Kgaolo 26 — Dithomo tsa rona tsa Moseja
GSAM 403.1Go kwadilwe jaana, “Ba ba iseng ba ke ba bo ba utlwe kaga leina la ga Keresete pele ba tlaa bona ebile ba tlaa tlhaloganya.”1
GSAM 403.2Thomo ya rona ya ntlha kwa ntle ga United States e butswe ka 1874, fa Moruti J. N. Andrews a ne a romelwa kwa Switzerland, mme a simolola tiro koo.
GSAM 403TSHIMO YA YUROPA BOGARE
GSAM 403.3Ka nako eo, ditšhaba di le robedi di ne di akareditswe mo thomong eno; e leng Switzerland, Fora, Italy, Turkey, Belgium, Spain, Portugal, le Greece, lefelo le le nang le batho ba le dimilione di le 140.
GSAM 403.4Go ka nna molemo go umaka, mo ntlheng eno, mabaka a a dirileng gore batho ba rona ba simolole thomo e e anameng jaana ka kgaolo, ka nako e phuthego e neng e le bokoa ka palo.
GSAM 403Moruti Czechowski
GSAM 403.5Ka ngwaga wa 1865, Moruti M. B. Czechowski, moperesiti wa Katoliki wa kwa Poland yo o neng a sokologile, yo o neng a amogetse boammaaruri jwa nako eno, o ne a eletsa gore batho ba rona ba mo romele jaaka morongwa kwa Yuropa Bogare. Ka jaana seno se ne se sa kgonege ka nako eo, o ne a baya kgang ya gagwe fa pele ga Baadventista ba Letsatsi la Ntlha ba kwa Boston, Mass., ba gongwe ba neng ba mo tsaya a sa amane gotlhelele le batho ba rona. Le fa go ntse jalo, ba ne ba kgona go bona madi a a tlhokegang, mme ba mo romela kwa tirong ya borongwa e a neng a e eletsa.
GSAM 404Batlhokomedi ba Sabatha kwa Switzerland
GSAM 404.1Ka 1866, o ne a ruta boammaaruri jwa Sabatha le molaetsa wa moengele wa boraro kwa Tramelan, Switzerland, maiteko a a neng a felela ka go tlhagisa setlhopha sa batlhokomedi ba Sabatha. Go ise go ye kae, o ne a ba tlogela go ya go ruta molaetsa kwa Hungary. Ga a ka a bolelela setlhopha sa kwa Tramelan sepe ka tiro ya rona kwa Amerika, mme Albert Vuilleumier, mongwe wa bone, o ne a kgona go buisa Seesemane. Ka go itiragalela, o ne a bona khopi ya Advent Review. Ka ntlha ya seno, go ne ga simololwa dipuisano ka makwalo magareng ga dinaga tse pedi.
GSAM 404Moruti Erzenberger o Rometswe kwa Amerika
GSAM 404.2Ka 1869 James Erzenberger, wa kwa Tramelan, o ne a romelwa kwa Amerika ka maikaelelo a go ithuta puo ya Seesemane le go itse botoka dithuto le ditlwaelo tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. O gorogile kwa Battle Creek ka Seetebosigo 18, mme a nna kwa Amerika lobaka lwa ngwaga le sephatlo. O tlogetse New York mo loetong lwa gagwe lwa go boa ka Lwetse 9, 1870. Ka Seetebosigo mo ngwageng o le mongwe fela oo, Ademar Vuilleumier o ne a etela naga eno, kwa a neng a nna teng dingwaga di ka nna nne. Fa a boela kwa gae, o ne a patilwe ke Moruti Andrews. Ba gorogile kwa Neuchatel ka Diphalane 16, 1874.
GSAM 404.3Ka 1875, Moruti D. T. Bourdeau le lelwapa la gagwe ba tlogela Amerika ba ya kwa Fora, kwa ba neng ba tlhomiwa teng ke komiti go dira tiro.
GSAM 404Go Simolotswe Pampiri ya Sefora
GSAM 404.4Mo ngwageng o o latelang, ka Phukwi, 1876, go ne ga simololwa kwa Basel, Switzerland, kgatiso ya pampiri ka puo ya Sefora, e e bidiwang Les Signes des Temps (Ditshupo tsa Metlha). Ka Motsheganong 13, 1882, dingwaga di le thataro morago ga foo, Moruti Haskell o ne a tsaya sekepe go tswa kwa New York City a ya kwa Yuropa. Fa a le mo loetong lono lwa borongwa, o ne a fetsa nako e e rileng kwa Switzerland.
GSAM 405Moruti Whitney o Ya kwa Basel—Loso lwa ga Moruti Andrews
GSAM 405.1Ka Phukwi 26, 1883, Moruti B. L. Whitney le lelwapa la gagwe ba gorogile kwa Basel, a tlhomiwa ke Komiti ya Kopano e Akaretsang go tsaya bolaodi jwa thomo eo, go imolola Moruti Andrews, yo boitekanelo jwa gagwe bo neng bo koafala ka bofefo. Dikgwedi di sekae moragonyana, ka Diphalane mo ngwageng oo, o ne a tlhokafala.
GSAM 405.2Moruti Andrews ga a ka a nna le sebaka sa go tsena dikolo tse di kwa godimo le dikholetšhe mo bongwaneng jwa gagwe, le fa go ntse jalo o ne a rutega sentle, e le se lefatshe le se bitsang motho yo o ithutileng ka boene kgotsa yo o itiretseng. Ka go tlhoafalela dithuto o ne a kgona dipuo tsa Selatine, Segerika, le Seheberu, mme mo dingwageng tsa moragonyana a kgona puo ya Sefora. Puo ya Sefora o e ithutile go e dirisa mo go buleng le go tsweletsa tiro mo Thomong ya Yuropa Bogare, kwa a neng a bereka teng mo dingwageng tse thataro tsa bofelo tsa botshelo jwa gagwe, a kwala le go gatisa makasine wa Signs of the Times ka Sefora, gammogo le go rera ka puo eo. E ne e le fa a ntse a bereka jalo fa a ragosediwa ke loso.
GSAM 405Ngaka Kellogg kwa Yuropa
GSAM 405.3Ka dikgakologo tsa 1883, Ngaka J. H. Kellogg o ne a etela Yuropa a na le maikaelelo a dipatlisiso tsa kalafi. O feditse malatsi a sekae kwa ditirelong tsa rona dingwe le dingwe, mme maeto a gagwe e ne e le motswedi wa kgothatso e kgolo mo badiring, bogolo jang kgakololo ya gagwe mabapi le tiro ya kwa Basel e ne ya anaanelwa thata ke Moruti Andrews.
GSAM 405Moruti Butler o Etela Yuropa
GSAM 405.4Kwa Kopanong e Akaretsang e e neng e tshwaretswe ka Diphalane, 1883, go ne ga akantshiwa gore go simololwe, ka bonako jo bo kgonegang, kgatiso ya pampiri kwa Engelane. Jaaka maduo a bouto e nngwe e e fetisitsweng kwa khonferenseng eno, Baruti Geo. I. Butler, M. C. Wilcox, le A. C. Bourdeau ba ne ba ya go thusa mo tirong kwa Yuropa le Engelane. Moruti Butler o gorogile kwa Glasgow, Scotland, ka Tlhakole 27, 1884. Lengwe la maikaelelo a ketelo ya ga Moruti Butler kwa dithomo tsa moseja e ne e le go ithuta ka go iponela ka matlho ka ga mathata a go tsweledisa tiro kwa dinageng di sele, le gore a ka fenngwa jang. Le ene, o feditse nako e e rileng kwa Basel, le kwa kgaolong ya Yuropa Bogare. A. C. Bourdeau o berekile mo gare ga batho ba Sefora mo mekgatšheng ya Alps, mo gare ga Ba-Waldense; fa M. C. Wilcox ene a ne a amana le tiro ya kgatiso le ya borulaganyi kwa Engelane, a nna teng go fitlha kwa bokhutlong jwa 1886.
GSAM 406Ntlo ya Kgatiso e Tlhomilwe kwa Basel
GSAM 406.1Ka 1884, ntlo ya kgatiso, Imprimerie Polyglotte (leina le le rayang, go gatisa ka dipuo tse dintsi), e ne ya agiwa kwa Basel. Ka Mopitlwe, 1885, H. W. Kellogg o ne a neelwa tetla ke Komiti ya Kopano e Akaretsang go etela Basel, le go reka metšhine e e tlhokegang ya ntlo ya kgatiso. O ne a dira jalo, mme ka jalo go ne ga tlhomiwa lefelo la kgatiso le le nang le didirisiwa tsotlhe, le le leng la Baadventista ba Letsatsi la Bosupa, mo toropong ya bogologolo ya Basel.
GSAM 406.2Ka nako ya ketelo ya ga Moruti Butler kwa Yuropa, go ne ga gatisiwa pampiri ya Sejeremane e e bidiwang Herold der Wahrheit kwa ofising ya Basel. Mo ngwageng o one, go ne ga gatisiwa gape le jenale ya Se-Roumania, Adevărulu Prezentu (Boammaaruri Jwa Gompieno), kwa ofising eno. Le e nngwe gape ka Se-Italy, e e bidiwang L’Ultimo Messaggio (Melaetsa ya Bofelo). Dikoranta tseno ka bobedi tsa bofelo e ne e le tsa dikgwedi tse tharo dingwe le dingwe tse di nang le ditsebe di le lesome le borataro. Kwa Khonferenseng ya Switzerland, ka Diphalane, 1884, go ne ga begwa gore mo ngwageng oo go ne go gatisitswe le go anamisiwa dikhopi di le 146,000 tsa dikoranta tseno tse nne. Go fitlha ka 1895, nako e ofisi ya kgatiso (ka ntlha ya pogiso kwa Basel) e neng ya fudusediwa go tswa mo toropong eo go ya kwa Hamburg, kwa Jeremane, go ne go gatisitswe dibuka le dipampitshana ka dipuo di le lesome le motso mo go farologaneng; e leng, Sefora, Sejeremane, Se-Italy, Se-Romania, Se-Spain, Se-Bohemia, Serussia, Se-Dutch, Se-Hungary, Se-Armenia, Seturuki, le Segerika-Seturuki. Ka jalo, jaaka leina la yone le ne le supa, e ne e le setheo se se “gatisang ka dipuo tse dintsi.”
GSAM 407Mohumagadi White o Etela Yuropa
GSAM 407.1Lwetse 3, 1885, Mohumagadi White, morwawe, W. C. White, le ba lelwapa la bone ba gorogile kwa Basel. Ba nnile mo dinageng tseo tsa bogologolo ka ngwaga le sephatlo, ba etela dithomo tse di neng di le mo kgaolong ya Yuropa Bogare, kwa go neng ga direlwa dithomo tse di farologaneng tirelo ya botlhokwatlhokwa.
GSAM 407Khonferense ya Switzerland e Rulagantswe
GSAM 407.2Ka Lwetse 10, 1885, Khonferense ya Switzerland e ne ya tlhomiwa. Mo pegong e e neng ya neelwa ka nako eo go ne ga bolelwa gore khonferense e ne e bopilwe ka moruti a le mongwe yo o tlhomilweng, baruti ba ba nang le tetla ba le supa, diphuthego di le lesome, le maloko a le 224. Ba ne ba duela tsa bosome mo ngwageng o o fetileng tsa $1,645.11. Mo godimo ga se, go ne go dirilwe meneelo ya tiro ya $2,041.22.
GSAM 407Moruti Waggoner kwa Yuropa
GSAM 407.3Mohumagadi White, a na le W. C. White le ba lelwapa la gagwe, ba ne ba boela kwa Amerika ka 1887. Mo ngwageng o one, Moruti J. H. Waggoner o ne a lalediwa go ya go dira le Thomo ya Yuropa Bogare. O feditse dingwaga di feta pedi mo tirong eno, a nna kwa Basel ka nako eo. Ke mo toropong eno kwa a tlhokafaletseng teng, ka Moranang a le 20, 1889, jaaka go setse go boletswe.
GSAM 407.4Go koafala ga botsogo jwa Moruti Whitney, le loso lwa gagwe lo lo latetseng (Moranang 9, 1889), e ne e le kotlo e nngwe e e botlhoko mo thomong eno.
GSAM 407Moruti Robinson kwa Yuropa
GSAM 407.5Moruti D. A. Robinson, yo o neng a bereka kwa Engelane, o ne a tlhophiwa go nna motlhatlhami wa ga Moruti Whitney. O berekile ka manontlhotlho mo kgaolong eno mo e ka nnang dingwaga di le thataro, mme ka taletso ya Kopano e Akaretsang, a ya kwa India ka ngwaga wa 1895. Go ya ga gagwe go ne ga dira gore go tlhomiwe mookamedi yo mongwe.
GSAM 408Moruti Holser Mookamedi wa Tshimo
GSAM 408.1Moruti H. P. Holser e ne e le monna yo o tlhophilweng go tsaya maemo a, mme go tlaleletsa mo tirong eno o ne a tlhophiwa gape go nna motsamaisi wa Thomo yotlhe ya Yuropa Bogare. Fano o ne a dira ka natla le go sa lape go fitlha ka 1901, fa le ene a ne a patelesega go ineela mo matlhageng a bolwetse. O tlhokafetse kwa Canyon City, Colorado, ka di 11 Lwetse, 1901.
GSAM 408.2Le fa go ne go na le maemo a a thata a, thomo e ne ya gola mme tiro ya tswelela pele, jaaka go supiwa ke pego e e neng ya direlwa Kopano e Akaretsang ka 1895, e e bolelang gore Khonferense ya Bogare jwa Yuropa e bopiwa ke diphuthego di le lesome le borobabongwe tse di nang le maloko a le 484, ba ba neng ba duela tsa bosome mo ngwageng o o fetileng tsa $4,378.18. Ka nako eo ba ne ba na le baruti ba ba tlhomilweng ba le bane le baruti ba ba nang le tetla ba le batlhano.
