Bab 8 — Jamuan Kawén Anak Biri-biri
GSAM 134.1"Na sidroe ureueng agam geupeugöt hidangan raya, laju geuundang le that ureueng; dan bak watèe ka siap hidangan nyan, geukirém namiet gobnyan keu geupeugah bak ureueng nyang ka geuundang nyan, 'Jak keunoe; ka siap mandum.'"1
GSAM 134.2“Meubahgia kheueh awaknyan nyang geutawôk u jamuan kawén Anak Domba.”2
GSAM 134.3Jamuan nyan nakeuh peunajôh keuneulheueh bak uroe. Lam parabel nyoe na lhèe goe geutawôk keu jamuan. Parabel nyoe bèk sampoe salah geupike ngon tawôkan keu "makheun teungoh uroe" nyang na lam Injil Matius 22:1-7. "Makheun teungoh uroe" nyan nakeuh bu uroe teungoh. Lam parabel bhah undangan keu makheun teungoh uroe, geutanyoe tateupeue bahwa ureueng nyang geupeugèt undangan nyan "geupeulaku ngon jeuheut" dan geupoh maté, dan bahkan aneuk raja pih geupoh maté. Raja nyang ka geukirém undangan nyan "geupeubinasa ureueng poh maté nyan, dan geutot banda awaknyan."
GSAM 134.4Parabel bhah undangan “makheun teungoh uroe” nyoe, nyang peuleumah naséb ureuëng-ureuëng nyang phon-phon tolak undangan nyan, nyan nakeuh gambaran nyang paih keu peue nyang keubiet-keubiet teujadi ateueh ureuëng-ureuëng nyang tolak Injil Almaseh, dan jipoh maté Gobnyan ngon rasui-rasui Gobnyan. Tuhan geukirém teuntra geulawan bansa nyan, nyang “jipeubinasa ureuëng-ureuëng nyang poh maté nyan, dan jitot banda awaknyan”—Yerusalem.
GSAM 134Tawôk keu Makheun Malam
GSAM 134.5Seruan keu jamuan malam nyoe lam parabel nyan ka teuntèe na hubôngan ngon “jamuan kawén Anak Domba.” Saboh beureukat geupeunyata keu ureuëng-ureuëng nyang geutawök u “jamuan kawén” nyan. Jamuan kawén nyan teuka lheueh akad nikah. Akad nikah Anak Domba teujadi sigohlom Gobnyan teuka; sabab, lagèe nyang ka takalon, watèe Almaseh teuka keuneulheueh, Gobnyan akan “geuwoe dari kawén.”3
GSAM 135.1Teuma, panggilan keu jamuan kawén nyoe pasti saban lagèe peusan malaikat phôn lam Wahyu 14, ngon pengumuman watèe lam bab keu siplôh, nyang ka lheueh geupeugah. Lagèe nyang geucatat lé Lukas, panggilan phôn keu jamuan malam nyoe geupeutuju keu “awaknyan nyang ka geuundang.” Soe awaknyan nyang ka geuundang?—Awaknyan nyang ka geudeungo ngon geuteurimong Injil Kristus. Awaknyan geupeunyata geugaséh keu Almaseh, dan geugaséh keu teuka Gobnyan nyang keudua seubagoe puncak harapan awaknyan. Pakon hana geupeutamong teuma panggilan nyan phon-phon keu awaknyan? Saban lagèe peureulèe Injil geupeusampoe phon-phon keu ureueng Yahudi nyang na Kitab Suci, dan nyang geupeugah teungoh geupreh teuka Almaseh,4 meunan cit peusan teuka keudua Almaseh geupeusampoe phon-phon keu awaknyan nyang geupeugah droe seubagoe pengikut Gobnyan, dan nyang geugaséh keu teuka Gobnyan.
GSAM 135Tawôk keu Ureuëng Nyang Ka Geuundang
GSAM 135.2Seruan phôn keu jamuan malam nyan, nyang geutuju keu ureuëng nyang ka geuundang, pasti geupeusampoe bak geurèja-geurèja. Jinoe, bak keunyataan jih, peumakluman bhaih teuka Isa nyang ka rap, dari thôn 1833 sampoe u musém semi thôn 1844, geupeusampoe lam geurèja-geurèja, dan ka cukôp le that geudukông lé para peundita geurèja nyan. Publikasi phôn William Miller bhah pandangan gobnyan ateueh teuka Almaseh nyang ka toë nyan na lam saboh surat haba Baptist di Brandon, Vt. Usaha gobnyan ngon rakan-rakan gobnyan sampoë buleuen Peut 1844, leubeh le geupeulaku di dalam geurija atawa balèe nyang geusadia lé geurija-geurija bak masa nyan.
