Kareta piya'pɨ 21 — Tʉrawaso yau Itepuru emiyatʉ
GSAM 322.1“Ɨyauro'kato' uya oton mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyenupato' uya oton ɨutɨto' e'ma yau.”1
GSAM 322.2Ɨnʉ' rɨ Itepuru apurɨnin piya', imainanpato' iya usenpoika tɨwɨrɨ. E'tane tʉron nɨ a'tai kuru imainanpato' iya usi'tu eke pe: ɨri ton apai mɨrɨ awonsi'kɨ ekamʉn ton apai epika'tɨn nɨto' yau, tʉusensen ton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusensen pen ton apai; mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya e'ma ton a'koka a'tai tʉmaimu i'napairon usemo'kato' pe. Serɨ ton pɨ' serɨ kareta piya'pɨ usaurokʉ.
GSAM 322Wapiyaro' Papa nenpoika'pʉ Michigan yau
GSAM 322.31853 wʉipiya 5 pe ikapʉi yau, So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ utɨ'pʉ Michigan pona. Wapiya kuru to' utɨ'pʉ Buffalo, N.Y., entai wʉi enu ewomʉ winɨ. 5 pe ikapʉi ma'tato' Sapa' a'tai, Tyrone po to' esi'pʉ. Mɨrɨ po Papa nenpoika'pʉ yau Mrs. White enu piya' enpoika'pʉ Papa uya Michigan yawon kon Sapa' awɨron kon amʉrasa' kon, tʉron kon amʉrasa' kon. To' pana'tɨ'pʉ iya ɨri ton to' piyau e'tʉrawasoma pokena' ton pɨ'. 6 pe ikapʉi 2 weyu yau, Jackson po, 8 kaisa rɨ eke ton kareta piya'pɨ ton menuka'pʉ iya, tʉron nɨ tʉnenpoika'pʉ ton ekamanin pe. Papa nenpoika'pʉ menukasa' yʉi piya'pɨ menukanin ke tʉ nʉtʉrʉ'pʉ iya upiya', urɨ uya imenu wakʉ pe menukanin mɨrɨ awonsi'kɨ imenu tuna ke imenuka kanan pe ipiya' tukai'.
GSAM 322Wakʉ kuru pe te'sen pe tʉwe'to' ekamanin uri'san
GSAM 322.4Tʉron nɨ enpoikasa' ton koro'tau, uri'san eseru ekama'pʉ, tʉutɨnʉ'sen utonpa ton koro'ta' tewonto' pe. Ta'pʉ iya serɨ uri'san uya tʉwe'to' wakʉ kuru pe ekama'pɨtʉ tukai'. Mrs. White uya mɨrɨpan ensa' esi'pʉ pen; i'tusa' iya esi'pʉ pen Papa nenpoika'pʉ yau tʉi'tu'pʉ rɨken entai. Uri'san eseru ekama'pʉ iya; mɨrɨ awonsi'kɨ ta'pʉ iya, iseremekʉ to' uya a'tai wakʉ kuru pe te'sen kasa tʉemʉ' konekato' iya oton, “Itepuru—uya—uyewan—i'tu,” tato' iya oton tukai'. Ta'pʉ iya serɨ uri'san esi pata ton awɨrɨ utɨ pɨ' ewakayu warawo' pokon pe, e'tane imari', tamʉ'nawɨrɨ te'sen, esi tiwʉ' ta' tʉtʉrawasomai, pʉrata to' iwano' pe iwinɨ tʉnʉnse to' makooi e'to' pe tukai'. Mrs. White uya ta'pʉ, Itepuru uya tʉpiya' enpoikasa' tukai': “Serɨ uri'san uya tʉwe'to' wakʉ kuru pe ekama e'tane, mɨrɨpan mɨrɨ awonsi'kɨ ewakayu warawo' uya 7 pe Papa uya apiyontɨn nɨto' pʉremekʉ'pʉ.” Serɨ imenukasa' upon yen yau esi'pʉ, urɨ enuripʉ'pʉ tʉusewankamai', ɨ'rɨ pe serɨ e'kupʉto' oton enen.
GSAM 323Vergennes, Mich., po e'seporoto'
GSAM 323.1Ina e'seporo'pʉ Jackson, Battle Creek, Bedford mɨrɨ awonsi'kɨ Hastings po. Mɨrɨ tʉpo ina uyee'pʉ Vergennes pona, Kent non piya'pɨ yau, mɨrɨ po kuru serɨ uri'san uko'manto' eposa' esi'pʉ. 6 pe ikapʉi 11 weyu yau, Sapa' uyepʉ rawɨrɨ ekoi'ne', ina uyee'pʉ ina e'nʉnto' iwʉ' piya'. Ina uko'manto' iwʉ' esi'pʉ tʉron nɨ So'si epuru White iwʉ' pe, pena Kʉrai apurɨnin nan so'si yawon itekare ekamanin rʉ'pʉ iwʉ' pe. Serɨ non esi'pʉ emenna' pe ka'pon amʉ' nʉko'manpʉ, mɨrɨ pɨ' 3 mi parɨ mɨrɨ entai, eke rɨ emenna' pe konekasa' iteki yen iwʉ' ekonekasa' esi'pʉ ina e'seporoto' pe. Papa nenpoika'pʉ yau tʉnensa' uri'san uko'manto' esi'pʉ 2 mi parɨ e'seporoto' pata entai, mɨrɨ i'tusa' esi'pʉ.
GSAM 323Panaman nɨto' main ɨri pe Papa apurɨnin piya'
GSAM 323.26 pe ikapʉi 12 weyu yau, 10:30 awanakʉi', ina e'seporo'pʉ iteki yen iwʉ' tau. Mrs. White ereuta'pʉ usaurokʉto' pata kami' winɨ. Ipiya' urɨ ereuta'pʉ, upiya' So'si epuru Cornell ereuta'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ So'si epuru White esi'pʉ usaurokʉ pɨ' usaurokʉto' pata enwo'ne' winɨ. 15 min kasa usaurokʉ iya tʉpo, tamʉ'nawɨrɨ warawo' mɨrɨ awonsi'kɨ ewakayu warawo' ewomʉ'pʉ ɨsi'kaisa rɨ, mɨrɨpan kon ereuta'pʉ wapiyaro' apon po, usaurokʉto' pata piya'. Uri'san kusan, karawa' pe te'sen, i'kʉrʉn ipi'pɨ pokon pe, uyee'pʉ to' a'kɨrɨ, mɨrɨpan ereuta'pʉ mʉra'ta piya'. So'si epuru White usaurokʉ'pʉ ekoi'ne' tʉpo, Mrs. White e'mʉ'sa'ka'pʉ. Tʉmaimu piyantɨ'pʉ iya itekare ekamanin nan e'mainanpato' pɨ', tʉuya'nokon anʉnsa' tʉrawaso akama namai'. Serɨ Main tʉusai': “Ɨmɨrɨ'nokon Itepuru parapii ton arɨnin nan, wakʉ pe e'tɨ'.” Ta'pʉ iya, Papa uya apiyontɨn nɨto' pen uri'san utɨ pata ton awɨrɨ tʉron nɨ warawo' pokon pe, timari' pokon pe rɨken iyesi tukai'. Ma'ta po, mɨrɨ kuru ta'pʉ iya:
GSAM 323.2“Mɨrɨ uri'san, pʉra'ne' ereutasa' mʉra'ta piya', uya ta mɨrɨ Papa uya tʉkɨ'masa' itekare ekamanin pe tukai'. Serɨ ewakayu warawo', pʉra'ne' ereutasa' ta'puru rawɨrɨ, pokon pe itɨnʉ'pɨtʉ. E'tane serɨ tamʉ'nawɨrɨ warawo', imari'—Papa usentu'ma ipɨ' pa!—esi tiwʉ' ta' tʉtʉrawasomai, pʉrata to' nʉsa' tʉmakooi kon ku'to' ke epo pe. Wakʉ kuru pe tʉwe'to', Papa iwano' pe tʉwe'to', ekama iya. E'tane tanporo tʉwe'to' wakʉ kuru pe ekama iya yau, Papa uya enpoika'pʉ upiya' serɨ uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ ewakayu warawo' uya 7 pe Papa uya apiyontɨn nɨto' pʉremekʉ'pʉ tukai'.”