GSAM 408THOMO YA SEJEREMANE-SERUSSIA
GSAM 408.3Ka 1870, J. H. Linderman, moruti wa phuthego gaufi le Elberfeld, kwa Prussia, le maloko a yone a le masome a manè, ba simolotse go tshegetsa Sabatha ya letsatsi la bosupa go tswa mo go ithuteng Baebele, ba sa itse ka setlhopha se sengwe sa Bakeresete mo lefatsheng ba ba neng ba tshegetsa letsatsi leo jaaka Sabatha. Kitso ka ga setlhopha se e ne ya gorosiwa kwa bathong ba rona ka tsela e e sa tlwaelegang. Mokopi mongwe o ne a goroga kwa legaeng la thomo kwa Basel ka Sabatha. Lelapa le ne le ntse le ithuta thuto ya sekolo sa Sabatha, Baebele di butswe fa pele ga bone. Ponagalo eo e ne ya ama monna yoo, mme ya mo dira gore a botse dipotso.
GSAM 408Setlhopha sa Elberfeld
GSAM 408.4Fa a sena go lemoga gore e ne e se Bajuta, mme e le Bakeresete, ba ba neng ba tshwara Sabatha ya letsatsi la bosupa, o ne a bua ka setlhopha se sa kwa Elberfeld. Moruti Andrews o ne a bona go le botlhale go tlhotlhomisa polelo eo; ka jalo, a na le Moruti Erzenberger, o ne a ya kwa Prussia mo tshimologong ya 1875, kwa ba fitlhetseng setlhopha seo se ntse jaaka se ne se tlhalositswe. Moruti Erzenberger o ne a sala nako e ntsinyana a dira mo karolong eo ya Jeremane, mme ka di 8 Ferikgong 1876, batho ba le robedi ba ne ba kolobediwa kwa Elberfeld, e le kolobetso ya ntlha ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa mo Jeremane.
GSAM 409.1Boammaaruri bo ne bo setse bo tlhomile metso kwa Russia go tloga ka 1882, ka ntlha ya dikwalo tse di neng di romelwa ke bakaulengwe ba Majeremane ba kwa Amerika kwa ditsaleng tsa bone mo dikoloning tsa Majeremane kwa Russia.
GSAM 409Moruti Conradi kwa Yuropa
GSAM 409.2Ka 1885 Moruti L. R. Conradi o tlogetse Amerika a ya kwa tshimong ya Yuropa Bogare, go ya go direla mo gare ga Majeremane. Ka Seetebosigo 28, 1886, o tlogetse Basel a ya kwa Crimea, kwa Russia. Fano, a na le Moruti Perk, o ne a tsaya loeto a ya kwa Berdebulat, kwa bokgaitsadi ba babedi ba neng ba kolobediwa mme ga tlhomiwa phuthego ya maloko a le lesome le borobabongwe, e e neng e le kereke ya ntlha ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa kwa Russia.
GSAM 409Baruti Conradi le Perk ba Tshwarelwa mo Kgolegelong
GSAM 409.3Ka bonako fela morago ga se, Baruti Conradi le Perk ba ne ba tshwarwa ka ntlha ya go ruta kgatlhanong le tumelo ya phuthego ya Orthodox, mme ba golegelwa dibeke di le tlhano kwa Perekop. Morago ga go gololwa ga gagwe (ka ntlha ya go tsenelela ga moemedi wa United States) Moruti Conradi o ne a etela Russia Botlhaba, mme a boela kwa Switzerland.
GSAM 409Tiro kwa Volga, kwa Russia
GSAM 409.4E ne e le mo ngwageng o one fa Moruti Laubhan a simolotse go bereka kwa Russia, gaufi le legae la gagwe, le le fa nokeng ya Volga. Ka ngwaga wa 1880, Moruti Klein, wa kwa Kansas, o ne a simolola tiro kwa Russia ya Sejeremane, mme ka jalo badiri ba ne ba tlhagelela mo tshimong eno e e thata le e e bokete, mme le fa badumedi ba ne ba lebagana le go lelekwa le go golegwa, Morena o segofaditse tiro ka tsela e e gakgamatsang.
GSAM 409Katlego ya Barekisi ba Dibuka kwa Jeremane
GSAM 409.5Ka ngwaga wa 1888, barekisi ba dibuka ba ne ba simolola tiro kwa Rheinish-Prussia, Württemberg, Baden, le Alsace. Ba le robedi kgotsa ba le lesome ba badiri ba ba matlhagatlhaga le ba ba ikanyegang ba ne ba atlega thata mo e leng gore mo ngwageng o le mongwe go ne ga rekisiwa dipalo tse di latelang tsa dibuka: Life of Christ, 3,000; From Eden to Eden, 2,000; le dipampitshana di le 12,000. Ka ntlha ya tiro e, mo e ka nnang mo lefelong lengwe le lengwe kwa dibuka di neng di rekisiwa le go balwa teng, bangwe, a le mongwe kgotsa go feta, ba amogela boammaaruri.
GSAM 410Thomo e Bulwa kwa Hamburg
GSAM 410.1Ka Motsheganong, 1889, tiro ya bodiredi e ne ya bulwa kwa Hamburg, Jeremane, ke Moruti Conradi, mme ka bonako go ne ga tlhomiwa sekolo sa katiso sa badiri. Ka Diphalane o o latelang go ne ga rulaganngwa sekolo sa Sabatha sa maloko a le masome a mabedi le borobabobedi. E ne e le mo ngwageng ono fa Moruti Haskell a ne a etela thomo mme ga rulaganngwa phuthego ya maloko a le masome a mabedi, le go tlhomiwa lefelo la polokelo ya dibuka.
GSAM 410.2Ka nako eno, Moruti J. T. Boettcher o ne a dira tiro ya Sejeremane kwa Barmen. Pego e ne ya neelwa, ka 1890, kwa Kopanong e Akaretsang, e e neng e bolela gore mo Thomong ya Sejeremane-Serussia go ne go na le diphuthego di le robongwe tse di rulagantsweng, tse di nang le maloko a le 422 otlhe, go sa balwe balati ba Sabatha ba le masome a supa le botlhano ba ba iseng ba rulaganngwe. Ka Moranang a le 7, mo ngwageng o one, ba bangwe ba le lesome le bobedi ba ne ba kolobediwa, mme ba kopanngwa le phuthego ya Hamburg. Ka Sedimonthole maloko a phuthego eno a ne a oketsegile go nna masome a manè. Madi a a amogetsweng go tswa mo thekisong ya dibuka go tswa kwa polokelong ya dibuka kwa Hamburg, Holland, Russia, le dikarolo tse di farologaneng tsa Jeremane, e ne e le $5,000.
GSAM 410Katlego kwa Yuropa
GSAM 410.3Ka bonya mme ka nete tiro e ne ya gatela pele mo Thomong ya Yuropa Bogare, jaaka go supilwe mo pegong e e neng ya neelwa kwa Kopanong e Akaretsang ka 1891. Ka nako eo go ne go na le diphuthego di le tlhano kwa Jeremane, tse di nang le maloko a le lekgolo le masome a mane, ba ba le masome a marataro le bone e neng e le maloko a phuthego ya Hamburg. Tsa bosome tse di neng tsa duelwa e ne e le $1,000. Dibuka tse di rekisitsweng mo dikepeng, ke morongwa wa sekepe kwa Hamburg, di ne di le $500, fa thekiso ya barekisi ba dibuka ya ngwaga, mo kgaolong yotlhe, e ne e le $6,000. Ba le lekgolo le masome a matlhano ba ne ba amogetse boammaaruri kwa Austria, mme go ne go na le diphuthego di le lesome le boraro, tse di nang le maloko a le makgolo a mane kwa Russia.
GSAM 411Batshegetsi ba Sabatha ba le Batlhano ba Russia ba Kgaramelwa kwa Kgakala
GSAM 411.1Mo e ka nnang ka nako eno (1891), maloko a le matlhano a phuthego ya kwa Russia, go akarediwa le moeteledipele wa yone, ba ne ba tshwerwe ka ntlha ya go ruta dithuto tse di kgatlhanong le phuthego ya semmuso ya puso, mme ba atlholelwa go lelekwa dingwaga di le tlhano kwa Trans-Caucasus. Ba ne ba tshwanetse go ketanngwa mmogo, mme ba laelwa go tsamaya dimaele di le makgolo a matlhano. Mo tekong eno tumelo ya bone e ne ya ba nonotsha, mme ba ne ba itumetse mo Morening. Mo ngwageng oo go ne go dirilwe pampitshana e e neng e le dipalo tsa Baebele ka puo ya Serussia, e e buang ka dipogisego tsa ga Keresete, boroko jwa baswi, gore ke letsatsi lefe le gore ke ka ntlha yang, le gore a re ka itse?
GSAM 411.2Ka nako ya Kopano e Akaretsang ka 1895, maloko kwa Jeremane a ne a oketsegile go nna 368, mme tsa bosome tsa ngwaga o o fetileng e ne e le $2,327.43.
GSAM 411Batlhokomedi ba Sabatha ba bantsi kwa Russia
GSAM 411.3Kwa Russia, le fa bontsi bo ne bo fudugetse kwa dinageng tse dingwe, palo ya maloko e ne e oketsegile go ya go 467, ba ba neng ba duela tsa bosome tsa $841.60.
GSAM 411.4Go tswa mo polelong e e dirilweng ke mokwaledi wa borongwa jwa kwa ntle mo mmalong wa beke ya thapelo wa 1896, re ithuta gore
GSAM 411.4“mo nageng ya Jeremane-Russia mo ngwageng o o fetileng palo ya bone e ne e batlile go menagana gabedi; palo ya bone e okeditswe ka ba ba fetang makgolo a le mane. Kwa Berlin, Jeremane, ba le masome a marataro ba ne ba tsenelela ditirelo tsa ka gale tsa Sabatha. Kago ya kapela ya thomo kwa Hamburg e ne e nonotshitse tiro koo. Kwa Munich, kwa Bavaria, ba le mmalwa ba ne ba letetse kolobetso. Go ne go na le badumedi kwa Leipsic, Königsberg, Magdeburg, Posen, Stuttgart, le ditoropo tse dingwe tse dikgolo kwa Jeremane. Gape go ne go na le phuthego kwa Rotterdam, Holland.
GSAM 412.1“Kwa Russia, barekisi ba dibuka ba ne ba amogetse diteseletso go tswa mo pusong. Go ne go dirilwe diphetolelo tsa dikgatiso ka dipuo tsa Se-Lettish le Se-Esthonian. Pampiri ya Sejeremane e ne e fudusitswe go tswa kwa Basel go ya kwa Hamburg, mme kwa ofising eo ba ne ba gatisa boammaaruri ka dipuo di le lesome le bone.”
GSAM 412Kolobetso kwa Hungary
GSAM 412.2Mo ngwageng oo, kolobetso ya ntlha e ne e diragetse kwa Hungary, le phuthego ya ntlha ya go keteka ditirelo tse di boitshepo kwa Bohemia. Thomo ya sekepe e ne e tlhomilwe kwa Galatz, kwa Roumania, go direla noka ya Danube le Lewatle le Lentsho.
GSAM 412Go Rekisa Dibuka kwa Jeremane
GSAM 412.3Mo go Home Missionary, Sedimonthole, 1895, Moruti Spies o ne a bua jaana ka tiro ya go rekisa dibuka mo nageng ya Jeremane,
GSAM 412.3“Ba ba neng ba okamela tiro ya go rekisa dibuka, fa e simololwa mo tirong eno, ga ba a ka ba tlogela go e rotloetsa, le fa ba ne ba tlhomamisitswe ke bangwe ba bagatisi ba bagolo le barekisi ba dibuka kwa Leipsic gore ‘go rekisa dibuka ka go di kwadisa go tla palelwa.’
GSAM 412.4“Ka Phatwe wa 1887 kgatiso ya ntlha ya Life of Christ e ne ya gatisiwa ka puo ya Sejeremane. Mo e ka nnang ka nako e buka e e umakilweng e neng e siametse go anamisiwa, go ne ga tshwarwa thuto-puisano ya barekisi ba dibuka kwa Basel; seno se ne sa supa tshimologo ya tiro ya go rekisa dibuka, e seng fela kwa Jeremane, mme le kwa Yuropa yotlhe. Kgatiso ya bosupa ya buka eno jaanong e tswile kwa kgatisong ka puo ya Sejeremane.
GSAM 412.5“Go tloga ka Ferikgong 1, 1895, barekisi ba dibuka ba basha ba le lesome le bobedi ba simolotse tiro. Ka Seetebosigo, 1895, pego e supile koketsego ya diperesente di le masome a matlhano mo thekisong. Mo nakong eno go dirwa maiteko a a kgethegileng ka Herold der Wahrheit, pampiri ya rona ya Sejeremane. Diphuthego dingwe, tse e seng dikgolo thata, di tsaya dikhopi di le masome a matlhano go ya go makgolo a mabedi, tse di di rekisang. Mme ba nna le maitemogelo a a monate thata le bareki. Mo go Review ya Tlhakole 18, 1896, Moruti Conradi o ne a re, ‘Re konosetsa 1895 re na le balatedi ba Sabatha ba le sekete le makgolo a matlhano mo kgaolong ya Jeremane-Russia.’”
GSAM 413THOMO YA SCANDINAVIA
GSAM 413.1Thomo ya kwa go batho ba Scandinavia e butswe ke Moruti John Matteson ka ngwaga wa 1877. Ka di 6 tsa Seetebosigo o gorogile kwa Vejle, kwa Jyeland, Denmark. Fa a ya kwa nageng eo go ne go na le ba se kae ba ba neng ba simolotse go tshegetsa Sabatha ka go bala dipampiri le dipampitshana tse ba di rometsweng ke ditsala tsa bone kwa Amerika.