GSAM 135.3Peundita Himes geupeugah meunan bhah buet Peundita Miller sampoe u musém semi thôn 1844:
GSAM 135.3“Gobnyan geumeubuet lamkawan mandum pihak ngon aliran, hana geupeukacho organisasi atawa disiplin awaknyan, geupatéh bahwa anggèeta nibak meubagoe komunitas agama nyan jeuet teutap bak posisi droe, ngon bak watee nyang saban geupeusiap droe keu teuka Raja awaknyan.”
GSAM 135.4Peundita Himes, watee geupeugah bhah buet meusapat gobnyan ngon Peundita Miller, geupeugah lom: “Leubeh le peundita ngon geurija nyang geupeuhah pinto keu kamoe ngon syedara-syedara kamoe nyang teungoh geupeusampoe ajaran bhah teuka Raja, geukeurija sama ngon kamoe sampoe thôn keuneulheueh”—thôn 1844.
GSAM 136Pintô Teuhah keu Peusan
GSAM 136.1Meunyang keu buet gobnyan ngon sifeuetjih, Wm. Miller geupeugah:
GSAM 136.1“Pintô ka geupeuhah keu lôn keu lôn peusampoe ajaran nyoe bhaih teuka keudua Isa lam karab mandum aliran, sampoe lôn ka sanggôp lôn seutôt cit bacut sagai nibak panggilan-panggilan nyan.... Di tiep-tiep teumpat lôn jak, anggèta-anggèta geurèja nyang paléng saleh, seutia, ngon udep seubeutôijih leubèh sigra jiteurimong pandangan nyang ka lôn peusampoe nyan; seudangkan ureueng meungaku saleh nyang meuhajat donya, ureueng Farisi, ureueng nyang kreueh that bak peundapat droe, ureueng sombong, angkuh, ngon egois, jipeuhina ngon jipeukhem ajaran keuhai teuka keudua Isa Almaseh.”
GSAM 136.2Meunyang keu sifeuet peusan keuhadiran nyan, jeuet tapeugah cit lagee nyang geupeugah le D'Aubigné keu Reformasi,—Jih “geupeulaku ateueh nan saboh prinsip rohani. Ka geupeumaklum keu guru jih, feureuman Tuhan; keu keuseulamatan, iman; keu seunjata, Roh Kudus: dan deungon cara-cara nyan cit ka geutulak mandum unsur donya.”
GSAM 136Geulumbang Rayeuk Kebangunan Rohani
GSAM 136.3Sifeuet peumbangunan nyang teuka lheueh peumuman peusan advent nyan geupeugah lé L. D. Fleming, sidroe pastor geurija Kristen di Casco Street, Portland, Maine, lagèe nyoe:—
GSAM 136.4“Minat nyang teubangun lé kuliah gobnyan [Wm. Miller] nakeuh minat nyang paléng meupiké ngon hana teupangarôh lé émosi, dan bahpih nyoe nakeuh kebangkitan rohani nyang paléng rayek nyang ka lheueh lôn kalon, teutap hana that na keuhebohan nyang meuleubèh-leubèh. Nyan lagèe leubèh that meupangarôh bak ureueng agam lam masyarakat. Nyang peujeuet prangga nyan nakeuh nyoe: Syèdara Miller geucok peudeueng Roh Kudus, geupeuteubiet dari sarông, hana meulindông, laju geupeuduek mata peudeueng nyang tajam nyan ateueh haté nyang teuhah, dan nyan ka jipotong! Nyan mantong. Di hadapan mata seunjata nyang hebat nyoe, keukafiran reubah, dan paham universalisme layèe. Dasar-dasar nyang palsu gadoh, dan ureueng-ureueng meukat di Babel hireuen. Bak pikeran lôn, nyoe ka bacut leubeh toe lagèe kebangkitan apostolik nibak peu mantong nyang ka lheueh jikalon lé jameun moderen.”
GSAM 137Saboh Pengalaman di Richmond, Me.
