang kwa go ba-Tesalonika lo supa gore letsatsi la Morena—letsatsi la bofelo la katlholo e e diragatsang—le tla tla mo bathong ba bantsi “jaaka legodu mo bosigong”; mme ga le kitla le tshwara bana ba ba ikanyegang ba Morena ka tsela e, ka gonne ke “bana ba lesedi le ba motshegare.” Mo go tse dingwe tsa dithuto tsa gagwe mo bathong bao ba ba neng ba disitse o bua jaana, “Se hupetseng Mowa O O Boitshepo. Se tshegeng ka tshotlo ba ba porofitang, mme sekasekang sengwe le sengwe se se buiwang gore lo tlhomamise gore se boammaaruri, mme fa se le boammaaruri, se amogeleng.”⁸

GSAM 201.3Ka ga lefoko la Segerika la propheteias, le le ranoleletsweng fano e le boporofeti, Greenfield, mo bukeng ya gagwe ya Greek Lexicon, o bua jaana, “Tiriso ya neo ya boporofeti, ka tlhaloso e, 1 Bathesalonia 5:20.” Le tsone ditlhaloso tsa mafoko tsa ga Parkhurst, Robinson, le Liddell le Scott di dumalana le seno. Jalo he, seno ke bosupi jo bo phepafetseng gore mpho ya nnete ya boporofeti e tla nna le phuthego e e letetseng go tla ga bobedi ga ga Keresete. Kgalemo ga se go nyatsa mpho, mme ke go e leka; fa go bonwa pontsho e e molemo, go “itshwarelela” mo go yone.⁹

GSAM 201Go Diragadiwa ga Tsholofetso

GSAM 201.4Re setse re bone pele ka fa Morena a simolotseng go bontsha neo ya boporofeti ka teng ka nako ya phasalatso ya melaetsa ya baengele ya ntlha le ya bobedi. Neo eno e godisitswe ka botlalo go feta pele go tloga fa malatsi a dikete di le pedi le makgolo a mararo a fela. Morena o ne a itlhophela sedirisiwa sa gagwe mo maikaelelong a, a tlhopha jaaka moemedi wa gagwe mongwe yo o neng a sa neela tsotlhe fela mo go ene, mme gape botshelo jwa gagwe bo ne bo le mo kotsing, “yo o bokoa go gaisa botlhe.”¹⁰ Mo dikgweding di le pedi morago ga go feta ga nako eo, Mohumagatsana Ellen G. Harmon, wa kwa Portland, Maine, yo ka nako eo a neng a na le dingwaga di ka nna lesome le bosupa fela, o ne a simolola go amogela ditshenolo go tswa go Morena.

GSAM 202.1Jaaka ke nnile le sebaka sa go buisana le batho ba ba neng ba nna kwa Portland ka nako ya ponatshegelo ya ntlha, mme gape ke ne ke itse Mohumagadi Haines, kwa ntlong ya gagwe Mohumagatsana Harmon a neng a bona ponatshegelo ya gagwe ya ntlha, ke tla anela dintlha jaaka ke di neetswe ke batho bao.

GSAM 202.2Ka nako eo, Mohumagatsana Harmon o ne a le mo seemong se se maswe thata sa botsogo. Ka dibeke di le mmalwa o ne a batlile a sa kgone go bua go feta go sebela. Ngaka nngwe e ne e sweditse gore bothata jwa gagwe e ne e le lehuba le le tsamaisanang le go kgobokana ga metsi mo mmeleng. O ne a re makgwafo a gagwe a moja a ne a bodile, a molema a na le bolwetse jo bo masisi, le gore pelo ya gagwe e ne e amegile. O ne a re ga a dumele gore o ka tshela nako e telele, le gore o ne a ka tlhokafala nako nngwe le nngwe. O ne a sokola thata go hema fa a rapame. Mo bosigong o ne a bona boikhutso fela ka go tshegediwa mo bolaong a batlile go dula. Go gotlhola le go tswa madi mo makgwafong kgapetsakgapetsa go ne go fokoditse maatla a mmele wa gagwe thata.

GSAM 202Ponatshegelo ya Ntlha ya ga Mohumagatsana Harmon

GSAM 202.3Ka nako e a neng a nna le ponatshegelo ya gagwe ya ntlha o ne a nna kwa ga Mohumagadi Haines. E ne e le mo mosong, mme ba ne ba le mo kobamelong ya lelwapa. Go ne go na le batho ba le batlhano ba ba neng ba le teng, botlhe e le bokgaitsadi mo tumelong. Ba bangwe ba ne ba rapile, mme Mohumagatsana Harmon a ntse a rapela ka go sebela, fa maatla a Modimo a fologa ka tsela e e gakgamatsang thata, a ama botlhe ba ba neng ba le teng ka phepafalo, mme ka ponyo ya leitlho a sa tlhole a lemoga sotlhe se se neng se direga mo tikologong ya gagwe—o ne a le mo ponong.

