Kareta piya'pɨ 11 — Iyakon inserʉ ekareei
GSAM 171.1“Mɨrɨ tʉpo tʉron nɨ inserʉ uyee'pʉ, se tukai': Eke pata, Paperan uta'mo'kasa' man, ita'mo'kasa' man, apʉne pʉra tanporon kon tʉpataron kon o'pasa' iya tekumato' sakorooi euku, waain ke.”1
GSAM 171.2“Mɨrɨ a'tai ɨutɨ esa' usakorota'pʉ, tʉpoitorʉ pɨ' ta'pʉ iya: Inke pʉra enta pata yawon eke ton asanta ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton e'ma ton tawɨrɨ; entu'manin nan, ipu'tɨka'sa' kon, wasesenpa' nan mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan ine'ta sɨrɨ.”2
GSAM 171.3Itepuru uya non pon kon ewetu'pʉ tʉtekare ekamanin nan awɨrɨ serɨ itekare ke: “Ka'pon amʉ' aimenkato' iya a'tai uyepʉ'pʉ man,”—serɨ itekare pɨ' tanporon kon itonpa ton pe te'ku'san e'seporo poken esi'pʉ, to' i'se iyesi yau. Serɨ esi'pʉ wapiyaro' ukɨ'man nɨto' temari'masan “uta're'tɨ” koro'ta'. Ekamasa' esi'pʉ “ikɨ'masa' kon pɨ'.”3 Serɨ ukɨ'man nɨto' nonkasa' esi'pʉ tʉron nɨ tʉron nɨ tʉwapu kon ke, mɨrɨ pɨ' iyakon ukɨ'man nɨto' tʉsa' esi'pʉ, Iyakon inserʉ ekareei kasa.4 Serɨ ukɨ'man nɨto' ke Itepuru uya ka'pon amʉ' menka'pʉ, to' utɨto' pe pata weyu u'matʉ pona rɨ tʉi'napairon maimu usemo'ka a'kwaai ke.
GSAM 171Iyakon ukɨ'man nɨto' temari'masan uta're'tɨ koro'ta'
GSAM 171.4Iyakon itekare—ka'pon amʉ' aimenkato' a'tai ekaman nɨto' tʉpo nʉye'ai'ne'—uya ta: “Eke pata, Paperan uta'mo'kasa' man, ita'mo'kasa' man, apʉne pʉra tanporon kon tʉpataron kon o'pasa' iya tekumato' sakorooi euku, waain ke.” Mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon ukɨ'man nɨto' uta're'tɨ koro'ta' uya ta: “Inke pʉra entɨ' pata yawon eke ton asanta ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton e'ma ton tawɨrɨ; entu'manin nan, ipu'tɨka'sa' kon, wasesenpa' nan mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan ine'tɨ' sɨrɨ.” Serɨ asa'ron Papa maimu yau Itepuru tonpa ton pe te'ku'san esa'to' esi “pata” tukai'. To' enupato' ton e'sapema pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ e'si'koro'tɨsa' pe iyesi pɨ', “Paperan” tukai' to' esa'to' esi. Tʉron nɨ Papa maimu pata u'matʉ weyu pɨ' te'sen winɨ, ene uya'nokon Itepuru uyepʉ rawɨrɨ itonpa ton ukɨ'mato' “Paperan” yapai: “Eke Paperan uta'mo'kasa' man, ita'mo'kasa' man, mɨrɨpan enasa' man ɨri ton a'kwarʉ amʉ' uko'manto' pata pe, tanporon kon ɨri ton a'kwarʉ amʉ' e'to' pata pe, tanporon kon oi'ma'sa' kon, ewaruma'tɨsa' kon toron amʉ' uta'ko'sa' pata pe.... Mɨrɨ yapai epa'katɨ', utonpa ton, imakooi ton yawo' nan pe ɨwe'nɨ kon namai', mɨrɨ awonsi'kɨ ikota'mato' ton eporo auya'nokon namai'.”5
GSAM 172“Ɨneta'pʉ eseru imenuka' ɨyenu yau”
GSAM 172.1Sates pon so'si auro'kato' yau serɨ ene uya'nokon: “Mɨrɨ wenai ɨneporo'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨneta'pʉ eseru imenuka' ɨyenu yau, imainanpa', mɨrɨ awonsi'kɨ amakooi apai era'tɨ'. Ɨyema'kwa pʉra iyesi yau, ama' kasa ɨpiya' uyepʉ mɨrɨ, mɨrɨpan uyepʉ a'tai i'tuto' auya oton pen.”6 Sates pon so'si epa'kasa' kasa iyesi so'si eseru ekonekan nɨto' winɨ, “Ise'seperʉ”—Papa nonkanin so'si—tʉrawasooi ewarupɨ a'tai tʉpo. Sates pon so'si auro'kasa' esi'pʉ nurɨne so'si pe iye'sa' pɨ'; e'tane Itepuru uyepʉ enupato' eta tʉuya, mɨrɨ awonsi'kɨ inonka tʉuya a'tai, tiwano' pe ikupʉ'pʉ iya mɨrɨ uyepʉ uya tenporoto' pe “ewarupɨ nau ama'” uya kasa. Mɨrɨ kasa, itekare ekamanin Paurʉ uya ekama'pʉ 1 Tesaroni'ka 5:1-5 yau, “Uko'man nɨto' usewankamai' pʉra, mainanpasa' pe,” tukai' tʉkɨ'pɨ'san e'to' eseru pɨ', Itepuru uyepʉ a'ko pe iyesi a'tai. I'napairon main a'kwaai awɨrɨ tʉutɨsan esa'to' esi “weyu munkɨ amʉ'” tukai', mɨrɨpan kon piya' Itepuru uyepʉ pen ama' kasa.
GSAM 172.2Pu'kena' maimu, serɨ 7 pan kon so'si ton eseru ekamanin yau, ene uya'nokon Sates pon so'si uta'mo'kato' tʉpo inke pʉra Piraterʉ'piya pon so'si uyepʉ, mɨrɨ ese' ta e'kwa pe tonpa ton pokon pe usi'nʉnkan nɨto'. Mɨrɨ kasa kuru esi'pʉ kamoro 50,000 kaisaron kon apurɨnin nan. Iyakon inserʉ ekareei winɨ to' epa'ka'pʉ tanporon tʉron nɨ tʉron nɨ so'si ton yapai, mɨrɨpan kon e'seporo'pʉ tikin nɨ tonpa ton usi'nʉnkato' yau, serɨ eke i'napairon main pɨ': Kʉrai uyepʉ man serɨ pe kuru.