GSAM 137.1Sibagoe gambaran keu buet kebangunan rohani nyang teujadi meusigoe ngon peungajaran doktrin kedatangan, kamoe kutip nibak laporan sidroe ureueng nyang that aktif lam gerakan nyan. Watee geupeugah haba bhah saboh pertemuan triwulanan nyang geupeuna di Richmond, Me., nyang geuwakili le lhee ploh boh geurija Baptis Keuheundak Bebas, gobnyan geupeugah:—
GSAM 137.2“Watèe lôn tamong u teumpat ibadah nyan, Peundita Rollins, nyang teungoh geuduek bak binèh mimbar di ujông teumpat nyan, geubeudôh dan geupeugah, ‘Syèdara White, droeneueh neuduek laju disinoe bak binèh lôn.’ Lheueh khutbah, geubri keuseumpatan keu peugah haba, dan lôn peugah haba deungon bibeueh bhah udép Kristen, ngon keumeunangan ureueng beuna bak teuka keudua Isa Almaseh. Le su nyang meuklik, ‘Amin! amin!’ dan leubèh le ureuëng lam jama'ah nyang rayeuk nyan jimoë.... Röt akhé pertemuan nyan, lheueh lôn bri idin, Peundita Rollins geudöng dan geupeugah: ‘Syèdara White, nyang duek di uneun lôn, akan geupeugah haba di rumoh meujumpoe Reed malam nyoe, bhah teuka keudua Tuhan geutanyoe Isa Almasih. Jak keunoe, syèdara-syèdara, dan deungo keudroe. Tanyoe na teumpat nyang luwah keu tateurimong droeneueh mandum. Jak laju, syèdara-syèdara, hana meubahaya sapeuë keu gata mandum meudeungo bhah hai nyoë.... Gobnyan that geuteupeuë bahwa leubèh le syèdara gobnyan akan jitinggai rapat awaknyan di gampông, dan jijak lhèë mil keu jideungo lôn, dan bahwa rapat urôsan nyang ka geuatô nyan akan hancô. Dan meunan keuh nyang teujadi. Lhèë per peuët dari peumimpin-peumimpin agama dan rab mandum utôsan ka jitinggai, dan rumoh rapat Reed ka peunoh ramè that dari awai. Materi lôn nakeuh Matius 24. Roh Allah geubri lôn keubebasan nyang rayeuk. Seumangat ureuëng ramè that luwa biasa.
GSAM 137.3“Watee lôn peutamat ngon saboh nasehat keu ureueng Kristen mangat beu geupeuseumah droe geuh mandum ngon beu siaga, dan keu ureueng meudesya mangat geumita Almaseh ngon beu geupeusiap droe keu teuka Aneuk Manusia, teuka kuasa Allah ateuh lôn sampoe lôn harôh lôn sandar droe ngon dua jaroe lôn mat bak mimbar. Nyan nakeuh saboh watee nyang that khidmat. Watèe lôn kalon keuadaan ureuëng meudesya, nyang sesat hana Almaseh, lôn meuhôi awaknyan sira meumoë, lôn ulang-ulang padum-padum go, ‘Jak laju bak Almaseh, hai ureuëng meudesya, dan beu seulamat watèe gobnyan teuka lam keumuliaan gobnyan. Jak laju, hai ureuëng meudesya nyang meupaloe, bèk sampoë ka terlambat. Jak laju, hai ureuëng meudesya, ureuëng meudesya nyang meupaloe, jak laju.’
GSAM 138.1“Teumpat nyan khidmat that. Peumimpin ngön jama'ah geumo, na nyang geumo meusu. Tieb-tieb lheueh geuhôi ureuëng meudesya, teudeungo su meureungèh meusapat dari banmandum ureuëng nyang na. Ulôn ka teudong peunoh dua jeum leubèh lôn peugah makna bab nyan ngön lôn bri seumangat, dan su ka mulai serak. Lôn piôh meututô, dan lôn moë ngon su nyang teuga ateuëh ureuëng-ureuëng nyang lôn gaséh nyan deungon peunoh perasaan nyang lôn rasa, saban lagèe nyang geurasa lé gobnyan mantong nyang ka geutawök lé Po Teu Allah keu geupeusampoe keubeunaran Gobnyan ubak ureuëng meudesya. Watèe nyan ka poh sikureuëng, dan meunyoe lôn bri keuseumpatan keu ureuëng la'én keu geupeugah haba, nyan saban lagèe geupeupanyang acara sampoe teungoh malam. Leubèh gèt acara geupeuakhé deungon peunoh perasaan nyang na bak watèe nyan, tapi kön sigohlom mandum ureuëng meuteumeung keuseumpatan keu geubri su ateuëh pihak Tuhan. Lheueh nyan lôn lakee bak mandum ureueng lam jama'ah nyang keuneuk meudo'a sajan lôn, ngon ureueng-ureueng nyang meuhajat geupeusampoe ubak singgasana rahmat, mangat awaknyan siap sedia geujak meurumpok ngon Peuseulamat deungon seunang haté bak watee Gobnyan geuteuka keudua go, beu geubeudoh. Tieb-tieb jiwa lam rumoh nyang luwah nyan, lagee nyang lôn deungo haba lheueh nyan dari ureueng-ureueng di meubagoe sagoe, ka geubeudoh. Lheueh meudo'a siat, acara nyan geupeuakhé.