GSAM 202.4Mo phuthegong e e latelang o ne a bolelela badumedi kwa Portland se a neng a se bontshitswe. Ba ne ba na le tshepo e e tletseng ya gore e ne e le go tswa go Morena. Ka nako eo go ne go na le ba ka nna masome a marataro kwa Portland ba ba neng ba e amogela jaaka tiro ya Morena. Go ne go na le maatla a a neng a tsamaelana le ponatshegelo, le fa e ne e anelwa, a a neng a ka tswa fela mo Modimong. O ne a nna a na le maikutlo a a tseneletseng a dikgang tsa bosakhutleng, mme go ne go lebega a tletse ka poitshego e e sa buesegeng ya gore mongwe yo mmotlana le yo bokoa jaaka ene a ka tlhophiwa go nna sedirisiwa se Morena a tla fetisang lesedi ka sone kwa bathong ba gagwe. O ne a bolela gore fa a ne a le mo ponong o ne a lebega a dikologilwe ke baengele ba ba phatsimang mo malwapeng a a galalelang a legodimo, kwa sengwe le sengwe e leng boitumelo le kagiso, le gore e ne e le phetogo e e hutsafatsang go tsoga go fitlhela dilo tsa nnete tse di sa kgotsofatseng tsa botshelo jono jwa loso.

GSAM 203Tshoboko ya Pono ya Ntlha

GSAM 203.1Tshoboko e e khutshwane e e latelang ya ponatshegelo ya gagwe ya ntlha, jaaka a e boleletse badumedi kwa Portland, e tla naya kakanyo nngwe ka ga sebopego sa tsone tsotlhe:—

GSAM 203.2“Fa ke ntse ke rapela, maatla a Modimo a ne a tla mo go nna ka tsela e ke iseng ke ko ke e utlwe pele. Ke ne ke dikologilwe ke lesedi, mme ke ne ke tlhatloga ke ya kwa godimo go tswa mo lefatsheng. Ke ne ka retologa go batla batho ba go tla ga Morena mo lefatsheng, mme ka se ka ka ba bona, fa lentswe le mpolelela le re, ‘Leba gape, mme o lebe kwa godimonyana.’ Ka jalo ka tsholetsa matlho a me, mme ka bona tselana e e tlhamaletseng e e tshesane, e e agilweng kwa godimo ga lefatshe. Mo tseleng eno batho ba go tla ga Morena ba ne ba tsamaya ba ya kwa toropong, e e neng e le kwa bofelong jwa yone jo bo kgakala. Ba ne ba na le lesedi le le phatsimang le le tlhomilweng kwa morago ga bone kwa tshimologong ya tsela, le moengele a neng a mpolelela gore ke ‘mokgosi wa bosigogare.’ Le ne le phatsima mo tseleng yotlhe, le ne le bonesetsa dinao tsa bone, gore ba se ka ba kgopa. Mme fa ba ne ba tswelela ba lebile Jesu, yo o neng a le fa pele ga bone, a ba isa kwa toropong, ba ne ba babalesegile. Mme go ise go ye kae bangwe ba ne ba lapisega; ba ne ba re toropo e ne e le kgakala thata, le gore ba ne ba solofetse go bo ba setse ba tsene mo go yone. Foo Jesu o ne a ba kgothatsa ka go tsholeletsa letsogo la gagwe le le galalelang la moja, mme go tswa mo letsogong la gagwe go ne ga tswa lesedi le le phatsimang, le le neng le apesitse batho ba ba neng ba letetse go tla ga gagwe, mme ba ne ba goa ba re, Haleluya! Ba bangwe ba ne ba ganetsa ka bofefo lesedi le le neng le le kwa morago ga bone, mme ba re e ne e se Modimo yo o neng a ba gogile go fitlha fano. Lesedi le le neng le le kwa morago ga batho bano le ne la tima, la tlogela dinao tsa bone mo lefifing le le feletseng, mme ba kgopa, matlho a bone a fapoga mo tseleng, ba bo ba latlhegelwa ke ponalo ya ga Jesu, mme ba wela kwa ntle ga tsela go ya kwa lefatsheng le le lefifi le le bosula kwa tlase. Ka bonako re ne ra utlwa lentswe la Modimo jaaka la metsi a mantsi, le le neng la re naya letsatsi le nako ya go tla ga ga Jesu. Baitshepi ba ba tshelang ba ne ba itse le go tlhaloganya lentswe leo, fa baikepi ba ne ba akanya gore ke maru a a dumang le thoromo ya lefatshe. Fa Modimo a bua nako eo, o ne a re tshela Mowa o o Boitshepo, mme difatlhego tsa rona tsa simolola go bonesa le go phatsima ka kgalalelo ya Modimo, jaaka sefatlhego sa ga Moshe se ne sa dira fa a fologa go tswa kwa Thabeng ya Sinai.”¹¹