GSAM 173Iyakon itekare ekama'pʉ eseru
GSAM 173.1Anomʉra' a'tai eke pe ekaman nɨto' kareta 1844 wʉipiya yau 9 pe ikapʉi 12 pe weyu yawo' yau, So'si epuru J. V. Himes nekama'pʉ man Iyakon inserʉ ekareei pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ ekamato' pe iye'kupʉ'pʉ eseru ton pɨ'. Ikaretaa e'menukasa' esi'pʉ McConnelsville, Ohio po, 1844 wʉipiya yau 8 pe ikapʉi 29 pe weyu, se tukai':—
GSAM 173.2“1840 wʉipiya yau tʉrawaso epiyami'tɨ ina uya a'tai Tonpa Miller pokon pe, 9 wʉipiya kaisa rɨ ka'pon amʉ' enupa pɨ' iye'sa' esi'pʉ. Mɨrɨ a'tai ta' rɨ tikin nan pe kasa iyesi'pʉ. E'tane itʉrawasooi e'nʉnsa' pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya Papa apurɨnin nan pe te'ku'san ewetu'pʉ Papa munkɨ amʉ' i'napairon iyeenu'to' kon i'tuto' to' uya pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru uyepʉ ena' to' ekonekan pa. Mɨrɨ kasa rɨ nɨrɨ, tʉyera'tɨsa' kon pen tanporon kon ewetu'pʉ iya, tʉutano'masa' kon eseru i'tuto' to' uya pe, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe kuru tʉmakooi kon apai to' era'tɨ, Papa piya' to' era'tɨ i'se e'nɨto' i'tuto' to' uya pe. Mɨrɨ pe to' ekonekan pa Emari'manin eporose'na, tʉusewankamai' pʉra, iyuyepʉ a'tai. Mɨrɨ ton esi'pʉ itʉrawasooi eke pe iku'to' ton. Ɨnʉ' rɨ era'tɨto' iya pe tikin so'si ya', mɨrɨ pe pʉra tikin Papa apurɨnin nan amʉrasa' kon ya', ikupʉ i'se pʉra iyesi'pʉ.
GSAM 173.3“Kʉrai uyepʉ a'ko pe iyesi i'napairon pe eposa' ina uya, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ enupato' anʉnsa' ina uya tanporon kon rau a'tai, tikin nɨ esenuminkan nɨto' ke ina esi'pʉ. Tikin nɨ eseru awɨrɨ ina utʉrawasoma'pʉ tʉron nɨ tʉron nɨ so'si ton koro'tau, Papa uya ukɨ'ma kon ina tʉrawasoma a'tai. Itekare ekamanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ so'si ton auro'ka'pʉ ina uya, to' a'morʉkato' ina uya pe, to' emenkato' ina uya pe, mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewan si'koro'tɨto' ina uya pe pʉra ina esi tukai'. Tikin nɨ iku'to' ina uya esi'pʉ: ‘ukɨ'pɨ'nʉn,’ ka'pon amʉ' aimenkato' ‘mʉra'ta nau’ iyesi ekaman nɨto' tʉto', mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa ton ina auro'ka to' ekonekan pa mɨrɨ ena'.... Itekare ekamanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ so'si ton tonpa ton utʉrawasooi kon apurɨnin nan, e'tane serɨ enupato' anʉnsa' kon pen i'napai rɨ, uya i'tu'pʉ asa'rɨ'ne e'ma esi: serɨ enupato' awɨrɨ to' ɨtɨ, ikama, imainanpa; mɨrɨ pe pʉra serɨ tʉranʉman nɨto' to' piyau iye'sa' a'tai, to' eseru e'sapemato' serɨ i'napai rɨ imainanpanin nan pokon pe. Mɨrɨ pɨ' to' e'senuminka'pʉ enupato' winɨkʉi', mɨrɨpan kon ekoneka'pʉ inonka, tʉtonpa ton uya tikin eseru ke, tʉtonpa ton uya tʉron nɨ ke. Serɨ uya utonpa ton mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san tonpa ton ku'to' kon to' koro'tau karimeru pe ikupʉ'pʉ. Tu'kan kon uya tʉso'sii kon i'nʉnka'pʉ, inonka pɨ' to' usenuminka poken pʉra iyesi'pʉ. E'tane to' uta'kɨrɨto' pe ikupʉ'pʉ, to' ekota'ma'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ tʉron nɨ eseru ke to' mo'ka'pʉ penaro' tʉneporo'pʉ kon epori'man nɨto' yapai. ‘I'kiyari iwano' a'tai’ tʉsa' pʉra iyesi'pʉ to' ena', mɨrɨ awonsi'kɨ ‘Uko'man nɨto' usewankamai' pʉra, mainanpasa' pe’ tukai' eren to' entupanin useta'pɨtʉ'pʉ to' pana yau Sapa' apai Sapa' pona. Mɨrɨ pɨ' inke pʉra tʉso'sii kon rɨken i'nʉnkato' kon apai to' era'tɨ'pʉ, mɨrɨpan kon e'mʉ'sa'ka'pʉ tʉmeruntɨ kon eke pe, tʉyiwʉ'nʉ'nɨto' kon auronpɨto' nɨrɨ ama'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya tʉkɨ'pɨ'nʉn kon tʉrʉ'pʉ: ‘Mɨrɨ yapai epa'katɨ', utonpa ton.’
GSAM 174Karimeru pe e'nɨto' yau
GSAM 174.1“Serɨ eseru ton uya ina kupʉ'pʉ karimeru pe e'nɨto' yau: (1) Pu'kena' amʉ' nekama'pʉ a'tai u'matʉ pɨ' kuru ina esi'pʉ, mɨrɨ a'tai Itepuru uya tanporon kon tʉtonpa ton amʉranʉkʉ tikin nan pe ina nenu'to' esi'pʉ; mɨrɨ awonsi'kɨ (2) tanporo a'tai tʉron nɨ enupato' ekama'pɨtʉ'pʉ ina uya. Serɨ pe kuru eseru ton era'tɨsa' pe iyesi'pʉ, mɨrɨ pɨ' ina e'seporo yau so'si ton inonkan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ to' a'morʉkan nɨto' ekamanin nan pokon pe, kamoro ina anʉnsa' kon, mɨrɨ awonsi'kɨ utekareei kon anʉnsa' kon winɨkʉi', kasi ye' ton pe ina e'to' esi'pʉ to' enu yau. Mɨrɨ pɨ' ina e'seu'ma'pʉ, ina utɨ'pʉ wapiyaro' utʉrawasooi kon eseru awɨrɨ rɨ, so'si ton mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamanin nan uya serɨ tʉrawaso arɨ inke rɨ pʉ'kʉ pona. Mɨrɨ a'tai, Papa nama pɨ', i'napairon main mainanpato' ina uya pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa munkɨ amʉ' ekota'masa' kon mainanpato' ina uya pe iyesi'pʉ.