GSAM 138.2“Beungoh singoh nyan lôn woe u gampông, meusajan ngon paléng kureuëng tujôh per lapan dari ureuëng nyang hadé bak pertemuan triwulanan Baptis Sukarela nyan. Mandum ureuëng jipeugah pakriban hebatjih pertemuan nyang ka jiseutöt malam seugolom nyan.
GSAM 138Seruan keu Peusan di Teumpat La'én
GSAM 138.3“Bak watèe piyôh, utôsan ngon peulayan geuundang lôn keu lôn jak meusapat ngon awaknyan peusiap jadwal pajan lôn jeuet lôn peugah haba di meupadum boh jema'ah lam pertemuan triwulan nyan nyang na rumoh ibadah nyang luwah. Watèe nyan nakeuh teungoh buleuen Februari, dan ka geupeuteuntèe bahwa hana leubèh dari nam minggu lé musém salju nyang kreueh, nyang geubri keuseumpatan nyang jroh keu ureueng ramèe jak u pertemuan. Duwa blah boh teumpat nyang paléng peunténg ka geupiléh keu buet lôn lam nam minggu nyan. Lôn harôh bri siplôh boh kuliah, nyang meukeusudjih lôn harôh meututô duwa plôh go si minggu. Hai nyan cit jibri lôn siteungoh uroe mantong tiep minggu, nyang biasajih lôn rasa that peureulèe keu lôn jak limong blah atawa duwa plôh mil u teumpat meureumpok nyang la'én.”5
GSAM 139Meureutôh Ureuëng Jipeugöt Droë
GSAM 139.1Bangkét rohani ngon meu-iman jih meureutôh droe ureueng di sigala pat teuka lheueh geupeusampoe ajaran keuhadiran Almaseh, dan hai nyoe leubeh that teujadi watee ka rab abéh thôn Yahudi 1843 (21 Maret 1844). Bak musém leupi nyan keuh si penulis di gampông halaman gobnyan—Victor, N.Y.—phôn that geudeungo bhah nyan, dan bah pih umu barô duwa blah thôn, gobnyan geuteurimong, seupanyang nyang geupaham, iman keuhadiran keudua Almaseh. Keubit that meukesan keu ureuëng ramè, kon mantong lam pertemuan, tapi dipat mantong. Bak watèe nyan Victor nyan cit saboh gampông ubeut nyang na ureuëng duwa reutôh droe, tapi wilayah seulingka nyan padat that ureuëng tinggai. Seubagoe hasé dari serangkaian pertemuan nyang geupeuna di gampông ubeut nyan, na limong reutôh droe ureuëng nyang meutobat nyang geulapô.
GSAM 139Testimoni dari Methodist Year Book
GSAM 139.2Meunyoe keu geulumbang rayek kebangunan rohani nyang teuka lheueh pengkhotbahannyan, geutanyoe meurumpok lam Methodist Year Book bahwa “lam peuet thôn dari thôn 1840 sampoe 1844, na 256.000 droe ureueng nyang meu-ubah haté di Amerika.” Peue nyang beutôi di Amerika nyan saban cit beutôi di nanggroe-nanggroe la'én pat panggilan nyan geupeusampoe. “Teunaga nyang hebat na meusajan ngon khutbah nyan, dan jiwa-jiwa meutobat di sigala pat.” Saweueb seruan phôn keu jamuan kawen geupeutrok u geurija-geurija,—“ureuëng nyang ka geuhoi,”—maka meulaluë awaknyan keuh geupeuluwah keu banmandum ureuëng nyang keuneuk teuka dan meubagi lam keuseulamatan nyang teungoh geupreh lé umat Tuhan. Peuë mantong peusan nyan geupeusampoe, geumeudo'a, atawa geumeulagu lam “lagu-lagu advent,” geurakan Roh Tuhan nyang hebat sabe na meusajan ngon buet nyan.