GSAM 324.1Tanporon kon mɨrɨ yawon kon uya i'tusa' esi'pʉ Mrs. White uya serɨ ka'pon amʉ' ensa' pʉra to' ewomʉ rawɨrɨ iteki yen iwʉ' ta'. Mɨrɨ kasa to' menkasa' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ to' eseru ekamasa' iya, esi'pʉ mɨrɨ yawon kon usenuminkato' konekanin pe. To' apurɨto' epamʉ'pʉ, Papa nenpoika'pʉ ton apurɨto' to' uya meruntɨta'pʉ.
GSAM 324Main tasa' rʉ'pʉ ekama'pʉ tʉnekama'pʉ kasa rɨ
GSAM 324.2Mrs. White usaurokʉ a'tai Panaman nɨto' main pɨ', tanporon kon enu esi'pʉ tʉusewankamai' uri'san Alcott pɨ', mɨrɨ iseremekʉ'pʉ pɨ'. Main tʉnekama'pʉ anʉnto' iya eseru enen to' esi'pʉ, ɨ'rɨ pe iku'to' iya oton mɨrɨ awonsi'kɨ tato' iya oton tukai'. Imakooi pʉra kuru iyesi'pʉ yau, iye'mʉ'sa'kato', “Tanporo serɨ kasi,” tato' iya enupɨkɨrɨ e'nɨ pokena' esi'pʉ. Ɨri pe kuru te'sen, imakooi pokon pe iyesi'pʉ yau nɨrɨ, “Tanporo serɨ kasi,” ta iya pokena' esi'pʉ, i'napairon pe i'tu tʉuya e'tane. E'tane Panaman nɨto' main nekama'pʉ rɨ kuru kupʉ'pʉ iya, iseremekʉ'pʉ to' uya a'tai. Tɨnɨn pe iye'mʉ'sa'ka'pʉ, tanporon kon enu esi'pʉ ipɨ'. Wakʉ kuru pe te'sen kasa tʉemʉ' konekai'ma, tɨnɨn pe ta'pʉ iya, “Itepuru—uya—uyewan—i'tu.” Mɨrɨ tʉpo iyereuta'pʉ, tʉron nɨ main ta pʉra. Panaman nɨto' main nekama'pʉ rɨ kuru ta'pʉ iya, mɨrɨ kasa rɨ kuru ta'pʉ iya.
GSAM 325Tʉmakooi kon apurɨsa'
GSAM 325.1I'napai rɨ, Papa uya to' ewan i'tu'pʉ; to' rɨ nɨrɨ uya i'tusa' esi'pʉ tʉmakooi kon kuru ekamasa' to' uya tukai'. Apʉne pʉra mɨrɨ tʉpo ewakayu warawo' uya ta'pʉ warawo' Gardner pɨ', mɨrɨ pata yawon, eke pe serɨ pɨ' tʉekama'po pɨ' te'sen pɨ': “Gardner, Mrs. White nekama'pʉ ina pɨ' esi'pʉ i'napairon kuru pe.” Uri'san nɨrɨ, Greenville po 1862 yau uri'san Wilson pɨ' ta'pʉ tʉuya tʉpo, “Uri'san tonpa White erʉi e'to' main tʉron nɨrɨ tato' uya pen, Papa pokon pe usewa'noman eposa' namai' urɨ pe,” ta'pʉ iya; mɨrɨpan uya i'napairon pe apurɨ'pʉ tʉpɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ewakayu warawo' pɨ' enpoikasa'.
GSAM 325“I'napairon main ekamanin” amʉrasa' kon
GSAM 325.21853 wʉipiya yau, yʉi e'pereka a'tai, tʉron kon Michigan yawon kon tʉusewankamasan utonpa ton esi'pʉ amʉrasa' pe. Kareta piya'pɨ, “I'napairon main ekamanin” tato' e'menukan piyantɨ'pʉ to' uya. Serɨ kareta mɨrɨ awonsi'kɨ itesanon tʉrawaso esi'pʉ kasa tʉakama mɨrɨ awonsi'kɨ tʉri'koman, tʉwakʉ'tanʉn pen. Tu'ke kasi ton e'menuka'pʉ mɨrɨ kareta yau; to' uya ina anpokʉma'pɨtʉ'pʉ Itekare tʉrawaso yau. Wapiyaro' kuru serɨ kasa awanaman nɨto' ina neporo'pʉ esi'pʉ. Mɨrɨ pɨ' ina uya ekoneka'pʉ ina tʉrawaso pe iyesi to' maimu ɨri ton kasi pe enpoika tukai'. Serɨ kupʉ ina uya esi'pʉ ina weyu ton mo'kanin pe, i'napairon main ina ena' tʉsa' usemo'kato' pe ina nʉsa' pe rɨken weyu ton. Mɨrɨ esi'pʉ Makoi nʉkupʉ i'se eseru awɨrɨ kuru; Makoi esi'pʉ kuru serɨ awanaman nɨto' piyantɨnin pe. Serɨ kasa rɨ e'kupʉ'pʉ 1855 wʉipiya 6 pe ikapʉi 20 weyu ewarupɨ pona rɨ. Mɨrɨ a'tai So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ, So'si epuru Cottrell mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ uya e'seporoto' ma'tanʉ'sa' esi'pʉ Oswego, N.Y., po. Lillis tato' uyee'pʉ ina e'seporoto' ta', mɨrɨpan uya ina anpokʉma'pʉ ɨri ton main kareta ton ekamʉ pe ka'pon amʉ' koro'tau. Kanan ina usekama'po'pʉ serɨ pɨ' ina nʉkupʉ poken eseru pɨ'. Tanporo to' kasii ton eikʉto' ina uya esi'pʉ to' uya tu'ke parɨ kasi ton konekato' pe rɨken.