GSAM 413.2Fa re sala morago tshimologo ya tiro eno, re ithuta gore ka 1850, batho ba le bane ba ba neng ba fudugile go tswa kwa Norway go ya Amerika, ba ne ba simolola go tshegetsa Sabatha ya Morena. Ba ne ba nna kwa Oakland, Wisconsin. Ba babedi mo go bone e ne e le rraagwe le mmaagwe Moruti O. A. Olsen. Ka 1863, Moruti John Matteson o ne a simolola go tlotla Sabatha ya letsatsi la bosupa. O ne a nna kwa Poysippi, Wisconsin. Mo dikgweding tse thataro tse di latelang, ka ntlha ya tiro ya gagwe, Ba-Danish-Norwegian ba ka nna masome a mane ba ne ba amogela dithuto tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Moreri wa ntlha yo o matlhagatlhaga yo o neng a kopana le ene mo bodireding e ne e le Moruti J. F. Hanson wa kwa Minnesota.
GSAM 413Buka ya Ntlha e e Gatisitsweng ka Se-Danish-Norwegian
GSAM 413.3Ka ngwaga wa 1866, Moruti John Matteson o ne a kopa batsamaisi ba ofisi ya Review and Herald go tlhomamisa gore a ba ka gatisa, go dirisiwa ke batho ba Scandinavia, dibukana le dipampitshana ka puo ya bone. O ne a itsisiwe gore tlhaelo ya madi kwa ofising e ne e ba kgoreletsa go dira jalo; mme go ne go na le batho ba setšhaba sa gagwe kwa Wisconsin le Minnesota ba ba neng ba na le keletso e kgolo ya go bona boammaaruri bo gatisiwa ka puo ya bone ya tlholego mo e leng gore, le fa ba ne ba le mo maemong a a kwa tlase a tsa madi, e bile palo ya bone e le kwa tlase ga masome a matlhano, ba ne ba kokoanya $1,000 ka madi, mme ba mo neela one go dirisediwa maikaelelo ao. Ka madi a le ka mokwalo o o neng o rulagantswe sentle, Moruti Matteson o ne a tla kwa Battle Creek, mme a boela a dira kopo ya dibuka tse di gatisitsweng. Ka jaana a ne a ipaakantse go araba dipelaelo tse di neng di setse di builwe, dikeletso tsa gagwe di ne tsa amogelwa, mme ka di 18 Mopitlwe, 1867, a simolola go bala mokwalo wa gagwe, o o neng o baakanyeditswe buka ya gagwe, Liv og Død, (Botshelo le Loso) go Moruti J. N. Andrews le nna, ba ka nako eo e neng e le maloko a komiti ya kgatiso. Ka mafoko a mangwe, o ne a re bolelela ka Seesemane se mokwalo wa gagwe o neng o se bua ka Se-Danish-Norwegian.
GSAM 414Moruti Matteson o Nna Mogatisi
GSAM 414.1Ka nako eo go ne go se na mogatisi ope yo o neng a ka ntshiwa go mo rulaganyetsa ditlhaka tsa kgatiso, mme ka jalo a kopa tetla ya go ithuta go di rulaganya ka boene. O ne a tswelela ka tiro eno go fitlhelela a gatisa ditsebe di ka nna sekete tsa dibukana le dipampitshana ka puo ya gagwe.
GSAM 414.2Ka sedirisiwa se sešwa se sa go anamisa boammaaruri mo bathong ba gagwe, o ne a tswelela pele ka bopelokgale jo bo ntšhafaditsweng, a tshwara dipitso mo Dipusong tse di farologaneng. Go tloga ka nako eo tiro e ne ya gola ka bofefo mo go Ba-Scandinavia.
GSAM 414Kgatiso ya Ntlha e e Tswang ka Metlha ka Puo e Sele
GSAM 414.3Tiro mo gare ga Ba-Danish-Norwegian e ne e godile thata mo go neng ga tlhokega pampiri ya kgwedi le kgwedi e mo go yone batho ba setšhaba seo ba ka amogelang thuto le kgothatso ka puo ya bone. Ka jalo, ka di 1 Ferikgong 1872, go ne ga gatisiwa kwa ofising ya Review and Herald, pampiri ya kgwedi le kgwedi ya Se-Danish, e e nang le ditsebe di le masome a mabedi le bone, e le mo sebopegong sa makasine, e e bidiwang Advent Tidende (Dikgang tsa go Tla ga Morena). Mo ngwageng o o latelang bogolo jwa jenale eno bo ne jwa okediwa go ya go ditsebe di le masome a mararo le bobedi. E ne e le kgatiso ya ntlha e e tswang ka metlha e e ntshitsweng ke Baadventista ba Letsatsi la Bosupa mo puong ya sele.
GSAM 414.4Ka 1874 kgatlhego e ne e le kgolo mo badumeding ba ba buang Se-Sweden mo e leng gore go ne ga simololwa kgatiso ya kgwedi le kgwedi ya ditsebe di le lesome le borataro ka puo eo, e e bidiwang Svensk Härold.
GSAM 414.5Ka nako e Moruti Matteson a neng a simolola thomo mo bathong ba Scandinavia (Seetebosigo, 1877) kwa nageng ya gaabo, dikhopi di le 266 tsa Tidende di ne di romelwa go tswa Amerika kgwedi le kgwedi go ya kwa Denmark, le di le 60 kwa Norway. Ka go bala dikgatiso tse, batho ba le mmalwa ba ne ba setse ba tshwarile Sabatha kwa Scandinavia. Ka ntlha ya ditiro tsa gagwe tsa ngwaga o le mongwe kwa Denmark, ditlhopha tsa badumedi di ne tsa tlhagelela mo mafelong a a farologaneng.
GSAM 415Ofisi ya Kgatiso kwa Norway
GSAM 415.1Morago ga se, Moruti Matteson o ne a ya kwa Norway, kwa a neng a tlhoma phuthego ya maloko a le masome a mararo le borobabobedi ka di 7 Seetebosigo 1879, e le maduo a tiro ya gagwe kwa Christiana. Moruti J. P. Jasperson, go tswa kwa Amerika, o ne a mo tsenela mo bodireding mo e ka nnang ka nako eno. Mo ngwageng oo gape go ne ga tlhamiwa mokgatlho wa kgatiso kwa Norway, mme ga rekwa setsha kwa Christiana go nna ofisi ya kgatiso, phaposi ya dipokano tsa kereke, le matlo a bonno, ka tlhwatlhwa ya $14,580. Ka nakwana, kgatiso e nnye ya pampiri ya dikgang, Tidernes Tegn, e ne e gatisiwa beke le beke go tswa kwa ofising ya Christiana.
GSAM 415.2Mo tshimologong ya letlhafula la 1880, Moruti Matteson o ne a tla kwa Amerika go batla thuso go atolosa tiro ya kwa Scandinavia. O ne a tsenelela Kopano e Akaretsang ya ngwaga oo, mme a boela kwa Yuropa ka Moranang, 1881, a kgothaditswe thata. Fela morago ga go boa ga gagwe, go ne ga rekwa motšhine wa go gatisa wa silindara mme wa bewa kwa ofising ya Christiana.
GSAM 415Dikgatiso tsa tsa Botsogo ka Se-Danish le Se-Swedish
GSAM 415.3Ba ne ba simolola ka bonako go gatisa lokwalodikgang lwa tsa botsogo ka Se-Danish, le le bidiwang Sundheds Bladet. Ka 1883 o ne a gatisa lokwalodikgang lo lo tshwanang ka Se-Swedish, le lokwalodikgang lwa bodumedi, le le bidiwang Sanningens Härold. Ka 1884 ba ne ba na le didirisiwa tsa ofisi tse di neng di lekanyeditswe boleng jwa $2,563. Mo ngwageng ono go ne go gatisitswe le go anamisiwa dipampiri di le 115,000 ka kakaretso, go tlaleletsa ka diketekete tsa dipampitshana, le dibuka di sekae.
GSAM 415Moruti Haskell kwa Scandinavia
GSAM 415.4Tiro kwa dinageng tsa Scandinavia e ne ya amogela thuso e kgolo go tswa mo ketelong ya ga Moruti Haskell ka 1882, mme ka 1884 ba ne ba thusiwa thata ka ditiro tsa Baruti Geo. I. Butler, B. L. Whitney, A. B. Oyen, le E. G. Olsen.
GSAM 416Mohumagadi White o thusa Scandinavia thata
GSAM 416.1Ka 1885, Mohumagadi E. G. White, le morwawe, W. C. White, ba ne ba etela Scandinavia, e leng selo se se neng se le botlhokwa jo bo seng kana ka sepe mo tirong mo kgaolong eo. Bangwe ba ne ba na le mogopolo wa gore tsa bosome di ka se duelwe ke bahumanegi mo nageng eo, le gore go ne go se na mosola go leka go rekisa dibuka. Bosupi jo bo neng bo neelwa ke Mohumagadi White bo ne bo le ka nako e e siameng, mme bo amogelwa sentle ke batho, jaaka go supilwe ke karabo e e neng ya neelwa ka mafoko a a reng, “Tsotlhe tse Morena a di buileng re tla di dira, mme re tla utlwa.” Ka nako ya loeto lo, go nnile le phetogo e e feletseng mo tirong ya kwa Scandinavia, e e bakilweng bogolo jang ke ditiro tse di sa lapeng tsa ga Mohumagadi White.
GSAM 416Kago e Ntšha ya Ofisi e Agilwe kwa Norway
GSAM 416.2Ka 1886 Baruti O. A. Olsen le N. Clausen ba ne ba etela dinaga tsa Scandinavia, yo wa bofelo a nna teng lobaka lo loleele. Ka 1885 go ne ga agiwa kago e ntšha ya ofisi kwa Christiana, mme mo ngwageng o o fedileng ka la 1 Lwetse, 1886, ofisi e ne ya bona madi a a kana ka $5,386.68 go tswa fela mo thekisong ya dibuka le dipampitshana, fa madi a a amogetsweng go tswa mo go dueleleng dikgatiso tse di tswang ka metlha e ne e le $3,146.03.
GSAM 416Diphuthego di le Masome a mabedi le botlhano kwa Scandinavia
GSAM 416.3Pego e e neng ya neelwa Kopano e Akaretsang ka 1889 e ne ya bolela gore mo kgaolong ya Scandinavia go ne go na le diphuthego di le masome a mabedi le botlhano, ka maloko a le 926, ba ba neng ba duela tsa bosome tsa $2,548.75; gape go ne go na le baruti ba le barataro, baruti ba ba nang le tetla ba le bane, le barekisi ba dibuka ba le masome a matlhano le bobedi. Thekiso ya dibuka ya Norway le Sweden mo kotareng e le nngwe e ne e le $2,161.26.
GSAM 416Sekolo kwa Christiana
GSAM 416.4Ka nako eno go ne go na le sekolo se se neng se dira kwa Christiana, se na le baithuti ba le masome a matlhano. Ka 1891 go ne ga tshwarwa setheo sa thuto ya Baebele kwa Christiana, ke Baruti O. A. Olsen le E. J. Waggoner, se na le baithuti ba le lekgolo ba ba neng ba tseneletse. Kwa setheong seno go ne ga fiwa thuto e e tseneletseng ka tiro ya go rekisa dibuka.
GSAM 417Diphuthego di le Masome a Mane kwa Scandinavia ka 1895
GSAM 417.1Dingwaga di le thataro morago ga moo, ka 1895, re lemoga pego e e ntshitsweng ke Moruti D. A. Robinson, yo ka nako eo e neng e le mookamedi wa kgaolo ya tiro ya kwa moseja, e e supang ka phepafalo kgolo e e bonalang mo tirong mo pakeng eo, mo e leng gore re nopola jaana: “Scandinavia e na le diphuthego di le masome a mane, le maloko a le 1,458. Tsa bosome tsa ngwaga e ne e le $5,585.55. Go na le baruti ba ba tlhomilweng ba le lesome le botlhano, ba ba nang le diteseletso ba le lesome le motso, mme madi a a tswang mo thekisong ya dibuka mo ngwageng a fitlha go $40,000. Madi a mantsi a, a bakilwe bogolo ke maiteko a barekisi ba dibuka ba ba etelang batho, mme seo, mo nageng e, ka 1885, barekisi ba dibuka, le baruti ba tumelo ya rona tota, ba neng ba tlhomamisa gore go rekisa dibuka ka go etela batho go ne go sa kgonege.
GSAM 417Dikhonferense di le tharo tsa Scandinavia
GSAM 417.2Mo kgaolong ya Scandinavia go na le dikhonferense di le tharo ka nako eno, mme malatsi a go tlhomiwa ga tsone ke a a latelang: Denmark, Motsheganong 30, 1880; Sweden, Mopitlwe 12, 1882; Norway, Seetebosigo 10, 1887. Moruti John Matteson, yo o simolotseng Thomo ya Scandinavia le go etelela tiro pele ka katlego e kgolo, le yo o neng a bereka ka tlhoafalo le boitelo mo go godiseng setšhaba seo, o ne a tlhaselwa ke bolwetse jo bo bolayang jwa lefuba, mme a tlhokafala kwa El Monte, Cal., ka di 30 Mopitlwe, 1896, a na le dingwaga di le masome a marataro le bongwe.