GSAM 140Aneuk Miet Meukhutbah di Swèdia
GSAM 140.1Lam hai nyoe, geutanyoe akan takalon pakriban Tuhan geupeubuet keu geupeuteubiet peumakluman nyan di nanggroe-nanggroe nyang hukôm geutham peugah haba nyang meulawan ngon “gereja nanggroe.” Swèdia nakeuh salah saboh nanggroe nyan. Di sinan Tuhan geungui aneuk-aneuk miet keu geupeuphôn buet nyan. Nyang phon that nibak peunampak nyoe nakeuh bak musém khueng thôn 1843, di Eksjö, Swèdia blah rot tunong. Sidroe aneuk dara ubit, umu barô limong thôn, nyang hana tom meureunoe beuet atawa meunanyi, bak siuroe, deungon cara nyang that khidmat, geumeunanyi deungon beutôi saboh lagu rohani Lutheran nyang panyang, laju deungon kuasa nyang rayeuk geupeumaklum “ka trok watèe hukôman Gobnyan,” dan geupeusaran bak keuluarga nyan beu geupeusiap droe keu geujumpa Tuhan; sabab Gobnyan ka rab teuka. Ureuëng-ureuëng lam keuluarga nyang goh lom meuiman geulakèe rahmat bak Tuhan, dan geuteumèe ampônan. Geurakan nyan meuluwah dari saboh banda u banda la'én, deungon na aneuk-aneuk miët la'én nyang peusampoe peusan nyan. Geurakan nyang saban lam kalangan aneuk miët nyan na cit deungon bacut di Norwegia ngon Jerman.
GSAM 140“Beutôi! Lôn Harôh Meukhutbah”
GSAM 140.2Bak thôn 1896, watèe lôn peuna rapat di tujôh blah boh teumpat nyang meubida di Swèdia, lôn ka lôn liwati padum-padum boh teumpat di manö aneuk-aneuk nyan ka geupeusampoe khabari bak thôn 1843, dan lôn meuteumèe keuseumpatan keu lôn meututô ngon ureueng-ureueng nyang ka geudeungo khutubah nyan, dan ngon ureueng-ureueng agam nyang ka geupeusampoe khabari watèe awaknyan mantöng aneuk miët. Lôn peugah bak sidroe nibak awaknyan, “Gata na tapeusampoe khabari keuhadiran Gobnyan watèe mantöng aneuk agam?” Gobnyan geujaweueb, “Peusampoe khabari! Nyo, lôn harôh lôn peusampoe khabari. Lôn hana meupiké sapeue pih lam hai nyan. Teuka saboh kuwasa ateueh lôn, dan lôn peugah peue nyang geupaksa lé kuwasa nyan keu lôn peugah.”
GSAM 140Boquist ngon Walbom di Örebro, Swèdia
GSAM 140.3Di Örebro Län (kabupaten), buet nyan meuluwah sampoe ureueng-ureueng tuha teugugôh haté keu geupeusampoe haba nyan. Lheueh nyan, peumeurèntah sipil, nyang jipeusurôh lé paderi-paderi “gereja nanggroe,” jidrop duwa droe aneuk agam, Walbom, umu lapan blah thôn, ngon Ole Boquist, umu limong blah thôn, sira jipeugah awaknyan akan jipeujeuet keu contô keu ureueng ramè. Awaknyan jipoh rueng awaknyan nyang teulanjang ngon bak kayèe birch, dan jipeutamong awaknyan, deungon luka-luka nyang meudarah, lam penjara Örebro. Watee luka-luka nyan ka puléh, awaknyan jipeuteubiet dari penjara, sira jilakèe bak awaknyan, “Peuëkeuh gata ka piyôh peusampoe ajaran nyoe?” Bah pih awaknyan jipoh lom ngon bak kayèe keu dua go, nyang peuhah lom luka-luka awaknyan, mandum jaweueb nyang jeuet jiteumeung nakeuh, “Kamoe teutap meukhutbah lagèe nyang geuyue lé Tuhan.” Meulalu syafa'at sidroe ureueng inong paroki nyang meuhareuga di Örebro, Raja Oscar I geuyue bak peujabat beugeupeulheuh aneuk-aneuk agam nyan dari penjara, dan beugeupeubiyeu ureueng-ureueng nyan. Deungon nyan, keumeunangan keu keubeunaran meuteumeung di Swedia.
GSAM 141Testimoni Boquist
GSAM 141.1Lam Review and Herald, tanggai 7 Oktober 1890, na saboh calitra nyang that meunarek bhah khutbah aneuk-aneuk nyan, nyang geutuléh lé O. Boquist keudroe. Gobnyan geupeugah:—
GSAM 141.2“Bak thôn 1843 na teujadi saboh gerakan agama lamkawan ureuëng ramè di Paroki Karlskoga, di Län Örebro. Ureuëng-ureuëng nyang pimpin gerakan nyan nakeuh aneuk miët ngön aneuk muda, nyang geukheun ‘rapare.’ Awaknyan geumeukhutbah ngön kuwasa ilahi, dan geupeumaklum di hadapan ureuëng ramè, ngön that teugas, bahwa ka trôk watèe hukôman Po Teu Allah.
