Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
18 / 31
18 / 31

Kareta piya'pɨ 15 — Iweyu usemo'ka mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe parɨ i'tuto' ipɨ' ton

John Norton Loughborough

GSAM 235.1“Ɨyenu kon yau nesii iweyu anʉnsa' auya'nokon a'taino rʉ'pʉ, meruntɨ pe ɨye'soto'ka'pʉ kon eke rɨ sa'man usi'tun nɨto' annawɨrɨ rɨ. Tʉron nɨ a'tai annau rɨ asapemapɨtʉ'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsɨ pe rɨ ɨkota'ma'pʉ kon; tʉron nɨ a'tai kamoro mɨrɨ kasa tʉku'san pokon pe rɨ ɨye'soto'pɨtʉ'pʉ kon.”1

GSAM 235.2Eke pokoi 1844 yau apai, Papa iwano' wakʉ pata mɨrɨ awonsi'kɨ Itosorʉwano inserʉ ekareei pɨ' i'napairon nɨto' enpoikasa' pe uyepʉ tʉpo, eke sa'man pe te'se'pʉ. Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san kamoro mɨrɨ tʉrawaso pɨ' tʉuta'sisa' kon, kamoro pɨ' tʉron kon uya ene'pʉ to' itekare pʉra rɨ tukai'. E'tane apurɨto' pɨ' Itepuru pɨ' tʉuta'sisa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ Wakʉ A'kwarʉ ipokon pe te'se'pʉ, to' uya serɨ sa'man pe tʉkʉi'pʉ.

GSAM 235Usa'ne rɨ tʉku'to' pata

GSAM 235.3Se'tan uya Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san kon pɨ' usa'ne rɨ e'ku'sa' a'koro tʉku'pʉ. Wapiya, kamoro 2,300 kaisa rɨ weyu pɨ' meruntɨ pe apurɨnin nan, Kʉrai iyakon enna'poto' esi'pʉ a'kwarʉ pe, mɨrɨ 2,300 kaisa rɨ weyu u'ma'sa' a'tai iyee'pʉ tukai' to' ewan epika'tɨ'pʉ iya. Iyakon, kamoro tʉnɨnse e'ku'san, tʉmaina'pʉ kon tʉpʉra'nɨ'to' pe. Mɨrɨ a'tai Papa iwano' wakʉ pata mɨrɨ awonsi'kɨ Itosorʉwano inserʉ ekareei Kareta maimu apai a'ne' a'ne' enpoikasa'pʉ. Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ uya Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' ke tʉmaina'pʉ tʉrawaso, “a'kwa pe te'sen eke a'sinin” tukai', Papa uya ite'ma wapiya a'si'pɨ. Mɨrɨ uya Kareta maimu enpoika'pʉ Kʉrai enna'poto' esi ka'pon rɨ, eseru rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ i'koro'ta pʉra rɨ iyesi 2,300 kaisa rɨ weyu.

GSAM 236Enpoikato' eke pe

GSAM 236.1Serɨ sa'man iweyu yau, Itepuru uya itiwano' kon Papa nenpoika'pʉ ke ekama tʉuya tane, ɨnʉ' uya rɨ Papa maimu enpoikato' e'ku'sa' ene pʉra rɨ iyesi? Serɨ ton esi Mrs. White Papa nenpoika'pʉ ton yau. Papa nenpoika'pʉ kʉrɨ rɨ tʉtʉrawaso rɨ, Kareta piya'pɨ 13 yau menukasa' kasa; e'tane ipiya' tu'kan ton eke enpoikato' esi. Kamoro Mosi' maimu kasa ta'pʉ, “Urɨ mɨrɨ pona utɨi'ne', serɨ eke enpoikato' ene.” Mʉre entu'ma pe, e'ne' pe, imeruntɨ pʉra iyesi, eri'nɨto' airɨ iyesi kasa, Itepuru uya Papa nenpoika'pʉ eporo'pʉ tukai' ekama ku'nin rɨ iyesi pʉra. E'tane serɨ enpoikato' ton uya ka'pon amʉ' iya'ma'pʉ, iya mɨrɨpan pe pata ton pona itekare ekama'to' pe tʉkʉi'pʉ.

GSAM 236Itosorʉwano Papa nenpoika'pʉ yau eke enpoikato' ton

GSAM 236.2Serɨ yau Mrs. White itosorʉwano Papa nenpoika'pʉ pɨ' main ton ekama uya. Serɨ Papa nenpoika'pʉ ipɨ' tʉpʉrʉ iwʉ' yau eporo'pʉ, Kareta piya'pɨ 13 yau, kareta eta 212 yau menukasa' kasa, tʉpʉrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉsan, Uri'san tonpa Sarah Belden mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon uya ekama'pʉ.