GSAM 325Panaman nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ iye'kupʉto' ekaman nɨto'
GSAM 325.3Mɨrɨ ewarupɨ nau John Place iwʉ' ta', Oswego pata po, ɨpʉreman nɨto' yau e'seporo'pʉ ina. Papa nenpoika'pʉ anʉmʉ'pʉ Mrs. White uya. Mɨrɨ yau enpoika'pʉ ipiya', ina uko'mamʉ ina tʉrawaso pɨ' i'napairon main ekama pɨ' yau, “I'napairon main ekamanin” amʉrasa' kon kasa ka'pon amʉ' enuminka pʉra, to' e'kaai'mato' oton tʉtonpa kon pokon pe, to' kareta ma'tato' oton tukai'. Mɨrɨ e'kupʉ a'tai, ina amʉrasa' kon enato' oton asa' pe pena to' kaisa rʉ'pʉ entai tukai'. Serɨ Panaman nɨto' main esi Itepuru winɨpai apurɨ ina uya pɨ', mɨrɨ awɨrɨ tʉrawaso kupʉ ina uya piyantɨ'pʉ aitune' pe.
GSAM 326“I'napairon main ekamanin” amʉrasa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ to' kareta uma'ta'pʉ
GSAM 326.1I'napairon main tʉrawaso usemo'ka'pʉ aitune' pe, e'tane “I'napairon main ekamanin” amʉrasa' kon enasa' esi'pʉ tʉtonpa kon pokon pe e'kaai'man pɨ'. Ekoi'ne' a'tai yau amʉrasa' kon utuwaka'pʉ; tu'kan kon to' epuru ton uya Sapa' nonkasa' esi'pʉ. To' kareta e'menukato' uma'ta'pʉ aitune' pe, to' pika'tɨnin nan pʉra iyesi wenai. Mɨrɨ kareta main ekonekanin pe pena te'sen enasa' esi'pʉ sikuru yau mʉre amʉ' enupanin pe. E'tane tʉwarɨrɨ tʉwe'to' mainanpan nɨto' enupa pʉra iyesi'pʉ wenai, tʉnenupa'pʉ ton mainanpa iya pokena' pen esi'pʉ. Sikuru yawon warawo' mʉre eseremekʉ tʉuya yau, imiyau e'to' arakapʉ'sa mo'ka'pʉ iya. Arakapʉ'sa useta'pʉ e'tane iye'to' pen, ipoka'pʉ pen. Tʉwɨnɨ to' uya namai' iya, i'tɨ pokena' esi'pʉ ewarupɨ nau Canada pona.
GSAM 326Kʉrai enna'poto' ekaman nɨto' tʉrawaso yau iye'kupʉ'pʉ
GSAM 326.2Mɨrɨ a'tai, utonpa ton esi'pʉ tʉtonpa kon pokon pe wakʉ pe kuru, tiwin nɨ usenuminkan nɨto' yau, pena tʉwe'pʉ kon entai. Mɨrɨ awonsi'kɨ Itekare usemo'kato' pe tʉrawaso kupʉ ina uya a'tai, tanporo e'ma a'koka'pʉ ina rawɨrɨ.
GSAM 326.3“Iye'kupʉ'pʉ pɨ' usenuminkan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamanin” kareta 10 pe iyepa'kato', 11 pe iamʉrato', 1858 wʉipiya 1 pe ikapʉi 14 weyu yau, imaimu ekonekanin usaurokʉ'pʉ “I'napairon main ekamanin” tʉrawaso nʉkupʉ'pʉ pɨ'. Ta'pʉ iya: “Usewankaman nɨto' a'tai, ‘Iye'kupʉ'pʉ pɨ' usenuminkan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamanin’ akama to' uya a'tai, so'si imamin epe' esi'pʉ kareta tʉrawaso iwʉ' tau $700 rɨken kaisa. Mɨrɨ tʉpo iyepamʉ'pʉ $5,000 pe. Mɨrɨ a'tai 1,000 kasa kareta epe' tʉnin nan esi'pʉ; serɨ a'tai 2,000 esi, mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke parɨ kareta epe' pʉra irepasa' kon.”
GSAM 326.4Serɨ a'tai ina uye'sa' esi'pʉ mɨrɨ weyu pona, 1858 yau, “I'napairon main ekamanin” amʉrasa' kon tiwin nɨ pʉra ena, to' e'tʉrʉ'kwa, mɨrɨ awonsi'kɨ to' kareta uma'ta a'tai pona. Mɨrɨ pɨ' serɨ kaisa iye'to' enpoikan nɨto' esi eke pe. “Iye'kupʉ'pʉ pɨ' usenuminkan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamanin” epe' tʉnin nan enasa' esi'pʉ asa' pe kuru pena to' kaisa rʉ'pʉ entai, apurɨnin nan enasa' esi'pʉ mɨrɨ entai parɨ. Mɨrɨ kasa Mrs. White awɨrɨ 1855 wʉipiya 6 pe ikapʉi yau iye'kupʉto' pe tʉnekama'pʉ uta'ku'tɨ'pʉ.
GSAM 327Ta'porin tau e'seporoto' pɨ' wapiyaro' usenuminkan nɨto'
GSAM 327.1Itekare piyantɨ'pʉ weyu ton yau ina eseru esi'pʉ e'seporoto' ku'nin pe sikuru iwʉ' ton tau, tʉron nɨ wakʉ pata eporosa' pʉra iyesi a'tai. Tiwin nɨ a'tai serɨ kasa ɨutɨ tau tu'ke kuru ka'pon amʉ' e'seporo'pʉ; asa'ron sikuru iwʉ' ton mɨrɨ kasan nɨ yawɨrɨ pen nɨ to' esi'pʉ. Tanporon kon uya tʉmaimu etato' pe, usaurokʉnin e'mʉ'sa'ka'pʉ ɨutɨ enu a'kokasa' yau. Iye'saurokʉ'pʉ ɨutɨ tawon kon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ipiyau'ne eke parɨ pe te'san pɨ', tʉtararan kon yau mɨrɨ awonsi'kɨ wana' po sisiu pe te'san pɨ'. Serɨ eke e'seporoto' enepʉ ina uya wenai, ina usepiya'tɨ'pʉ ta'porin tau e'seporoto' kupʉto' ina uya pɨ' usenuminkan pɨ'.
GSAM 327Wapiyaro' Ta'porin tau e'seporoto' Battle Creek, Mich., po
GSAM 327.2Mɨrɨ pɨ' 1854 wʉipiya 5 pe ikapʉi 22 weyu yau, So'si epuru James White mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon tʉe'seporoi tʉusepanamai' uya ekoneka'pʉ: ta'porin ton usa' e'seporoto' pe esi wakʉ eseru pe, tʉku'sen pe tukai'. Mɨrɨ a'tai eke ton ta'porin ton usa' esi'pʉ ka'pon amʉ' nʉkupʉ enkarumʉn nɨto' enpoikato' pe, ene amʉ' enpoikato' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ton tu'ke pe enpoikato' pe rɨken kasa. Michigan esi'pʉ wapiyaro' non piya'pɨ pe, Sapa' awɨron kon Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san uya serɨ kasa tʉrawaso ku'to' pɨ'. Wapiyaro' Ta'porin tau e'seporoto' piyantɨ'pʉ Battle Creek po, 1854 wʉipiya 6 pe ikapʉi 10 weyu yau. Serɨ a'tai, wʉi e'to' a'tai e'seporoto' kupʉto' serɨ eseru enasa' man eke kuru pe.