GSAM 204Tlhaloso ya Maemo a ga Mohumagadi White fa a le mo Ponong

GSAM 204.1Pele ga re tswelela pele ka pego e e kgatlhang ya ponagatso e e gakgamatsang e ya Mowa wa Modimo, ke tla bega dintlha dingwe mabapi le dipono. Lekgetlho la ntlha ke bona Mohumagadi E. G. White (yo e neng e le Mohumagatsana Harmon) e ne e le ka Diphalane, 1852. Ka letsatsi leo ke ne ka mmona a le mo ponong e e neng ya tsaya go feta oura. Go tloga ka nako eo ke nnile le tshono ya go mmona a le mo ponong mo e ka nnang makgetlho a le masome a matlhano. Ke kile ka nna teng fa dingaka di mo tlhatlhoba a le mo seemong se, mme ke itumelela go supa se ke se boneng le se ke se itseng. Ke solofela gore pego ya dintlha tsa nnete mo kgannyeng eno ga e ka ke ya itlhokomolosiwa fela go emisediwa ka megopolo e e sa akanyediwang ya ba ba iseng ba ko ba mmone a le mo seemong se.

GSAM 204.2Fa a tsena mo ponong o goa gararo ka lentswe le le gapang maikutlo a re “Kgalalelo!” mme lentswe le a nna le utlwala gape le gape, la bobedi, bogolo jang la boraro, le le bokoa go feta la ntlha, mme le kgatlha go feta la ntlha, lentswe le tshwana le la motho yo o leng kgakala le wena, e bile le batla le sa tlhole le utlwala. Mo e ka nnang metsotswana e le mene kgotsa e le metlhano o bona a wela fa fatshe jaaka motho yo o idibaditsweng, kgotsa yo o feletsweng ke nonofo; go tswa foo o bonala a tletse ka bonako ka nonofo e e seng ya botho, ka dinako tse dingwe a ema ka dinao ka ponyo ya leitlho mme a tsamaya mo phaposing. Go nna le metsamao e e boeletswang ya diatla le matsogo, a supa ka fa mojeng kgotsa ka fa molemeng fa tlhogo ya gagwe e retologa. Ditsamao tseno tsotlhe di dirwa ka mokgwa o montle o o kgatlhisang. Go sa kgathalesege gore seatla kgotsa letsogo le beilwe mo maemong afe, ga go na ope yo o ka le tsamaisang. Matlho a gagwe a nna a butswe ka gale, mme ga a panya; tlhogo ya gagwe e tsholetsegile, mme o lebeletse kwa godimo, e seng ka go leba fela, mme ka tebego e e monate, e farologane fela le ya gale ka gore o lebega a tlhomile matlho a lebile selo sengwe se se kgakala. Ga a heme, mme le gale pelo ya gagwe e itaya sentle. Tebego ya sefatlhego sa gagwe e monate, mme mmala wa sefatlhego sa gagwe o le pinki jaaka o ntse mo seemong sa gagwe se se tlwaelegileng.

GSAM 205Fa go bapisiwa le ya ga Daniele

GSAM 205.1Maemo a gagwe a go hema, go latlhegelwa ke nonofo, le go nonotshiwa fa moengele wa Modimo a mo ama, tsotlhe di tsamaelana sentle le tlhaloso e e filweng ke moporofiti Daniele ka maitemogelo a gagwe mo ponong fa a re: “Ka jalo ke ne ka sala ke le nosi, mme ka bona pono e kgolo e, mme ga go ka ga sala nonofo mo go nna; gonne bontle jwa me bo ne jwa fetoga bo nna bodipa mo go nna, mme ga ke a ka ka sala le nonofo.” “Gonne motlhanka wa ga mong wa me a ka bua jang le mong wa me? Gonne nna, fela ka yone nako eo, ga go sa tlhole go na le nonofo mo go nna, le go hema ga go sa tlhole go le teng mo go nna. Foo go ne ga tla gape motho yo o tshwanang le ponalo ya motho a nkgoma, mme a nnonotsha, a re, Wena yo o rategang thata, se tshabe; kagiso e nne le wena; nonofa, ee, nonofa. Mme e rile a sena go bua le nna, ka nonofa, ka re, A Morena wa me a bue; gonne o nnonotshitse.”¹²