GSAM 236.3Papa nenpoika'pʉ eporo'sa' iwʉ' yau, kareta a'si'to' pata pona Wakʉ Kareta eke pe iyesi'pʉ. Boston yau Joseph Teale uya e'menukasa' kareta esi'pʉ, 1822 yau. Kareta e'napɨrɨ 18 in kaisa rɨ, i'koro 11 in kaisa rɨ, i'sa' 4 in kaisa rɨ, e'tane 18 lb apai tiki' eke pe e'tamɨ'ne' pe iyesi'pʉ. Papa nenpoika'pʉ yau iya e'mʉ'sa'ka'pʉ, Wakʉ Kareta anʉmʉ'pʉ iya kami' temiya pona, tʉkari'masa' pe; tʉpun pɨ' 90° pe temiya a'si'pʉ iya. 30 min apai eke pe, enwo'ne' temiyatʉ ke kareta eta ton era'tɨi'ma tʉnʉmʉ ke kareta maimu ton enpoika'pʉ iya, mɨrɨ maimu ton ekamai', tenu tʉrʉi'ma kakʉi', kareta winɨ pʉra. Sarah (mɨrɨ tʉpo Stephen Belden no'pʉ pe iye'ku'pʉ) mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron ka'pon amʉ' uya tanporo kareta maimu enepʉ, tʉnʉmʉ a'si'sa' pona; to' uya ene'pʉ mɨrɨ maimu rɨ ekama iya tanporo a'tai rɨ. Harmon san uya ta'pʉ, Ellen tʉpun ke te'soto'ka a'tai imeruntɨ pʉra iyesi, kareta a'si'to' pata apai kareta a'si'to' pe; e'tane Papa nenpoika'pʉ yau kareta mʉra'ta ke'tʉ kasa a'si'pʉ.

GSAM 237.1Serɨ kuru eke enpoikato'! Mʉre emiyatʉ pʉra rɨ, 70 lb rɨ te'sen, Wakʉ Kareta eke pe a'si'pʉ 30 min apai eke pe tʉpu a'si'to' pʉra rɨ ka'pon meruntɨ pe 2 min pɨ' a'si'to' pe; mɨrɨ awonsi'kɨ iporo kareta maimu ton yau tʉnʉmʉ uya a'si'pʉ, e'tane ɨyenu pona enepʉ, kareta winɨ rɨ pʉra. Ka'pon maimu, ipun pʉra rɨ, iwarɨ pʉra rɨ, kareta maimu ton tʉuya ekama'pʉ; serɨ ka'pon tʉtʉrawaso pʉra iyesi, anpisin pɨ' e'ku'sa' pʉra. Kamoro ene'san uya serɨ Papa A'kwarʉ tʉnɨtʉrʉ ipɨ' e'ku'sa' ene'pʉ, a'kwa iwa'ta' apai ekama'sa' Iya'kwarʉ kasa. Uri'san Harmon itosorʉwano Papa nenpoika'pʉ yau, ka'pon amʉ' usensima'pʉ, Papa meruntɨ ka'pon meruntɨ apai eke pe iyesi tukai'.

GSAM 237Topsham yau Papa nenpoika'pʉ

GSAM 237.2Serɨ iyesa' wenai, Topsham, Portland, Maine winɨ 30 mayirʉ e'to' airɨ rɨ, wʉi enu uyepʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi enu enwo'netʉ winɨ koro'tau, Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san kon uya Uri'san Ellen G. Harmon pɨ' Itepuru tʉtʉrawaso etasa' kon, mɨrɨpan kon uya to' piya' ekama'pʉ. Iya'pʉ tʉu'tɨ'pʉ iya, mɨrɨ pɨ' Topsham pona ipiya' wapiya utɨ'pʉ. Mɨrɨ a'tai e'seporo Tonpa Curtiss iwʉ' yau. Uri'san tonpa Frances Lunt (wapiya Uri'san Frances Howland), Oakland, California pon, 19.1.1890 yau serɨ ekama main eporo'pʉ uya:—

GSAM 238.1“Urɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ upʉrʉ iwʉ' kon, Topsham yau Uri'san tonpa Harmon e'seporo yau 1845 a'tai e'tɨ'pʉ, mɨrɨ a'tai iya Papa nenpoika'pʉ eporo'pʉ. Serɨ kuru ina uya wapiya Uri'san tonpa Harmon ene'pʉ Papa nenpoika'pʉ yau. Wapiyaro' a'tai Wakʉ Kareta, Teale Family Kareta, 18 lb, Tonpa Curtiss esa' pe iyesi'pʉ. Uri'san tonpa Harmon Papa nenpoika'pʉ yau kareta a'si'to' pata apai kareta e'poika'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta maimu ton pona tʉnʉmʉ a'si'pʉ, ɨyenu pona enepʉ. Tʉuya ekama'san maimu ton enupan nɨto', meruntɨ eporo'to', uta'mo'ka'to' pe te'se'pʉ. Kareta i'koro' pɨ' uri'sa' tʉpu pona 45° pe a'si'pʉ; tʉron ka'pon uya kareta a'si'to' ipɨ' pʉra rɨ, a'ko utɨ'pʉ. E'tane Uri'san tonpa Harmon 45° pe kareta ɨsɨ pe a'si'pʉ tu'kan min pɨ', ikʉsi'pʉ kasa; mɨrɨ tʉpo iwʉ' yau e'san tanporo kon pona tʉutɨ'pʉ.”