GSAM 327Ta'porin amʉ' yau uko'man pɨ' e'seporoto' pɨ' usenuminkan nɨto'
GSAM 327.31868 wʉipiya yau tʉron nɨ eke tʉrawaso piyantɨ'pʉ ina uya. Wakʉ pe usenuminka'pʉ Ta'porin amʉ' yau uko'man pɨ' e'seporoto' ku'nin pe e'nɨ pɨ'. Ina uya ekoneka'pʉ serɨ esi wakʉ kuru eseru pe utonpa ton eke pe e'seporoto' yau wakʉ pe to' uko'manto' pe tukai'. Eke ta'porin esi a'tai tanporon kon e'seporoto' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton ta'porin ton esi a'tai tʉron kon itamokori ton iwano' pe, ka'pon amʉ' esi wakʉ pe, tʉusewankamai' pʉra. Mɨrɨ kasa tu'ke weyu ton e'tʉrawasoma pokena' esi'pʉ wakʉ pe, usepanaman nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ Papa apurɨn nɨto' yau.
GSAM 328Wapiyaro' Ta'porin amʉ' yau uko'man pɨ' e'seporoto' Wright, Mich., po
GSAM 328.1Wapiyaro' Ta'porin amʉ' yau uko'man pɨ' e'seporoto' esi'pʉ Wright, Mich., po, 1868 wʉipiya 9 pe ikapʉi 1-7 weyu ton yau. Serɨ eke kuru utonpa ton e'seporoto' ton enasa' man eke pe: 50 entai Ta'porin amʉ' yau uko'man pɨ' e'seporoto' ton kupʉ to' uya tanporo wʉipiya ton yau, tʉrawaso pata piya'pɨ ton awɨrɨ. America po rɨken pen serɨ kasa e'seporoto' ton esi; Europe, Australia, New Zealand mɨrɨ awonsi'kɨ South Africa po nɨrɨ.
GSAM 328.2Utonpa ton e'seporoto' eke kuru, serɨ kasa e'seporoto' ton entai, esi'pʉ 1893 wʉipiya yau Lansing, Mich., po. Mɨrɨ eke e'seporoto' yau 3,400 ka'pon amʉ' uko'mamʉ'pʉ, 500 entai itamokori ton iwano' ta'porin ton yau. Mɨrɨ uko'manto' pata yawon ta'porin ton konekato' pe kareku usa' esi'pʉ 150,000 yd entai.
GSAM 328Wa'kapun e'ma yawon tararan ton eparantɨn nɨto' apai epika'tɨn nɨto'
GSAM 328.3Ina wapiyaro' ta'porin, 60 ft pe kusan, enato' ekonekasa' tʉpo mɨrɨ ema'sa' yau, 1854 wʉipiya 5 pe ikapʉi 23 weyu yau, So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ esi'pʉ Jackson, Mich., po. To' utɨto' esi'pʉ Wisconsin pona, mɨrɨ po ekoi'ne' to' tʉrawasomato' pe. Inewarupɨ rawɨrɨ ina esi'pʉ D. R. Palmer iwʉ' ta', wa'kapun e'ma yawon tararan ton enuripʉto' pata piyau'ne'. Tu'ke a'tai mɨrɨ ewarupɨ rawɨrɨ, So'si epuru White uya ta'pʉ, “Usenuminkato' esi tʉron nɨ pe kuru serɨ utɨn nɨto' pɨ'. E'tane, Ellen, usauro'sa' kon uya'nokon useporoto' pɨ', mɨrɨ pɨ' utɨn pokena' uyesi'nokon. Mɨrɨ e'seporoto' usauro'sa' uya'nokon pʉra iyesi yau, utɨ pen e'ai' serɨ ewarupɨ nau.”
GSAM 328.4Inewarupɨ enasa' a'tai, wa'kapun e'ma yawon tararan ton uyepʉ a'ko pe iyesi a'tai, ina ɨpʉrema'pʉ. Tanporon kon ina ɨpʉreman nɨto' esi'pʉ So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ e'to' wakʉ pe to' utɨnʉ yau pɨ'. Ina e'mʉ'sa'ka'pʉ a'tai, So'si epuru White uya ekama'pʉ tʉapurɨto', Itepuru uya to' mainanpato' mɨrɨ awonsi'kɨ to' a'sito' wakʉ pe tukai'.
GSAM 328.58 kʉra' yau, urɨ utɨ'pʉ to' a'kɨrɨ wa'kapun e'ma yawon tararan ton piya', to' pika'tɨnen to' ereutato' eporoto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ to' apuruui ton ekonekato' yau. Ina ewomʉ'pʉ tiwin nɨ tararan ta', mɨrɨ tawon apon ton a'poi esi'pʉ ka'ne'; mɨrɨ weyu ton yau serɨ esa'pɨtʉ'pʉ to' uya “e'nʉnto' tararan” tukai'. Mrs. White uya ta'pʉ, “James, serɨ tararan tau uko'man pokena' pen urɨ, se'napai epa'kan pokena' uyesi.” Urɨ uya to' pika'tɨ'pʉ tʉron nɨ tararan ta' to' ereutato' eporo pe, mɨrɨ aporo' yau. Mrs. White ereuta'pʉ tapuruui ton a'kɨrɨ, te'mata po to' esi'pʉ. E'tane ta'pʉ iya, “Wakʉ pe pʉra usewankamai' esi serɨ tararan ton yau.” Sanpana useta'pʉ. Aitune' pe “Ɨtɨtɨ' wakʉ pe” ta'pʉ uya to' pɨ', mɨrɨ tʉpo urɨ utɨ'pʉ aitune' pe Cyrenius Smith iwʉ' piya', mɨrɨ ta' e'nʉnnɨto' pe.
GSAM 329.110 kʉra' kasa yau, tanporon kon ina usewansiriukwa'pʉ So'si epuru White uya mʉra'ta wɨnɨ eta ina uya a'tai. Ina uya ekonekasa' esi'pʉ Chicago pona itɨnʉ esi ɨ'mʉn pe tukai'. Ta'pʉ iya wa'kapun e'ma apai tararan ton epa'kasa' man, Jackson apai 3 mi wʉi enu ewomʉ winɨ tukai'. Tanporon kasa tararan ton mɨrɨ awonsi'kɨ ensin esi'pʉ i'kwɨsa' kuru pe; tʉron kon iyeri'sa' esi'pʉ, e'tane mɨrɨpan mɨrɨ awonsi'kɨ Mrs. White epika'tɨ'pʉ, to' akamasa' pʉra. Aitune' pe kaware mɨrɨ awonsi'kɨ tararan epo'pʉ iya. Abram Dodge pokon pe itɨ'pʉ Mrs. White nenen. So'si epuru uya arɨsa' esi'pʉ temiyatʉ kon yau mɨrɨ i'kurinsa' non kurukwa yawɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ aiko tuna e'ma kupɨrɨ, ekamʉn pʉra pata pona, eparantɨn nɨto' pata piyapai ɨ'mʉn pe.