GSAM 174Itekare ekamanin nan eseru utʉrawasooi kon awɨron
GSAM 174.2“‘Mɨrɨpan ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' e'seporoto' iwʉ' ta', enari'ke' pʉra isaurokʉ'pʉ osorʉwau ikapʉi kaisa rɨ, Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ' e'sapema pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' to' apurɨ pa. E'tane tʉtonpa ton ewan ena'pʉ pana' pe, apurɨto' to' uya pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨpan kon uya ɨri pe mɨrɨ e'ma ekama'pʉ tu'kan kon ka'pon amʉ' rau. Mɨrɨ pɨ' itɨ'pʉ to' piyapai, tenupasan anɨnpa'pʉ iya, mɨrɨpan kon enupa'pɨtʉ'pʉ iya tanporo weyu Tyrannus sikuruu yau.’7 ‘Tʉtonpa ton ewan ena'pʉ pana' pe’ mɨrɨ awonsi'kɨ ‘ɨri pe mɨrɨ e'ma [Itepuru uyepʉ] ekama'pʉ to' uya tu'kan kon ka'pon amʉ' rau’ pʉ'kʉ pona rɨ utonpa ton esi'pʉ so'si ton yau; mɨrɨ tʉpo to' epa'ka'pʉ, to' e'nɨ anɨnpa'pʉ so'si ton piyapai. Kamoro ‘ɨri ton poitorʉ ton’ nʉkupʉ'pʉ ‘ɨri pe ekaman nɨto'’ ɨsi'mato' to' uya poken pʉra iyesi'pʉ. Kamoro so'si ton, ‘wakʉ epori'man nɨto' iyeenu'to'’ i'se te'san ekota'manin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ to' pɨ' ‘ɨri pe ekamanin nan,’ esi'pʉ to' enu yau ama'ai te'sen Paperan uri'san munkɨ amʉ' pe rɨken nɨ. Mɨrɨ pe to' ekama'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uyee'pʉ wakʉ itekare nʉtʉrʉ apiyo' pe pʉra e'nɨto' ya'. Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo ina e'senuminka tikin nɨ pʉra iyesi rʉ'kwɨ, ɨ'rɨ esi Paperan pe tukai', tikin nɨ esenuminkan nɨto' ke ina esi serɨ pe kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo a'tai rɨ, ina e'nɨ anɨnpato' pɨ', tanporon kon Papa uyepʉ mɨrɨ awonsi'kɨ esa' pe iye'to' a'ko pe iyesi enupato' winɨkʉi' te'san piyapai. Iyeri'nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ uko'man nɨto' eseru pe serɨ apurɨ ina uya. Itepuru uyepʉ ɨri pe ekamanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ iwinɨkʉi' te'san pokon pe e'tonpa'tɨsa' pe e'nɨ esi eri'nɨ pe. Tanporon ka'pon amʉ' penaro' eseru ton yapai epa'kan nɨto', Papa maimu po e'mʉ'sa'kan nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo weyu Itepuru usenpoikato' enun nɨto' esi uko'man nɨto' pe. Mɨrɨ wenai serɨ pe kuru ina uya ta tanporon kon e'si'koro'tɨsa' kon pɨ', tʉron kon poitorʉ pe e'nɨto' i'mʉkansa' yau: ‘To' koro'tapai epa'katɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ anɨnpasa' pe e'tɨ', ta Itepuru uya, oi'ma'sa' ton kʉ'yama'tɨi'; mɨrɨ a'tai ɨyanʉn kon uya mɨrɨ. Ɨkʉipʉnʉ kon pe e'to' uya oton, mɨrɨ awonsi'kɨ umu ton pe mɨrɨ awonsi'kɨ uyensi ton pe ɨwe'to' kon oton, ta Itepuru, tanporon nɨ kupʉ poken te'sen, uya.’”8
GSAM 175I'tu pokena' pen e'sapeman nɨto'
GSAM 175.1Wm. Miller usaurokʉ'pʉ se tukai' mɨrɨ a'tai so'si ton mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san eseru e'sapemato' pɨ':—
GSAM 175.2“Ipan pe rɨ tʉtʉsen pen, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu pokena' pen serɨ esi, Kʉrai apurɨnin nan so'sii ton uya serɨ enupato' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa ton mo'kato', serɨ wakʉ iyeenu'to' kon wenai. I'tu uya tʉtonpa ton Baptist so'si ton uya ta to' mo'ka tʉuya'nokon to' apurɨto' kon wenai pen, e'tane Kʉrai uyepʉ apurɨnin nan pokon pe Itepuru uta're'tɨ yau to' e'nɨ wenai tukai'. Mɨrɨ pe iyesi yau, Uyepʉ tʉku'sen Epika'tɨnin apurɨto' to' uya wenai pen iyesi yau, ɨ'rɨ wenai urɨ mo'kasa' itekare ekamato' to' uya pata ton yapai, Baptist so'si pokon pe rɨken Itepuru uta're'tɨ yau iye'sa' urɨ e'tane? Kasi pe e'wapu'tɨn nɨto' serɨ. E'tane Methodist mɨrɨ awonsi'kɨ Presbyterian so'si ton nʉtʉrʉ e'wapu'tɨn nɨto' pe iyesi pen, tʉron nɨ tʉron nɨ so'si ton pokon pe Itepuru uta're'tɨ yau e'nɨto' apurɨ to' uya pɨ'. Ɨ'rɨ wenai to' mo'ka to' uya? Tʉtonpa ton mo'kasa' eta'pʉ uya Kʉrai enna'poto' eren ton ‘eremato'’ to' uya wenai; tʉron kon sopai pe to' e'to' wenai, e'tane to' winɨkʉi' sopai pe to' e'to' enpoikasa' rʉ'pʉ esi'pʉ Kʉrai enun nɨto' to' uya rɨken. Aiko, Papa, ‘to' makooi ton inonka', apʉne pʉra tʉnkupʉnʉ kon i'tu to' uya pʉra iyesi pɨ'.’”
GSAM 176Storrs nekama'pʉ so'si ton eseru pɨ'
GSAM 176.1George Storrs usaurokʉ'pʉ se tukai' so'si ton eseru pɨ' Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san piya':—
GSAM 176.2“Ɨnʉ' ken to' tonpa esi serɨ a'tai ‘Uri'san kin pe ereutasa' urɨ’ tukai' tawon pen? Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' ken to' tonpa esi tepori'ma pen, tʉron weyu tʉmɨrɨ'nokon enato' oton non entai, mɨrɨpan kon uya tanporon kon ka'pon amʉ' kupʉto' oton tʉwapurɨto' kon awɨrɨ tukai' usenuminka pe? Ɨnʉ' ken to' tonpa uya ka'pon i'nonka tʉkoro'tau tʉusewankamai' pʉra, Itepuru uyepʉ mʉra'ta nau iyesi apurɨto' ekamanin, tanporon kon rau, enari'ke' pʉra? To' koro'tau tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' eseru esi pen pe' serɨ, tanporon kon rau Itepuru uyepʉ serɨ wʉipiya yau apurɨto' ekama auya ‘kʉ'kupʉi' kuru’ tato' to' uya? Tikin nɨ rɨ ɨsenuminka e'tane serɨ pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe ɨkɨ'pɨ'nʉn i'se e'nɨto' ene auya e'tane, se tukai': ‘Papa inamatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iye'to' apurɨpɨ'tɨ', apʉne pʉra ka'pon amʉ' aimenkato' iya a'tai uyepʉ'pʉ man’?”