GSAM 238Uri'san Truesdail panaman nɨto' main

GSAM 238.2Serɨ ipan Papa nenpoika'pʉ pɨ' main M. C. Truesdail, Trenton, Mo. pon uya eporo'pʉ. 27.1.1891 yau menuka'pʉ iya. Iya ta'pʉ:—

GSAM 238.3“1845 yau urɨ 15 wʉi te'se'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ Uri'san tonpa Harmon Topsham pona wapiya utɨsa' a'tai e'seporo yau e'tɨ'pʉ. Mɨrɨ yau iya Papa nenpoika'pʉ eporo'pʉ Tonpa Curtiss iwʉ' yau; iya Wakʉ Kareta eke pe e'poika'pʉ, tʉpu pona a'si'pʉ, tʉron kon uya kareta a'si'to' pʉra rɨ, ipɨ' apai a'ko utɨ'to' pe.”

GSAM 238.4“Uri'san tonpa Harmon Papa nenpoika'pʉ yau 2 h apai eke pe iyesi'pʉ. Serɨ Papa meruntɨ enpoikato' ton apai eke kuru iyesi'pʉ, urɨ uya iya Papa nenpoika'pʉ 12 a'tai apai eke pe ene'pʉ. Tanporo serɨ e'seporo yau ita'sin mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusenuminka'to' pe te'se'pʉ; e'tane serɨ tanporo apai eke iyesi'pʉ. O! Ina nɨtʉ'pʉ, epuru pe te'sen Papa uya ina usenupasa' tʉmeruntɨ pʉra iyesan uya; iya ina pɨ' maimu ton enupa'pʉ, ina sa'man a'tai eporo pe: Ipuru amʉ' 2:2, 3; Isames 5:7, 8; Ipuru amʉ' 10:35, 39; 1 Pi'ta 1:7; Uru' 12:32-37, mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan ton, Wakʉ Kareta eke pe iporo a'si'pʉ, urɨ kareta maimu eneto' pe apon pona e'mʉ'sa'ka'pʉ. Uri'san tonpa Harmon 2 in pe apai eke pʉra iyesi tukai' usenuminka uya.”

GSAM 239.1Serɨ enpoikato' ton uya tʉnɨnse usenuminkan ka'pon amʉ' enupɨkɨrɨ, ka'pon meruntɨ apai e'ku'sa' ene'pʉ; mɨrɨ pɨ' New England non ton apai itekare uyee'pʉ, iya uyepʉ, Panaman nɨto' main ekama'to' pe.

GSAM 239Temiya ke e'tʉrawasoman nɨto' esi makoi pe

GSAM 239.2Serɨ wenai, Papa nenpoika'pʉ yau Uri'san Harmon uya Paris, Maine pona utɨ'to' main etasa' iya. Mɨrɨ yau ka'pon amʉ' esi'pʉ, temiya kon ke e'tʉrawasoman nɨto' esi makoi pe tukai' apurɨnin nan. So'si epuru Stephens, Woodstock, Maine pon, serɨ nʉkupʉnʉ pɨ' epuru pe te'se'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan kon pɨ' meruntɨ pe e'ku'pʉ. Wapiya Methodist itekare ekama'nin pe te'se'pʉ, wakʉ apurɨnin pe to' uya ene'pʉ. Itekare pɨ' tʉmeruntɨ pe e'ku'sa' ke tu'kan kon tʉwɨpʉrasa' iya. Itepuru uya Uri'san Harmon pɨ' panaman nɨto' main eporo'pʉ: tʉtʉrawaso ma'tanʉ'to' ke Papa maimu winɨ utɨ'se, tʉnʉtʉrʉ ton ka'pon amʉ' pɨ' uyanpa'se, mɨrɨ awonsi'kɨ to' pʉra tʉapurɨnin nan pona ekama usa'man'se, iya Papa maimu nʉkupʉnʉ pɨ' utɨ'pʉ. Itepuru uya enpoikato' ton eporo'sa' pʉra rɨ; iya tʉnʉkupʉnʉ pɨ' maimu uta'pʉ. Iya tʉsenuminka winɨ utɨ'pʉ, mʉra'ta ka'ta ton tʉwarɨ'pʉ, ka'pon amʉ' uya imainasa' eporo'pʉ, Kʉrai pɨ' tʉusentu'man pe iyesi tukai'. Iya ipokena' mɨrɨ awɨrɨ iyesi pʉra rɨ.

