Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
31 / 31
31 / 31

Kareta piya'pɨ 28 — Ɨnʉ' uya rɨ a'koro poken pʉra mʉra'ta

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“Urɨ uya mʉra'ta a'kokasa' tʉsa' ɨrawɨrɨ, mɨrɨ a'koro ɨnʉ' uya rɨ poken pʉra; aiko pe ɨmeruntɨrʉ esi e'tane umaimu mainanpasa' auya, uyese' nurunpasa' auya pʉra.”1

GSAM 462.2Serɨ kasa main esi Piraterʉ'piya eseru yau te'san wakʉ itekare so'sii ena'. Serɨ so'si eke pe iyenasa' esi'pʉ Kʉrai uyepʉ a'ko pe iyesi tukai' ekaman nɨto' winɨ; kamoro ipɨ' tʉneta'pʉ kon main pɨ' pana' pe tʉuta'sisan pe to' esi'pʉ. Apʉne pʉra Sates so'sii pɨ' (Piraterʉ'piya rawɨrɨ te'sen so'si pɨ') ta iya: “Mɨrɨ wenai ɨyenu yau iku'kɨ ɨn anʉnsa' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨneta'pʉ, ipɨ' pana' pe ata'sikɨ, amakooi apai era'tɨkɨ. Ɨyenu ke pʉra ɨwesi yau, ama' kasa uyepʉ mɨrɨ ɨpona, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ a'tai ɨpona uyepʉ i'tu auya pen.”2

GSAM 462.3Mɨrɨ pe iyesi pɨ' Sates so'sii uya Itepuru uyepʉ serɨ pe kuru pɨ' enupan nɨto' eta'pʉ. Kamoro tʉneta'pʉ kon pɨ' pana' pe tʉuta'sisan utɨ'pʉ miyarɨ rɨ i'napairon main yau, “apo' eponin” usamo'ka koro'tau; to' ena'pʉ Piraterʉ'piya so'sii pe. To' pɨ' ta'pʉ iya: “Tʉuseta'kai' pʉra uko'manto' maimu mainanpasa' auya wenai, urɨ uya nɨrɨ ɨmainanpa mɨrɨ i'tun nɨto' a'tai apai, tanporo non emʉ' pona nʉye'ton, non pon kon i'tunin pe. Era'makɨ, uyepʉ mɨrɨ serɨ pe kuru: ɨpiyau na'ne' pɨ' pana' pe ata'sikɨ, ɨnʉ' uya rɨ ayarʉkooi mo'ka namai'.”3 Serɨ Piraterʉ'piya so'sii pɨ' nin si ta iya: “Urɨ uya mʉra'ta a'kokasa' tʉsa' ɨrawɨrɨ, mɨrɨ a'koro ɨnʉ' uya rɨ poken pʉra.”

GSAM 462.4Serɨ yau Wakʉ Kareta uya pana' pe ekama: Papa uya e'ma enpoikan nɨto' winɨ, kamoro Itepuru uyepʉ pɨ' non pon kon panama'se tʉutɨsan, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa epoto' kon pe ka'pon amʉ' e'kama pa to' apiyo'manin nan, Papa wakʉ nonkasa' eponin nan pe to' esi to' tʉrawasooi yau. Ka'pon amʉ' esi poken to' ereutanʉkʉ i'se, to' tʉrawasooi ma'tanʉkʉ i'se, “usauro'nɨto' mʉra'taai” a'koro i'se; e'tane tanporon ukɨ'pɨ'nʉn entai Papa maimu useta: “Urɨ uya mʉra'ta a'kokasa' tʉsa' ɨrawɨrɨ.”

GSAM 46374 wʉipiya koro'tau miyarɨ utɨn nɨto'

GSAM 463.1Serɨ kareta wapiyaro' menu yau 74 wʉipiya pɨ' aiko pe asauro'sa' ina man, 1831 apai 1905 pona, Kʉrai uyepʉ ekareei ton epiyantɨ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iyenasa' eseru ekama pɨ', ipan pe kuru Itosorʉwano inserʉ ekareei pɨ'. I'tusa' pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ imamin pʉra e'nɨto' yapai, serɨ Itekare utɨ'pʉ miyarɨ rɨ imeruntɨrʉ eke pe tenai' wʉipiya kaisa rɨ, tanporo non emʉ' awɨrɨ itekare ekaman nɨto' tʉrawasooi e'to' pona rɨ; mɨrɨ enpoikasa' ina uya. Ka'pon amʉ' ewan, to' pun i'se te'to' pɨkɨrɨ te'sen, pori'manin pe iyesi wenai pen serɨ Itekare eke pe iyenasa'. Apʉne pʉra Itepuru Sapa' arɨ iya tʉrawɨrɨ, mɨrɨ mainanpan nɨto' uya e'tamɨ'ne' kurusu' nepʉ; suntaaka yau tu'ke pe kuru tʉrawaso ku'to' weyu a'tai non pon kon pokon pe epe'to' e'to' tʉrawasooi apai epantakan nɨto' i'se iyesi. Ewa'noman nɨto' pʉra iyesi wenai pen nɨrɨ miyarɨ itɨsa'. Iyepiyantɨ a'tai rɨ ekota'man nɨto' epo'pʉ iya, ɨsɨ kuru nɨ te'sen so'si atamʉran kon winɨpaino; mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' pe pʉra te'san aiko iweyu kaisa rɨ so'si tau iyewonsa' kon uya ewankamanin nepʉ'pʉ nɨrɨ. So'si atamʉran kon eyaton non nʉkoneka'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' nʉkuu'pʉ wenai ne'kupʉ'pʉ pɨ', Tepi', eren menukanin maimu ke asaurokʉ poken e'nɨ'nokon: “Itepuru esi'pʉ pen yau urɨ'nokon tonpa pe, serɨ pe Esuwerʉ amʉ' uya ta poken man; Itepuru esi'pʉ pen yau urɨ'nokon tonpa pe, ka'pon amʉ' e'mʉ'sa'ka'pʉ upɨ'nokon a'tai, nurɨne rɨ uwaranʉkʉ'pʉ kon to' uya poken man, to' usakorota'pʉ upɨ'nokon a'tai; mɨrɨ a'tai tuna uya ukoronpa'pʉ kon poken man, tʉu'tɨsen tuna entaka'pʉ ua'kwarʉ kon pona poken man; mɨrɨ a'tai eke tuna entaka'pʉ ua'kwarʉ kon pona poken man. Itepuru apurɨpai'nokon, to' iyɨ ke uyarɨto' kon pe uyɨsa' kon iya pʉra iyesi wenai. Ua'kwarʉ kon epa'kasa' toron kasa toron a'sinin nan mareei yapai; mare e'morʉkasa', urɨ'nokon nɨrɨ epa'kasa'. Upika'tɨto' kon esi Itepuru ese' yau, ka' mɨrɨ awonsi'kɨ non konekanin.”4