GSAM 329.2Mɨrɨ ema'sa' awanakʉi' penanne, urɨ utɨ'pʉ warawo' Dodge pokon pe mɨrɨ i'kwɨsa' enen. Tiwin nɨ pata yau, tararan e'ma kupɨrɨ tʉron nɨ e'ma utɨ iwentakai' yau, paka warawo' e'pɨrinkasa' esi'pʉ tumoronkapʉ pe, wa'kapun e'ma po kuru. Ensin esi'pʉ paka wa'kʉtʉnin pʉra iwapiya. Mɨrɨ pɨ' paka pokasa' iya a'tai, iye'ma apai iyenoka'pʉ kami' winɨ. Wapiyaro' ensin e'wɨnɨ'pʉ non pona a'tai, apuru yen tararan, So'si epuru White kareta amʉrato' yen tʉwano', utɨ'pʉ te'ma apai kuru, i'kwɨtʉsa' pʉra. Mɨrɨ a'tai nɨrɨ, ka'pon amʉ' arɨnin tararan, tanporon ton itʉpo te'sen, tiwin nɨ iye'ka'tɨ'pʉ tʉron nɨ ton piyapai, ɨnʉ' ka'pon uya ipika'tɨsa' pʉra; mɨrɨpan ereuta'pʉ te'ma po, tʉutɨ pʉra. Ensin mɨrɨ awonsi'kɨ iteyaton apo' yen mɨrɨ awonsi'kɨ tuna yen tararan utɨ'pʉ non po, te'ma apai. 6 katɨ 8 rd to' utɨ'pʉ tʉpo, ensin e'wɨnɨ'pʉ Quercus ye' naka'pɨ pɨ', 3 ft kasa pe ita'wɨrɨ iye'to'. Tararan ton utɨto' meruntɨ esi'pʉ eke kuru pe; mɨrɨ pɨ' ensin rawoikasa' esi'pʉ tewan ka' winɨ tʉtʉi'; iteyaton apo' yen tararan iyapi' esi'pʉ ireuta'pʉ wa'kapun e'ma kupɨrɨ. Tʉron nɨ ton tararan ton, tanporo tʉmeruntɨ ke rɨ tʉutɨsan, uta'karita'pʉ ensin i'kwɨsa' pɨ'. Mɨrɨ esi'pʉ iyakon e'wɨnɨn nɨto' pe. Wapiyaro' ensin pɨ' e'wɨsa' tararan esi'pʉ apuru ton ennokoto' aitune' pe yen pe. Mɨrɨpan i'kwɨtʉ'pʉ aiko ton yʉi piya'pɨ ton pe, apo' yʉ pe tʉusasan kasa. Mɨrɨ tararan tʉwano' ton pokon pe enasa' esi'pʉ i'kwɨsa' amʉrasa' pe, apo' yen tararan poi mɨrɨ awonsi'kɨ ipiyawon. Iyakon tararan esi'pʉ 2 pe iwaraino pe tʉesa'sen pe. Mɨrɨ yau 18 ka'pon amʉ' esi'pʉ; to' koro'tawon tiwin nɨ erikʉ'pʉ, tanporon kon tʉron kon akama'pʉ eke pe katɨ ekoi'ne'. Serɨ tararan i'sara'mo'pʉ e'nʉnto' tararan uya iwentakai' tewomʉ pɨ'. E'nʉnto' tararan wapiyaro' pata i'kwɨtʉ'pʉ piya'pɨ ton pe. Mɨrɨ apon, ipo uko'man i'se pʉra Mrs. White esi'pʉ, i'kwɨtʉ'pʉ kuru.
GSAM 330Papa uya epika'tɨn nɨto' i'napairon pe enpoikasa'
GSAM 330.1Mɨrɨ i'kwɨsa' ene ina uya a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ tararan So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ arɨnin eparantɨn nɨto' a'tai ene ina uya a'tai, tiwin rɨ sisiu pe tʉwe'sen, i'kwɨsa' piyapai 15 rd kasa pe, ina ewan yau serɨ ta i'se ina esi'pʉ: Papa uya ɨpʉreman nɨto' eta'pʉ; ɨnʉ' uya i'tu, tinserʉʉi ennokosa' iya esi'pʉ serɨ tararan eka'tɨto' pe iya, tʉrawasomanin nan epika'tɨto' pe akamasa' pʉra? Serɨ usenuminkan nɨto' esi'pʉ eke parɨ pe ina ewan yau, tararan ereutanʉ'nin uya ta'pʉ tʉuya eka'tɨsa' pen tukai' eta ina uya a'tai. Ta'pʉ iya nɨrɨ eka'tɨ a'tai ɨnʉ' pʉra iyesi'pʉ tararan enatau e'mʉ'sa'kato' po tukai'. Ɨ'rɨ pe e'kupʉ'pʉ tukai' i'tusa' pʉra iyesi'pʉ, tanporon kon tararan tʉrawasomanin nan nɨrɨ i'tu pʉra esi'pʉ. To' e'senumenka'pʉ kuru parɨ, apʉne pʉra iye'mʉranʉ'nin i'kwɨsa' pʉra iyesi'pʉ, iya'sinin aino nɨrɨ i'kwɨsa' pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ aino esi'pʉ iwa'kapun nipi a'kɨrɨ i'kwɨsa' tararan enatau e'mʉ'sa'kato' po, wakʉ pe mainanpanin emiyatʉ nʉtʉrʉ'pʉ kasa.
GSAM 330.224 weyu ewarupɨ rawɨrɨ, i'kwɨsa' piya'pɨ ton mo'kasa' esi'pʉ tararan e'ma apai. Mɨrɨ pɨ' tararan ton enasa' esi'pʉ tu'tɨsan pe tɨwɨrɨ rɨ kasa. So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ Mrs. White ewomʉ'pʉ tararan ton ta' kanan, to' utɨ'pʉ wakʉ pe Wisconsin pona, mɨrɨ e'seporoto' usauro'sa' tʉuya'nokon pata pona.
GSAM 330Awanamanin nan eseremekʉ'pʉ
GSAM 330.3Pena Esuwerʉ amʉ' rawɨrɨ e'ma esi'pʉ wakʉ kuru pe rɨken pen. To' eyaton non esi'pʉ atausi'ne, to' e'ma apuru'tɨ i'se tanporo to' utɨto' yau. To' uko'manto' pata tau “tʉron kon amʉ' ɨsi'kaisa rɨ” mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' pe te'san pen esi'pʉ Makoi nʉsan pe. To' awɨrɨ Makoi uya piyantɨ i'se iyesi'pʉ usewankaman nɨto', usekaai'man nɨto', etarerumʉn nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ main pʉremekʉn nɨto'. E'tane Papa emiyatʉ tʉwakʉ'tanʉnse esi'pʉ tapurɨnin nan piyau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' tʉrawaso esi'pʉ tʉwentakasen pe. Serɨ esi'pʉ enpoikanin pe Papa uya serɨ ka'pon amʉ' ene wakʉ pe, Itepuru emiyatʉ uya to' arɨ tukai'.