GSAM 141.3“Bak musém rontog thôn nyan cit, lôn, O. Boquist, nyang watèe nyan umu limong blah thôn, ngon sidroe aneuk muda laén, Erik Walbom, umu lapan blah thôn, ka brat that teupengarôh lé kuwasa nyang hana deuh nyoe sampoe kamoe hana ék sagai meulawan. Ban sigra kamoe jikuasa lé kuwasa langèt nyan, kamoe ka meuphôn peugah haba bak ureuëng ramè, ngon meuhôi-hôi meupeunyata bahwa watèe hukôman ka trôk, sira kamoe tunyok bak ureuëng ramè kitab Yoel 2:28-32 ngon Wahyu 14:6, 7.”
GSAM 141Aneuk Miet lam Visi
GSAM 141.4Ureuëng ramè geupeugah bak lôn bahwa ureuëng-ureuëng nyang keunong peungarôh lé kuwasa syeuruga nyan hana lé geupakoë peue-peue nyang na di seulingka gobnyan. Gobnyan keubit-keubit lam wahyu dari Po Teu Allah, dan geumeututô deungon kuwasa nyang na peungarôh nyang that meuyakinkan. Geupeugah lé gobnyan bahwa aneuk-aneuk miët nyan, watèe teungoh keunong peungarôh nyan, geumeututô deungon teunaga dan martabat lagèe ureuëng agam ngon inong nyang ka dewasa. Jadi, ureuëng-ureuëng nyang kalon nyan laju geupeusimpôi bahwa nyan nakeuh Tuhan nyang geunguy gobnyan keu nabi keu geupeusampoe keubeunaran-keubeunaran nyang seurius nyan. Si penulis geusambông:—
GSAM 142.1“Ureuëng ramè that meugumpôi keu jideungö kamoe, dan peukumpulan kamoe meulanjôt siuroe simalam, dan nyan jeuët keu saboh kebangkitan agama nyang rayek. Ureuëng muda ngön ureuëng tuha ka geupeusentôh lé Roh Allah, dan jimeulakèe ampônan bak Tuhan, sira jipeugah desya-desya jih di hadapan Allah ngön manusia.
GSAM 142.2“Teuma, watee paderi lam geurija nyan ka jiteupeue hai nyoe, le that usaha jipeugot keu jipeuseungap kamoe, dan deungon nyan keu jipeupioh keuhebohan agama nyang teungoh meukeumang nyan; teuma mandum usaha nyan hana meuhase. Lheueh nyan, sheriff laju jilakèe surôh keu jidrop kamoe, dan seulama nam minggu jipeugot pencarian nyang sia-sia keu jiteumèe kamoe lam uteuen, teumpat kamoe meungungsi.
GSAM 142.3“Teuma bak akhéjih, kamoe geutawôk keu jak hadé di hadapan pastor geurija. Jumlah kamoe ka meutamah le sampoe peuet ploh droe ureueng agam ngon inong muda geujak u rumoh pendeta, di sinan kamoe geupeulaku sidang nyang panyang. Banmandum ureueng geupeuwoe u rumoh maseng-maseng, keucuali lôn ngon Walbom; tapi kamoe geutheun, dan bak uroe singohjih kamoe geupeutamong lam penjara Örebro, di sinan kamoe geupeusapat ngon pancuri lam bilék 14, lagèe-lagèe kamoe ka meubuet keujahatan nyang rayek.”
GSAM 142Keubitô Peugah Syèdara Inong Boquist
GSAM 142.4Bak uroe 22 September 1896, syèdara inong Boquist nyang umu tujôh plôh duwa thôn, geujak u peuramèe kamoe di Örebro, dan geupeugah bak kamoe bhah peungalaman aduengeuh; sabab gobnyan geusaksi aduengeuh geupoh cambôk, geupeukurông, ngon geupeubeubaih. Gobnyan geumeulagu keu kamoe lagu rohani nyang geumeulagu lé Boquist ngon Walbom watèe awaknyan geujak teubiet dari penjara u ateueh jembatan di ateueh parèk nyang meulingkeu istana abad keu-16 nyan, nyang geunguy bak thôn 1843 seubagoe penjara. Kuasa gerakan thôn 1843 nyan na meusajan ngon keusaksian ngon meulagu lagu rohani nyan. Meunyoe geupeuteujeumah u basa Inggréh, lagu rohani nyan nakeuh lagèe nyoe:—
GSAM 143Himne Nyang Jimeunyanyoe Lé Boquist ngön Walbom
GSAM 144Aneuk Muda Peundakwah di Karlskoga
GSAM 144.4Sidroe ureueng agam di Örebro geupeugah bak lôn saboh keujadian di Karlskoga, teumpat gobnyan tinggai bak thôn 1843. Gobnyan geupeugah:—
GSAM 144.5“Sidroe aneuk agam ubit umu lapan thôn, nyang hana tom meurunoe beuet harah, ka jipeuphôn meukhutbah peusan nyan, jipeugah le that ayat-ayat suci. Ureueng ramè jipeugah, ‘Aneuk nyan ka peunoh ngon Alkitab.’ Keujadian nyoe teujadi lheueh Raja Oscar geupeugah haba geudukông ureuëng nyang jipeu-aniaya, seubab nyan paderi di teumpat nyan hana meuhasé jiba aneuk nyan u mahkamah keu jipeupiyôh buet nyan; teuma jihnyan jiyue ureuëng ramèe keu jiba aneuk nyan u hadapan jih, dan jihnyan akan jipeubukét dan jipeuleumah keu ureuëng ramèe betapa hana jiteupeue Alkitab lé aneuk nyan.