GSAM 464Itepuru yau epika'tɨn nɨto'

GSAM 464.1Itepuru uya ekama “mʉra'ta a'kokasa', ɨnʉ' uya rɨ a'koro poken pʉra” tʉsa' tʉmunkɨ amʉ' rawɨrɨ. Mɨrɨ wenai serɨ Itekare miyarɨ rɨ utɨsa' pɨ' ewan e'to' pʉra man. Papa Itekare pe iyesi ka'pon amʉ' ena', mɨrɨ wenai wakʉ pe iye'kupʉ kuru mɨrɨ. Isenpoikasa' 7:2 yau, Papa usakoroto' eke weyu uyepʉ a'tai te'mʉ'sa'kasan pe te'ton kon ka'pon amʉ' e'kaman nɨto' tʉrawasooi enpoikasa' man inserʉ, “wʉi enu uyepʉ winɨpai teenu'sen” winɨ; tʉron kon uya enpoikato' kasa, “wʉi enu uyepʉ kasa” winɨ. Awanakʉi'no pata uta'kwaka era'matɨ': wapiya a'kwa usemo'ka wʉi enu uyepʉ winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe parɨ a'kwa ena wʉi enu eke pe usemo'ka pona rɨ. “Wʉi epuru” enuku koro'tau ka' yonpa pona, ita'kwa, iya'minta mɨrɨ awonsi'kɨ imeruntɨrʉ ena eke pe parɨ.

GSAM 464.2Mɨrɨ kasa kuru Itosorʉwano inserʉ ekareei utɨsa' man miyarɨ rɨ 1848 awonsi'kɨ, mɨrɨ a'tai serɨ yau te'san i'napairon main ton enpoikasa' esi'pʉ wakʉ pe. Mɨrɨ awonsi'kɨ, eke pe iyenasa' eseru enpoikasa' ina uya, tɨwɨrɨ rɨ miyarɨ rɨ itɨsa', ewan e'to' pe kuru. Serɨ ekamato' poken ina pen tʉron nɨ pe: Itepuru uya tʉmaimu a'ku'tɨ, serɨ a'tai tʉuya epika'tɨn nɨto' uyepʉ a'ko iyesi a'tai, kamoro “Sapa' mainanpanin nan, ioi'ma namai',”5 to' a'ta era'tɨnin nan tiwano' kon pe tʉpori'mato' kon kupʉ apai Papa wakʉ weyu a'tai, to' iwano' pe. Serɨ pe “Sises apurɨto'” poro, Isenpoikasa' 14 yau Itosorʉwano inserʉ ekareei nekama'pʉ kasa, tanporo “Papa uya apiyontɨn nɨto' ton” mainanpa to' uya. Kamoro pɨ' Itepuru uya ta'pʉ pu'kena' Aisaya winɨ: “Mɨrɨ a'tai aya'kwa epa'kato' oton awanakʉi'no kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyepi'tɨto' usemo'kato' oton serɨ pe kuru; mɨrɨ awonsi'kɨ ipoken ɨwe'to' [‘Itepuru, ipoken uko'man nɨto' kon.’ Iseremaya 23:6] utɨto' oton ɨrawɨrɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru eke pe iye'to' ɨmainanpanin pe iye'to' oton ɨye'ma'pʉ winɨ.”6 Serɨ kasa pana' pe usauro'nɨsa' rʉ'pʉ winɨ, wakʉ pe tʉrawaso e'kupʉ e'ku'to' pʉra ina e'pai nai? “Papa esi yau urɨ'nokon tonpa pe, ɨnʉ' e'to' poken man upɨ'nokon?”

GSAM 464Ɨ'rɨ pe pʉsamoro tʉrawasooi e'kupʉ poken wakʉ pe?