GSAM 176Mansfield nekama'pʉ
GSAM 176.3L. D. Mansfield uya imenuka'pʉ Oneida, N.Y. winɨpai, 1844 wʉipiya yau 3 pe ikapʉi 21 pe weyu, se tukai' iye'kupʉ'pʉ ekama pe:—
GSAM 176.4“Papa utʉrawasoma tʉni'nʉnkanʉ tʉmunkɨ amʉ' esenuminkato' yau, kamoro Itepuru uyepʉ enunin nan Epʉn winɨpai. To' arɨ iya serɨ inserʉ maimu eta pɨ' rɨken pen, ‘inkero' wakʉ itekare ekamato' tʉuya pe tenau tʉku'sen, se tawon: Ka'pon amʉ' aimenkato' iya a'tai uyepʉ'pʉ man,’ e'tane mɨrɨ tʉpo nʉye'ai'ne' apiyontɨn nɨto' awɨrɨ e'to' to' uya pe nɨrɨ: ‘Mɨrɨ yapai epa'katɨ', utonpa ton!’ Pena entai i'napai rɨ serɨ apurɨ uya serɨ pe kuru: serɨ a'taino Papa apurɨnin nan amʉrasa' kon esi mɨrɨ Paperan eke piya'pɨ pe, mɨrɨpan nɨ, ɨsɨ pe iuta'mo'katanʉ'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ eporoto' oton pen kanan.... E'tane uyenu yau, tʉtonpa ton so'si ton amʉrasa' kon kasa iyesi mɨrɨ aiko retʉ pokon pe ipan pe kuru. Tʉron nɨ iye'kupʉ'pʉ ton uya serɨ enpoikato' oton.
GSAM 176Tu'kan kon ɨri ku'nin nan eseru usenpoikasa'
GSAM 176.5“Tonpa, serɨ pata po Itepuru uyepʉ ekama pɨ' wakʉ pe kuru tʉutʉrawasomasa' rʉ'pʉ, uya tʉutɨto' ekoneka'pʉ ka'pon amʉ' enupase'na tikin pata po, imenkasa' a'tai. Itepuru uya ikupʉ'pʉ 16 mairu kaisa rɨ imenkasa' pata piyapai iye'to' pe. E'tane _____ so'si yawon itekare ekamanin esi'pʉ moro, tu'kan kon ɨri ku'nin nan epuru pe, paramari mɨrɨ awonsi'kɨ toron i'po' ke, serɨ Ka'tawon Papa poitorʉ a'ku'nɨto' tʉuya'nokon pe mɨrɨ ke. Pʉse rɨ itekare ekamanin uya inke pʉra tʉpo inke rɨ e'seporopɨtʉn nɨto' sara'tɨ'pʉ. E'tane tanporon esi'pʉ ikomi' pe, ipan pe ikomi' pe ita'mo'sa' tuna tʉu'tɨsen kasa noo'tʉ winon pata po—ɨnʉ' rɨ ewetu'pʉ pen, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ era'tɨ'pʉ pen Papa piya'. Iu'matʉ yau, itekare ekamanin uya ta'pʉ, ‘usewankamanin nan apon po ereuta urɨ rɨ nɨrɨ i'se rɨ pe iyesi pɨ' apurɨ uya’ tukai'.
GSAM 177.1“Serɨ pata yawon e'seporoto' piya'pɨ epuru uya ta'pʉ itonpa ton pɨ', sɨrɨ ina e'seporopɨtʉ e'sara'tɨ'pʉ tʉpo: ɨnʉ' rɨ ewomʉ yau tiwʉ' ta', mɨrɨpan uya Kʉrai uyepʉto' serɨ wʉipiya yau apurɨ tʉuya ta yau, imo'kato' tʉuya oton mʉra'ta yapai tukai'.”
GSAM 177So'si ton pɨ' uku'to' kon pe na'ne'
GSAM 177.2Serɨ yau Panaman nɨto' main enpoika ina uya, Kʉrai enna'poto' apurɨnin nan e'seporoto' Boston, Mass., po nɨto' ena' ta'pʉ rʉ'pʉ winɨ. Imenukasa' esi'pʉ 1844 wʉipiya yau 5 pe ikapʉi 31 weyu a'tai, William Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale mɨrɨ awonsi'kɨ Joshua V. Himes uya to' ese' ton menukasa' esi'pʉ ipɨ'. To' uya ta'pʉ:—
GSAM 177.3“So'si ton pɨ' uku'to' kon pe na'ne' pɨ' main ton ekama ina uya nɨrɨ. Serɨ yau, tu'ke tʉron nɨ ton yau kasa, asa'ron iwaraino ya' rɨ utɨto' kon esi ɨsɨ kenan pe, ina uya i'tuto' yau. Wapiyaro' ɨsɨ kenan pe na'ne' esi serɨ: so'si, itonpa pe e'nɨto' kon epuru ton uya urɨ'nokon entakonoma pa, uku'to' kon pe na'ne' pɨ' usaurokʉ namai'. Tu'ke 1,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' uya tʉmɨrɨ'nokon eseru ekonekasa' man Papa uya to' aimenkato' pe ɨri pe. So'si ton maimu, Papa Maimu awɨron pen, awɨrɨ to' e'sa' pɨ' rɨ serɨ e'kupʉ'pʉ. Wakʉ pe, tʉmaimu kon awɨrɨ to' e'sa' yau, serɨ pe ɨsɨ yau pʉra iwa to' nesii'no, tʉtonpa ton pika'tɨnin pe iwa to' nesii'no, to' ekota'mato' esi'pʉ pe rɨ e'tane.
GSAM 177.4“Iyakon ɨsɨ kenan pe na'ne' esi serɨ: so'si ton uya ipoken pʉra uku'sa' kon pɨ', to' pɨ' use'mapai e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo mɨrɨ kasa na'ne' nan amʉrasa' kon pɨ' ewa'nonka, to' eseru enui'ma pʉra. Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san uya ɨ'rɨ ku'to' pe iyesi to' so'sii ton pɨ', tukai' ina ekama'po to' uya yau, tanporon kon iwano' pe tikin nɨ panaman nɨto' main rɨken ekama ina uya pʉra iyesi. Papa nama pɨ' to' uya iku'to' pe iyesi, tʉuko'manto' kon eseru i'se te'to' awɨrɨ.
GSAM 178.1“E'tane uku'to' kon pe na'ne' kupʉ pɨ' wakʉ pe e'nɨto' kon pe iyesi, tanporo wakʉ a'tai ton yau i'napairon main ekama pɨ'. Serɨ kupʉ'nokon a'tai so'si ton sakorota yau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya, ‘Tʉtʉi pe ɨwesi kon pen yau, ɨyenpa'ka ina uya 'nokon,’ ta yau, uku'to' kon pe na'ne' kupʉpai'nokon. Wakʉ pe tʉusewa'nonkai' pʉra so'si piyapai epa'ka pɨ' isenuminka'nokon yau, mɨrɨ esi wakʉ iwa pe nawon. To' uya uyenpa'ka kon a'tai, ipoken pʉra uku'to' kon moronkai' e'nɨpai'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ Uyepuru kon pokon pe rɨ ‘mʉra'ta pʉroroi entau epa'kapai'nokon, ipiyɨ'nʉ'nin pe te'sen moronkai'.’”