GSAM 239.3Uri'san Harmon panaman nɨto' main mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ nʉkupʉnʉ pɨ' eporo'sa' pʉ'kɨ, urɨ Uri'san M. C. Truesdail menuka'pʉ uya main eporo'sa' yau ekama uya. Mɨrɨ a'tai Paris, Maine yau e'to'pʉ iya. Eke pɨ' ekama uya, iya ta'pʉ:—

GSAM 240.1“Tanporo kon apai tʉmaina'pʉ, e'tane epuru Jesse Stephens kʉrɨ rɨ pʉra. Uri'san tonpa Harmon uya ipɨ' ekama'pʉ, tʉmʉtʉrʉ pʉ'kɨ tʉmaina'to' pʉra rɨ, tʉku'to' iyesi. Tanporo kon uya serɨ ekama i'tu'pʉ, iya tʉuma'tato' ke tʉpʉra'to' pe iyesi tukai'.

GSAM 240.2Iya nʉkupʉnʉ pɨ' wenai serɨ esi:—

GSAM 240.3“Iya mʉra'ta kon tʉpɨ' apai utɨ'sa' wenai, iya usenuminka pe e'ku'pʉ, mɨrɨ tʉpo ipokena' pʉra iyesi'pʉ, kamoro ene'kwarɨ tʉpʉremasa' ku'to' pʉra iyesi'pʉ. Massachusetts apai unurikʉsa' ɨmɨrɨ kon uya i'tu'pʉ pʉra, mɨrɨ tʉpo ipiya' ku'to' utɨ'pʉ uya. Iya iwa'kʉ' pʉ'kʉron ke iwʉ' akoro apai e'poika'pʉ, ‘Papa uya serɨ ke ɨyennoko'pʉ, Uri'san tonpa Marion?’ tukai'. Urɨ maimu tʉnɨnse ekama'pʉ, iya ku'to' pʉra iyesi'pʉ. Iya nʉtʉrʉsa' pe, tʉyakon iwʉ' yau mʉra'ta iwʉ' yau iyesi'pʉ, apurɨto' pʉra; mɨrɨ uya Papa pɨ' eporo'sa' main tʉnɨtʉrʉ pʉra rɨ iyesi tukai' usenuminka'pʉ. Serɨ sa'mankasa' eneto' wenai 2 wʉi pɨ' tʉtonpa ton piya' ari'pʉ; mɨrɨ tʉpo inke pʉra itasoka'pʉ, ipata pɨ' wɨpɨ e'ma'pʉ.”2

GSAM 240Pu'kena' ekama e'ku'sa' pe eporo

GSAM 240.41845 yau, pata a'ne' pe e'to' a'tai, Otis Nichols uya nʉtʉrʉ'pʉ pe, Uri'san Harmon Massachusetts pona utɨ'pʉ; Uri'san tonpa Sarah ipokon pe utɨ'pʉ. Kamoro Tonpa Nichols iwʉ' yau e'tɨ'pʉ. Iya mɨrɨ awonsi'kɨ uri uya tʉkanwa tararan ke kamoro pata ton pona utɨ'pʉ, e'seporo e'ma'to' pe; Uri'san Harmon panaman nɨto' main ekama'pʉ. Mɨrɨ pɨ' Boston, Roxbury, Carver ene'pʉ iya. Boston pona iyakon utɨsa' a'tai, eke enpoikato' e'ku'pʉ.

GSAM 240.5Boston mɨrɨ awɨrɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ, e'tʉrawasoman nɨto' esi makoi pe tukai' apurɨ'pʉ; to' itekare e'ku'pʉ: “Ayapuruui kon ikʉrʉpo'pomatɨ', entu'manin nan repa kon pa.” Kamoro tʉjubilee yau iyesi, non tʉuko'mamʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pʉra'tan kon tʉtʉrawaso pʉra eporo'to' iyesi tukai' ekama'pʉ. Sargent, Robbins mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon epuru pe te'se'pʉ. Kamoro Papa nenpoika'pʉ ton Se'tan winon pe tukai' ekama'pʉ, apʉne pʉra tʉnʉkupʉnʉ ton enpoikasa' pɨ'. Kamoro uya tanporo to' pokon pe apurɨnin nan pen kota'mapɨtʉ'pʉ ɨsɨ pe.

GSAM 241.1Uri'san Harmon mɨrɨ awonsi'kɨ uri Tonpa Nichols iwʉ' yau e'tɨ'soto, Sargent mɨrɨ awonsi'kɨ Robbins Boston apai uyepʉ, Tonpa Nichols pɨ' repan nɨto' tʉku'to' pe, to' usaurokʉ'pʉ iya. Tonpa Nichols uya eikʉ'pʉ, apʉne Sarah mɨrɨ awonsi'kɨ Ellen Harmon iwʉ' yau iyesi, iya tʉuya kon ene'to' pe. Kamoro tʉmaina'pʉ, iwʉ' ta' uye'to' pʉra. Tonpa Nichols uya eikʉ'pʉ, Ellen uya Boston yau itekare ekama'to' iyesi, kamoro eta'to' mɨrɨ tʉpo i'tu'to' pe. “Ai,” ta'pʉ to' uya, “Boston pona uyepʉ tʉuyepʉsen Sapa' yau; ina ekama eta'to' man.” (Suntaaka, wapiyaro' weyu, ta e'kwa pe, apʉne pʉra Sapa' anʉmʉ to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ.)