GSAM 464.31846 yau iye'kupʉ'pʉ enuminkatɨ', So'si epuru Joseph Bates uya mɨrɨ wapiyaro' kareta menuka epiyantɨ'pʉ a'tai, Sapa' pɨ' wapiya rɨ Sapa' awɨron kon Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san nepa'ka'pʉ kareta, 12½ kaisa rɨ rɨken pʉrata piya'pɨ tʉpiyau te'sen pe iyesi'pʉ. Tʉmenuka epiyantɨ'pʉ weyu u'matʉ rawɨrɨ rɨ mɨrɨ pʉrata tʉto' pe iye'to' esi'pʉ. Mɨrɨ awonsi'kɨ So'si epuru James White enuminkatɨ', wana' a'tɨ nɨto' tʉrawasooi winɨ tʉneporo'pʉ pʉrata ke wapiyaro' aiko kareta menuka'pʉ iya, Serɨ a'taino i'napairon main. Mɨrɨ kareta ennoko'pʉ iya epe' pʉra tanporon kon inepainon kon ena'; ipɨ' isaurokʉ'pʉ Itekare pe non ipʉ'kʉ pona nɨ utɨto' pe. Serɨ aiko epiyantɨn nɨto' ton era'ma pɨ', Amas weyu a'taino kon maimu kasa rɨ ka'pon uya ekama'po poken man: “Ɨnʉ' winɨ Seko' e'mʉ'sa'ka mɨrɨ? Apʉne pʉra aiko kʉrɨ rɨ.”7 Serɨ mɨrɨ awonsi'kɨ 1905 yau ne'kupʉnʉ esenuminka'pɨtʉ yau, serɨ Itekare i'napairon maimu ton e'menuka 20 kaisaron kon Kareta e'menukato' iwʉ' ton yau, non emʉ' awɨrɨ tʉron nɨ ton pata yau te'san, tɨwɨrɨ tu'ke tʉrawaso kupʉ to' uya te'to' kaisa rɨ, inepainon kon ena' kareta tʉto' pe to' uya. Serɨ pɨ' ta poken ina: Era'matɨ', “mʉra'ta a'kokasa'”, serɨ pe ɨnʉ' uya a'korosa' pʉra.

GSAM 465.1Kamoro pena tʉrawaso e'kupʉ pen wakʉ pe tukai' tʉusenuminkasan pɨ', ta poken ina pu'kena' Sakaraya maimu ke, Papa tʉrawasooi Surusiran konekan nɨto' kanan ereutanʉkʉ i'se te'san pana'tɨ'pʉ tʉuya a'tai: “Ɨnʉ' uya aiko ton weyu nurunpasa'?”8 To' e'ma yau eke wʉ' kasa ne'kupʉnʉ ewankamanin ton pɨ', Itepuru uya ta'pʉ pu'kena' winɨ:—

GSAM 465Wʉ' enasa' rɨmono' pe

GSAM 465.2“Ɨnʉ' ɨmɨrɨ, eke wʉ'? Userupaperʉ rawɨrɨ rɨmono' pe ɨyenato' oton; mɨrɨpan uya iwʉ' enu'no tɨpu ne'to' oton eke pe ukɨ'pɨ'nʉn pokon pe, Wakʉ nonkasa', wakʉ nonkasa' iwano' pe, tai'ma.”9 Mɨrɨ kasa iye'kupʉ'pʉ man Itosorʉwano inserʉ ekareei tʉrawasooi yau; mɨrɨ kasa iye'kupʉ mɨrɨ “iwʉ' enu'no tɨpu” une'sa' pona rɨ, tʉron nɨ pe ta yau, tʉrawaso iyenuka'sa' pona rɨ.

GSAM 465.3Kamoro aiko pe te'san 1846 yau era'matɨ'; to' imamin esi'pʉ pʉra, tanporo ɨ'rɨ rɨ pʉra to' esi'pʉ, e'tane Papa apurɨto' tʉuya'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon main to' piyau te'sen esi'pʉ tu'ke pe. Era'matɨ' ɨ'rɨ kaisa rɨ eke pe to' tʉrawasooi enasa'. Serɨ pe uyenan kon na'ne' ton enuminkatɨ': tanporo kareta ton ekonekasa', tʉron nɨ ton non maimu yau enpoikasa', imenukasa' nɨrɨ; tu'kan kon 100 pa'ne Kareta kʉrʉpo'pomanin nan uya serɨ kareta ton arɨ ka'pon amʉ' iwʉ' ta'ne, wʉipiya kaisa rɨ $400,000 epe' kaisa rɨ. Papa wakʉ nonkasa' esi koro'tau serɨ tʉrawaso pona, wakʉ pe iye'kupʉ e'ku'to' poken e'nɨ'nokon. Serɨ uyenan kon na'ne' ton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉrawaso ku'to' ike ton esi eke pe tenan kapʉi kaisa rɨ. Kʉrai apurɨi'ma, tʉron nɨ rɨ enupɨkɨrɨ e'to' pʉra man, Saraman nekama'pʉ eren yau kasa rɨken: Papa so'sii epa'ka'pʉ rɨmono' yau te'to' apai, “ti'nʉn tʉuya emiyatʉ pona te'kʉi'”. Iye'kupʉ'pʉ ita'kwa era'manin pe, “wakʉ pe kapʉi kasa, a'kwa pe wʉi enu kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ enari'nenan pe soisa amʉ' to' ma'kʉʉi ton pokon pe kasa.”10

GSAM 466Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' winɨ epika'tɨn nɨto'