GSAM 144.6“Di hadapan ureuëng ramè, paderi nyan geupeuhah kitab kidông gobnyan, dan geuyue bak aneuk nyan beugeubaca keu gobnyan. Aneuk nyan geujaweueb, 'Lôn hana carong baca;' tapi sira geupaling muka nibak paderi nyan, jihnyan laju geumeulagu kidông nyan deungon beutôi dari awai sampoe u akhé, paderi nyan pih teungoh geukalon kitab nyan deungon hireuen. Imam nyan geupeugah bak aneuk agam nyan, 'Lagèe jih gata tateupeue mandum hai.' Aneuk agam nyan geujaweueb, 'Kon. Kamoe hana sabe geupeu-izin keu peugah mandum nyang kamoe teupeue.'
GSAM 145.1"Teuma paderi nyan geupeuhah Kitab Suci Barô dan geupeugah bak aneuk agam nyan, 'Beuet keu lôn bak kitab nyoe.' Aneuk agam nyan geujaweueb, 'Lôn hana carong beuet.' Paderi nyan geutanyong, 'Peue nyang gata teupeue keuhai Alkitab?' Jawab jih, 'Lôn kuteupeue na saboh ayat nyang na kata dan lam jih peuet blah go.' Imam nyan geukheun, 'Hana! Hana ayat lagèe nyan lam Alkitab.' Aneuk agam nyan geukheun, 'Neubeuet keu lôn Wahyu 18:13?' 'Jeut,' kheun imam nyan. Watèe geubeuet, ureueng ramèe geubileung, dan beutôi that kata dan nyan na di sinan peuet blah go, dan lam peuet blah go nyan na cit 'ikatan roh manusia.' Ureuëng ramèe jiklik, 'Nyan! nyan! Aneuk agam nyan leubèh carong bhah Alkitab nibak paderi nyan!' Kareuna malèe that, paderi nyan jipeu-piyôh bhah nyan, dan jitinggai ureuëng ramèe hana jipeukaru lé lheueh nyan."
GSAM 145.2Ngon lagèe nyan, dari babah aneuk miët Tuhan geupeukong feureuman Gobnyan, dan ngon cara nyang ajaéb nyan geupeusampoe keubeunaran Gobnyan u geulinyueng ureueng ramè nyang hukôm jih geutham geupeusampoe doktrin la'én seula'én dari “agama nyang ka geupeusah.”
GSAM 145Karunia Roh nyang Meuhubông ngon Peusan
GSAM 145.3Kon di Swèdia mantong Tuhan, seujalan ngon geurakan advent, geupeugah haba keu umat Gobnyan meulalu karunia Roh Gobnyan. Di Skotlandia, di Inggréh, dan cit di Amirika, Tuhan ka geupeurunoe umat Gobnyan meulalu wahyu-wahyu khusuih.
GSAM 145Visi William Foy
GSAM 145.4Bak thôn 1842 na sidroe ureueng agam nyang that meuilmèe di Boston, Mass., nan gobnyan William Foy, gobnyan nyan sidroe ureueng nyang that carong meututô. Gobnyan sidroe ureueng Baptis, tapi teungoh geupeusiap droe keu geuteurimong jabatan suci seubagoe sidroe pandita Episkopal. Tuhan deungon rahmat geubri keu gobnyan duwa boh wahyu bak thôn 1842, saboh bak tanggai 18 Januari, nyang la'én bak tanggai 4 Februari. Visi-visi nyan na bukti nyang jeulah bahwa nyan nakeuh manifestasi nyang seubeutôi dari Roh Allah. Gobnyan geuundang dari saboh teumpat u teumpat la'én keu geupeugah haba di ateueh mimbar, kon lé ureueng-ureueng Episkopal mantong, tapi lé ureueng-ureueng Baptis ngon denominasi-denominasi la'én. Watèe geupeugah haba, gobnyan sabe geungui jubah paderi, lagèe nyang geungui lé paderi-paderi gereja nyan bak ibadah awaknyan.