GSAM 178.2Serɨ ton main ekamasa' uya so'si ton uya Iyakon inserʉ ekareei ekamanin nan ku'sa' eseru enpoika. Mɨrɨ winɨ wakʉ pe i'tu'nokon, ‘pata uko'mamʉ pe enta'nan nɨto'’ ena' iyakon kɨ'man nɨto' ekamasa' tʉpo wapiyaro' iye'kupʉ'pʉ esi'pʉ serɨ: tikin nɨ a'kwarʉ yawon karimeru pata kasa na'ne' ya' tamʉrasa' kon pɨ' ‘tʉpun ton ɨsɨ yau na'ne' nan,’ ‘tʉutɨsen pen nɨ kon,’ mɨrɨ awonsi'kɨ ‘tenku'nan kon,’ ta'pʉ to' uya. Mɨrɨ uya ipoken pʉra to' ku'sa' eseru enpoika eke pe, ‘to' tonpa ton tʉrawasomanin nan’ uya to' ‘wɨnɨ'pʉ’ winɨ, kamoro piyapai to' epa'kasa' esi'pʉ.
GSAM 178Tʉron kon piyapai enpa'kasa' kon anʉnsa' emenna' i'napairon main ton anʉnto' pe to' uya
GSAM 178.3Itepuru i'se te'to' wakʉ pe ti'tusen pe man, tʉron kon piyapai tʉmunkɨ amʉ' enpa'ka tʉuya yau, Iyakon inserʉ ekareei ekamato' winɨ—‘pata uko'mamʉ pe enta'nan nɨto'’ ena' iyakon kɨ'man nɨto'—mɨrɨ awonsi'kɨ Anomʉra' a'tai eke pe ekaman nɨto' winɨ. Iu'matʉ weyu ton iwano' pe epe'kena' i'napairon main ton warinpa to' uya, ekama to' uya, esi'pʉ. Mɨrɨ tʉrawaso ku'to' itau esi'pʉ pen so'si ton yau, to' uya apurɨto' main awɨrɨ rɨ te'san yau. Mɨrɨ kasa rɨ, Sises nennoko'pʉ ton so'sii uya wakʉ itekareei ekamato' esi'pʉ pen tanporo pata yau, Esuwerʉ amʉ' so'sii ton pokon pe rɨ tʉuko'mansen pe iyesi a'tai. Moro Papa uya to' kɨ'ma'pʉ tʉron kon piyapai to' epa'kato' pe,9 Mɨrɨ kasa rɨ marɨ Kʉrai enna'poto' apurɨnin nan kɨ'ma'pʉ iya, tʉuya'nokon apurɨto' main awɨrɨ rɨ to' enamʉ i'se te'san piyapai to' epa'kato' pe.
GSAM 179Storrs nekareta ‘6 kaisa rɨ main ekaman nɨto' ton’
GSAM 179.1Serɨ to' epa'kasa' tʉpo inke pʉra a'kwa uyepʉ'pʉ Kʉrai enna'poto' apurɨnin nan amʉrasa' kon piya', inkero'no ekota'man nɨto' pɨ' i'tu'nokon. George Storrs uya mɨrɨ enpoika'pʉ tʉkaretai piya'pɨ, ‘6 kaisa rɨ main ekaman nɨto' ton,’ yau. Serɨ ekama'pʉ iya: ka'pon esi tʉwe'ku'to' winɨ rɨ terikʉsen pe; iyeri'sa' kon uya ɨ'rɨ rɨ i'tu pen, to' erikʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' e'mʉ'sa'ka tʉron nɨ ite'kwa pe rawɨrɨ; ɨri kon kota'mato' iu'matʉ esi tanporo to' uma'tato' pe; mɨrɨ awonsi'kɨ terikʉi' pʉra inke rɨ uko'man nɨto' esi Papa nʉtʉrʉ pe, Uyepuru kon Sises Kʉrai apurɨto' winɨ rɨken tanʉnsen pe na'ne'.
GSAM 179.2Tu'ke 1,000 kaisa rɨ Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san uya serɨ enupan nɨto' ka'pon e'to' eseru pɨ' anʉmʉ'pʉ, e'tane tanporon kon uya pen. Tʉron kon uya iwaruma'tɨ'pʉ e'tane, mɨrɨ uya to' usewa'nonkato' emapu'tɨ'pʉ pen. Tʉuya'nokon apurɨto' pe rɨken to' uya iku'sa' esi'pʉ, ka'pon eseru aimenkato' ike pe pen. Mɨrɨ wenai, tikin nɨ pe to' tʉrawasooi e'kʉrɨ'nka'pʉ pen, tanporo pata yawon kon panamato' pe to' uya, Kʉrai uyepʉ a'ko pe man tukai'. E'tane serɨ uya so'si ton sakoropa'pʉ to' pɨ'.
GSAM 179‘6 kaisa rɨ main ekaman nɨto' ton’ maimukʉ pʉra iyesi'pʉ
GSAM 179.3Upata, iwinɨ uko'mamʉ'pʉ yau, Methodist so'si epuru esi'pʉ. 1843 wʉipiya yau Kʉrai enna'poto' enupan nɨto' ekama pɨ' tʉron kon pokon pe iyesi'pʉ. ‘6 kaisa rɨ main ekaman nɨto' ton’ eposa' tʉuya tʉpo, iyene'pʉ iya, tʉso'sii tonpa ton pɨ' ta'pʉ iya serɨ enupan nɨto' maimukʉ tʉuya pʉra iyesi tukai'. E'tane tu'kan kon tʉso'sii tonpa ton uya iyanʉmʉ ene'pʉ iya a'tai, tʉron kon pana'tɨ'pʉ iya kareta ene to' uya namai', ‘Iyene to' uya yau, enupan nɨto' apurɨ to' uya rɨ,’ tukai'. 1844 wʉipiya yau 9 pe ikapʉi yau, serɨ so'si epuru enna'po'pʉ wʉipiya kaisa rɨ Non piya'pɨ yawon so'si ton e'seporoto' apai. Tʉmaimu ekamato' pata po iye'mʉ'sa'ka'pʉ, tanporon kon pana yau Kʉrai enna'poto' enupan nɨto' nonka'pʉ iya. Sape' pe, ‘Ɨri ukukʉ'pʉ imo'katɨ',’ ta'pʉ iya so'si pɨ', main ekamanin nan kɨ'masa' tʉuya ipɨ' to' usaurokʉto' pe iwʉ' tau pɨ'.