GSAM 417THOMO YA BORITANE
GSAM 417.3William Ings, yo o tsholetsweng kwa Hampshire, kwa Engelane, mme e le Moamerika ka moya le thuto, ka a ne a ntse a nna kwa United States go tloga bongwaneng, o gorogile kwa Southampton, a tswa kwa Basel, kwa Switzerland, ka Motsheganong 23, 1878. Ka nako eno o ne a nna fela dibeke di le pedi, mme a boela kwa Kontinenteng ka nakwana. Le fa go ntse jalo, go ise go ye kae o ne a boela kwa Southampton, kwa morago ga dikgwedi di le nne tsa tiro ya go tsamaya ntlo ka ntlo a aba dipampitshana le go dira tiro ya boevangeli epe fela e e neng e iponagatsa, a begang gore go na le ba le lesome ba ba neng ba tshegetsa Sabatha. Ka di 30 Sedimonthole tsa ngwaga oo, nna le mosadi wa me re ne ra goroga kwa Southampton, kwa tiro ya rona e neng ya kopanngwa le ya ga Moruti Ings, ka go tshwara dipitso ka nako ya mariga kwa Shirley Hall, le kwa ntlong ya rona e re neng re e hirile. Ka selemo sa 1879, re ne ra tshwara dipitso tsa tente kwa Southampton. Ka nako le mo lefelong leno, Mohumagatsana Maud Sisley (jaanong e le Mohumagadi Boyd) o ne a ikamanya le tiro, a neela dithuto tsa Baebele le go dira tiro ya go etela matlo ka bongwe. Ka ntlha ya maiteko a, ba le mmalwa ba ne ba amogela boammaaruri. Mo mariga a a neng a latela, re ne ra tshwara dipitso mo holong kwa Ravenswood Villa, kago e re neng re nna mo go yone e bile e na le lefelo la rona la polokelo.
GSAM 418Phuthego ya Tenteng kwa Engelane
GSAM 418.1Ka selemo sa 1880, Moruti Andrews, le fa a ne a lwala, o ne a tswa kwa Switzerland go tla go thusa kwa phuthegong ya tenteng kwa Romsey, kwa batho ba bangwe ba neng ba amogela molaetsa.
GSAM 418.2Ka Ferikgong 11, 1880, go ne ga tlhomiwa mokgatlho wa diphatlalatso. Mo tirong eno maloko a ne a na le kgatlhego e kgolo, mme go ne ga phasaladiwa dikwalo di le dintsi.
GSAM 418.3Tlhakole 8, 1880, kolobetso ya rona ya ntlha e ne ya diragala mme ga kolobediwa bakolobediwa ba le barataro. Go fitlha ka Phukwi 2, 1881, bakolobediwa ba le masome a mabedi le borobabongwe ba ne ba kolobetswe kwa Southampton.
GSAM 418Badiri ba Oketsegile kwa Engelane
GSAM 418.4Ka ntlha ya tlhopho ya Kopano e Akaretsang e e neng e tshwaretswe ka letlhafula la 1881, Moruti A. A. John le mosadi wa gagwe, Geo. R. Drew, le Mohumagatsana Jennie Thayer ba ile kwa Engelane, mme ba tsena mo tirong mo tshimong eo ya borongwa. Mo ngwageng wa 1882, Moruti Haskell o ne a etela tshimo ya Yuropa, mme a fetsa malatsi a le mmalwa le badiri mo borongweng jwa kwa Engelane, a ntsha thuso e e botlhokwa ka dikgakololo.
GSAM 418.5Ka Mopitlwe, 1882, tlaleletso ya ditsebe di le pedi ya kwa Boritane ya Signs of the Times e ne ya simolola go gatisiwa, mme ya lomaganyediwa le dikhopi di le sekete tsa Signs tse di neng di rometswe go tswa kwa Amerika. Tse di ne tsa dirisiwa mo tirong ya boevangeli kwa Great Britain. Pego ya tiro, ya di 1 Diphalane 1883, e supa gore ka nako eo go ne go na le balatedi ba Sabatha ba le lekgolo. Tsa bosome tse di neng di duelwa go tloga fa thomo e simolola, e ne e le $2,078.71.
GSAM 419Tiro ya Borongwa mo Dikepeng
GSAM 419.1Ka bopelonomi jwa batlhokomedi ba dikepe, Moruti Ings o ne a letlelelwa go romela diphuthelwana tsa dipampitshana tsa kgang le dipampiri mahala kwa maemakepeng a magolo a le masome a robabobedi a “Peninsular and Oriental Steam Ship Company,” kwa Aforika Borwa, East Indies le West Indies, Amerika Bogare, le Ditlhaketlhake tsa Bay. E ne e le ka tlhotlheletso ya dikgang tse di neng di rometswe ka tsela eo, e e tsositseng kgatlhego la ntlha mo setlhaketlhakeng sa Demarara. Tshedimosetso eno re e amogetse ka makwalo a a tswang kwa setlhaketlhakeng seo.
GSAM 419“History of the Sabbath” e Beilwe mo Dilaeboraring tsa Seesemane
GSAM 419.2Khopi ya History of the Sabbath ya ga Moruti Andrews le yone e ne e beilwe mo dilaeboraring di le masome a marataro tsa setšhaba le mo diphaposing tsa go buisa tsa mahala go ralala Great Britain, mme dibuka tseo di santse di le koo, di anela polelo go ba ba ikemiseditseng go buisa.
GSAM 419.3Ka 1884, Moruti Butler o ne a etela Engelane, a patilwe ke badiri ba bangwe ba tshimo eno. Baruti S. H. Lane le Robert Andrews ba ne ba tsaya sekepe go tswa kwa Boston go ya go tsenelela thomo kwa Great Britain ka Motsheganong a le 9, 1885. Loeto lwa ga Mohumagadi White kwa Engelane e ne e le motswedi wa nonofo le kgothatso mo badiring. Mohumagadi White le morwawe ba ne ba fetsa dibeke di sekae koo pele ga ba boela kwa Amerika go tswa kwa tshimong ya Yuropa.
GSAM 419“Present Truth” e Simolotse
GSAM 419.4Mo tshimologong ya 1884, go ise go ye kae morago ga go goroga ga Moruti Butler kwa Engelane, go ne ga dirwa tshwetso ya go simolola kwa Grimsby, ka M. C. Wilcox e le morulaganyi, pampiri ya ditsebe di le robedi e e gatisiwang gabedi ka kgwedi, e e bidiwang Present Truth. E e tshwanang jaanong e gatisiwa e le ya ditsebe di le lesome le borataro beke le beke kwa London, Engelane, ka kgatiso ya beke le beke ya dikopi di ka nna 18,000.
GSAM 420.1Ka 1889, Moruti Holser o begile gore Thomo ya kwa Boritane e ne e na le diphuthego di le robedi, le ba le makgolo a mabedi ba ba neng ba tshegetsa Sabatha, ba mo go bone ba le masome a marataro le botlhano ba neng ba le kwa London. Tsa bosome tsa ngwaga o o fetileng e ne e le $1,244.58. Go ne go na le baruti ba babedi ba ba tlhomilweng, ba babedi ba ba nang le diteseletso, barongwa ba babedi ba dikepe, le badiri ba Baebele ba supa. E ne e le mo e ka nnang ka nako eno fa Baruti Wm. Hutchinson le Francis Hope ba ne ba tsena mo borongweng jwa kwa Engelane.
GSAM 420Pacific Press kwa London
GSAM 420.2Mo ngwageng wa 1890, Pacific Press Publishing Company, ya Oakland, California, e ne ya tlhoma lekala la ofisi kwa 48 Paternoster Row, London, le ofisi ya kgatiso kwa 451 Holloway Road, London, N. Thekiso ya dibuka go tswa kwa ofising mo ngwageng wa ntlha, ka ditlhwatlhwa tsa thekiso ka bontsi, e ne e le $9,556.89.
GSAM 420.3Ka Tlhakole, 1895, Moruti Robinson o ne a neela pego e e latelang:
GSAM 420.3“Kwa Great Britain go na le diphuthego di le lesome le motso o le mongwe, maloko a le 363, baruti ba le batlhano, le moruti a le mongwe yo o nang le tetla. Tsa bosome tsa ngwaga o o fetileng e ne e le $5,077.20, kgotsa palogare ya $13.98 go tswa go leloko le le lengwe le le lengwe. Dithoto tsa ofisi ya kgatiso jaanong ke tsa International Tract Society, Limited, e e leng mokgatlho wa Seesemane, e bile di tsamaisiwa ke one.”
GSAM 420.4Ka Sedimonthole, 1895, Mokwaledi wa Borongwa jwa Mafatshe a Sele o begile gore kwa Great Britain go na le maloko a le 560. Tsa bosome di ne di oketsegile ka $1,000 mo ngwageng. Ka nako eo, ditlhopha di le robedi di ne di kopana ka Sabatha kwa mafelong a a farologaneng kwa London.
GSAM 420.5Ka jalo tiro mo tshimong eno ya borongwa e ne ya gatela pele, ka dinako dingwe e batla e sa lemosege. Dithoro ga di tlhoge mo mefuteng e mengwe ya mmu ka bonako jaaka mo go e mengwe. Go tlhoga ga tsone go bonya, mme go gola ga tsone go a tlhomama e bile go nonofile. Go ntse fela jalo ka boammaaruri jwa molaetsa wa boraro mo bogosing jono. Peo ya jone e jetswe, ya mela medi, mme ya gola ka bonya go fitlha jaanong e fitlhile mo bogolong jo bo bonalang.
GSAM 421THOMO YA AUSTRALASIA
GSAM 421.1Ka Motsheganong 10, 1885, Baruti S. N. Haskell, J. O. Corliss le lelwapa la gagwe, M. C. Israel le lelwapa la gagwe, Wm. E. Arnold, le Henry Scott ba ne ba tsaya sekepe go tswa kwa San Francisco go ya go bula thomo kwa nageng ya Australia. Dingwaga di le lesome le motso mo pele ga nako eno, ka 1874, kwa phuthegong e e neng e tshwaretswe kwa Battle Creek, Mohumagadi White o ne a bolela gore ditšhaba di le dintsi di ne di tla amogela boammaaruri, le gore o ne a bone metšhine ya kgatiso e dira, le dibuka le dipampiri di gatisiwa kwa dinageng tse di farologaneng. Fa a bodiwa go tlhalosa gore ke dinaga dife tse go neng go buiwa ka tsone, karabo e ne ya re Australia e ne e le leina le le nosi le a le gopolang.
GSAM 421The Bible Echo
GSAM 421.2Ka ntlha ya ditiro tse di tlhaga le tse di atlegileng tsa ga Moruti Haskell le ba a neng a na le bone, molaetsa o ne wa gatela pele ka bofefo jo bo kana mo go neng ga bonala go tlhokega gore go gatisiwe pampiri kwa Australia. Ka jalo, go ne ga dirwa dithulaganyo tsa kgatiso, mme ka la 1 Ferikgong 1886, go ne ga ntshiwa kgatiso ya kgwedi le kgwedi ya ditsebe di le lesome le borataro kwa Melbourne, e e bidiwang Bible Echo and Signs of the Times. Kgatiso ya ntlha e ne ya gatisiwa ka dikopi di le dikete di le thataro, fa kgatiso e e tlwaelegileng yone e ne e le dikete di le tharo fela.
GSAM 421Phuthego ya Ntlha e e Theilweng kwa Australia
GSAM 421.3Ka Sontaga, Moranang 10, 1886, kereke ya ntlha ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa kwa Australia e ne ya tlhomiwa. Go ne go na le ba le lesome le borobabobedi ba ba neng ba le teng ba ba neng ba saenetse kgolagano, mme ba bangwe ba supa ba ne ba kopa go amogelwa ka kolobetso. Ba ne ba kolobediwa ka Sabatha e e latelang, mme Sabatha nngwe le nngwe ka dibeke di le mmalwa maloko a ne a oketsega, go fitlhelela phuthego e nna le maloko a le masome a matlhano le botlhano. Go fitlha ka Motsheganong, 1886, palo yotlhe e e kwadisitsweng e ne e le masome a robongwe. Ntle le ba, go ne go na le ba ka nna masome a mararo le botlhano kwa mafelong a mangwe ba ba neng ba tshegetsa Sabatha.
GSAM 421.4Mo ofising ya kgatiso go ne go na le metšhine e mebedi e e siameng ya go gatisa le enjene, tsotlhe di duelwe e bile e le tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa mo nageng ele e e kgakala—e e ka nnang dimaele di le dikete di supa go tswa kwa ofising ya rona e kgolo e e kwa Oakland, Cal.
GSAM 422.1Ka ngwaga wa 1886 molaetsa o ne wa anama go fitlha kwa New Zealand. Pego e e tswang kwa lefelong la Australia e bega gore go ne go na le balatedi ba Sabatha ba le masome a matlhano kwa New Zealand. Madi a a amogetsweng go tswa mo thekisong ya dibuka kwa ofising e ne e le $700. Mo godimo ga se, barekisi ba dibuka ba ne ba rekisitse dikhopi di le makgolo a mane tsa Great Controversy kwa New Zealand, le dikhopi di le sekete tsa Thoughts on Daniel kwa Australia.
GSAM 422Kago ya Ofisi ya Australia
GSAM 422.2Go tswa mo pegong e e neetsweng ka Phukwi 19, 1889, re bona dintlha tse di latelang: Kago ya ofisi ya kgatiso kwa Melbourne e weditswe, e na le phaposi ya borapedi ya ditirelo tsa phuthego.
GSAM 422Go Tsenelwa ga Tasmania
GSAM 422.3Go rulagantswe khonferense mo Australia le mo New Zealand, mme tiro e atolositswe, ke Baruti Israel le Steed, go ya kwa Tasmania. Kwa lefelong leno la bofelo, diphuthego di le tharo di setse di rulagantswe, ka maloko a a kopaneng a le lekgolo le masome a mararo le borataro. Ntle le ba, go na le balati ba bangwe ba Sabatha ba ba gasameng ba ba iseng ba rulaganngwe.
GSAM 422.4Tsa bosome tsa ngwaga mo kgaolong ya Australia di ne di le $9,371. Go ne go na le barekisi ba dibuka ba le lesome le botlhano mo kgaolong, ba thekiso ya dibuka tsa bone e neng e le $19,500.