GSAM 241.2Tonpa Nichols uya serɨ main ekama'pʉ Dorchester iwʉ' yau, 1858 yau. Iya ta'pʉ, Sapa' a'tai Boston pona tʉkanwa tararan ke utɨ'to' mɨrɨ awonsi'kɨ Uri'san Harmon eporo'to' tʉuya nʉtʉrʉ'pʉ. Mɨrɨ ewaru, pʉrʉpʉrʉ ipʉreman yau, iya Papa nenpoika'pʉ pe utɨ'pʉ. Iya e'ku'sa' wenai ta'pʉ: “Tonpa Nichols, urɨ Boston pona uyepʉ pen; Itepuru uya enpoika'pʉ, Randolph pona uyepʉ. Itepuru uya tʉtʉrawaso eporo uya.” Tonpa Nichols uya tʉmaimu i'nʉnka'pʉ ipan pe. Iya usauro'sa' esi'pʉ Uri'san Harmon arɨto' pe tʉuya Boston pona ema'sa' yau, mɨrɨ pɨ' tʉusewankamai' ekama'po'pʉ iya: “Sargent mɨrɨ awonsi'kɨ Robbins pɨ' main ekama'sa' pɨ' nai kasa iyesi?” “Ɨnʉ' pɨ' usenuminka pa,” ta'pʉ Uri'san Harmon uya, “Itepuru uya iyakon non pona uyepʉ'to' ta'pʉ.” “Ai,” ta'pʉ Tonpa Nichols uya, “urɨ serɨ i'tu pʉra rɨ.” “Itepuru uya enpoika'pʉ, urɨ'nokon uya mɨrɨ yau i'tu'to' iyesi,” ta'pʉ Uri'san Harmon uya. “Ai,” ta'pʉ Tonpa Nichols uya, “ina pʉra rɨ ɨi pona utɨ'to' pe; Boston pon kon pɨ' serɨ nʉkupʉnʉ ekama'to' urɨ i'tu pʉra man.”

GSAM 241.2Tonpa Nichols uya kanan ekama'pʉ: “Uri'san tonpa Harmon uya Papa nenpoika'pʉ yau to' uyanpa'sa' ene'pʉ, Boston yau Sapa' e'seporo pʉra iyesi, Sargent, Robbins mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kamoro uya Randolph yau eke e'seporo pokon pe Sapa' yau e'seporo'to' iyesi (Boston apai 13 mayirʉ kaisa rɨ); mɨrɨ awonsi'kɨ ina uyepʉ'to' Randolph pona, to' Sapa' e'seporo yau, iya to' pɨ' itekare eporo'to' iyesi, kamoro usenuminka pʉra apurɨnin nan uya tʉkʉi'to' pe, iya Papa winon pe iyesi katɨ Se'tan winon pe katɨ.” Boston pona mɨrɨ tʉpo Randolph pona 22 mayirʉ kaisa rɨ, kamoro tʉmaina'pʉ; kamoro pʉse rɨ Randolph pona utɨ'pʉ, e'seporo a'tai eporo'pʉ. Mɨrɨ yau Boston e'seporo'to' tʉmaina'pʉ kamoro rɨ ene'pʉ. Tonpa Nichols ta'pʉ: “Ɨmɨrɨ kuru urɨ i'tu.”

GSAM 242.1Sargent mɨrɨ awonsi'kɨ Robbins uya Uri'san Harmon panaman nɨto' main apai uyanpa'to' nʉkupʉnʉ, iya to' piya' eporo'to' pe Papa uya enpoika'pʉ. Serɨ uya e'seporo yau te'san kon usenuminka'to' pɨ' eke pe e'ku'pʉ. E'seporo nʉkupʉnʉ pɨ' Tonpa Nichols ekama'sa' kasa urɨ menuka uya:—

GSAM 242Enpoikasa' ton eke pe

GSAM 242.2“Uri'san tonpa Ellen Papa nenpoika'pʉ yau e'tʉrawaso ton eke pe enpoikasa' ton ya', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa nenpoika'pʉ yau wakʉ maimu ke usauro'se, tanporo te'san uya tʉyenu pʉ'kɨrɨ enasa' pɨ' usenupato' e'tane wʉi enu pata a'tai na'ne' pona rɨ. Sargent, Robbins, mɨrɨ awonsi'kɨ French sa'man pɨ' e'to' pe kuru e'si'tai, Uri'san tonpa Ellen Papa nenpoika'pʉ eseru Ene winɨpaino pe ta'pʉ to'. Kamoro uya tʉmeruntɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉrʉ'si ton e'ku'pʉ tʉyenu uya Papa nenpoika'pʉ maimu namai' enasa' pe. To' tanporo amʉ' pɨ' e'maimu meruntɨ pe e'maimu'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' awonsi'kɨ Papa Maimu usauro'se meruntɨ pe, Uri'san tonpa Ellen uya tʉusauro' e'nɨto' namai' e'ku'pʉ, to' tʉmeruntɨ ton koro'tai. Kamoro tʉrʉ'si epʉ'kʉ ton e'si'tai, to' uya Papa Maimu pʉra rɨ usenupʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya tʉyenu meruntɨ pʉra iyesi. E'tane serɨ koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ maimu ton yau, Uri'san tonpa Ellen usauro' maimu pɨ' tʉyenu tanporo uya wakʉ pe enasa' pɨ'. Kamoro amʉ' uya e'tʉrawasooi to' usauro' mɨrɨ awonsi'kɨ e'maimu e'to' pe meruntɨ te'san a'tai, tʉwinɨkʉi'no kon uya to' a'kwarʉ pata'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' koro'ta namai' e'ku'pʉ. E'tane Robbins ta'pʉ: ‘Ika'sa' enupɨkɨrɨ ɨyepeima kon; korʉ ke konekasa' paka mʉre apurɨ auya'nokon.’”