GSAM 205BOPAKO JWA BABONI KA MATLHO

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D

GSAM 205.2Mabapi le seemo sa ga Mohumagadi White fa a le mo ponong, go ka nna botoka go ntsha dipolelo di sekae go tswa go basupi ka matlho. Ya ntlha e tswa go M. G. Kellogg, M.D., yo o buang ka pono ya ntlha e e neng ya nna teng kwa Michigan, ka di 29 Motsheganong, 1853, kwa phuthegong e e neng e tshwaretswe kwa Tyrone, mo Kgaolong ya Livingston. O bua jaana:—

GSAM 206.1“Kgaitsadi White o ne a le mo ponong mo e ka nnang metsotso e le masome a mabedi kgotsa sephatlo sa ura. Fa a tsena mo ponong, mongwe le mongwe yo o neng a le teng o ne a lebega a utlwa maatla le go nna teng ga Modimo, mme bangwe ba rona tota re ne ra utlwa Mowa wa Modimo o dutse mo go rona ka maatla. Re ne re le mo thapelong le mo phuthegong ya loago ka Sabatha mo mosong ka nako ya boferabongwe. Mokaulengwe White, rre, le Kgaitsadi White ba ne ba rapile, mme le nna ke ne ke rapela ka nako eo. Go ne go se na tlhakatlhakano, ga go na dipontsho. Le fa go ntse jalo, re ne ra rapela Modimo ka tlhoafalo gore a segofatse phuthego ka go nna teng ga gagwe, le gore a segofatse tiro kwa Michigan. Fa Kgaitsadi White a ne a goa ka lentswe la phenyo a re ‘Kgalalelo! k-g-a-l-a-l-e-l-o-! k-g-a-l-a-l-e-l-o-!’ e leng selo se lo se utlwileng a se bua gantsi fa a tsena mo ponong, Mokaulengwe White o ne a ema mme a itsise bareetsi gore mosadi wa gagwe o ne a le mo ponong. Morago ga go tlhalosa mokgwa wa dipono tsa gagwe, le gore o ne a sa hema fa a le mo ponong, o ne a laletsa mongwe le mongwe yo o neng a eletsa go dira jalo gore a tle pele a mo tlhatlhobe. Ngaka Drummond, ngaka, yo gape e neng e le moreri wa Baadventista ba Letsatsi la Ntlha, yo (pele a mmona mo ponong) a neng a boletse gore dipono tsa gagwe di bakwa ke maatla a mesmeric, le gore o ne a ka mo naya pono, o ne a atamela pele, mme morago ga tlhatlhobo e e tseneletseng, a nna masweu thata, mme a akgela a re, ‘Ga a heme!’

GSAM 206.2“Ke tlhomamisegile sentle gore o ne a sa hema ka nako eo a le mo ponong, le e seng mo diponong tse dingwe tse dintsi tse a neng a na le tsone ke le teng. Go tswa ga gagwe mo ponong go ne go bonala fela jaaka go tsena ga gagwe mo go yone. Sesupo sa ntlha se re neng ra se bona sa gore pono e fedile, e ne e le fa a simolola go hema gape. O ne a hema la ntlha ka go tsenya mowa o montsi, ka lobaka lo loleele, le ka botlalo, ka mokgwa o o neng o supa gore makgwafo a gagwe a ne a sena mowa gotlhelele. Morago ga go hema la ntlha, go fetile metsotso e le mmalwa pele a hema la bobedi, le le neng la tlatsa makgwafo sentle fela jaaka la ntlha; go tswa foo go nna le boikhutso jwa metsotso e mebedi, le go hema la boraro, mme morago ga moo go hema ga gagwe ga boela mo seemong se se tlwaelegileng.” E saenilwe, “M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., Sed. 28, 1890.”

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Re ntsha polelo e e latelang go tswa go motho yo o boneng ka matlho tlhatlhobo ya bongaka ya ga Mohumagadi White fa a ne a le mo ponong kwa Stowe, Vermont, ka selemo sa 1853. O bua jaana:—

GSAM 207.2“Ngaka e ne e le teng, mme ya mo tlhatlhoba ka fa botlhale le kitso ya yone di neng di laela ka teng, go bona sesosa sa ponatshegelo. Go ne ga tshwarwa kerese e e tukang gaufi le matlho a gagwe, a a neng a butswe thata; go ne go se na mesifa epe ya leitlho e e neng ya tsamaya. Go tswa foo o ne a mo tlhatlhoba go ya ka go itaya ga pelo ya gagwe, le go hema ga gagwe, mme go ne go se na go hema gotlhelele. Maduo e ne e le gore o ne a kgotsofetse gore seno se ne se ka se tlhalosiwe ka melaometheo ya tlholego kgotsa ya saense.” E saenilwe, “F. C. Castle.”