GSAM 466.1Papa uya mainanpan nɨto' winɨ i'napairon main e'ma a'kokasa' enesa' ina uya, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe kuru wakʉ nonkasa' esi'pʉ imaimu awɨrɨ miyarɨ utɨn nɨto' tʉrawasooi pona. E'tane serɨ rɨken pen: Itosorʉwano inserʉ ekareei epiyantɨ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iyena'pʉ koro'tau, Papa usaurokʉ'pʉ tʉmunkɨ amʉ' pokon pe Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' winɨ. Serɨ esi'pʉ pen emenna' isenpoikasa' Papa Maimu kareta pata'pʉ anʉnnin pe; Wakʉ Kareta enupan nɨto' ereutanʉ'nin pe nɨrɨ iyesi'pʉ pen. Serɨ uya enpoika, serɨ pata weyu a'tai, nai yau ka'pon amʉ' esi ɨsɨ yau, Kʉrai wakʉ itekareei to'sa rɨ te'sen apai to' era'tɨ a'tai, nai yau serɨ a'taino eseru uya to' arɨ poken, Papa pɨ' te'san kasa rɨken tesenpoikasan pe pori' pe to' esi a'tai, imeruntɨrʉ pʉra.

GSAM 466.2Serɨ pɨ' usenuminka yau pena pu'kena' amʉ' eseru winɨ,11 Itepuru nʉtʉrʉ urɨ'nokon ena' serɨ kasa usenpoikan nɨto' i'tuto' ike pe, i'tu poken e'nɨ'nokon serɨ kasa usenpoikan nɨto' i'se e'nɨ serɨ pe nɨrɨ pena kasa rɨ. Apʉne pʉra iweyu kaisa rɨ iweyuron enupan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ eseru tu'kan kon nekupʉnʉ uya ka'pon arɨ poken i'napairon e'ma apai. Kʉrai nennoko'pʉ Paarʉ, Itepuru nʉtʉrʉ ton so'si tau usemo'kato' pɨ' isaurokʉ a'tai, ta iya mɨrɨ ton esi: “wakʉ ton ekonekan nɨto' pe, itekare ekaman nɨto' tʉrawasooi pe, Kʉrai pun meruntɨtanʉkan nɨto' pe; tanporon kon urɨ'nokon enato' pona rɨ tikin nɨ apurɨto' yau, Papa Mumu i'tuto' yau, wakʉ pe te'sen ka'pon pe, Kʉrai utarʉ'tɨto' kaisa rɨ eke pe tenai'; mɨrɨ winɨ mʉre pe parɨ e'nɨ namai', se winɨ mɨ winɨ tu'kan nɨ enupan nɨto' ewan nʉpininpanʉ pe e'nɨ namai', ka'pon amʉ' ennakan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ to' a'setunʉ ennakanin awɨrɨ, ka'pon enku'tɨto' pe to' uya. E'tane usi'nʉnkan nɨto' yau i'napairon ekama pɨ', tanporon yau usemo'kato' pe e'nɨ'nokon ipiya', kʉrɨ rɨ e'nɨ'nokon pu'pɨ pe, Kʉrai rɨ. Iwinɨ tanporo ipun ena tikin nɨ, ikara kaisa rɨ nʉtʉrʉ winɨ wakʉ pe isenpo'tɨsa' pe, ipun piya'pɨ kaisa rɨ tʉrawasooi kupʉ winɨ imeruntɨrʉ kaisa rɨ. Mɨrɨ kasa ipun usemo'ka, tiwano' pe tesena'kai', usi'nʉnkan nɨto' yau.”12

GSAM 467.1Serɨ pe Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' usenpoikato' pɨ' ewa'noman nɨto' maimu ton ta'pʉ to' uya poken pena a'tai nɨrɨ, serɨ kasa rɨ pana' pe: Wakʉ Kareta esi uyenan kon; mɨrɨ wenai serɨ kasa Papa nʉtʉrʉ ton i'se pʉra e'nɨ'nokon. E'tane serɨ rɨ Wakʉ Kareta uya ukama kon, Kʉrai uya serɨ e'tʉrʉ ton tʉsa' so'si tau, tʉrawasooi ku'to' pe to' uya, “iyenuka'sa' [tanporo wakʉ pe e'nɨto'] uye'sa'” pona rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ so'si e'to' pe “ɨ'rɨ rɨ e'tʉrʉ pʉra pʉra rɨ, urɨ'nokon Itepuru Sises Kʉrai uyepʉ enupɨkɨrɨ te'san pe.”13

GSAM 467Ɨ'rɨ pe pu'kena' amʉ' i'se e'nɨ'nokon?

GSAM 467.2Pena a'taino kon uya usenuminka'pʉ poken, Papa uya apiyontɨn nɨto' ton wakʉ pe uko'man nɨto' pɨ' esi to' yenan, tiwano' emiya mʉre ke tɨ' menu pona imenukasa'. Papa mʉta winɨ Mosi' ena' tasa' apiyontɨn nɨto' ton, utaimenkan nɨto' ton mɨrɨ awonsi'kɨ enupan nɨto' ton esi to' yenan, mainanpa pɨ' wakʉ pe imenukasa' ton. Ɨ'rɨ parɨ i'se e'nɨ nai? E'tane tanporo mɨrɨ wakʉ i'napairon main to' yenan te'sen esi rɨ e'tane, Papa esi'pʉ to' pokon pe asauro'pai “tu'kan nɨ a'tai, tu'kan nɨ pe, tʉwakʉ pu'kena' amʉ' winɨ.”