GSAM 422.5Mo loetong lwa bobedi lwa ga Moruti Haskell lwa go dikologa lefatshe, o ne a boela gape kwa Australia, a tsenelela khonferense ya bone e e neng e tshwaretswe ka Phatwe, 1889, mme ka ditsela di le dintsi a thusa ka matsetseleko, thuso e e neng ya anaanelwa thata ke phuthego eo e e neng e sa tswa go tlhomiwa. Badiri ba ba farologaneng go tswa kwa Amerika ba etetse Australia nako le nako go direla maikaelelo a le mangwe a magolo—go aga le go nonotsha tiro ya Modimo.
GSAM 422Mohumagadi White kwa Australia
GSAM 422.6Ka letlhafula la 1891, Mohumagadi E. G. White, morwawe, W. C. White, Moruti Geo. B. Starr, le ba bangwe ba tlogela California ba ya kwa Australia, ba goroga koo ka Sedimonthole—e le bogare jwa selemo mo kontinenteng eo. Bosupi jwa ga Mohumagadi White, le fa a ne a tshwerwe ke bolwetse jwa mmele mo dingwageng di le robongwe tsa nako ya gagwe mo nageng eo, bo thusitse thata go baya tiro mo kamalanong e e siameng le mowa le maikaelelo a molaetsa wa moengele wa boraro. Ka nako e ba neng ba le kwa Australia, Moruti J. O. Corliss o ne a boela gape mo tirong fano, mme W. A. Colcord le ba bangwe ba tsena mo tirong jaaka baruti, barutisi, jalo jalo.
GSAM 423Moruti Olsen kwa Australia
GSAM 423.1Ka nako ya puso ya ga Moruti O. A. Olsen jaaka moporesidente wa Kopano e Akaretsang, o ne a etela ditheo tsa rona tsotlhe tse di kwa pele go ralala naga yotlhe. Seno se ne sa tlhoka mosepele o moleele—loeto lwa go dikologa lefatshe. O ne a tsaya loeto lono gore a itse botoka ditlhoko tsa tsone le maemo a dithomo tse di farologaneng, gore ka jalo a tle a ipaakanyetse go di direla ka tshiamo. E ne e le mo loetong lono, ka 1893, fa a neng a fetsa dibeke di le mmalwa kwa Australia.
GSAM 423Khonferense ya Kopano ya Australasian
GSAM 423.2Ka nako eno go ne ga tlhomiwa Khonferense ya Kopanelo ya Australasian, e e bopilweng ke dikhonferense tsa Australia le New Zealand le masimo a borongwa a Australia. Khonferense eno e kopana gangwe mo dingwageng di le pedi, mme e tsamaisiwa ka thulaganyo ya dikhonferense tsa kopanelo mo dinageng tse dingwe. Mo ngwageng wa 1893, barekisi ba dibuka ba se kae ba ba neng ba le mo lefelong leno ba rekisitse kgatiso ya dikgatiso di le 5,000 tsa Steps to Christ, mme kgatiso ya bobedi ya palo e e lekanang e gatisitswe. Ka selemo sa 1894-95, ba amogetse diotara di le 4,000 tsa dibuka tsa peeletso mo dikgweding di le nne.
GSAM 423Moruti Prescott kwa Australia
GSAM 423.3Ka 1895, Moruti W. W. Prescott, Mokwaledi wa Thuto wa phuthego, o feditse dikgwedi di le mmalwa mo khonferenseng eno, a neela nako le mogopolo o montsi mo karolong eno ya tiro. Mo nakong eo o ne a tshwara thutano ya thuto e e neng ya ba solegela molemo thata.
GSAM 424.1Pego e e neng ya neelwa Kopano e Akaretsang ka tiro ya ngwaga e ne e le ya Moruti W. C. White mme e ntse jaana:
GSAM 424.1“Khonferense ya Kopano ya Australia e bopilwe ke dikereke di le lesome le bosupa tse di nang le maloko a le 1074, ba ba ntshitseng tsa bosome mo ngwageng o o fetileng tsa $9,810.10. Khonferense eno e na le baruti ba ba tlhomilweng ba le lesome le bobedi, ba babedi ba ba nang le diteseletso, badiri ba Baebele ba le bararo, le barekisi ba dibuka ba le masome a matlhano, ba ba rekisitseng ka boleng jwa $28,731.11 jwa dibuka mo ngwageng. Mo ngwageng o, kgaolo ya New South Wales, e e nang le diphuthego di le thataro le maloko a le 321, e ne ya kgaoganngwa le Khonferense ya Australia, mme ya rewa leina la Khonferense ya New South Wales.”
GSAM 424THOMO YA AFORIKA BORWA
GSAM 424.2Kwa Kopanong e Akaretsang e e neng e tshwaretswe kwa Battle Creek ka 1886, go ne ga sekasekwa kgang ya go bula thomo kwa Aforika Borwa. E re ka go ne ga tsewa kgato e e emelang tiro eno, kwa tshimologong ya selemo sa 1887 go ne ga dirwa maiteko a go tlhoma tiro mo nageng ele e e kgakala, kwa batho ba se kae, ba ba neng ba setse ba simolotse go tshegetsa Sabatha, ba neng ba kopa badiri.
GSAM 424Baruti Boyd le Robinson kwa Aforika Borwa
GSAM 424.3Ka lebaka le, ka di 11 Motsheganong, Moruti C. L. Boyd le lelwapa la gagwe, Moruti D. A. Robinson le mosadi wa gagwe, mmogo le badiri ba bangwe, ba ne ba tsaya sekepe go tswa kwa New York City, ba lebile kwa Aforika, ba feta ka Liverpool le London. Dingwaga di le tharo morago ga foo, kwa Kopanong e Akaretsang, Rre P. W. B. Wessels o ne a bolela gore fa badiri ba ba goroga mo Aforika go ne go na le batho ba ka nna masome a mane ba ba neng ba setse ba tshwara Sabatha ya taelo ya bone ka ntlha ya go bala dikgatiso ka ga kgang e le ka thuto ya Dikwalo.
GSAM 424.4Baruti Robinson le Boyd ba simolotse tiro ya bo-morongwa kwa Cape Town, mme go tswa foo e ne ya atologa go ya bokonebotlhaba sekgala sa dimaele di ka nna makgolo a robabobedi go fitlha kwa Kimberley, kwa masimong a ditaemane.
GSAM 424.5Go fitlha ka ngwaga wa 1889, go ne go na le baruti ba le babedi fela, moruti a le mongwe yo o nang le tetla, diphuthego di le nne, le maloko a le masome a robabobedi; ba ba neng ba duela tsa bosome tsa $2,798.36. Mo ngwageng ono, Moruti Ira J. Hankins, wa kwa Amerika, o ne a bereka kwa Cape Town ka dipoelo tse di molemo, mme Rre le Mohumagadi Druillard ba tswa kwa Nebraska go tla go kopana le tiro mo lefelong leno, le go abelana mo ditirong le mo ditlhabelong tse di welang ba ba biditsweng go bula tiro mo lefelong le lesha. Ditiro tsa ga Mohumagadi Druillard di ne di lebagane thata le lefelo la polokelo ya dibuka, kwa tiro ya lephata leno e neng e tlogetswe mo tlhokomelong ya gagwe; fa Rre Druillard ene a ne a tshwaregile ka tiro ya borongwa ka kakaretso. Mo ngwageng ono, mo dikepeng tse di neng di ema kwa boemakepeng jono, o ne a rekisa dibuka tsa boleng jwa $750.
GSAM 425Moruti Haskell mo Aforika
GSAM 425.1E ne e le ka Phatwe mo ngwageng o le mongwe fela oo, fa Moruti Haskell a goroga kwa Cape Town. Dikgwedi di le tlhano di ne tsa dirisiwa sentle mo go etelang le go bereka le ditlhopha tse di farologaneng kwa Aforika Borwa. Ka loeto lo, tiro e ne ya nonotshiwa le go agiwa, mme pelo ya gagwe ya kgothadiwa ka gonne a ne a bona maungo a tiro ya gagwe. Go ne ga tsoga kgatlhego mo tirong ya thuto, mo e leng gore baithuti ba le lesome le bobedi go tswa Aforika ba ne ba tla kwa Amerika go tsena dikolo tsa rona tsa phuthego.
GSAM 425.2Mo nakong eo, tiro ya go rekisa dibuka e ne ya elwa tlhoko ka tshwanelo. Go ne ga tshwarwa thutano e e malebana le tiro eno kwa Cape Town, e e neng e eteletswe pele ke Rre E. M. Morrison, e e neng ya naya botshelo jo bošwa le maatla mo karolong eno ya botlhokwa ya molaetsa. Ka bonako fela morago ga thuto e e neng ya neelwa kwa thutanong eno, barekisi ba dibuka ba le lesome le boraro, mo dikgweding di le thataro, ba rekisitse le go isa dibuka tsa boleng jwa $5,621.28. Tota, diotara di ne di le dintsi mo di neng tsa “imela” ofisi ya kwa London gotlhelele, ka gonne dibuka di ne di sa kgone go baakanyediwa ka bofefo jo bo lekaneng go kgotsofatsa tlhokego.
GSAM 425.3Mo ngwageng wa 1892, Moruti A. T. Robinson o ne a tsena mo tirong kwa Aforika Borwa. Ka nako eo tiro e ne e godile go fitlha mo seemong se se neng se tlhokega gore go nne le lefelo le lesha la polokelo go emisetsa la bogologolo. Ka jalo, go ne ga agiwa kago e ntšha e e neng e le kgolo go lekana go ka naya phatlha ya dipitso tsa phuthego.
GSAM 426Kago ya Kholetšhe kwa Aforika
GSAM 426.1Ka jalo tiro e tsweletse ka go gatela pele kgato ka kgato, go fitlha kwa Claremont, e leng torotswana ya Cape Town, go agiwa kago ya kholetšhe e e jeleng $35,000. Thuso e e neng e batliwa fela go tswa go bakaulengwe ba kwa Amerika e ne e le go romela setlhopha sa barutabana ba ba nang le dithutego tsa go ruta dithuto tsa kholetšhe, mme bone ka bobone ba tla duelela ditshenyegelo. E re ka kopo eno e ne ya diragadiwa, sekolo se ne sa bulwa ka la 1 Tlhakole, 1893.
GSAM 426Khonferense ya Aforika Borwa
GSAM 426.2Khonferense ya Aforika Borwa e ne ya tlhomiwa ka 1892. Kwa Kopanong e Akaretsang ka 1893 e ne ya boutelwa go nna karolo ya Kopano e Akaretsang. Ka nako eo e ne e na le diphuthego di le tlhano, maloko a le lekgolo le masome a mararo le borobabobedi, ba ba neng ba duela tsa bosome mo ngwageng o o fetileng tsa $34,077.32. Kwa khonferenseng eno Khonferense ya Aforika Borwa e ne e emetswe ke Peter Wessels, yo o neng a abela Kopano e Akaretsang moneelo wa $16,000, madi a a neng a feta a Kopano e Akaretsang e neng e a dirisitse go bula tiro kwa Aforika Borwa. Mo godimo ga moneelo ono, ene le mongwe wa bomorwarraagwe ba ne ba abela $40,000 go simolola tiro ya bookelo jwa mahala kwa toropong ya Chicago.
GSAM 426.3Kwa Kopanong e Akaretsang ka 1895 Mokwaledi wa Borongwa jwa Mafatshe a Sele o ne a bua jaana ka ga naga ya Aforika:
GSAM 426.3“Khonferense ya kwa Aforika Borwa e na le dingwaga di le pedi fela e tlhomilwe, mme mo nakong eo Kopano e Akaretsang e rometse badiri ba le lesome le bobedi kwa lefelong leo. Ba le babedi ba bone ba tsene mo teng ga naga e le barongwa ba ba ikemetseng, fa ba bangwe ba tsene mo tirong mo mafapheng a a farologaneng. Khonferense eo e na le sekolo se se atlegileng, legae la masiela, le sanatoriamo e e santseng e agiwa. Dipalopalo di supa gore maloko a bone ke 184.”
GSAM 426Dipampiri tse di Gatisitsweng kwa Aforika Borwa
GSAM 426.4Kgang ya kgololesego ya bodumedi kwa Aforika Borwa e rotloeditse batho ba rona mo dikgweding di sekae tse di fetileng go gatisa dipampiri di le pedi, e nngwe e le ka puo ya Se-Holland, e e bidiwang De Wachter; e nngwe e le ka Seesemane, e e bidiwang The South African Sentinel and Gospel Echo. Ya bofelo e na le phasalatso ya dikopi di le 4,000.
GSAM 427Khonferense ya Kopano ya Aforika Borwa
GSAM 427.1Ka Ferikgong, 1903, go ne ga tlhomiwa Khonferense ya Kopano ya Aforika Borwa, e e bopilweng ke dikhonferense tsa Cape Colony le Natal-Transvaal, le ditiro tsa Basutoland le Matabeleland tse di neng di le ka fa tlase ga taolo ya Khonferense ya Kopano. Mo khonferenseng go na le diphuthego di le lesome le botlhano tse di rulagantsweng tse di nang le maloko a le 595, ditlhopha di le robongwe tse di sa rulaganngwang tsa maloko a le masome a robongwe, le balati ba Sabatha ba ba nnang kwa thoko ba le masome a mararo,—palogotlhe ya 715, ba ba neng ba duela tsa bosome tsa $7,850. Go ne go na le badiri ba le masome a mararo le borobabongwe, ba mo go bone ba le masome a mabedi le bongwe ba neng ba duelwa ke dikhonferense tse di farologaneng.