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Dipako tse di latelang di amana le tlhatlhobo e e dirilweng fa Mohumagadi White a ne a le mo ponong, mo phuthegong e e neng e tshwaretswe kwa gae ga Moruti James White, mo Seterateng sa Monroe, kwa Rochester, N.Y., ka Seetebosigo 26, 1854:—

GSAM 207.4“Ka nako eo ke ne ke na le dingwaga di le lesome le bosupa. Go lebega e kete ke ka utlwa megoo eo e e kgatlhang ya ‘K-g-a-l-a-l-e-l-o!’ e a e buileng. Go tswa foo a fologela morago mo fatshe, e seng ka go wa, mme a nwela ka bonolo, mme a tshegediwa mo matsogong a mothusi. Go ne ga tsena dingaka di le pedi, monnamogolo le monjane. Mokaulengwe White o ne a na le tlhobaelo gore ba tlhatlhobe Kgaitsadi White ka kelotlhoko, mme ba dira jalo. Go ne ga tliswa seipone, mme mongwe wa bone a se tshwarela fa godimo ga molomo wa gagwe fa a ntse a bua; mme ka bonako ba tlogela seo, mme ba re, ‘Ga a heme.’ Go tswa foo ba tlhatlhoba matlhakore a gagwe ka kelotlhoko, fa a ntse a bua, go batla sesupo sa go hema ka boteng, mme ga ba ka ba se bona. Fa ba sena go fetsa karolo eno ya tlhatlhobo, o ne a ema ka dinao, a santse a le mo ponong, a tshwere Baebele kwa godimo, a phetla go tswa mo temaneng e nngwe go ya go e nngwe, a nopola sentle, le fa matlho a gagwe a ne a lebeletse kwa godimo e bile a sa lebe buka.

GSAM 208.1“O ne a na le pono ya dikotlhao tsa bofelo di supa. Go tswa foo a bona phenyo ya baitshepi, mme ke utlwa jaaka e kete ke utlwa megoo ya gagwe ya phenyo le gone jaanong. Ke supa dintlha tse ka boikanyego.” E saenilwe, “Moruti D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., Tlhakole 8, 1893.”

GSAM 208Mohumagadi Drusilla Lamson

GSAM 208.2Bosupi jo bongwe bo neelwa mabapi le tlhatlhobo yone eo ya bongaka go tswa go Mohumagadi Drusilla Lamson, motlholagadi wa ntsalae Moruti Lamson, le mookamedi wa kwa Sanitarium ya Clifton Springs, N.Y. Fa a bua ka phuthego ya Seetebosigo 26, 1854, o bua jaana:—

GSAM 208.3“Ke gakologelwa phuthego e tekeletso e neng ya dirwa, e leng go leka se Mokaulengwe White a neng a se bua gantsi, gore Kgaitsadi White o ne a sa hema fa a le mo ponong, mme ga ke gakologelwe leina la ngaka e e neng e le teng.... E tshwanetse ya bo e le Ngaka Fleming, ka gonne e ne e le ngaka e ka dinako dingwe e neng e bidiwa go tla go neela kgakololo. Le fa go ntse jalo, jaanong o tlhokafetse. Nka bua se se kana, gore teko e ne ya dirwa, mme go ne go se na sesupo sa phefo se se neng se bonala mo seiponeng.” E saenilwe, “Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., Mopitlwe 9, 1893.”

GSAM 208.4Bosupi jo bongwe gape go tswa go mongwe yo o neng a le teng ka tiragalo e e umakilweng fa godimo:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5“Se ke go tlhomamisa gore ke badile bosupi jo bo fa godimo jwa ga David Lamson le Mohumagadi Drusilla Lamson, mabapi le polelo ya ngaka fa a ne a tlhatlhoba Mohumagadi E. G. White a le mo ponong, ka Seetebosigo 26, 1854. Ke ne ke le teng kwa kokoanong eo, mme ka bona tlhatlhobo eo ka matlho. Ke dumalana le se se builweng ke Mokaulengwe le Kgaitsadi Lamson, mme ke ka oketsa ka go re e ne e le Ngaka Fleming le ngaka e nngwe e e neng e le monnye ba ba neng ba dira tlhatlhobo eo. Fa Mohumagadi White a sena go ema ka dinao, jaaka ba boletse, a nopola ditemana tsa Dikwalo, Ngaka Fleming o ne a kopa kerese e e tshubilweng. O ne a tshwara kerese e gaufi le dipounama tsa gagwe ka mo go ka kgonegang ka teng a sa di fise, mme e lebagane le mowa wa gagwe fa a ka bo a ne a hema. Go ne go se na go benyabenya go le gonnye ga kgabo. Foo ngaka ya re, ka go gatelela, ‘Seo se konosetsa kgang ruri, ga go na mowa mo mmeleng wa gagwe.’” E saenilwe, “David Seeley, Fayette, Iowa, Phatwe 20, 1897.”