GSAM 467.3Pu'kena' amʉ' tʉron kon, Aisaya, Iseremaya, Ise'sikiyerʉ, Taniyerʉ, Osiya mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nekama'pʉ panaman nɨto' main ton enu yau ena'nokon a'tai, i'tu poken e'nɨ'nokon tanporon kon uya tikin nan eke main ekama'pʉ, Papa maimu awɨrɨ e'nɨto' pɨ'. E'tane pu'kena' kaisa rɨ esi'pʉ tʉweyuron kon ka'pon amʉ' panama pe tʉron nɨ pe. Apʉne pʉra pu'kena' usaurokʉ a'tai, mɨrɨ a'taino eseru tu'kan kon nekupʉnʉ uya to' arɨ'pʉ poken, ipokena' eseru wakʉ kuru nɨ te'sen apai.

GSAM 468Papa nʉtʉrʉ ton i'se e'nɨto'

GSAM 468.1Ta poken to' uya: Pena Wakʉ Kareta wakʉ enupan nɨto' rɨken pen esi uyenan kon, mɨrɨ awonsi'kɨ Urɨ'nokon pika'tɨnin tiwano' maimu mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamai' tʉnennoko'pʉ ton maimu nɨrɨ; ɨ'rɨ pe parɨ a'kwa i'se e'nɨ'nokon? E'tane serɨ wakʉ itekare ekamai' enno'sa' kon rɨ uya enpoika'pʉ pata weyu u'matʉ a'tai ne'kupʉnʉ, “ɨsɨ ton a'tai ton uyepʉ mɨrɨ,” mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' e'to' a'tai “Papa pɨ' te'san kasa tesenpoikasan pe, e'tane imeruntɨrʉ nurunpanin nan pe”. Ukama'pʉ kon to' uya nɨrɨ: “tʉron kon era'tɨto' oton apurɨto' apai, ennakanin a'kwarʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ makoi amʉ' enupan nɨto' ton eta pɨ'.”

GSAM 468.2Tanporo serɨ enuminka yau, Paarʉ uya Tesaroni'ka pon kon ena' tʉmenukasa' kareta yau tʉnekama'pʉ ka'pon amʉ'—ewarupɨ nau te'ton kon pen, Kʉrai weyu uya to' eporoto' pe ama' kasa pʉra, e'tane a'kwa munkɨ pe te'ton kon—auro'kasa' man “tanporon i'tutɨ'” tukai', “pu'kena' amʉ' usaurokʉ” pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ “wakʉ pɨ' pana' pe ata'sitɨ'.”14 Serɨ kasa ta esi to' pɨ': kamoro urɨ'nokon Itepuru Sises Kʉrai uyepʉ enupɨkɨrɨ te'ton kon, mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ weyu iwano' pe ekonekasa' kon pe ipʉ'kʉ pona te'ton kon, to' koro'tau Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' usenpoikato' oton “wakʉ” pe, i'napairon pe.

GSAM 468Ipʉ'kʉ ma'kʉʉi ton

GSAM 468.3Serɨ a'tai e'nɨ'nokon, tanporo winɨ tu'ke ma'kʉʉi ton esi Itepuru weyu esi a'ko pe ekamanin pe. Serɨ rɨ a'tai e'nɨ'nokon, tanporo apiyontɨn nɨto' ton mainanpanin nan e'sara'tɨto' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ “Sises panaman nɨto' maimu ke te'san”15—“Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ.”16 Ɨ'rɨ epoto' e'nɨ'nokon? 60 wʉipiya entakasa' koro'tau serɨ kasa ka'pon amʉ' e'sara'tɨsa', mɨrɨ kasa rɨ Itekare arɨ pɨ', to' koro'tau Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' usenpoikasa'. Serɨ e'tʉrʉ usenpoikasa' Mrs. E. G. White winɨ i'tu yau Papa Maimu kareta eseru awɨrɨ, enesa' ina uya tanporo i'tun nɨto' awɨrɨ iyesi. Iyepiyantɨ'pʉ apai ipʉ'kʉ pona, tanporo Mrs. White nʉmenuka'pʉ yau tikin nɨ maimu nɨ i'tusa' pʉra man makoi ku'to' pe ka'pon uya eseru tʉnin, nai rɨ nɨ aiko pe rɨ Papa maimu apai era'tɨn nɨto' anʉnnin. Serɨ imenukasa' ton te'ku'sa' pʉra Papa Maimu kareta entai, e'tane tɨwɨrɨ ka'pon amʉ' apiyo'ma to' uya Papa maimu enuminka pe wakʉ pe kuru, mɨrɨ enpoika pɨ' e'nɨ'nokon eseru i'tuto' ike pe, pata weyu u'matʉ utaimenkan nɨto' a'tai. Tʉnʉmenuka'pʉ yau Kʉrai kupʉ iya eke pe urawɨrɨ'nokon, tikin nan ipɨkɨrɨ utɨn nɨto' ike pe. Wakʉ pe kuru ekamasa' man kʉrɨ rɨ esi tikin nan serɨ pe ɨri entakato' e'ku'nɨto' ike pe, tikin nan uyainʉnto' kon pata pe usakoron nɨto' nʉye'ton apai, tikin nan ese' mɨrɨ awonsi'kɨ epika'tɨn nɨto' e'ma pe, iwinɨ rɨken upika'tɨto' kon pe.