GSAM 427TSHIMO YA POLYNESIA
GSAM 427.2Ka ngwaga wa 1876, Moruti James White le mokwadi ba rometse bolumo ya Signs of the Times le dipampitshana dingwe, di patilwe ke lekwalo, kwa Setlhaketlhakeng sa Pitcairn. Ditokomane tse di ne tsa bewa mo sekepeng se se neng se tsamaya go dikologa Cape Horn se ya kwa New York. Re ne ra tlhomamisetswa gore sekepe se tla ema kwa Pitcairn, mme teng phuthelwana e tla neelwa. Re ne re sa itse motho ope mo setlhaketlhakeng, e bile re sa itse sepe ka sone, fa e se fela go itse gore baagi ba sone ke batho ba ba ineetseng, ba ba boifang Modimo. Dipampiri di ne tsa romelwa fela ka go leka lesego.
GSAM 427Loeto kwa Pitcairn
GSAM 427.3Ga re a ka ra utlwa sepe go tswa go batho kgotsa dikwalo tsa rona go fitlhelela Rre John I. Tay a etela setlhaketlhake, ka ngwaga wa 1886, dingwaga di le lesome morago ga foo, fa re utlwa gore ka ntlha ya go bala buka ya Signs le dipampitshana, setlhaketlhake sotlhe, ka nako e le nngwe, se batlile se swetsa go fetola letsatsi la sone la kobamelo go tswa mo letsatsing la ntlha la beke go ya go la bosupa, le go tshegetsa Sabatha ya Morena. Le fa go ntse jalo, ga ba a ka ba dira jalo go fitlha ka nako ya ketelo ya ga Rre Tay. O ne a na le nako e telele a na le keletso e e tseneletseng ya go etela setlhaketlhake, mme o ne a sa itse sepe ka batho ka boene, le fa e le ka kgatlhego ya bone e e neng e setse e tsositswe mo boammaaruring.
GSAM 428.1Morago ga go boela kwa Amerika, o ne a buelela ka tlhwaafalo e kgolo gore go agiwe sekepe se barongwa ba ka tsamaisiwang ka sone go tswa mo setlhaketlhakeng se sengwe go ya go se sengwe mo Lewatleng la Pacific. O ne a tsenelela Kopano e Akaretsang e e neng e tshwaretswe ka ngwaga wa 1889, mogopolo ono o le kwa pele mo tlhaloganyong ya gagwe, mme koo a buelela kgang ya Ditlhaketlhake tsa Polynesia. Khonferense, e bona mosola wa tiro eno, e ne ya boutela go kokoanya, ka meneelo, madi a a kana ka $12,000 go aga kgotsa go reka sekepe se se tla direlang mo ditlhaketlhakeng tsa Lewatle la Pacific.
GSAM 428Go Agiwa ga Pitcairn
GSAM 428.2Go tsamaelana le kgato eno, sekepe sa Pitcairn se ne sa agiwa ka selemo sa 1890, gaufi le Benicia, mo e ka nnang dimaele di le masome a mararo go tswa kwa Oakland, Cal., ka tlhwatlhwa ya $12,035.22. Mo lobakeng lwa dikgwedi di le robongwe, madi a a kana a ne a phuthwa, mme a abelwa ke dikolo tsa Sabatha ka maikaelelo a a leng a a le nosi a, mme ga go ise go ke go nne le mpho e e ntshitsweng ka boitumelo le ka tlhwaafalo e e fetang e. Sekepe se ne sa abelwa tiro kwa Oakland, Cal., ka di 25 Lwetse, 1890. Batho ba ka nna sekete le makgolo a matlhano ba ne ba phuthegela mo sekepeng le kwa boemelong jwa dikepe go bona moletlo o.
GSAM 428Loeto lwa Ntlha lwa Pitcairn
GSAM 428.3Sekepe se ne sa tsamaya mo loetong lwa sone lwa ntlha go tswa kwa San Francisco go ya kwa lefelong la sone la tiro le le kgakala, ka di 20 tsa Diphalane. Mo sekepeng e le barongwa go ne go na le Moruti E. H. Gates le mosadi wa gagwe, Moruti A. J. Read le mosadi wa gagwe, John I. Tay le mosadi wa gagwe, mmogo le setlhopha sa barongwa ka fa tlase ga Kapotene Marsh. Sekepe se se ile kwa Setlhaketlhakeng sa Pitcairn pele, sekgala sa dimaele di le dikete di le nne kwa borwa jwa San Francisco, kwa se gorogileng teng ka di 25 tsa Ngwanatsele. Fa sekepe se tloga mo setlhaketlhakeng ka di 17 tsa Sedimonthole, bagolo ba le masome a robabobedi le bobedi ba ne ba amogetse kolobetso, mme ba ne ba bopilwe go nna phuthego ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Mokoro o ne wa tswelela ka loeto lwa one go ya kwa ditlhopheng tsa Society, Hervey, Samoan, Friendly, le Fiji, o tlogela dibuka tsa bodumedi le dipampitshana tsa boitekanelo le tsa boikgapo le batho ba ba buang Seesemane. Mo dikgweding di le robedi, go fitlha ka Lwetse, 1891, barongwa ba ne ba rekisa dibuka tsa boleng jwa $1,900, mo godimo ga go aba dipampiri tse dintsi tsa go buisa mahala.
GSAM 429.1Barongwa ba ne ba beilwe jaana: Moruti Read kwa Tahiti; Moruti Gates o ne a sala kwa Pitcairn go wetsa tiro e e neng e setse e simolotswe koo; fa Rre Tay ene a ne a tlhopha go direla kwa setlhaketlhakeng sa Fiji. Mo go Review ya Moranang 14, 1904, Moruti Fulton o bua jaana ka tiro kwa Fiji: “Jaanong go na le balatedi ba Sabatha ba ba fetang lekgolo le masome a matlhano mo tshimong eno ya borongwa.” Go tswa kwa Fiji, sekepe se ne sa tsamaya se ya kwa Aukland, New Zealand, go baakanya dilo tse di tlhokegang le go tokafatsa, le gape go tsaya dibuka.
GSAM 429Loso lwa Barongwa
GSAM 429.2Morago ga go nna seyo lobaka lwa ngwaga o le mongwe, dikgwedi di le lesome le motso o le mongwe, le malatsi a le lesome le borobabobedi, sekepe sa Pitcairn se ne sa boela kwa San Francisco, kwa se gorogileng teng ka di 9 Diphalane, 1892. Ka nako eno Motsamaisi Marsh o ne a tlhokafetse, a bo a fitlhwa mo setlhaketlhakeng sa New Zealand. Rre Tay o ne a tshwarwa ke nyumonia, e a sa kang a fola mo go yone. Le ene o ne a tlhokafala ka kagiso, a bo a fitlhwa mo nageng e e kgakala ya Fiji; mme ka jalo matshelo a mabedi a a botlhokwa a ne a neelwa ka bonako jaana kwa Thomong ya Polynesia.
GSAM 429.3Barongwa ba ba neng ba le kwa setlhaketlhakeng sa Tahiti, kwa Papaete, ba ne ba itumela go bona, mo e ka nnang ka bonako, maungo a tiro ya bone. Ba ne ba kgona go romela kwa gae, ka nako eno, pego e e itumedisang ya batho ba le masome a mane ba ba sokologileng le go rulaganngwa go nna phuthego ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa.
GSAM 429Loeto lwa Bobedi lwa Pitcairn
GSAM 429.4Sekepe se ne sa tsamaya go tswa kwa San Francisco mo loetong lwa sone lwa bobedi, ka la 17 Ferikgong 1893, le barongwa ba ba latelang: B. J. Cady le mosadi wa gagwe, J. M. Cole le mosadi wa gagwe, E. C. Chapman le mosadi wa gagwe, le M. G. Kellogg, M.D. Mohumagatsana Hattie Andre, wa kwa Ohio, o ne a ba patile jaaka morutabana wa Setlhaketlhake sa Pitcairn. Ka letlhafula la 1893, Rre Cady o ne a bula sekolo kwa Raiatea, mo setlhopheng sa Society, se na le baithuti ba le masome a marataro. Fa nako ya ntlha ya dithuto e fela, palo e ne e oketsegile go nna lekgolo le batlhano. Fa nako ya bobedi ya dithuto e simolola, go ne go na le baithuti ba le lekgolo le masome a mabedi ba ba neng ba tsena sekolo.
GSAM 430Loeto lwa Boraro lwa Pitcairn
GSAM 430.1Loeto lwa boraro lwa sekepe lo dirilwe ka 1893-94. Barongwa ba loeto lono e ne e le G. O. Wellman le mosadi wa gagwe le Lillian White, botlhe ba le kwa Michigan, ba ba neng ba lebisitswe kwa Raiatea, kwa ba neng ba tshwanetse go thusa Moruti Cady mo tirong ya gagwe. Rre Stringer le mosadi wa gagwe ba ne ba tsamaya jaaka barongwa ba ba ikemetseng. Ba ne ba ema kwa Rurutu. Kwa Raratonga (kwa batho ba neng ba tshwara Matlhatso mo boemong jwa Sontaga), Dr. Caldwell le mosadi wa gagwe ba ne ba beilwe teng; fa Moruti Buckner le mosadi wa gagwe, ba kwa California, ba ne ba tlogelwa kwa Pitcairn. Ka nako ya go nna ga gagwe le batho ba, go ne ga tsenngwa ditiro tse dintsi tse disha tsa madirelo, tse di supileng go nna le mosola ka ditsela di le dintsi mo banni. Sa ntlha, go ne ga agiwa tshilo ya phefo go sila mmidi o jaanong o lengwang mo setlhaketlhakeng, mme ka maatla a one a phefo, go tsamaisiwa metšhine e e motlhofo, e e isitseng kwa diintasetering tse dingwe tse di neng di sa itsiwe ke banni ba setlhaketlhake pele.
GSAM 430Loeto lwa Bone lwa Pitcairn
GSAM 430.2Ka Sedimonthole 15, 1895, Mokwaledi wa Borongwa jwa Mafatshe a Sele o ne a re:—
GSAM 430.3“Jaanong Pitcairn e mo boemakepeng go tswa mo loetong lwa yone lwa bone.... Tiro e jetswe mo ditlhopheng di le robongwe tse di farologaneng, mme badiri ba ba latelang ba thapilwe mo go tsone:—
GSAM 430.4“Kwa Setlhaketlhakeng sa Pitcairn, barutabana, E. S. Butz le mosadi wa gagwe, le Hattie Andre. Kwa Setlhaketlhakeng sa Norfolk, go na le barongwa bangwe ba ba ikemetseng ba ba dirang tiro fano, ba ba tswang kwa Australia. Ditlhaketlhake tsa Society, moruti, B. J. Cady; barongwa ba tsa kalafi, Rre le Mohumagadi R. A. Prickett. Raratonga, barongwa ba tsa kalafi, Ngaka J. E. Caldwell le mosadi wa gagwe, Basetsana Lillian White le Maude Young; barutabana, G. O. Wellman le mosadi wa gagwe, Moruti J. D. Rice le mosadi wa gagwe. Fiji, Moruti J. M. Cole le mosadi wa gagwe. Ditlhaketlhake tsa Friendly, Moruti E. Hilliard le mosadi wa gagwe. Rurutu, Rre le Mohumagadi Stringer, barongwa ba ba itshetsang. Hawaii, Moruti E. H. Gates le mosadi wa gagwe; barutabana, H. H. Brand le mosadi wa gagwe. Samoa, Ngaka F. E. Braucht le mosadi wa gagwe. Moruti D. A. Owen le morwawe le morwadie, barongwa ba ba itshetsang.
GSAM 431.1“Pitcairn e rekisitse le go aba dikgatiso di le dintsi mo maetong a yone a le mane. Ka ntlha ya seo, batlhokomedi ba Sabatha ba tlhageletse mo mafelong a le mantsi. Diphuthego di tlhomilwe kwa Setlhaketlhakeng sa Pitcairn, Norfolk, le Tahiti.”
GSAM 431Pitcairn e Rekisitswe
GSAM 431.2Ka jaana go na le ditsela tsa go fitlha kwa lefelong la Polynesia tse di neng di seyo fa sekepe se ne se agiwa, sekepe se rekisitswe, mme go dirisiwa mekgwa e mengwe go tsweledisa tiro. Moruti E. H. Gates jaanong ke mookamedi wa lefelo la Polynesia, mme o bega kgatelopele mo ditlhopheng tse di farologaneng.
GSAM 431WEST INDIES
GSAM 431.3Ka mariga a 1889, Rre Wm. Arnold, wa kwa Amerika, o ne a simolola tiro ya go gweba ka dibuka kwa West Indies. Fa a ntse a dira jalo o ne a atlega go bona maina le diaterese tsa batho ba le sekete le makgolo a mabedi, tse di neng tsa romelwa kwa International Tract Society gore o di dirise mo tirong ya boevangeli. Ka dipuisano le go romela dikwalo tsa go buisa kwa diatereseng tse, go ne ga tsosiwa kgatlhego mo boammaaruring, mme ka jalo tsela ya bulwa go anamisa Efangele ka go rera Lefoko.
GSAM 431.4Go arabela pitso ya tiro ya boruti, Moruti D. A. Ball, ka Ngwanatsele, 1890, o ile kwa Barbadoes le kwa mafelong a mangwe, go ya go bereka. Batho ba le mmalwa ba amogela boammaaruri ka ntlha ya maiteko a gagwe. Ka 1892, Rre Patterson, go tswa kwa California, o ne a rekisa Bible Readings mo ditlhaketlhakeng ka katlego e kgolo. Ka 1893, B. B. Newman o ne a tswa kwa Florida a ya kwa Jamaica go tsaya bookamedi jwa tiro ya go rekisa dibuka ka nako ya fa Rre Arnold a ne a seyo. Rre Evans le Rre Hackett le bone ba ne ba ya kwa Indies mo ngwageng o one, go dira mo karolong eno ya tiro. Mo kgweding ya Motsheganong, Moruti Haysmer le mosadi wa gagwe ba ne ba tsena mo tirong eno go dira jaaka tsela e ne e ka bulega. Go ise go ye kae Rre Arnold o ne a boa, mo nakong eno go ya go rekisa dibuka tse di amanang le tsa boitekanelo. Go fitlha ka Phukwi, 1895, dibuka tsa mofuta o di ne di rekisitswe kwa Jamaica fela ka madi a a kana ka $8,200, fa thekiso ya dibuka tsa bodumedi yone e ne e le $7,654, e leng palogotlhe ya $15,854. Phasalatso ya dipampiri tse dintsi jaana e thusitse thata mo go tlhomeng phuthego e e rulagantsweng sentle kwa Kingston ya maloko a le masome a supa le botlhano, le go bula ditsela tsa tiro ya boruti mo dikarolong tse dingwe tsa setlhaketlhake.