GSAM 209Rre le Mohumagadi A. F. Fowler

GSAM 209.1Dipolelo tse di latelang di amana le tlhatlhobo e e dirilweng fa Mohumagadi White a ne a le mo ponong kwa Waldron's Hall, Hillsdale, Mich., ka kgwedi ya Tlhakole, 1857. Ngaka Lord, ngaka ya kwa Hillsdale e e nang le dingwaga di le masome a matlhano tsa maitemogelo, o dirile tlhatlhobo e e kelotlhoko thata, mabapi le yone ke tlhagisa bosupi jo bo latelang:—

GSAM 209.2“Re ne re le teng fa (ka Tlhakole, 1857) Kgaitsadi E. G. White a ne a na le ponatshego kwa Waldron's Hall, kwa Hillsdale. Ngaka Lord o ne a mo tlhatlhoba, mme a re, ‘Pelo ya gagwe e a itaya, mme ga go na mowa o o tswang. Go na le botshelo, mme makgwafo ga a bereke; ga ke itse gore ke ka tlhalosa seemo se jang.’” E saenilwe, “A. F. Fowler, Mohumagadi A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., Ferikgong 1, 1891.”

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Fa go neelwa polelo e nngwe mabapi le ponatshegelo yone eo:—

GSAM 209.4“Ke ne ke le teng fa Kgaitsadi White a ne a na le ponatshego e e umakilweng fa godimo kwa Waldron's Hall, kwa Hillsdale. Mo godimo ga polelo e e fa godimo, ke ne ka utlwa ngaka a re seemo sa ga Kgaitsadi White mo ponatshegong se ‘ne se le kwa ntle ga kitso ya gagwe.’ Gape o ne a re, ‘Go na le sengwe se se fetang tlholego ka seo.’” E saenilwe, “C. S. Glover, Battle Creek, Mich., Ferikgong 19, 1891.”

GSAM 209Rre le Mohumagadi Carpenter

GSAM 209.5Pego ya boraro ka ga kgang e e tshwanang ke e:—

GSAM 209.6“Se ke go tlhomamisa gore re ne re le teng kwa Waldron's Hall, kwa Hillsdale, Mich., ka Tlhakole, 1857, fa Mohumagadi E. G. White a ne a na le ponatshego, mme a ntse mo seemong seo a tlhatlhobiwa ke Ngaka Lord, mme ra utlwa polelo ya gagwe ya phatlalatsa mabapi le kgang eno, jaaka e filwe fa godimo ke Mokaulengwe le Kgaitsadi Fowler.” Ba saenile, “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., Phatwe 30, 1891.”

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Tlhokomelo ya lona jaanong e lebisitswe kwa tekong e e dirilweng fa Mohumagadi White a ne a le mo ponong kwa Buck's Bridge, St. Lawrence County, N.Y.:—

GSAM 210.2“Ka Seetebosigo 28, 1857, ke ne ka bona Kgaitsadi Ellen G. White a le mo ponong la ntlha. Ke ne ke sa dumele mo diponong; mme tiragalo e le nngwe mo go tse dingwe tse nka di umakang e ne ya ntlhomamisetsa gore dipono tsa gagwe di ne di le tsa Modimo. Go kgotsofatsa mogopolo wa me gore a o ne a hema kgotsa nnyaa, ke ne ka baya seatla sa me mo sehubeng sa gagwe lobaka lo lo lekaneng go bona gore go ne go se na go kokomoga ga makgwafo go feta jaaka go ka bo go ntse fa e ne e le setopo. Go tswa foo ka tsaya seatla sa me ka se baya mo molomong wa gagwe, ke pitla dinko tsa gagwe fa gare ga kgonotswe ya me le monwana wa go supa, mo go neng go sa kgonege gore a ntshe kgotsa a tsenye mowa, le fa a ka bo a ne a batla go dira jalo. Ke ne ke mo tshwere jalo ka seatla sa me metsotso e ka nna lesome, nako e e lekaneng gore a felelwe ke mowa mo maemong a a tlwaelegileng; mme ene ga a ka a amega gotlhelele ke teko e. Fa e sale ke bona tiragalo e e gakgamatsang e, ga ke ise ke ko ke nne le pelaelo ka ga tshimologo ya bomodimo ya dipono tsa gagwe.” E saenilwe, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., Tlhakole 4, 1891.”

GSAM 210Ngaka e e leng Mofetoledi wa Meya e e Tlhatlhobang Pono

GSAM 210.3Ke tla umaka tlhatlhobo e nngwe ya bongaka e ke e boneng kwa Parkville, St. Joseph County, Mich., ka la 12 Ferikgong, 1861.