GSAM 469I'tuto' uya winɨ wakʉ ekareei

GSAM 469.1Mrs. White mɨrɨ awonsi'kɨ itʉrawasooi eseru pɨ', serɨ maimu tʉsa' man. Serɨ menukasa' esi'pʉ 1877 yau, kʉrɨ rɨ i'tunin, tu'ke wʉipiya itʉrawasooi enuminkan nɨ pɨ' te'sen uya. Serɨ pe 53 wʉipiya iwa rɨ i'tun nɨto' tʉpo, wakʉ pe kuru iyera'masa' wʉipiya ton tʉpo, tanporo serɨ yau tasa' main ton apurɨ uya, tikin nɨ rɨ nurunpa pʉra:—

GSAM 469.2“Uri'san tonpa White eseru, Kʉrai pɨkɨrɨ te'sen pe iye'to' pɨ', apʉne uyetatɨ': ɨ'rɨ rɨ i'tu uya ipɨ' tukai' usenuminka pɨ' esi. I'tusa' uya 18 wʉipiya; urɨ'nokon munkɨ amʉ' e'sara'tɨ'pʉ iweyu yonpa entai. To' a'samʉtʉ koro'tau uko'mansa' man tu'kan ite'kwa, tʉron nɨ a'tai suntaaka ton kaisa rɨ. Tu'kan ite'kwa to' esi'pʉ uiwʉ' tau, ua'samʉtʉ koro'tau. To' pokon pe utɨsa' man tanporo pata pona iwa rɨ; to' pokon pe uko'mansa', tiwano' kon pe to' esi a'tai mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' rau to' esi a'tai, e'seporoto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ e'seporoto' atamʉra. Serɨ wenai wakʉ pe kuru Tonpa White mɨrɨ awonsi'kɨ Uri'san tonpa White uko'manto', to' eseru, to' a'kwarʉ i'tuto' eseru eposa' uya. Itekare ekamanin pe esi wenai, tu'kan kon tʉron kon ka'pon amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan nɨ eseru ton a'kɨrɨ utʉrawasomasa'. Mɨrɨ wenai usenuminkato' esi, ɨ'rɨ kasa ka'pon esi enuminkato' poken uya, tu'ke wʉipiya i'tusa' uya tʉpo kuru.

GSAM 470.1“I'tu uya Uri'san tonpa White esi tʉutapurɨsen pe pʉra, sape' pe, mannʉ' pe, wakʉ uri'san pe. Serɨ teseru ton koneka iya pen tʉron kon uya teneto' pe rɨken; tʉuko'manto' eseru winɨ rɨ wakʉ pe mɨrɨ ton usemo'ka. Iyesi tʉmɨrɨ rɨ wakʉ pe tʉku'sen pe pʉra, tiwano' pe rɨ ipoken tesi tʉku'sen pe pʉra, tʉutapurɨsen pe pʉra, tɨwɨrɨ Papa apurɨto' tʉuya'nokon yau iya'kwarʉ pʉra te'san kasa pʉra. Tu'kan ite'kwa mɨrɨ waraino kon epotantʉsa' uya; tɨwɨrɨ to' eposa' uya tʉutapurɨsan pe kuru, mɨ pe te'ku'san pe kuru, tiwano' kon usenuminkato' ekamapai kuru, wakʉ pe tesi kon pɨ' eke pe tʉusauro'san pe, mɨrɨ waraino ton. E'tane Uri'san tonpa White eposa' uya tɨwɨrɨ tanporo serɨ kasa pʉra.

GSAM 470Entu'ma kon mai'pʉremu

GSAM 470.2“Ɨnʉ' rɨ, entu'ma kuru nɨ te'sen, sape' kuru nɨ te'sen, utɨ poken man ipiya', panaman nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ pori'man nɨto' epopɨ'se'na enari'mʉra, tennokosen pe pʉra. Tɨwɨrɨ pika'tɨn nɨto' i'se te'san, imamin pʉnon kon mɨrɨ awonsi'kɨ e'ne' moronkanin nan mainanpa iya, to' i'se te'to' ton tʉtʉi', to' pɨ' tʉusauro'se to' pika'tɨnin pe.

GSAM 470.3“Tʉron ka'pon rɨ i'tusa' uya pʉra man serɨ kasa tɨwɨrɨ Papa nama nɨ pɨ' te'sen. Ɨ'rɨ rɨ epiyantɨ iya pen, wapiya kuru Papa pɨ' pana' pe ɨpʉrema pʉra. Papa maimu enuminka iya wakʉ pe kuru, tɨwɨrɨ. Tu'kan nɨ 100 pa'ne ite'kwa Uri'san tonpa White usaurokʉ etasa' uya; tanporo tʉnʉmenuka'pʉ panaman nɨto' main ton enesa' uya iyepiyantɨ'pʉ apai ipʉ'kʉ pona, tu'kan nɨ ton tu'kan ite'kwa. Tanporo serɨ ton yau tikin nɨ ɨri maimu rɨ eposa' uya pʉra man, nai rɨ nɨ wakʉ pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai eseru kasa pʉra te'sen. Ɨ'rɨ rɨ eposa' uya pʉra man Papa Maimu kareta mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai apai ka'pon arɨnin. E'tane serɨ yau kuru nɨ te'sen apiyo'man nɨto' eporo uya, Papa maimu awɨrɨ uko'man nɨto' pe, Sises i'nʉnkan nɨto' pe, Wakʉ Kareta apurɨto' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨwɨrɨ ipɨ' usenuminkan nɨto' pe. Serɨ panaman nɨto' main ton winɨ eke pe rɨ wakʉ eposa' uya ua'kwarʉ iwano' pe, ite'kwa i'tusa' pʉra rɨ. I'nai rɨ, serɨ ton ene uya a'tai tɨwɨrɨ tupanamasa' ene uya, Papa apurɨto' uya aiko pe iyesi pɨ', Papa iwano' pe e'to' aiko pe iyesi pɨ', ka'pon amʉ' pika'tɨn nɨto' pɨ' sa'man pe e'tʉrawasoman nɨto' aiko pe iyesi pɨ'. Ɨ'rɨ rɨ i'tuto' uya esi yau, a'kwarʉ winɨ i'tuto' uya esi yau, ekama uya serɨ panaman nɨto' main ton esi Wakʉ Kareta a'kwarʉ kasa rɨ, imaimu eseru kasa rɨ.