GSAM 331.1Mɨrɨ kasa rɨ e'kupʉ'pʉ Itosorʉwano inserʉ ekareei piyantɨn nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ usemo'kato' yau. Iusemo'ka'pʉ i'napairon main ton enpoikasa' esi'pʉ ka'pon ewan eseru nʉkupʉ i'se ton pe wenai pen. Mɨrɨ pe pʉra kuru, Itekare i'napairon kuru eseru, Itepuru Sapa', esi ka'pon rɨken tʉwarɨrɨ tiwano' pe iku'se eseru mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ non pona iku'se eseru pokon pe e'kaai'man pɨ'. Inapurɨnin nan nonka serɨ non pon tʉrawaso apai asa'ron weyu yau, tiwin nɨ suntaaka yau. Serɨ a'taino i'napairon main tʉrawaso eyaton non esi'pʉ atausi'ne, imaimu apurɨnin nan pen, tʉrawaso akama i'se te'san meruntɨ ke kuru, tʉuko'mansan pe mɨrɨ pɨ'. To' pɨ' serɨ ta pokena' uyesi'nokon, eren menukanin maimu ke: “Itepuru esi'pʉ pen ina pokon pe yau—serɨ a'tai Esuwerʉ amʉ' uya ta pa—Itepuru esi'pʉ pen ina pokon pe yau, ka'pon amʉ' e'mʉ'sa'ka'pʉ ina pokon pe tewa'nomai' a'tai, mɨrɨ a'tai ina ennokosa' to' uya esi'pʉ, ina tʉuko'man yau rɨ, to' sakoro a'ta'pʉ ina pokon pe a'tai.”2
GSAM 331.2Ina koro'tapai tʉwarɨrɨ tiwano' rɨken i'se te'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamasan e'mʉ'sa'ka'pɨtʉ'pʉ tʉron nɨ a'tai. To' nekoneka'pʉ a'ku'tɨ a'tai eke ton tʉku'to' kon oton ekama'pɨtʉ'pʉ to' uya. E'tane kurukwa yawon ka'pon ennakanin weyu kasa, to' weyu enkʉtʉsa' man pena rɨ. Serɨ a'taino i'napairon main tʉrawaso esi'pʉ kuru usemo'kan pɨ' i'napai pe tɨwɨrɨ rɨ tanporo serɨ non awɨrɨ. Tanporo usemo'kato' yau iyena'pʉ eke parɨ pe, wakʉ pe a'sisa' parɨ pe mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ parɨ pe.
GSAM 331So'si epuru ton Stephenson mɨrɨ awonsi'kɨ Hall
GSAM 331.31855 wʉipiya yau, pata a'minta a'tai, So'si epuru ton Stephenson mɨrɨ awonsi'kɨ Hall uya Wisconsin non piya'pɨ yau e'panta'kan nɨto' sara'tɨ i'se to' esi'pʉ. So'si epuru ton uya wakʉ pe i'tu'pʉ, tanporo tʉron nɨ ina nʉkupʉ apurɨto' i'tu i'se to' esi'pʉ, “Nʉye'ton a'tai” pɨ' tenupato' kon awɨrɨ. Ipan pe to' esi'pʉ Sapa' awɨron kon Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san enupa i'se serɨ main ke: Kʉrai enna'poto' tʉpo parɨ tʉmakooikena' nan piyau tʉyera'tɨto' kon a'tai e'to' oton tukai'.
GSAM 331To' pɨ' rawɨrɨ ekamasa' main
GSAM 331.41855-11-20 a'tai, Mrs. White ena' Papa nenpoika'pʉ tʉsa' esi'pʉ to' eseru pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ iye'nʉnto' oton eseru pɨ' rawɨrɨ ekamasa' main serɨ pe: “Ɨmɨrɨ, a'tu'mʉn ka'pon, ɨusenuminka pe' Papa tʉrawaso ereutanʉkʉ ɨuya tukai'? A'tu'mʉn ka'pon, imiya' muku'pɨ ke ayapɨ'sa' iya yau, non pona ɨye'toto' oton. Inke pʉra rɨ ɨuko'manto' pe ɨnɨmɨto' iya oton.”
GSAM 332.1Ina ewa'nomanin nan uya ta'pʉ, serɨ esi'pʉ Papa nenpoika'pʉ, pʉsamo warawo' amʉ' tʉna' rɨ teri'ton kon ekamanin tukai'; tu'kan wʉipiya uko'mansa' to' pɨ', Papa nenpoika'pʉ uta'ku'tɨsa' pen tukai' to' uya ta'pʉ. To' eri'to' pɨ' main esi pen mɨrɨ Papa nenpoika'pʉ yau. To' usenpoika'pʉ Itosorʉwano inserʉ ekareei tʉrawaso ereutanʉkʉ i'se te'san pe. Papa uya to' ereutanʉkʉto' esi sa'man pe pʉra tukai' to' pana'tɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ main ekamasa' esi, “Inke pʉra rɨ ɨuko'manto' pe ɨnɨmɨto' iya oton,” tawon. Ɨ'rɨ si kupʉ'pʉ to' uya?—To' ewa'nomato' yau to' e'to'kwa'pʉ, tʉusenuminka'pʉ kon kasa pʉra. Ewarupɨ yau te'ma kon warinpa pɨ' te'san kasa to' esi'pʉ. Esikiri suntaaka tʉpo, Sapa' apurɨto' nonka'pʉ to' uya tanporo, mɨrɨpan kon ena'pʉ iyeeyaton non pe. “Nʉye'ton a'tai” enupanin nan amʉra i'se to' esi'pʉ, tʉmɨrɨ'nokon epuru ton pe. E'tane serɨ kupʉ'pʉ to' uya pen; Sapa' nonkasa' tʉuya'nokon wenai, ina tonpa ton uya to' pɨkɨrɨ e'to' tanporo uma'ta'pʉ. Mɨrɨ kasa, to' rɨ nʉkupʉ'pʉ ke wapiya tʉnʉkupʉ i'se kon ima'tanʉ'sa' to' uya. Ina tonpa ton uya ta'pʉ, “I'napai rɨ, Papa uya ‘inke pʉra rɨ to' uko'manto' pe to' nɨnsa',’” tukai'.