GSAM 432Trinidad
GSAM 432.1Tiro fano e ne ya simololwa ka mokgwa o o tshwanang le wa kwa Jamaica. Ka ngwaga wa 1889, Rre F. B. Grant le mosadi wa gagwe ba ne ba laleditswe go etela setlhaketlhake ka maikaelelo a go simolola dikwalo tsa rona tsa phuthego, mme ka taletso, Moruti Flowers le mosadi wa gagwe ba ne ba ba latela ka bonako go tla go dira fa ditsela di bulega. Ba ne ba atlega sentle, go fitlhelela Moruti Flowers a tlhaselwa ke letshoroma, le le neng la baka loso lwa gagwe ka Seetebosigo 29, 1894. Moruti E. W. Webster o ne a tlhophiwa go mo tlhatlhama, mme a tsamaya ka sekepe go tswa kwa New York ka Phatwe, 1895.
GSAM 432.2Ka 1896 badiri kwa West Indies e ne e le jaana: Kwa Jamaica, Moruti A. J. Haysmer le W. W. Eastman, mme barekisi ba dibuka ba le mmalwa ba ne ba le kwa Ditlhaketlhakeng tsa Bahama. Kwa Lesser Antilles, kwa go neng go na le Moruti E. Van Deusen le mosadi wa gagwe, le C. F. Parmlee le mosadi wa gagwe jaaka badiri ba Baebele, Rre Bean le Rre Hackett jaaka barekisi ba dibuka. Kwa Trinidad, go ne go na le Moruti E. W. Webster le mosadi wa gagwe, le Mohumagatsana Stella Colvin e le morongwa wa tsa kalafi. Maduo e ne e le—batlhokomedi ba Sabatha ba le lekgolo le lesome kwa Jamaica, le batlhokomedi ba Sabatha ba le masome a matlhano kwa Trinidad, ba ne ba le kwa kgaolong ya Couva; phuthego e le nngwe kwa Barbadoes, le setlhopha se le sengwe kwa Antigua, kwa Lesser Antilles.
GSAM 432AMERIKA BOGARE
GSAM 432.3Moruti F. J. Hutchins le mosadi wa gagwe ba tlogetse United States ba ya kwa Ditlhaketlhakeng tsa Bay, ka di 16 Ngwanatsele, 1891. Ka nako eo go ne go na le batho ba ka nna masome a mabedi, bogolo jang kwa Ruatan, ba ba neng ba tshegetsa Sabatha ya taelo ya bone go ya ka melao e e lesome, mme tlhokomelo ya bone e gogilwe kwa boammaaruring jono la ntlha ka go bala dikwalo tse ba di rometsweng ka poso. Dingwaga di le tharo morago ga moo, ka 1894, W. A. Miller le mosadi wa gagwe ba tlogela California ba ya Bonacca, kwa ba neng ba tsena mo tirong ya thuto jaaka barutabana mo sekolong se se neng se butswe ka Phukwi 4, 1894, mo kagong ya sekolo e e neng e agilwe ke Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Palogare ya ba ba neng ba tla ka nako ya thuto ya ntlha e ne e le ba le masome a mararo le bone. Ka 1895 sekolo se ne sa kgona go itshetsa, ka palo ya baithuti e ne e oketsegile go nna ba le masome a mane le botlhano.
GSAM 433.1Kwa Kopanong e Akaretsang e e neng e tshwaretswe ka 1895, Moruti Hutchins o begile ka batho ba le lekgolo mo ditlhaketlhakeng ba ba neng ba utlwa molaetsa, mme gape o boletse gore go ne go agilwe matlo a mabedi a dipokano a a neng a le a Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Ka ntlha ya tlhaelo ya lefatshe, le ka jalo le le botlhokwa thata mo temong, nngwe ya matlo ano a kobamelo e ne ya agiwa mo godimo ga metsi. Dikago tse pedi tse le ntlo ya sekolo di ne tsa neelwa semmuso mo leineng la General Conference Association. Boleng jwa dithoto tsa Khonferense mo setlhaketlhakeng bo ne bo akanyeditswe go nna $1,789.60. Madi a dibuka tse di rekisitsweng go fitlha ka 1895 e ne e le $2,243.
GSAM 433Sekepe se Sennye sa Amerika Bogare
GSAM 433.2Ka jaana tlhokomelo ya Khonferense e ne e lebisitswe kwa go bonolo le mesola ya go nna le sekepe se sennye se barongwa ba ka tsamaisiwang ka sone go tswa mo setlhaketlhakeng se sengwe go ya go se sengwe, go ne ga boutiwa gore mokoro o o ntseng jalo o agiwe go direla tiro mo gare ga Ditlhaketlhake tsa Bay ka tlhwatlhwa e e sa feteng $3,000.
GSAM 433.3Ka 1896, go ne go na le badiri ba le bane fela kwa Amerika Bogare: Moruti F. J. Hutchins le mosadi wa gagwe, le Moruti J. A. Morrow le mosadi wa gagwe kwa Spanish Honduras. Kwa Belize, motsemogolo wa British Honduras, go ne go na le phuthego ya badumedi ba ba neng ba tshegetsa letsatsi la bosupa go ya ka taelo ya bone. Bontsi jwa tiro mo tshimong eno bo dirilwe mo ditlhaketlhakeng tsa Lewatle la Caribbean. Kwa go ne go rekisitswe dibuka tsa boleng jwa dikete di le mmalwa tsa didolara, mme batho ba le masome a marataro ba ne ba itumeletse boammaaruri jwa molaetsa wa moengele wa boraro.
GSAM 434Loso lwa ga Moruti Hutchins
GSAM 434.1Mo e ka nnang dingwaga di le lesome le bobedi, Moruti F. J. Hutchins o ne a dira ka boineelo jo bogolo le ka tlhoafalo mo tshimong ya Amerika Bogare. Kgabagare boitshoko jwa gagwe bo ne jwa felelwa, mme a fenngwa ke bolwetse. Jaanong o robetse, a letetse pitso go tswa go Monga—pitso e e tla tsosang ba ba ikanyegang.
GSAM 434AMERIKA BORWA
GSAM 434.2E ne e le ka dipampiri tse di gatisitsweng fa dipono tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa di ne tsa simolola go itsisiwe kwa Amerika Borwa. Ka Diphalane, 1891, Borr. Snyder, Stauffer, le Nowlin ba ne ba simolola tiro ya bone jaaka barekisi ba dibuka kwa Argentina. Ka 1893, ka tshwetso ya Kopano e Akaretsang, Moruti F. H. Westphal, wa kwa Illinois, moruti wa Mojeremane, o ne a amana le tiro mo tshimong eno ya borongwa, mme ka 1894, Frank Kelley, wa kwa California, o ne a ya kwa United States of Colombia jaaka morongwa yo o itshetsang. Dikgwedi di sekae morago ga foo, ba ne ba latelwa ke badiri ba bangwe, mme ka jalo go ne ga dirwa tshimologo mo thomong eno e ntšha. Ka 1896 pego e e latelang e ne ya neelwa mabapi le tiro mo tshimong eno: Chile e na le moruti a le mongwe, Moruti G. H. Baber, yo o gorogileng ka Diphalane 19, 1895; le barekisi ba dibuka ba babedi, F. W. Richards le F. H. Davis. Argentina le yone e na le baruti ba babedi, F. H. Westphal le Jean Vuilleumier; le barekisi ba dibuka ba babedi, O. Oppegard le C. A. Nowlin. Ntle le bone, go na le badiri ba Baebele ba bane, Lucy Post, Rre le Mohumagadi Snyder, le John McCarthy. Brazil e na le baruti ba babedi, Moruti W. H. Thurston le H. F. Graf; le barekisi ba dibuka ba bararo, A. B. Stauffer, J. F. le J. A. Berger. British Guiana e na le baruti ba babedi, Moruti W. G. Kneeland le Moruti P. Giddings; le barongwa ba kalafi ba babedi, Ngaka B. J. Fercoit le mosadi wa gagwe.
GSAM 435.1Ka 1896, go ne go rekisitswe dibuka tsa boleng jwa didolara di le sekete kwa Chile, mme balatedi ba Sabatha ba le masome a mararo ba ne ba amogetse Sabatha le boammaaruri jo bo amanang le yone ka go bala dikwalo tse ba di rekileng mo go barekisi ba dibuka. Kwa Brazil le Argentina dibuka di ne di rekisitswe ka boleng jwa didolara di le dikete di le lesome; mme se se neng se le botoka le go feta, go ne go na le ba le lekgolo ba ba neng ba tshegetsa Sabatha. Phuthego e le nngwe le dikolo tsa Sabatha di le tlhano di ne di tlhomilwe. Kwa Argentina go ne go na le diphuthego di le tharo tse di rulagantsweng, kwa Buenos Ayres, Crespo, le San Cristobal, ka go latelana. Gape go ne go na le phuthego e le nngwe e e rulagantsweng kwa British Guiana, le balati ba Sabatha ba le masome a matlhano, go dira palogotlhe ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa ba le lekgolo le masome a matlhano kwa Amerika Borwa.
GSAM 435THE SOUTHERN MISSIONARY SOCIETY
GSAM 435.2Fa re bua ka nepagalo, mokgatlho ono ga o ka ke wa bidiwa wa batswakwa, le fa o dira tiro ya go rera efangele mo bathong ba batswakwa (Ba-Afrika) mo nageng ya rona. Tlotla e ntsi e tshwanetse go abelwa maiteko a a sa feleng a ga Moruti J. E. White, ka fa tlase ga tshegofatso ya Modimo, ka ntlha ya dipoelo tse di setseng di bonwe.
GSAM 435.3Ka mariga a 1893, fa ke ne ke direla jaaka moporesidente wa Khonferense ya Illinois, Moruti White o ne a tla kwa go nna a imetswe thata ka ntlha ya batho ba bantsho kwa Dipusong tsa Borwa. Ka jaana a ne a fetsa dibeke di sekae kwa Chicago, o ne a kopa tetla ya go direla batho ba bantsho ba ba neng ba nna mo toropong. Kopo e ne ya amogelwa ka boitumelo jo bogolo, mme ke gone fa tiro ya gagwe ya go direla batho bano ba ba madimabe e neng ya simolola ka nnete.
GSAM 435Sekepe sa Bomisionari sa ga Moruti White
GSAM 435.4Go tloga ka nako eo o ne a rapela e bile a rulaganyetsa naga ya Borwa. Jaaka a ne a ntse a ithuta, dithulaganyo tsa gagwe di ne tsa gola, mme tsa feleletsa ka go agiwa ga sekepe sa mouwane gaufi le Letsha la Michigan, se se bidiwang Morning Star. A na le “Bethel” eno e e tsamayang mo metsing, o ne a ya kwa Chicago, go tswa foo a ya kwa tlase ka Dinoka tsa Illinois le Mississippi, a goroga kwa Vicksburg, Miss., ka la 10 Ferikgong, 1895. Fano, a na le badirimmogo ba se kae o ne a simolola ditiro tsa gagwe mo nageng e e iseng e kgwathwe.
GSAM 436Tiro ya Southern Missionary Society
GSAM 436.1Re nopola go tswa mo pegong e e dirilweng ke Moruti White kwa Kopanong e Akaretsang, ka Moranang 9, 1903, e e supang maduo a tiro, le go bontsha seemo sa tiro ya bomisionari ya kwa Borwa ka nako eo:—
GSAM 436.2“Mokgatlho wa rona o agile e bile jaanong o tsamaisa dikolo di le tlhano kwa Mississippi.... Dikolo tse di kwa Vicksburg, Yazoo City, Columbus, le Jackson.... Badiri ba rona gape ba tsweleditse maiteko kwa Nashville, Memphis, le Edgefield Junction, kwa Tennessee, le kwa Louisville le Bowling Green, kwa Kentucky.
GSAM 436Badiri kwa Borwa
GSAM 436.3“Mo nakong eno go na le badiri ba le masome a mabedi le bosupa mo mafapheng a a farologaneng a Mokgatlho. Baruti ba le batlhano ba ba tlhomilweng ba tlhabolotswe mo tirong ya Southern Missionary Society.... Barutabana ba sekolo ba le lesome le boraro ba siamiseditswe tiro ya bone ka ditsela tse di farologaneng.... Monna mongwe yo mmotlana o rutiwa ke Mokgatlho go nna ngaka, kwa Kholetšheng ya Bongaka ya Meharry, kwa Nashville, mme yo mongwe o thusiwa mo dithutong tsa gagwe kwa sekolong se se tshwanang.... Badiri bangwe ba ba siameng ba Baebele ba tlhabolotswe. Bangwe ba barutabana le bone ba simolola go nna badiri ba ba manontlhotlho mo lephateng leno.
GSAM 436Sekepe sa Mouwane “Morning Star”
GSAM 436.4“Morning Star ke thoto ya me, e agilwe ka madi a me. Go feta moo, ditshenyegelo tsa go tsamaisa mokoro ono di duelwe tsotlhe go tswa mo letsenong la me. Gape ke tlaa bua gore ditshenyegelo tsa botshelo mo mokorong di ne di duelwa ke nna ka metlha. Gantsi setlhopha se ne se na le badiri ba ba neng ba le magareng ga lesome le lesome le borobabobedi.... Tota le dituelo tsa badiri botlhe ba ba neng ba thapilwe ke Mokgatlho ka dingwaga di ne di sa tsewe mo meneelong, mme di tswa mo letsenong la me.