GSAM 470.4“30 wʉipiya koro'tau [serɨ pe 60 wʉipiya ta poken e'nɨ'nokon] serɨ panaman nɨto' main ton apurɨsa' man, inesa' man urɨ'nokon munkɨ amʉ' koro'tau. Ɨ'rɨ konekasa' serɨ uya to' yau? Papa uya apiyontɨn nɨto' apai to' arɨsa' iya? Kʉrai apurɨto' tʉuya'nokon nonkan nɨto' pe to' arɨsa' iya? Papa Maimu kareta nurunpato' pe to' arɨsa' iya? Ɨri, makoi ku'nin nan pe to' arɨsa' iya? I'tu uya to' esi wakʉ pe, tʉron kon Kʉrai pɨkɨrɨ te'san so'sii ton pokon pe to' esenuminka'pɨtʉ yau nɨrɨ.

GSAM 471.1“Tikin nɨ rɨ i'tusa' uya man: Uri'san tonpa White Papa nenpoika'pʉ ton pɨ' ewa'nomanin nan ɨsɨ kuru nɨ te'san uya nɨrɨ Kʉrai pɨkɨrɨ te'sen pe iyesi anʉmʉ to' uya. Ɨ'rɨ pe mɨrɨ anʉmʉ to' uya poken, i'tuto' uya entai iyesi. Ikoneka i'se to' esi tennakasa' pe iyesi tai'ma. Tanporo tʉuko'manto' yau tikin nɨ rɨ ɨri eseru enpoikato' poken to' uya pʉra man; tanporo tʉnʉmenuka'pʉ yau tikin nɨ rɨ ɨri maimu enpoikato' poken to' uya pʉra nɨrɨ. Anʉnto' pe to' uya iyesi, tu'kan nɨ tʉnʉmenuka'pʉ esi wakʉ kuru pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo tʉnekama'pʉ awɨrɨ tʉuko'mansen esi Kʉrai pɨkɨrɨ te'sen wakʉ kuru pe, Epʉn iwano' pe iye'to' i'tusa' pe. Serɨ esi ewan e'to' pe kuru, makoi napurɨnʉ pe iyesi yau, Se'tan nʉmaimu'tɨrʉ pe, nai rɨ nɨ tʉnʉmenuka'pʉ esi yau ɨri pe, nai rɨ nɨ tiwano' usenuminkato' iya'kwarʉ pʉnon pe.”

GSAM 471Tʉron kon uya imenukasa' ton ekama

GSAM 471.2Urɨ'nokon karetaai ton, Mrs. White nʉmenuka'pʉ ton apon ennoko yau, sape' kuru nɨ te'san, Papa namanin nan, Papa iwano' pe tʉuko'mansan uya mɨrɨ ton warinpa. Tʉnene'pʉ kon pɨ' to' usaurokʉ a'tai ta to' uya: “Ipan pe ina ewan esi Mrs. White nʉmenuka'pʉ ton pɨ'. Serɨ ton esi uko'man nɨto' iwano' pe wakʉ pe kuru, tu'ke enupan nɨto' ton ke ka'pon arɨnin pe Itepuru piya' parɨ, sape' pe parɨ, Papa namanin pe parɨ, Papa iwano' pe parɨ iye'to' pe. Serɨ imenukasa' ton maimu esi Wakʉ Kareta maimu kasa kuru, mɨrɨ wenai inen yau ina uya ena serɨ kasa: Papa uya Mrs. White maimu'tɨ kuru serɨ kasa tʉmenukato' pe.” Serɨ kasa panaman nɨto' main esi tu'kan kon 20 pa'ne, urɨ'nokon itekare ekamanin nan pokon pe kareta ennokan nɨ pɨ' te'san winɨpaino. To' uya nɨrɨ aiko pe rɨ i'tusa' pʉra man Mrs. White nekama'pʉ ton anʉnsa' man wakʉ Papa nenpoika'pʉ yau tukai'.