GSAM 179Papa Maimu ewa'nomanin enupan nɨto' wenai to' eseru aimenka'pʉ
GSAM 179.4Inke pʉra serɨ so'si epuru nekupʉ'pʉ tʉpo, Kʉrai enna'poto' apurɨnin nan eseru aimenka to' uya i'se to' esi'pʉ, Papa Maimu ewa'nomanin enupan nɨto' wenai. E'tane Papa Maimu kareta winɨ tʉmaimu kon ekamato' pe to' esi'pʉ, mɨrɨ wenai so'si uya to' entaka'pʉ pen. Tʉron kon enpa'ka'pʉ so'si apai, to' eseru esi'pʉ so'si uya apiyon nɨto' awɨrɨ pʉra pɨ'. Tu'ke tʉron kon epa'ka'pʉ, kamoro tonpa ton enpa'kasa' wenai; to' uya apurɨto' esi'pʉ Papa Maimu ewa'nomanin pe tukai' enpoikato' pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ kasa Kʉrai enna'poto' enupan nɨto' a'koroka'pʉ to' uya inke rɨ, tu'ke 100 kaisa rɨ ka'pon amʉ' uya Epika'tɨnin eposa' so'si apai, Papa yau to' epori'masa' rʉ'pʉ so'si apai.
GSAM 180.1Upata, uyentu'pʉ yau, iku'sa' kasa rɨ marɨ serɨ ku'sa' esi'pʉ tu'ke 100 kaisa rɨ tʉron so'si ton yau tanporo non yau. Tʉtonpa ton nʉ'san uya mɨrɨ kasa tʉku'sa' kon epori'ma'pʉ pu'kena' Aisaya maimu yau: ‘Itepuru maimu etatɨ', imaimu wenai te'tɨtɨtɨmasan. Ɨtonpa kon, ɨyewaruma'tɨnin nan nʉ'san, Uyesekʉ wenai ɨyenpa'kanin nan nʉ'san uya, “Tɨwɨ Itepuru apurɨpɨ'to' nesii,” ta'pʉ; e'tane iyesenpoikato' oton ɨpori'manin kon pe, to' si epiyɨtʉto' oton.’10
GSAM 180Ɨri kon sakoroi usenpoika'pʉ
GSAM 180.2Itepuru uyepʉto' pe tenupɨkɨrɨ na'ne' weyu a'ko pe iyenasa' a'tai, tapurɨnin nan tʉrawasooi enasa' esi'pʉ eke iwa pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri kon sakoro enasa' esi'pʉ eke iwa pe, to' uta'kɨrɨ'pɨtʉ'pʉ to' pɨ' ipan pe. Serɨ ta'pʉ rʉ'pʉ yau mɨrɨ ento' oton, Anomʉra' a'tai eke pe ekaman nɨto' kareta ekonekanin uya ta'pʉ, 1844 wʉipiya yau 10 pe ikapʉi 31 weyu a'tai:—
GSAM 180.3“Serɨ tʉrawaso uya ɨri kon ku'sa' eseru uya ina uya apurɨto' meruntɨtaka'pʉ eke pe nɨrɨ, Papa esi'pʉ iyau tukai'. Papa munkɨ amʉ' e'seporosa' esi'pʉ tʉusekunka kon pa, sape' pe rɨ Papa rau tʉmɨrɨ'nokon kupʉ pɨ', iyepʉ rawɨrɨ tʉwe'kama kon pa. Makoi ku'nin nan pe na'ne' nan, wakʉ nonkasa' winɨ rɨken tepika'tɨsan pe na'ne' nan uya mɨrɨ ku'to' pe iyesi'pʉ. Mɨrɨ a'tai ɨri kon uya tʉyewaruma kon enpoika'pʉ eke pe kuru. Ina e'seporoto' ekama ina uya pʉra rɨ iyesi'pʉ tʉron kon pɨ', ina karetai yau rɨken; ka'pon amʉ' kɨ'ma ina uya pʉra nɨrɨ iyesi'pʉ. E'tane Belial munkɨ amʉ' ewomʉ'pʉ tu'ke moro, anpokʉman nɨto' kupʉ pɨ'. Serɨ ikapʉi 12 weyu Sapa' a'tai pata uko'mamʉ pe [1844 wʉipiya yau 10 pe ikapʉi 12 weyu], ina e'seporosa' pʉra iyesi'pʉ e'seporoto' iwʉ' tau, iwʉ' mainanpanin [iwʉ' kaimanin] uya ikaimato' pe Sapa' iwano' pe [Suntaaka yau wapiyaro' weyu]. E'tane anpisin ɨri kon ewomʉ'pʉ iwʉ' ta' meruntɨ ke, iwʉ' kaimanin uya iwʉ' kaimato' rɨken nɨrɨ a'koro'pʉ to' uya. E'tane ɨnʉ' uya rɨ tekɨ'mai' pʉra, eke pata epuru uya inke pʉra rɨ to' ena' itʉnʉkʉ'pʉ, to' enpa'ka'pʉ iya.
GSAM 181.1“Mɨrɨ tʉpo Sapa' a'tai ina e'seporoto' ton yau, e'seporoto' iwʉ' arʉ'tɨsa' tʉpo, anpisin esi'pʉ tu'ke kuru e'ma po iwʉ' rakʉi'. Tu'ke to' tonpa ton sakorota'pʉ, ka'pon amʉ' uya Itepuru uyepʉ apurɨ pɨ' rɨken. Pata uko'mamʉ pe ina e'seporosa' pʉra iyesi'pʉ, pata pon kon uta'kwarʉka'pʉ wenai; e'tane penanne rɨ anpisin ɨri kon uya e'ma arʉ'tɨ'pʉ. Eke pata epuru mɨrɨ awonsi'kɨ pata mainanpanin nan, wakʉ pe te'tʉrawasomasan, uya inke pʉra rɨ itʉnʉkʉ'pʉ. Tʉron kon arɨ'pʉ to' uya a'sisa' kon mainanpato' iwʉ' ta', mɨrɨ tʉpo tanporon kon enpa'ka'pʉ to' uya e'ma poi. Ina uya mɨrɨ anpisin eseru enu'pʉ Lot iwʉ' mʉra'taai wontɨnin nan eseru kasa rɨken, Sodom uma'ta rawɨrɨ ewarupɨ nau.... Serɨ to' nekupʉ'pʉ esi'pʉ suwa rɨ, tikin nɨ a'tai yau tanporo mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke pata ton yau. Mɨrɨ usenpoika'pʉ Esuwerʉ amʉ' uya ikapʉi menkato' awɨrɨ 7 pe ikapʉi wapiyaro' weyu a'tai. Mɨrɨ uya ina uya apurɨto' meruntɨtaka'pʉ, serɨ ikapʉi kuru rɨ iye'to' pe iyesi tukai'.”