GSAM 210.4Kwa bokhutlong jwa kgothatso e e neng e neelwa ke Mohumagadi White kwa phuthegong e kgolo e e neng e phuthegetse kwa ntlong ya kopano ya Baadventista, tshegofatso ya Modimo e ne ya mo apesetsa ka tsela e e gakgamatsang, mme a tseelwa mo ponong a ntse a dutse mo setulong sa gagwe. Go ne go le teng Ngaka Brown, monna yo o neng a itekanetse sentle e bile a le maatla mo mmeleng, e bile e le mofetoledi wa meya. O ne a boletse gore diponatshegelo tsa gagwe di tshwana le bophetoledi jwa meya, le gore fa a ka nna le nngwe fa a le teng, o ka mo ntsha mo go yone mo motsotsong o le mongwe. Go ne ga ntshiwa taletso gore mongwe le mongwe yo o batlang a tle pele, mme ka go mo tlhatlhoba ba itlhomamise ka seemo sa gagwe fa a le mo ponatshegelong. Ngaka o ne a tla kwa pele, mme pele a fitlha le mo bogareng jwa tlhatlhobo ya gagwe, a nna masweu jaaka loso, mme a roroma jaaka letlhare la aspen. Moruti White a re, “A ngaka e tla bega seemo sa gagwe?” A araba a re, “Ga a heme,” mme ka bonako a leba kwa mojako. Ba ba neng ba le fa mojako ba ba neng ba itse ka go ikgantsha ga gagwe ba ne ba re, “Boela morago, mme o dire jaaka o ne o buile o tla dira; ntsha mosadi yoo mo ponong eo.” Ka go ferekana mo go golo o ne a ngangatlela setshwaro sa mojako, mme ga a ka a letlelelwa go o bula go fitlhelela ba ba neng ba le gaufi le mojako ba botsa ba re, “Ngaka, go diragetseng?” A araba a re, “Ke Modimo fela yo o itseng; ntsheng mo ntlong e;” mme a tswa.

GSAM 211.1Go ne go bonala sentle gore mowa o o neng o mo laola jaaka mofetoledi wa meya, o ne o sa iketla mo pelenyana ga maatla a a neng a laola Mohumagadi White mo ponong, fela jaaka banna ba ba tsenyweng ke mewa e e maswe ba ne ba sa iketle mo malatsing a Mmoloki, ba ba neng ba re, “Ga o ise o nne le tshwanelo ya go re tlhokofatsa.”¹³

GSAM 211.2Go bonala go tshwana mo tiragalong eno le se se kwadilweng mo maitemogelong a ga Daniele moporofiti. Fa a ne a tsena mo ponong ka Mowa wa Morena, Ba-Kaldea ba ba neng ba le teng—baheitane ba ba neng ba sa itse Mowa oo—ba ne ba tshoga thata, mme “ba sia go iphitlha.”¹⁴

GSAM 211Mohumagatsana Harmon o Laelwa go Anela Diponagalo tsa Gagwe

GSAM 211.3Mo e ka nnang beke morago ga ponatshegelo ya gagwe ya ntlha, kwa phuthegong e e neng e tshwaretswe kwa ntlong ya ga rraagwe, Mohumagatsana Harmon o ne a nna le ponatshegelo ya bobedi e mo go yone a neng a laelwa go itsise ba bangwe se a neng a se senoletswe. O ne a tlhakatlhakane thata a sa itse gore o ka diragatsa taelo ya Morena jang. Botsogo jwa gagwe bo ne bo le bokoa thata mo a neng a le mo botlhokong jwa mmele, mme go ya ka fa dilo di neng di lebega ka teng, o ne a setse a na le nako e khutshwane fela ya go tshela. O ne a na le dingwaga di le lesome le bosupa fela, monnye e bile a bokoa, a sa tlwaela go nna le batho, e bile ka tlhago a le boifing e bile a sa rate go atamela batho mo go neng go mo utlwisa botlhoko go kopana le ba a sa ba itseng. O ne a rapela ka tlhoafalo malatsi a le mmalwa, le go fitlha bosigo thata, gore morwalo o o tlosiwe, mme o beelwe mongwe yo o ka kgonang botoka go o rwala. Mme lesedi la boikarabelo ga le a ka la fetoga, mme mafoko a moengele a ne a nna a utlwala, “Bolelela ba bangwe se ke se go senotseng.”