GSAM 332Pokoi kenan ema'nɨ e'nonkato'
GSAM 332.2Pʉsamo asa'ron kon warawo' amʉ' eseru e'nonka pɨ', wakʉ pe iyesi to' tonpa ton nekama'pʉ ekama, pokoi kenan to' e'to' pɨ'; “Nʉye'ton a'tai” apurɨnin nan pe to' tonpa ton esi'pʉ, Sapa' nonka'pʉ to' uya tʉpo to' pokon pe te'san. 37 kaisa rɨ wʉipiya utɨkaa'pʉ serɨ Hall utano'ma'pʉ o'non esikiri pe awonsi'kɨ (inaka'se' ena'pʉ eke'nan pe wenai). Serɨ e'kupʉ'pʉ tu'ke timamin ano'ma'pʉ iya wenai, tʉron kon uya tʉnnakasa' pɨ'. Isenuminka'pʉ, tiwʉ' apai tepa'ka yau tapiyu pe tenato' oton, non pona rɨ tukai'. Tʉron kon kota'manin pe iyesi pen, e'tane serɨ tu'kan wʉipiya koro'tau tanporo itekare ekaman nɨto' tʉrawaso kupʉ iya poken pʉra iyesi.3
GSAM 332.3So'si epuru Stephenson eri'sa' man 16 kasa wʉipiya. Tu'kan wʉipiya tʉri'to' rawɨrɨ, wakʉ pe isenuminka esi'pʉ pen (itano'masa' pe iyesi'pʉ), e'tane tʉron kon kota'manin pe iyesi'pʉ pen. Serɨ kasa tenato' rawɨrɨ, “Apiyontɨn nɨto' main pʉra iyesi” tawon apurɨ'pʉ tʉuya pɨ', ɨ'rɨ rɨ tʉkupʉ poken iyesi tukai' isenuminka'pʉ. Tʉno'pʉ nɨmɨ'pʉ iya, uri'san ɨri eseru ke teseru'tɨsen pen (tʉmari'mato' ereutanʉkʉ poken iyesi'pʉ kasi main ke teseru ekonekanin tʉrawaso'masa' tʉuya nɨken a'tai), mɨrɨpan uya tʉron uri'san mari'ma'pʉ, tʉno'pʉ rʉ'pʉ yentai ewakayu pe te'sen. Serɨ nʉkupʉ'pʉ iya esi'pʉ ɨri kuru pe, mɨrɨ pɨ' tʉtonpa ton rɨ, “Nʉye'ton a'tai” apurɨnin nan, uya ikupʉ poken pʉra iyesi tukai' ta'pʉ; itekare ekamato' iya to' pɨ' nonka'pʉ to' uya parɨ pen.
GSAM 333.1To' tonpa ton rɨ nekama'pʉ, pʉsamo warawo' amʉ' uko'manto' pʉ'kʉ pɨ', eke kuru ɨsentu'kato' to' uya ekamanin pe iyesi. E'tane serɨ esi i'napairon iye'kupʉ'pʉ, tenekonekasen pʉra rɨ, ɨri usenuminkan nɨto' pʉra, to' ewa'noma pʉra ekamasa'. Serɨ ke, serɨ etanin nan nɨmɨ ina uya tʉusenuminkato' kon pe, Panaman nɨto' main e'kupʉ to' pun pɨ' eseru pɨ'.
GSAM 333So'si epuru J. H. Waggoner uya Itekare apurɨ'pʉ
GSAM 333.21852 wʉipiya yau, So'si epuru J. H. Waggoner, Wisconsin non piya'pɨ yau pata piya'pɨ itekare ekamanin kareta konekanin pe te'sen, uya Serɨ a'taino i'napairon main apurɨ'pʉ. Mɨrɨ pɨkɨrɨ wʉipiya yau, tanporo tʉma'nɨ nonka'pʉ iya itekare ekaman nɨto' tʉrawaso iwano' pe. 1857 yau, asa'ron kon eke kuru epe'kenan kareta piya'pɨ ton menuka'pʉ iya, 200 kasa kareta e'pata ton tʉno' tiwano' kon pe. Wapiyaro' ese' esi'pʉ, Serɨ a'tai iyeri'sa' kon a'kwarʉ pokon pe usauro'nɨto' eseru mɨrɨ awonsi'kɨ iye'ma; iyakon ese' esi'pʉ, Nʉye'ton a'tai pɨ' enupan nɨto' kasi pe isenpoikato'. Wapiyaro' kareta uya tu'kan kon pika'tɨ'pʉ Se'tan mareei ya' te'ton kon apai. Mɨrɨ nɨken pen, Papa uya iwakʉtɨ pɨ', tu'kan kon enu a'koka'pʉ iya serɨ a'tai isenpoikato' eseru pɨ' tʉusenuminkato' kon i'tunin nan pen iwano' pe.
GSAM 333.3Nʉye'ton a'tai pɨ' enupan nɨto' kasi pe isenpoikato', imenu, uya tanporo kasi main usenpoika wakʉ pe, Uyepuru kon Kʉrai enna'poto' tʉpo tʉmakooikena' nan ena' parɨ tʉyera'tɨto' kon a'tai tʉtʉto' oton tukai' enupan nɨto' pɨ'. Serɨ kareta uya mɨrɨ enupan nɨto' kasi pe enpoika tanporo rɨ; iyeikʉnin main etasa' ina uya pen, mɨrɨ nɨrɨ iyeikʉ i'se te'sen etasa' ina uya pen. Kareta uya main tu'ke pʉra, i'tuto' poken kuru, Kʉrai e'to' eseru enpoika serɨ a'tai, Tʉkʉipʉnʉ apon po Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin pe iyesi (Melchisedec eseru kasa use'man nɨto' itʉrawaso). Mɨrɨpan uya enpoika nɨrɨ itapon po, tʉmɨrɨ te'to' esa' wannɨ pe nʉye'ton tɨwɨrɨ rɨ a'tai yau, iye'to' eseru. Mɨrɨ apon pokon pe ka'pon amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa aporo'pon pe use'man nɨto' tʉrawaso e'to' oton pen.
GSAM 334.1Mɨrɨ tʉpo parɨ So'si epuru Waggoner uya itosorʉwano kareta piya'pɨ menuka'pʉ, iyakon non kasa rɨ eke pe te'sen. Itese' esi'pʉ, Makooi pɨ' use'man nɨto', usenuminkan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa nenpoika'pʉ weyu yau. 1884 wʉipiya kasa a'tai, serɨ ekonekasa' kanan, eke pe ikupʉsa' esi'pʉ 400 kasa kareta e'pata ton kenan kareta pe. Serɨ esi i'tuto' poken, main tu'ke pʉra imenukasa' kareta, itese' nekama'pʉ pɨ'.
GSAM 334.2Mɨrɨ a'tai awonsi'kɨ, kareta e'menukato' tʉrawaso pokon pe a'ko pe itesi'pʉ, menukanin mɨrɨ awonsi'kɨ imenukasa' ekonekanin pe. Itekare ekaman nɨto' tʉrawaso kupʉ'pʉ iya parɨ nɨrɨ, tʉko'manto' wʉipiya ton pʉ'kʉ esi'pʉ Europe po.