GSAM 243.1“Thayer, iwʉ' esa' pe te'sen, Robbins ta'sa' kasa Uri'san tonpa Ellen Papa nenpoika'pʉ Ene winɨpaino pe pʉra iyesi pɨ' tʉsewankama pʉra. Mɨrɨ pɨ' iyesi yau tʉyenu ke e'ku'pʉ. Saitan meruntɨ pɨ' enpoikasa' ton Papa Maimu kʉrʉpo'sa' pɨ' tʉma'kʉrʉ pʉ'kʉ pona nɨrɨ kʉrʉpo'mato' pe tʉyenu'pʉ, ta'pʉ Sargent pe e'tɨ' mɨrɨ kasa enpoikato' pe; e'tane Sargent uya e'ku'tɨ'pʉ. Mɨrɨ wenai Thayer uya Papa Maimu iwʉ' kareta eke pe, iyenau te'sen mɨrɨ, kʉrʉpo'kato' pʉra rɨ, kʉrʉpʉ'pʉ, koro'tɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ Uri'san tonpa Ellen tʉmʉnʉ ke iwʉ' pʉ'kʉ pona ta'pʉ, mʉre'ta pona tʉmʉnʉ uya tʉkʉ'pʉ a'tai. Papa Maimu iya pʉ'kʉ pona e'to' a'tai rɨ, iye'mʉ'sa'ka'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iwʉ' aporo' pona utɨ'pʉ, Papa Maimu a'kokasa' a'sii'ma tikin nɨ temiyatʉ ke. Mɨrɨ a'runpa'pʉ iya ka'takʉi', temiyatʉ ɨnkato' kaisa rɨ, tenu ka'takʉi' rɨ tʉrʉ'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkɨne' pe ta'pʉ iya: ‘Papa winɨpaino ekaman nɨto', iya A'kwarʉ nʉtʉrʉ'pʉ,’ mɨrɨ pe pʉra mɨrɨ kasa main. Iya pʉ'kʉ pona e'to' pe te'se'pʉ, pʉ'kʉrɨ pe Papa Maimu iwʉ' yai, mɨrɨ awonsi'kɨ iya enu e'ku'pʉ awɨrɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron pʉ'kʉ ke kareta epʉ'kʉ ton kʉrʉpo'kasa' pɨ' ipɨ' pʉ'kʉ tʉpɨ'kʉ pona e'tʉrʉ'pʉ, mɨrɨ ton maimu ta'pʉ wakʉ usauro' ke. Tʉyenu uya mɨrɨ ipɨ' tʉpɨ'kʉ pona tʉpɨ'kʉ ke ekamasa' ton enasa' pe iyesi namai' to' kʉrʉpo'kasa' mɨrɨ ton. Mɨrɨ ton yau, e'tʉrawasooi ton mʉra'ta maimu tʉrʉ'si amʉ' pɨ' uta'kwarʉ sa'man pɨ' te'sen; mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon ton panaman nɨto' main awonsi'kɨ usenupan nɨto' serɨ e'nɨto' pɨ'.”

GSAM 243Iya Papa nenpoika'pʉ oko pe tanporo iyakon ton entai, 6 a'kʉra' entai

GSAM 243.2“Serɨ kasa iya tanporo wʉi yau te'se'pʉ, wʉi enu pata rawɨrɨ, Papa nenpoika'pʉ yau e'ku'pʉ. Uri'san tonpa Ellen Papa nenpoika'pʉ yau pʉ'kʉrɨ pɨ' e'se'pʉ, Papa Maimu iwʉ' tʉpɨ'kʉ ke, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta maimu ton usauro'se. Sargent, Robbins, mɨrɨ awonsi'kɨ French koro'tɨ'pʉ, to' maimu pʉra iyesi. Tʉron a'tai to' awonsi'kɨ tʉron amʉ' tʉsewankama pɨ' te'se'pʉ; e'tane to' enu koro'tɨ'pʉ, tʉsewankama pʉra enpoikato' pe.”3

GSAM 244Harmon ta'ma'to'

GSAM 244.18 pe 30, 1846, E. G. Harmon mɨrɨ awonsi'kɨ So'si epuru James White tʉta'ma'to' pe e'se'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' pokon uya Itekare tʉrawaso pɨ' e'ku'pʉ. 1847 wʉi yau to' tʉrawaso Maine mɨrɨ awonsi'kɨ Massachusetts yau kanan e'se'pʉ.