GSAM 181Tʉuta'kɨrɨsan epontɨ'pʉ Epʉn pona utɨn nɨto' pon ke
GSAM 181.21844 wʉipiya yau 10 pe ikapʉi 22 weyu a'tai, 2,300 kaisa rɨ weyu u'matʉ weyu a'tai, Paris, Maine, po, tapurɨnin nan e'seporosa' esi'pʉ Papa apurɨto' iwʉ' tau. Papa pɨ' to' ɨpʉrema'pʉ ɨsɨ ye' pe, serɨ weyu a'tai Itepuru uyepʉ enupɨkɨrɨ. Mɨrɨ a'tai tʉuta'kɨrɨsan, tʉma'napasan e'seporo'pʉ iwʉ' wontɨ pɨ', makunapanin eren ton erenka pɨ'. Asa'ron kon serɨ ɨri kon tonpa ton epontɨ'pʉ kusan, aimu'ne pon ke, mɨrɨpan kon ekainʉmʉ'pʉ iwʉ' pʉro' pona. To' userenka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro iwʉ' tau tʉwɨpʉremasan, Itepuru uyepʉ enupɨkɨrɨ te'san pɨ' to' uta'kɨrɨ'pɨtʉ'pʉ.
GSAM 181.3Serɨ iye'kupʉ'pʉ winɨ nawon kasi main epa'ka'pʉ, Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san epontɨ'pʉ Epʉn pona utɨn nɨto' pon ke tukai', to' nekama'pʉ. Kʉrai enna'poto' ekamanin kareta ton uya pʉrata $500 pʉ'kʉ pona rɨ e'tʉrʉ ekama'pʉ, tikin nɨ i'napairon pe iye'kupʉ'pʉ enpoikanin ena'. Mɨrɨ pe, Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'sen epontɨ'pʉ Epʉn pona utɨn nɨto' pon ke 1844 wʉipiya yau, mɨrɨ kasa Itepuru uyepʉ enupɨkɨrɨ iyesi'pʉ, tawon enpoikanin ena'. E'tane tikin nɨ iye'kupʉ'pʉ rɨken enpoikasa' pʉra iyesi serɨ pʉ'kʉ pona rɨ.
GSAM 182Hazen Foss pɨ' Papa nenpoika'pʉ, 1844
GSAM 182.1Mɨrɨ a'tai Poland, Maine, po ewakayu, Hazen Foss ese' esi'pʉ. Meruntɨ pe apurɨ'pʉ iya, Itepuru uyepʉto' oton 7 pe ikapʉi 10 weyu a'tai tukai'. Wakʉ pe tenu'to' iyesi'pʉ, imaimu esi'pʉ wakʉ pe, wakʉ pe nɨrɨ isenupasa' esi'pʉ. Anomʉra' a'tai eke pe ekaman nɨto' u'matʉ rawɨrɨ, tu'ke pʉra suntaaka ton rɨken rawɨrɨ, Itepuru uyee'pʉ ipiya' a'ko, mɨrɨpan pɨ' Papa nenpoika'pʉ tʉrʉ'pʉ iya. Mɨrɨ yau Kʉrai enna'poto' apurɨnin nan utɨto' e'ma Papa pataai pona, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsɨ kenan ton teporoton kon ene'pʉ iya. Itekare panamanin ton tʉsa' esi'pʉ iyena', ekamato' pe iya. Iyekamasa' iya yau wakʉ pe, enpoikasa' pɨ' tʉmaimu rʉ'pʉ awɨrɨ, mɨrɨ tʉpo iye'tʉnɨto' ton mɨrɨ awonsi'kɨ ikota'mato' to' uya nene'ton enpoika'pʉ nɨrɨ ipɨ'. Foy pɨ' enpoikasa' kasa, osorʉwawon kon ekainʉn nɨto' ton enpoikasa' esi'pʉ ipɨ', mɨrɨ winɨ Papa munkɨ amʉ' enato' pe tanporo wakʉ pata e'maai po. Itepuru uye'to' oton ‘tu'ke pʉra weyu ton rɨken tʉpo’—mɨrɨ a'tai to' userenkato' kasa—tukai' meruntɨ pe apurɨnin pe iyesi'pʉ. Mɨrɨ wenai osorʉwawon kon ekainʉn nɨto' ton e'ma pona, enpoikasa' yau na'ne' to'ka'nʉkʉ iya pʉra iyesi'pʉ. Tʉwe'ku'to' winɨ rɨ mɨpe te'ku'sen pe iyesi'pʉ pɨ', kurusu' moronka i'se pʉra iyesi'pʉ, iyekama tʉuya ewaruma'tɨ'pʉ iya. Iyakon ite'kwa pe Papa nenpoika'pʉ usenpoika'pʉ ipɨ'. Mɨrɨ pokon pe ta'pʉ ipɨ', enpoikasa' ekama tʉuya ewaruma'tɨ iya rɨ marɨ yau, tʉrawaso mo'kato' oton iyapai, mɨrɨ tʉto' oton tikin nɨ Itepuru munkɨ amʉ' tonpa, ɨ'sɨ'mʉn pe te'sen ena'; mɨrɨpan uya wakʉ pe ekamato' oton, Papa nenpoikaton tukai'. Iyewaruma'tɨ'pʉ kanan. Mɨrɨ tʉpo itosorʉwano ite'kwa pe Papa nenpoika'pʉ tʉsa' esi'pʉ ipɨ', mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ, iyenna'po'sa' man serɨ tʉrawaso apai, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉrawaso tʉsa' man tikin nɨ ɨ'sɨ'mʉn kon tentakai' ɨ'sɨ'mʉn kuru pe te'sen ena', Itepuru nʉkupʉ i'se na'ne' ku'nin pe te'ton ena', tukai'.
GSAM 182Foss uya Papa nenpoika'pʉ ekama pʉra iyesi'pʉ
GSAM 182.2Serɨ uya ewakayu ewansiuka'pʉ, mɨrɨpan uya tʉpɨ' enpoikasa' ekamato' pe tʉuya menka'pʉ, mɨrɨ wenai e'seporoto' weyu ekama'pʉ iya. Ka'pon amʉ' e'seporo'pʉ tu'ke ene to' uya pa, eta to' uya pa. Wakʉ pe tʉpona iye'kupʉ'pʉ ekama'pʉ iya: Itepuru nenpoika'pʉ ekama tʉuya ewaruma'tɨ'pʉ tʉuya, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyewaruma'tɨ'pʉ wenai iye'kupʉ pe na'ne' ekama'pʉ iya. ‘Serɨ pe,’ ta'pʉ iya, ‘Papa nenpoika'pʉ ekama uya.’ E'tane, aiko! Ko'ma pe kuru iyenasa' esi'pʉ. Ka'pon amʉ' rau iyereuta'pʉ tʉtʉi pe, ika'sa' ka'pon kasa. Iu'matʉ yau eke usewankaman nɨto' yau ta'pʉ iya, ‘Tikin nɨ main rɨken Papa nenpoika'pʉ winon kupʉ uya pʉra iyesi uyenu yau.’ Temiyatʉ ton ira'tɨpɨtʉ'pʉ iya tʉusewankamai' eke pe, ‘Papa uya tʉmaimu rʉ'pʉ a'ku'tɨsa'. Papa nenpoika'pʉ mo'kasa' iya uyapai,’ ta pɨ'. Eke pokoi tewan yau ta'pʉ iya, ‘Urɨ esi itano'masa' ka'pon pe.’ Mɨrɨ a'tai winɨ tʉyenu pɨkɨrɨ te'to' Kʉrai yau ano'ma'pʉ iya, mɨrɨpan enasa' esi'pʉ tepori'mato' e'ma pʉnon pe. Tʉron nɨ ite'kwa pe Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san e'seporoto' ya' iyutɨ'pʉ pen, Papa apurɨto' pɨ' isenuminka'pʉ pen. Tu'ke iteseru ton yau iyesi'pʉ Itepuru A'kwarʉ wakʉ pe ipika'tɨto' pʉnon kasa. Serɨ tukai' rɨken tato' pe iyesi: ‘Tʉmɨrɨ rɨ ite'maai awɨrɨ iyuko'manto' pe inonkasa' pe, tʉnkupʉnʉ ton rɨ uya iyarʉ'tɨto' pe.’ Mɨrɨ kasa tewan e'to' yau iyeri'pʉ 1893 wʉipiya yau.