GSAM 146.1Visi-visi Tuan Foy nyan meuhubôngan ngon teuka Isa nyang ka rab, peujalanan umat Tuhan u banda syuruga, bumoe barô, ngon keumuliaan keuadaan nyang ka diteubôih. Saweueb carong that bak basa ngon na keumampuan nyang hebat bak geupeugah haba, gobnyan jeuet keu peukara nyang heboh pat mantong gobnyan geujak. Ateueh undangan, gobnyan geujak dari saboh banda u banda la'en keu geupeugah hai-hai ajaeb nyang ka geukalon; dan mangat jeuet teurimong ureueng ramè nyang meugumpoi keu geudeungo gobnyan, geuseudia ruangan-ruangan nyang luwah, di sinan gobnyan geupeugah bak ribèe droe ureueng peue nyang ka geupeuleumah bak gobnyan keuhai donya langèt, keu-indahan Yerusalem Barô, ngon keuhai bala malaikat. Watèe geupeugah bhah gaséh sayang Isa nyang leumbôt ngon peunoh gaséh keu ureuëng meudesya nyang gasien, gobnyan geuyue ureuëng nyang goh lom meuiman mangat jimita Tuhan, dan meupulôh-pulôh droe ureuëng nyang teurimong geuhôi nyan.
GSAM 146Visi Lhèe Tingkat
GSAM 146.2Buet gobnyan geupeulanjut sampoe thôn 1844, toe ngon abéh masa dua ribèe lhee reutôh uroe. Lheueh nyan gobnyan geuteurimong keubeuntongan ngon peunampôlan la'én nibak Roh Kudus,—saboh wahyu keulhèe, nyang hana geupaham. Lam wahyu nyan geupeuleumah bak gobnyan rot ureueng-ureueng Allah sampoe u banda syuruga. Gobnyan geukalon saboh panggông rayek, atawa aneuk tangga, nyang di ateueh nyan meukumpoi ureueng ramèe that. Kadang-kadang na ureuëng nyang rhët rot panggông nyan sampoë hana deuh lé, dan keu ureuëng nyan geupeugah bak gobnyan, “Ka murtad.” Lheueh nyan gobnyan geukalön ureuëng ramè nyan ji'ék u tingkat keudua, atawa panggông keudua, dan na cit ladôm ureuëng di sinan nyang rhët rot panggông nyan sampoë hana deuh lé. Akhéjih deuh keulayi saboh panggông keulhèe, nyang meupanyang sampoë u pintô gerbang banda suci. Saboh kawan rayeuk meugumpôi ngon ureuëng-ureuëng nyang ka ék u panggông nyan. Sa'at gobnyan geupreh-preh Tuhan Isa teuka lam watee nyang hana trép lé, gobnyan hana geusada bahwa na saboh peusan keulhèe nyang harôh teuka lheueh peusan phôn ngon keudua dari Wahyu 14. Akibatjih, peunampakan nyan hana jeuët geupeujeulaih lé gobnyan, dan gobnyan pih ka geupiyôh geupeugah haba di keue ureuëng ramè. Lheueh abéh masa nubuet, bak thôn 1845, gobnyan geudeungo ureueng la'én geupeugah wahyu nyang saban, deungon peunjeulasan bahwa “peusan phôn ngon keudua ka geubri, dan peusan keulhèe teuma geupeusampoe lheueh nyan.” Hana trép lheueh nyan, Tuan Foy ka sakét dan meuninggai donya.
GSAM 147.1Deungon na tanda-tanda kuasa Allah nyan, meunan cit deungon khutbah bhaih teuka Gobnyan “ka di pintô,” dan deungon seunang haté ribèe droe ureueng nyang ka jiputa balék dari desya keu jiseumah Tuhan dan jipreh teuka Gobnyan, ureueng ramèe ka meuteumeung keyakinan dua go lipat bahwa nyoe keubit-keubit peusan Tuhan keu donya.
GSAM 147.2Teuma, uroe 21 Maret 1844 ka trôk dan ka liwat, dan Tuhan hana teuka. Bah pih meunan, keyakinan ureuëng-ureuëng nyang seutia dan nyang galak meupiké nakeuh bahwa awaknyan ka geupeubuët meunurôt meukeusut Tuhan, dan bahwa bak watèe nyang ka teuntèe banmandum nyan akan jeuët keu trang.