GSAM 244.24 pe yau wapiya Sapa' Stockbridge Howland iwʉ' Topsham yau, e'seporo ton e'tʉrawaso yau, White uya Papa nenpoika'pʉ wakʉ pe enasa' pɨ'. Serɨ Papa nenpoika'pʉ Wapiya menukato' kareta yau ekamasa' kasa: Papa iwano' wakʉ pata mɨrɨ awonsi'kɨ iwʉ' eseru, utaimenkan nɨto' a'tai, iye'nɨnsa' kon pata amʉ' yau utɨsa' kon, mʉra'ta amʉ' to' napʉ pona, to' Papa maimu winɨpaino poro e'man, iweyu e'to' pɨ' e'seporo, Itepuru kʉri uya enpoikasa' yau e'to', mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ. Mɨrɨ pɨ' wakʉ pe e'tɨ' White Papa nenpoika'pʉ yau tʉku'pʉ ton ekama.

GSAM 244Papa nenpoika'pʉ yau kareta ton kʉrʉpo'kasa'

GSAM 244.3Frances Lunt (S. Howland mʉre) 1 pe 19, 1890 yau, urɨ pɨ' ta'pʉ:

GSAM 244.3“E'seporo e'tʉrawaso iwʉ' pʉ'kʉrɨ yau ta'puru pɨ' kareta ton eke pe te'se'pʉ; tʉron kareta ton yau Papa Maimu kareta ton sa'ne e'to' pe te'se'pʉ. Papa nenpoika'pʉ yau White pʉ'kʉrɨ pona e'se'pʉ, ta'puru winɨ utɨ'pʉ, tʉron kareta kʉrʉpo' pʉra, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta a'kokasa' ti'pai epoi a'si'pʉ iya, maimu tʉuya ekamato' ipɨ' pe te'sen enupɨkɨrɨ tʉwe'se, tʉpɨ'kʉ namai' maimu usauro' pɨ' enpoika'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta iwʉ' pɨ' tʉpɨ'kʉ pona koro'tɨ'pʉ. Mɨrɨ wenai ta'puru winɨ itɨ'pʉ, tʉron Papa Maimu kareta kʉrʉpo'kasa' mɨrɨ kasa rɨ ekama'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron ka'pon pʉ'kʉ pona koro'tɨ'pʉ. Serɨ tʉrawaso ekama'pʉ 6 ka'pon amʉ' pɨ' nɨrɨ; mɨrɨ wenai iya wakʉ pe ereuta'pʉ apon po, tenu ka'takʉi' rɨ tʉrʉ'pʉ iya tanporo mɨrɨ a'tai, kareta era'ma pʉra.”

GSAM 245.1Serɨ pɨ' Truesdail ta'pʉ:

GSAM 245.1“Urɨ e'se'pʉ [4 pe, 1847] a'tai Uri'san tonpa White ta'puru winɨ utɨ'pʉ, kareta ton pɨ' kʉrʉpo'kasa' ton yau tʉron nɨrɨ kʉrʉpo'kasa' pɨ' koro'tɨ'pʉ, ka'pon kaisa rɨ pɨ' Papa Maimu ekamasa' pe. Serɨ a'tai tenu tʉrʉ'pʉ iya Epʉn winɨ. Urɨ pɨ' usauro'se iya Papa Maimu kareta a'si'pʉ ti'pai epoi; mɨrɨ tʉpo mɨrɨ kareta tʉrʉ'pʉ iya upɨtɨ pona. Maimu uya urɨ pɨ' ekamasa' 2 Korintio 6:17.”4

GSAM 245.2Frances Lunt kareta yau serɨ a'tai e'se'pʉ ka'pon ton osorʉwawon maimu ekamasa' pɨ', to' pɨ' kareta tʉpɨ'kʉ pona koro'tɨ'pʉ Uri'san tonpa White uya; kamoro maimu yau Truesdail enan nɨrɨ.

GSAM 245Wapiya tʉrawaso Kʉrai enna'poto' apurɨsən kon pokon

GSAM 245.3Harmon tʉrawaso, Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' uya emiya'pʉ, 1 pe 1845 winɨpaino 1846 pe wapiya a'tai pona, kaisa rɨ 18 ikapʉi, Kʉrai enna'poto' pɨ' apurɨsən kon pokon, mɨrɨ kon pokon iya wapiya e'se'pʉ. 2,300 kaisa rɨ weyu eposa' wenai (10 pe 22, 1844), to' Eke pokoi poko mɨrɨ awonsi'kɨ e'to' pe e'sa' mɨrɨ e'nɨto' pʉra e'tane, apurɨsən kon uta'ku'tɨsa' pe menkato' pɨ' e'tʉrʉ'pʉ kon, mɨrɨ awonsi'kɨ to' wapiya e'tʉrawaso pʉra amʉ' pe e'to' pɨ' e'tʉrʉ'pʉ kon. Iya Itekare kamoro kasa kon winɨ ekama'pʉ: “Wapiya tʉrawaso Papa uya ku'sa' pɨ'. ɨyeya'koro pɨ' ɨwesi kon. Itepuru uya tʉka'pai kon tʉrawaso te'se. Papa Maimu usenupʉ. Maimu ton awɨrɨ kʉrʉpo', mɨrɨ yau ma'kʉʉi enasa' kon.”