GSAM 183Foss pɨ' Papa nenpoika'pʉ ekamasa' tʉron nɨ ka'pon uya
GSAM 183.1Papa nenpoika'pʉ kupʉ tʉuya pʉra iyesi'pʉ tʉyenu yau awonsi'kɨ, 3 kapʉi e'tʉnka'pʉ iwa tʉpo, tʉron nɨ ka'pon uya Papa nenpoika'pʉ ekama eta'pʉ iya, tʉwe'to' iwʉ' arʉ tonpa piyawon apai. E'seporoto' esi'pʉ ka'pon iwʉ' tau, kʉrɨ rɨ nɨrɨ esi'pʉ mɨrɨ yau. Iyekama'po'pʉ to' uya e'seporoto' ya' iyewomʉ pa, e'tane iyewaruma'tɨ'pʉ. Ta'pʉ iya, enpoikasa' ekamasa' esi'pʉ tʉpɨ' enpoikasa' kasa kuru rɨ, asa'ron kon ka'pon amʉ' uya tikin nɨ rɨken iye'kupʉ'pʉ ekamato' kasa. Mɨrɨ kasa ti'tusen pe iyenasa' esi'pʉ, inene'pʉ pɨ' panton, e'tane iyekama tʉuya i'se iyesi'pʉ a'tai tʉyenu yau ikupʉ tʉuya pʉra iye'sa' rʉ'pʉ. Mɨrɨ tʉpo ka'pon nensa' tʉuya a'tai ta'pʉ iya, ‘Pʉse rɨ ka'pon ena' Itepuru uya tʉrawaso tʉsa'.’
GSAM 183Eke pokoi yau to' enasa'
GSAM 183.2Iu'matʉ yau Esuwerʉ amʉ' uya iweyu menkato' awɨrɨ 7 pe ikapʉi 10 weyu uyee'pʉ (1844 wʉipiya yau 10 pe ikapʉi 22 weyu). Tu'ke 1,000 kaisa rɨ, tu'ke 1,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ mɨrɨ weyu enupɨkɨrɨ, tʉyenu pɨkɨrɨ te'to' kon tanporo uta'ku'tɨto' pe. Serɨ weyu tʉpo non pon nɨ tʉiwano' kon ekonekasa' to' uya pʉra iyesi'pʉ. ‘Iyepʉ pʉra iyesi yau,’ tawon rɨken ku'sa' to' uya pʉra iyesi'pʉ tʉyenu kon yau. Non pon nɨ tʉuko'manto' kon ekoneka'pʉ to' uya, mɨrɨ weyu a'tai tʉuko'manto' kon u'matʉ enupɨkɨrɨ te'san kasa. Ɨri kon panama'pʉ to' uya, to' pana'tɨ'pʉ, ‘Tʉuye'sen kota'man nɨto' piyapai ainʉntɨ',’ tukai'. Tu'ke kamoro tonpa ton enari'nʉmʉ'pʉ, Itekare esi i'napairon pe nawon tukai'. Tʉtonpa ton, tʉpata yawon kon pana'tɨ'pʉ to' uya, to' pokon pe to' ɨpʉrema'pʉ. Kamoro Papa ena' tewan kon tʉnin nan pen pɨ' to' utɨto' kon maimu ekama'pʉ to' uya. Mɨrɨ pe rɨ, tanporo non pon nɨ ton pɨ' to' utɨto' kon maimu ekama'pʉ to' uya, ɨsɨ ye' pe kuru, ka'pon man tʉmɨrɨ rɨ tanporo non pon kon eseru aimenkanin rau te'ton pe tʉwe'ku'sen kasa. Mɨrɨ kasa, tenu pɨkɨrɨ rɨ, tʉusewankamai' to' e'seporo'pʉ Papa apurɨto' pata ton yau. Ɨ' a'tai rɨ ‘inserʉ amʉ' epuru maimu mɨrɨ awonsi'kɨ Papa tʉronpi' uturumʉ’ eta tʉuya'nokon enupɨkɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉkin kon, tʉuye'sen a'kwaai uya ka' wei'tɨ ene tʉuya'nokon enupɨkɨrɨ to' esi'pʉ.
GSAM 184.1Iweyu piya'pɨ ton e'tʉnka'pʉ tɨnɨn pɨ'. Iu'matʉ yau wʉi enu ewonsa' a'tai wʉi enu ewonto' winon ka'pʉrakon o'no, Esuwerʉ amʉ' 7 pe ikapʉi 10 weyu u'matʉ'pʉ. Ewarupɨ uya tanporo non pontɨ'pʉ kanan tʉyewaron ke. E'tane mɨrɨ ewaron pokon pe eke pokoi ewomʉ'pʉ Kʉrai enna'poto' apurɨnin nan ewan kon ya'. Uyepuru kon poitorʉ ton pokoi kasa rɨken serɨ pokoi esi'pʉ: ewarupɨ nau, iwɨsa' to' uya kurusu' po, iyu'na'tɨsa' to' uya tʉpo, ɨsɨ ye' pe tʉpata kon ya' te'na'posan kasa. Inke pʉra rawɨrɨ kʉrɨ rɨ arɨ'pʉ to' uya Surusiran ya', to' kin pe, tepori'mai' kuru.
Notes
- Isenpoikasa' 14:8. ↩
- Ʉru' 14:21. ↩
- Ʉru' 14:17. ↩
- Ʉru' 14:21; Isenpoikasa' 14:8. ↩
- Isenpoikasa' 18:2-4. ↩
- Isenpoikasa' 3:3. Kamoro 7 pan kon so'si ton eseru ekamasa' tanporo ense'na, Taniyerʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Isenpoikasa' pɨ' usenuminkan nɨto' entɨ'. ↩
- Inkupʉ'pʉ 19:8, 9. ↩
- 2 Koren 6:17, 18. ↩
- Inkupʉ'pʉ 13:46. ↩
- Aisaya 66:5. ↩