GSAM 212.1Fa a le mo seemong se sa tlhakatlhakano ya mogopolo, Mohumagatsana Harmon o ne a ya kwa phuthegong e nngwe e e neng e tshwaretswe kwa ntlong ya ga rraagwe. Mo phuthegong eno, setlhopha sotlhe se ne sa kopanela mo thapelong e e tlhaga go mo rapelela, mme gape a ineela gape go Morena, a ikutlwa a ikemiseditse go dirisiwa mo kgalalelong ya gagwe. Fa a santse a rapela, lefifi le le kitlaneng le le neng le mo apesitse, le ne la gasagasa; mme jaaka a ne a bolela moragonyana, lesedi le le phatsimang, le le tshwanang le bolo ya molelo, le ne la tla kwa go ene, mme fa le wela mo go ene, maatla a gagwe a ne a tlosiwa, mme a ikutlwa a le fa pele ga ga Jesu le baengele. Gape go ne ga boeletswa, “Bolelela ba bangwe se ke se go senotseng.” O ne a bolela gore o ne a rapela ka tlhwaafalo gore fa a tshwanetse go ya go anela se Morena a neng a se mo bontshitse, a ka sirelediwa mo boikgogomosong. Foo moengele a mmolelela gore thapelo ya gagwe e arabilwe, le gore fa a ka nna mo kotsing ya go ikgantsha o tlaa lwalisiwa. Moengele a mmolelela a re, “Fa lo ka neela molaetsa ka boikanyego, le go itshoka go fitlha kwa bofelong, lo tlaa ja maungo a setlhare sa botshelo, le go nwa mo nokeng ya metsi a botshelo.”

GSAM 212Loeto lwa ga Mohumagatsana Harmon kwa Poland, Maine

GSAM 212.2Mohumagatsana Harmon o ne a supilwe gore o tshwanetse go ya kwa Poland, Maine, a be a anele ponatshegelo ya gagwe. Ka letsatsi le le latelang ponatshegelo eno ya boraro, go sa solofelwa ke ope, mogwe wa gagwe o ne a goroga ka koloi fa kgorong ya ntlo ya ga rraagwe, mme a akantsha go mo isa kwa Poland. Fa a le koo o ne a tshwara phuthego e mo go yone a anetseng ponatshegelo. Hazen Foss,¹⁵ yo o neng a feletswe ke tsholofelo, ga a ka a kgona go rotloediwa go ya kwa tirelong, mme a beile tsebe gaufi le kgoro kwa ntle, a mo utlwa a anela pono ya gagwe, mme a re, “Pono e a e anetseng e tshwana thata le se ke se bontshitsweng mo go nna, ka moo go ka kgonegang ka teng fa batho ba babedi ba tlhalosa selo se le sengwe.” Mo mosong o o latelang o ne a kopana le Mohumagatsana Harmon ka go sa solofela, mme a mmolelela gore a nne “le boikanyego mo go rwaleng morwalo, le mo go boleleng bosupi jo Morena a tla bo mo neelang, mme ga a ka ke a tlogelwa ke Modimo.” Mo go ba bangwe a re, “Ke sedirisiwa se Morena a beileng morwalo o mo go sone.” Ruri o ne a tshwanetse go itse, ka jaana o ne a bone motho yoo mo ponong e mo go yone a neng a bolelelwa gore morwalo o ne o “tlositswe mo go” ene.

GSAM 213.1Tiro ya ga Mohumagatsana Harmon go tloga ka nako eo e ne e le go tsamaya go tswa lefelo go ya go le lengwe mo Dipusong tsa New England, a bolela se a neng a se bontshitswe. Mo mabakeng a mangwe o ne a bolelelwa, mo ponong, gore a ye kae, le go bolelelwa mathata a a neng a tla kopana le one. Melaetsa ya gagwe e ne e le, bogolo jang, dikgalemo go ba ba neng ba sekamela mo thutong ya go tla ga ga Keresete mo moyeng, le go rotloetsa botlhe go ngaparela maitemogelo a nako e e fetileng.

GSAM 213.2O bua jaana ka maitemogelo a gagwe: “Bangwe ba ne ba tlogela tiro gotlhelele, mme ba kgaola botsalano le botlhe ba ba neng ba sa amogele dipono tsa bone mo ntlheng eno.... Modimo o ntshenoletse diphoso tse mo ponong, mme a nthoma kwa baneng ba gagwe ba ba neng ba fositse go ya go di bolela; mme bontsi jwa bone bo ne jwa gana molaetsa gotlhelele, mme ba nkgalemela ka go tshwana le lefatshe. Ka fa letlhakoreng le lengwe, Baadventista ba leina fela ba ne ba mpona jaaka motho yo o feteletsang tumelo, mme ke ne ka bewa ka maaka, e bile bangwe ka boferefere, jaaka moeteledipele wa bofeteletsi jwa tumelo jo tota ke neng ke bereka go bo fedisa.”¹⁶ Ka seno re tla ithuta go ya pele mo kgaolong e e latelang.