GSAM 245.4Serɨ usenupato' Itepuru pʉ'kʉrɨ tʉrawaso iwano' pe iyesi. Iya uya tʉka'pai e'to' pɨ' e'se'pʉ: iya ka'pon amʉ' pɨ' Itekare amʉ' tʉwɨrɨ a'tai, iya Maimu winɨpaino e'man, mɨrɨ wenai Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' “iyakon pe” e'tu'pʉ, apurɨsən kon meruntɨtɨto' pe.

GSAM 246.1Serɨ maimu enpoikasa' Cornelius pɨ' Itekare ekamanin amʉ' kareta yau e'menukasa' yau wakʉ pe enasa'. Papa inserʉ Cornelius pɨ' e'se'pʉ, iwʉ' yau Papa nenpoika'pʉ eporo'pʉ. Mɨrɨ inserʉ uya wakʉ itekare mɨrɨ ton nɨ, Cornelius usenupan nɨto' pe tʉku'pʉ, e'tane iya Cornelius pɨ' Papa nenpoika'pʉ eporo'to' pe ennoko'pʉ, iya pʉ'kʉrɨ e'tʉrawaso ku'nin pɨ' tʉtʉnnonka'sen. Itepuru uya Cornelius tʉsewankama mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuya e'miya'to' uyereutanʉkʉ'pʉ. Iya wakʉ itekare Cornelius pɨ' ekama pʉra, e'tane Simon tʉmʉnʉ kʉrʉrʉ'nʉ'sen Joppa yau te'sen pɨ' Peter auro'ka'tɨ', ta'pʉ. Peter e'se'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa Maimu winɨpaino Cornelius pɨ' Kʉrai wakʉ itekare ekama'pʉ.

GSAM 246Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' iwano'

GSAM 246.2Serɨ a'tai Papa uya repan nɨto' ton eporo'sa' iwano' enasa' tʉnɨnse e'tɨ' wakʉ pe. Paul uya Korintio kon pɨ' kareta yau serɨ ekama'pʉ: Papa uya so'si yau tʉron nɨ ka'pon amʉ' tʉpɨ'sa' kon, wapiya Itekare ekamanin amʉ', iyakon pe pu'kena' amʉ'.5

GSAM 246.3Paul maimu uya serɨ repan nɨto' ton Kʉrai wakʉ itekare tʉrawaso yau iwano' enpoika. Serɨ ton e'ku'tɨ'sen a'tai, mɨrɨ wenai serɨ iwano' pɨ' e'tʉrawaso enasa'. Paul uya tʉron pe maimu ton pɨ' ta'pʉ: Mɨrɨ wenai maimu tʉron nɨ pɨ' e'to' pe iyesi, apurɨsən kon pɨ' enasa' pe pʉra, e'tane apurɨsən pen kon pɨ' enasa' pe; e'tane pu'kena' pe usauro'se apurɨsən pen kon pɨ' e'to' pe pʉra, e'tane apurɨsən kon pɨ' e'to' pe.6 Itepuru uya i'napairon main non amʉ' pɨ' Maimu winɨpaino e'man, mɨrɨ awonsi'kɨ iya ka'pon amʉ' tʉka'pai'nokon Maimu kʉrʉpo'kato' pe tʉrawaso pe, Itekare ekamanin amʉ' iwano' pe, Itepuru Itekare pɨ' tʉma'kʉrʉ ton pe, Papa Maimu pɨ' ekama, wʉi amʉ' uya tʉyenu enasa' pɨ' e'se'pʉ. Apurɨsən kon usemo'ka a'tai, Papa nʉtʉrʉ pu'kena' pe e'nɨto' “iyakon pe” e'tu'pʉ, tʉrawaso eporo'to' pe iye'nɨnsa' kon tʉkoneka'tɨto' pe, emiyatʉ amʉ' tʉrawaso pɨ' e'to' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai pʉ'kʉrɨ pika'tɨto' pe.7

Notes

  1. Ipuru amʉ' 10:32, 33. ↩
  2. Uri'san M. C. Truesdail panaman nɨto' main, 27.1.1891. ↩
  3. Spiritual Gifts, kareta 2, p. 79 ↩
  4. M. C. Truesdail kareta, 1 pe 27, 1891. ↩
  5. 1 Korintio 12:28. ↩
  6. 1 Korintio 14:22. ↩
  7. Efesio 4:12. ↩

Note

Back