GSAM 437Kwa Madi a Tlileng ka Teng go ya kwa Thomong ya Borwa
GSAM 437.1“Go ka nna le potso e e reng, ‘O bone madi ano kae?’ Morena o a re neile. Go ne ga ntshiwa dibuka dingwe tse dinnye. Ya ntlha e ne e le Gospel Primer, e e neng e diretswe go rutela batho ba bantsho. Go ne go solofetswe thekiso ya dikopi di le dikete di sekae, mme se se re gakgamatsang ke gore e fitlhile go dikopi di ka nna milione.
GSAM 437.2“Mme [Mohumagadi E. G. White] o re thusitse ka buka ya Christ our Saviour, e e rekisitsweng dikopi di le makgolo a le mararo kgotsa a le mane a sekete. Dikopi di le makgolo a le mabedi kgotsa a le mararo a sekete tsa Best Stories di rekisitswe. Go akanyediwa gore palo e e lekaneng ya Coming King e anamisiwa go ka dira kholomo e e boleele jwa dimaele di le nne. Ka madi a boroyale a a tswang mo dibukeng tse, go tlaleletsa mo go tshegetseng dikgwebo tse dingwe tse dintsi le ditiro tse di farologaneng, re agile Morning Star.”
GSAM 437MO DINAGENG DI LE DINTSI
GSAM 437Mexico
GSAM 437.3Tiro ya rona mo nageng eno e simolotse ka ngwaga wa 1894, ka go tlhoma thomo ya kalafi kwa Guadalajara. Ka 1896 palo ya badiri e ne e begilwe jaana: Moruti D. T. Jones le mosadi wa gagwe, ba ba neng ba okamela thomo. Barutabana e ne e le Ora A. Osborne, Mohumagadi A. Cooper, Kate Ross, le mothusi wa mo-le-fatshe. Barongwa ba tsa kalafi e ne e le Ngaka J. A. Neal, A. Cooper, Mohumagadi A. J. Rice, Mohumagadi Bartlett, le Mohumagadi Rachel Flowers. Balwetse ba le masome a mane ka letsatsi ba ne ba dirisa thomo, mme baithuti ba le masome a mane ba ne ba tsena sekolo sa thomo. Ka nako eno, go ne go agiwa sanatoriamo e ntšha ka madi a a kana ka $12,000.
GSAM 437Aforika Bogare
GSAM 437.4Ka 1893, tiro ya molaetsa wa moengele wa boraro e ne e gatetse pele thata mo Komiti ya Kopano e Akaretsang e neng ya bona go le maleba go akantsha gore go tlhomiwe thomo kwa Aforika Bogare. Ka jalo go ne ga boutiwa gore, “Gore ka bonako jo bo kgonegang go bulwe thomo kwa Matabeleland.” Go tsamaelana le kgato eno, setlhopha sa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa, ka 1894, se ne sa tsena mo nageng eo mme sa tlhopha polase ya diakere di le 12,000. Kwa khonferenseng ya 1895, Moruti C. B. Tripp le mosadi wa gagwe, W. H. Anderson le mosadi wa gagwe, le Ngaka A. S. Carmichael ba ne ba tlhophiwa go nna barongwa ba naga eno e e kgakala. Ba ne ba simolola ka bonako go ipaakanyetsa loeto lo loleele, mme morago ga loeto lo lo atlegileng ba goroga kwa ba neng ba ya teng ka di 26 Phukwi, 1895.
GSAM 438Lebopo la Gouta
GSAM 438.1Ka dingwaga di le mmalwa, pitso ya thuso e e tshwanang le ya kwa Masedonia e ne e gorogela kwa go Baadventista ba Letsatsi la Bosupa go tswa kwa Losing lwa Bophirima lwa Aforika. Kgatlhego mo nneteng e ne e tsositwe ke go bala dikgatiso tsa Baadventista, mme thuso ga e a romelwa go fitlha ka ngwaga wa 1894 kgotsa mo nakong eo. Foo, Moruti Sanford le Rre Rudolph ba ne ba lalediwa ke Komiti ya Kopano e Akaretsang go tsaya tiro e e neng e letile lobaka lo loleele. Ba ne ba tsena mo tirong ka tlhwaafalo le bopelokgale. Le fa go ntse jalo, e se kae morago ga foo, Moruti Sanford o ne a tshwarwa ke letshoroma, le le neng le aname thata koo mo e leng gore naga eo e bidiwa “lebitla la mosweu.” O ne a tshwarwa ke lone gararo, mme morago ga moo, gore a tshele, o ne a patelesega go boela kwa Amerika. Ba bangwe ba ne ba romelwa kwa Losing lwa Bophirima, go akarediwa Moruti D. U. Hale, Geo. F. Kerr le mosadi wa gagwe, le G. P. Riggs. Le fa go ntse jalo, yo wa bofelo o ne a koafaditswe thata ke bolwetse mo go neng go se na tsholofelo ya botshelo jwa gagwe, mme a tshabela kwa Engelane ka tsholofelo ya go thusiwa ke phetogo ya loapi; mo go seno ene le ditsala tsa gagwe ba ne ba swabisiwa, gonne o ne a nna a koafala ka bonya, mme kgabagare a tlhokafala, mme a fitlhwa koo. Le ene, o letile go tla ga Motshedisi.
GSAM 438India
GSAM 438.2Ka Ferikgong 12, 1890, Moruti Haskell o ne a tsaya sekepe go tswa kwa Port Durban, mo lotshitshing lwa borwabotlhaba jwa Aforika, a ya kwa Calcutta, India, China, le Japan. Pele ga letsatsi leno, Percy T. Magan, mokwaledi wa gagwe, o ne a mo tseneletse. Maikaelelo a loeto lono lwa go ya kwa India e ne e le go “tsoma tshedimosetso” go bona tshedimosetso e e neng e tla ba kgonisa go ntsha kgakololo le ditsela tsa boeletsi fa ditiro tsa boevangeli di simolola ka Baadventista ba Letsatsi la Bosupa mo kgaolong eo. Ka mogopolo wa go tlhoma thomo kwa India, Kopano e Akaretsang, ka 1893, e ne ya akantsha gore Wm. Lenker a ye kwa nageng eo e le morekisi wa dibuka. Go ikobela kgakololo eno, o ne a ya kwa India mme a itsise dikwalo tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Moragonyana Rre Lenker o ne a bega gore ene le batho ba bangwe ba le bane, go fitlha ka 1896, ba ne ba phasaladitse dikgatiso mo dikarolong tse di farologaneng tsa India, mme ba rekisitse dikgatiso tsa boleng jwa $10,000. Go supa kgatlhego e e bakilweng ke dibuka tse di rekisitsweng, o ne a tlatsa ka go bolela gore fa a ntse a rekisa mo tikologong ya Madras, mo losing lwa bophirima lwa India, “moreri wa mo-lefa-naga o ne a tsamaya dimaele di le masome a marataro go tla go reka khopi ya Thoughts on Daniel and the Revelation.”
GSAM 439Georgia Burrus kwa India
GSAM 439.1Ka 1895 Mohumagatsana Georgia Burrus o tlogetse California a ya kwa India. Fa a goroga koo, o ne a simolola ka bonako go ithuta puo ya Se-Bengali, mme go ise go ye kae a tsena mo tirong ya boevangeli. Go fitlha ka 1896, batho ba le mmalwa ba ne ba setse ba simolotse go tshwara Sabatha ya Morena ka ntlha ya go amana le badiri ba rona.
GSAM 439.2Badiri mo tshimong ka 1896 e ne e le Moruti D. A. Robinson le mosadi wa gagwe. Mohumagatsana May Taylor le Mohumagatsana Georgia Burrus e ne e le badiri ba Baebele. Rre Lenker le Rre Masters e ne e le barekisi ba dibuka. Go ne go bonwe kago e e siameng go nna legae la thomo, mme go ne ga romelwa dipitso kwa nagagaeng go kopa dingaka, baoki, le thuso e nngwe go kgona go arabela ditlhoko tse di neng di ba gateletse. Mo pitsong eno, Moruti Brown, a na le ba bangwe, o ne a araba. Ene le Moruti D. A. Robinson ka bobedi ba tlhokafetse kwa Karmatar, Bengal, kwa India, kwa bofelong jwa Sedimonthole, 1899.
GSAM 439Hawaii, Ditlhaketlhake tsa Sandwich
GSAM 439.3Ka ngwaga wa 1884, Rre La Rue le Henry Scott, ka madi a bone, ba ile jaaka barongwa kwa Hawaii. Ba simolotse tiro ya bone ka go dira tiro ya borongwa ya motho ka namana le go rekisa dibuka. Seno se tsositse kgatlhego e e kalo mo setlhaketlhakeng mo e leng gore Kopano e Akaretsang, ka Ngwanatsele, 1885, e ne ya boutela gore Moruti Wm. Healy a ye kwa Hawaii mo setlheng se se latelang go ya go dira tiro, le gore Khonferense ya California e kopiwe go adima tente go direla maikaelelo ano. Ka jalo, Moruti Healy le ba ba neng ba setse ba le mo setlhaketlhakeng ba ne ba tshwara phuthego ya mo tenteng ka selemo sa 1886. Ka ntlha ya maiteko a, batho ba le mmalwa ba ne ba amogela molaetsa. Rre La Rue o ne a nna kwa Honolulu go fitlha ka ngwaga wa 1889, fa a neng a tsaya sekepe a ya kwa Hong Kong, kwa China.
GSAM 440Tiro ya Se-China kwa Hawaii
GSAM 440.1Mme go ne ga se na tiro e ntsi ya boruti e e neng e dirwa mo setlhaketlhakeng go fitlha Kopano e Akaretsang e kopana ka kgwedi ya Mopitlwe, 1895, ka nako eo go neng ga tsewa tshwetso ya gore “Moruti Gates le mosadi wa gagwe, mmogo le Rre le Mohumagadi Brand jaaka barutisi ba ma-China, ba ye kwa Honolulu go dira tiro ya boevangeli.” Tiro ya go ruta e simolotse ka bonako, mme Moruti Gates, le fa a ne a lwala, o dirile se a neng a ka se kgona go tsweledisa tiro. Ngaka le baoki ba ne ba latela barongwa ka bonako, mme tiro ya molaetsa mo karolong eo e ne ya simololwa sentle.
GSAM 440Tshoboko ya Ditiro tsa Boevangeli, Ferikgong 1, 1903
GSAM 440.2Pego ya Mokwaledi wa Barongwa ba Mafatshe a Sele, e e ntshitsweng ka Sedimonthole 31, 1902, e tlhagisa tiro ya molaetsa jaaka e ne e tsweleditswe kwa ntle ga United States jaana:—
GSAM 440.3Khonferense ya Kopano ya Australia, e e bopilweng ke dikonferense tsa Victoria, New South Wales, New Zealand, Queensland, South Australia, Tasmania, le West Australia.
GSAM 440.4Kopano e Akaretsang ya Yuropa, e e bopilweng ke Khonferense ya Kopano ya Jeremane, Jeremane Bophirima, Jeremane Botlhaba, Jeremane Borwa, Holland le Flemish Belgium, Austro-Hungary, le Dinaga tsa Balkan, Switzerland ya Sejeremane, Russia Borwa, Russia Bokone, le Russia Bogare.
GSAM 440.5Khonferense ya Kopano ya Scandinavia, e e bopilweng ke Denmark, Norway, Sweden, Finland, le Iceland.
GSAM 441.1Khonferense ya Kopano ya Boritane, e e akaretsang Bokone jwa Engelane, Borwa jwa Engelane, Ireland, Scotland, le Wales.
GSAM 441.2Khonferense ya Kopano ya Latin ya Fora, e e akaretsang Switzerland ya Sefora, Fora, le Italy.
GSAM 441.3Thomo ya Botlhaba, e e akaretsang Egepeto, Siriya, le Turkey.
GSAM 441.4Khonferense ya Kopano ya Aforika Borwa, e e akaretsang Cape Colony, Natal-Transvaal, Basutoland, le Matabeleland.
GSAM 441.5Tse dingwe: Bermuda, Brazil, British le Dutch Guiana, Amerika Bogare (Borwa), China, Fiji, India, Jamaica, Japan, Lesser Antilles, Mexico, Nyassaland, Pitcairn, Porto Rico, River Plate, Raratonga, Samoa, Ditlhaketlhake tsa Society, Sumatra, Tonga, Trinidad, Lethoko la Bophirima (Amerika Borwa), le Lethoko la Bophirima (Aforika).
GSAM 441.6Palo ya badiri ba ba matlhagatlhaga mo mafapheng a a farologaneng a, go akarediwa baruti, ba ba nang le diteseletso, badiri ba Baebele, barekisi ba dikwalo, le barekisi ba dibuka, ke 754.
GSAM 441Mafelo a Botlhokwa a Tlhomilwe
GSAM 441.7Go tswa mo dipolelong tse dikhutshwane tse mabapi le ditiro tsa rona tsa boevangeli re ka bua, jaaka Mokwaledi wa Borongwa jwa Mafatshe a Sele a buile ka ngwaga wa 1896:
GSAM 441.7“Ka mafelo a botlhokwa a jaanong a fitlheletsweng ke molaetsa mo e ka nnang karolong nngwe le nngwe ya lefatshe, Modimo, ka maatla a gagwe a a sa feleng, a ka diragatsa tiro e kgolo le e e maatla mo nakong e khutshwane thata. O tla khutshwafatsa tiro ya gagwe ka tshiamo.”
Dintlha tsa kwa tlase ga tsebe
- Baroma 15:21. ↩