GSAM 471Ewa'noman nɨto' epiyantɨ'pʉ

GSAM 471.3Serɨ e'tʉrʉ nʉkoneka'pʉ eseru enu yau ena'nokon a'tai, ekaman nɨto' esi: Nai winɨpai, ɨ'rɨ wenai serɨ e'tʉrʉ usemo'kato' pɨ' ewa'noman nɨto' e'sara'tɨsa'? Ɨ'rɨ e'kupʉsa' ewa'nomanin nan pɨ'? Serɨ pɨ' wakʉ pe iyera'ma pɨ' uko'mansa' 1852 awonsi'kɨ; eposa' uya, tu'kan ite'kwa serɨ usemo'kan nɨto' pɨ' ewa'noman nɨto' uye'sa' kamoro ipanamasa' kon winɨpai: teseru kon yau ipoken pʉra e'nɨto' pɨ', ɨri eseru ton pɨ', nai rɨ nɨ tʉuko'manto' kon e'ma ipoken pʉra iyesi'pʉ pɨ'. Tu'kan kon ipanamasa' kon uya ta'pʉ to' esi'pʉ ɨri pe serɨ panaman nɨto' main uya to' ekama'pʉ kasa pʉra; enpoikapai to' esi'pʉ, i'napairon main pɨ' pana' pe te'to' kon poken rɨ, to' panamato' uya tasa' awɨrɨ pʉra to' esi rɨ e'tane. Iweyu entakasa' tʉpo isenpoikasa', kamoro ipanamasa' kon tonpa tu'kan kon kuru rɨ uya apurɨto' tʉuya'nokon nonkasa', tanporo rɨ so'si tonpa pe e'nɨto' nonkasa'. Tʉron kon uya ɨri tʉnʉkuu'pʉ kon enesa', mɨrɨpan kon uta'sisa' i'napairon main pɨ' pana' pe parɨ. Ekaman nɨto' esi: Serɨ e'tʉrʉ ewa'nomanin nan arɨ yau Itepuru uya, ɨ'rɨ pe to' a'kwarʉ wakʉ uma'ta nai, ɨ'rɨ pe Papa piyapai to' enna'po nai? Urɨ'nokon pika'tɨnin eseru esi, yʉi i'tuto' pe iyesi ieperu winɨ. Pana' pe kuru ta iya: “ɨri yʉi epetato' poken pʉra man wakʉ eperu ke.”

GSAM 472Ewa'nomanin nan tʉrawasooi e'kupʉsa' wakʉ pe pʉra

GSAM 472.1Uyenu kon yau man tʉron nɨ ite'kwa ka'pon amʉ' amʉrasa' esi'pʉ Mrs. White panaman nɨto' maimu ton ewa'noma pe, ekama pɨ' serɨ panaman nɨto' main ton nonkasa' tʉuya'nokon a'tai, eke pe kuru wakʉ kupʉ tʉrawasooi kon uya mɨrɨ tukai'. E'tane tʉn enupɨkɨrɨ kon te'to' eposa' to' uya pʉra rɨ man. Tu'ke wʉipiya ewa'noman nɨto' tʉpo, Sapa' i'napairon maimu ekamasa' to' uya non emʉ' pona enpoikasa' to' uya pʉra man, 49 wʉipiya pena to' waraino kon nʉkuu'pʉ entai. Itepuru rɨ itʉrawasooi pe iyesi'pʉ yau, ɨ'rɨ pe wakʉ e'kupʉsa' to' itekareei winɨ tu'ke pe parɨ pʉra nai?

GSAM 472Nai yau wakʉ pe iye'kupʉ nai?

GSAM 472.2E'tane serɨ Itekare era'ma yau, Papa uya apiyontɨn nɨto' ton mɨrɨ awonsi'kɨ Sises apurɨto' non pon kon ena' ekamanin—serɨ Itekare yau Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' usenpoika, ipanaman nɨto' ton, iyenupan nɨto' ton, ipana'tɨn nɨto' ton pokon pe—ene e'nɨ'nokon iyepiyantɨ'pʉ apai serɨ pe te'to' pona rɨ miyarɨ rɨ wakʉ pe itɨsa'. Mɨrɨ e'tʉrʉ winɨ Itepuru panaman nɨto' eta pɨ', Itepuru meruntɨrʉ yau miyarɨ tʉutɨi', serɨ Itekare tanporo non emʉ' koro'kosa', ina nʉnpoika'pʉ kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe kuru itɨ “tanporon kon non pon kon, a'samʉtʉ ton, maimu ton mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' ena'.”

GSAM 473.1Pena miyarɨ itɨ'pʉ pɨ' ta poken ina: Papa maimu uta'ku'tɨsa' iya tato' yau: “Ɨpona te'ton pe iyekonekasa' eto'nɨto' ike ɨ'rɨ rɨ e'kupʉto' oton pen wakʉ pe.” I'nai rɨ Papa emiyatʉ usenpoikasa' man serɨ eke kuru Kʉrai enna'poto' ekaman nɨto' tʉrawaso epiyantɨ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iyenasa' eseru yau, serɨ pe te'to' pona rɨ. Nʉye'ton a'tai iwano' pe te'ku'se ina man imaimu uta'ku'tɨ kuru tukai', serɨ imaimu: “Urɨ uya mʉra'ta a'kokasa' tʉsa' ɨrawɨrɨ, mɨrɨ a'koro ɨnʉ' uya rɨ poken pʉra.” Serɨ apurɨto' yau erenka poken e'nɨ'nokon tʉusenuminkai' pʉra kuru:—

GSAM 473.2“Apʉne pʉra upiyau'nokon iko'mansa', Mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe rɨ upiyau'nokon iyesi, Mɨrɨ awonsi'kɨ upiyau'nokon te'to' pɨ' isaurokʉsa' Ipʉ'kʉ pona rɨ.”

Notes

  1. Isenpoikasa' 3:8. ↩
  2. Isenpoikasa' 3:3. ↩
  3. Isenpoikasa' 3:10, 11. ↩
  4. Eren ton 124:1-8. ↩
  5. Aisaya 56:1, 2, ↩
  6. Aisaya 58:8, 13. ↩
  7. Amas 7:2. ↩
  8. Sakaraya 4:10. ↩
  9. Sakaraya 4:7. ↩
  10. Saraman eremu 6:10. ↩
  11. Isens 5:10, ↩
  12. E'pe'sas 4:12-16. ↩
  13. 1 Koren 1:6, 7. ↩
  14. 1 Tesaroni'ka 5:5, 20, 21. ↩
  15. Isenpoikasa' 12:17 ↩
  16. Isenpoikasa' 19:10. ↩

Note

Back