GSAM 334.31889-04-17 a'tai, inke pʉra iyeripa'pʉ Basel, Switzerland po, tʉkareta pʉ'kʉ, Eden awonsi'kɨ Eden pona, menuka'pʉ tʉuya tanporo tʉpo rɨ. 16 a'tai, tanporo weyu itʉrawaso kupʉ'pʉ iya imenuka pɨ', mɨrɨpan uya tʉweyu ton panton kareta yau serɨ menuka'pʉ: “Sa'man tʉrawaso kupʉ'pʉ uya serɨ weyu.” Europe pon kon tonpa ton uya iyeseru pɨ' ekamasa' winɨ, serɨ main ton anʉnsa' esi:—
GSAM 334.4“17 a'tai pata emamʉ a'tai, 05:30 kasa a'tai, iyeripa'pʉ tʉtuma ekoneka iwʉ' tau, ɨ'rɨ rɨ rawɨrɨ tʉsenpoikasen pʉra, tewan tɨpu tʉrawaso ereuta'pʉ wenai. Ipan pe rɨ itʉrawaso kupʉ'pʉ iya tʉkareta emenna' menuka e'nonka i'se Inkiris maimu yau; tʉutɨto' London pona i'tusa' iya esi'pʉ nʉye'ton Suntaaka weyu a'tai, mɨrɨ pata po te'san tʉrawaso ku'nin nan pɨika'tɨse'na, America pona tenna'poto' rawɨrɨ nʉye'ton pata a'minta a'tai.”
GSAM 334.51854 awonsi'kɨ, So'si epuru Waggoner esi'pʉ ɨsipɨkɨrɨ rɨ ka'pon amʉ' enu yau, i'napairon main pɨika'tɨ pɨ', itekare ekama pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ kareta menuka pɨ'. Iyeripa'pʉ a'tai, 69 wʉipiya kasa pe iyesi'pʉ. Iyaikɨsa' esi'pʉ Basel po, 04-20 a'tai. Mɨrɨ kasa tʉron nɨ wapiyaro' tʉrawaso ku'nin eripa'pʉ tʉtʉrawasooi ku'se rɨ.
GSAM 334Apurɨto' ke usepi'tɨn nɨto'
GSAM 334.61858 yau, pata emenna'ta a'tai wapiya rɨ, Mrs. White esi'pʉ eke pe e'ne' pe tu'kan weyu koro'tau, tayapon po rɨ iyesi'pʉ, ɨ'rɨ rɨ kupʉ poken pʉra. Tʉron nɨ ewarupɨ a'tai, anomʉra' a'ko pe, iyeripa'sa' kasa ena'pʉ. Isan amʉ' uya tanporo tʉni'tu'pʉ kon kupʉ'pʉ wakʉ pe iye'to' pe kanan, e'tane ikupʉ poken pʉra to' esi'pʉ. ½ h yentai rɨ serɨ kasa rɨ iyesi'pʉ. Mɨrɨ a'tai, So'si epuru White uya So'si epuru Andrews mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ kɨ'ma'pʉ aitune' pe, ɨpʉrema pɨ' ina e'to' pe mɨrɨpan pokon pe. Tayapon piya' eke pe ina nʉpʉrema'pʉ eikʉ'pʉ Itepuru uya; ɨsentu'kena' pe mɨrɨpan ku'sa' iya ena'pʉ tu'tuto' ya' kanan, mɨrɨpan pi'tɨ'pʉ iya wakʉ pe te'to' eseru ya' kanan. Papa apurɨ koro'tau iya, Papa nenpoika'pʉ ene iya sara'tɨ'pʉ, tayapon po rɨ esii'ma. Serɨ yau Papa nenpoika'pʉ tonpa ton etato' poken iyesi, So'si ena' panaman nɨto' main ton, 5 pe te'sen, yau.
GSAM 335Usewansiukanin pun eseru isenpoikato'
GSAM 335.1Tʉron nɨ kasa pʉra pun eseru isenpoikato' esi'pʉ serɨ Papa nenpoika'pʉ pokon pe; serɨ pɨ' wakʉ pe ɨusenuminkato' kon i'se ina man. So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ esi'pʉ ereutasa' tayapon winɨ tikin, mɨrɨ awonsi'kɨ So'si epuru Andrews esi'pʉ iyakon winɨ. Itemiyatʉ ton esi'pʉ a'samʉtʉ, ipɨtɨ pona e'sa' kon, mɨrɨ tʉpo arɨ iya esi'pʉ teme ton pokon pe tʉrɨ rɨ, wakʉ pe, tʉrɨ rɨ ɨsipɨkɨrɨ tekupʉ kasa, tʉnene'pʉ ton winɨ'ne. Ipun naka'tawon e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ tayapon apai; 8″ moro 9″ kasa ɨnnɨ pe ipun mota ton esi'pʉ ipu'pɨ e'soto' apai. Tʉron main ke tukai', ipun, tekunari apai ka' winɨ, e'muruikasa' esi'pʉ 30° kasa pe. Mɨrɨ kasa rɨ iyesi'pʉ, Papa nenpoika'pʉ ene tʉuya koro'tau, 30 min kaisa rɨ. Ɨnʉ' rɨ kasa rɨ te'mʉ'sa'kanin pʉra rɨ iyesi mɨrɨ kasa, temiyatʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ teme ton ke pun mainanpasa' pʉra; mɨrɨ a'tai kaisa rɨ e'nɨ esi sa'man kuru pe. Serɨ esi'pʉ kanan i'napairon i'tuto' ike, tʉse'se'tɨ poken iya pen meruntɨ esi'pʉ Papa nenpoika'pʉ pokon pe tukai'.
GSAM 335Tʉron nɨ rawɨrɨ ekamasa' main
GSAM 335.21858-10-01 a'tai, tanporon kon iwano' e'seporoto' kupʉ'pʉ So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ Mrs. White mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ menukanin uya, Rochester, New York po. Serɨ e'seporoto' apai, menukanin utɨ'pʉ to' pokon pe, New York non piya'pɨ mɨrɨ awonsi'kɨ New England non piya'pɨ ton awɨrɨ. Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Mrs. White ena' Papa nenpoika'pʉ tʉsa' esi'pʉ; mɨrɨ yau enpoikasa' esi'pʉ, tʉron nɨ ton tentakai', nai yau rɨ ina nʉkupʉ i'se asanʉnto' yau, Se'tan uya eke pe rɨ iwa'nomato' oton tukai'. Mɨrɨ pɨ' So'si epuru White mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ esi'pʉ apurɨto' yau meruntɨ pe ipɨika'tɨton kon pe; mɨrɨ a'tai Itepuru uya ipika'tɨto' oton tukai'.
GSAM 336Mrs. White e'netʉ
GSAM 336.1Serɨ esi'pʉ kanan nʉye'ton eseru rawɨrɨ ekamasa'. Mɨrɨ pɨkɨrɨ iye'kupʉ'pʉ uya wakʉ pe iye'ta'ku'tɨ'pʉ enpoika. Rochester po e'seporoto' tʉpo wapiyaro' Sapa' a'tai ina esi'pʉ Roosevelt po, mɨrɨ tʉpo iyakon Sapa' a'tai Brookfield po, Madison pata piya'pɨ yau. Iyakon suntaaka yau, ina e'seporo'pʉ Ballou tuma ekoneka iwʉ' eke tau, Mannsville po, Jefferson pata piya'pɨ yau. Wa'kapun e'ma awɨrɨ tʉu'tɨsen yau Brookfield apai Mannsville pona asanʉn koro'tau, Mrs. White epata a'saruta'pʉ, tenu ton o'koi'ne. E'ne' kuru pe iyesi'pʉ; Mannsville po ina uyepʉ a'tai, tayapon po te'to' pe iyesi'pʉ. Asa'ron kon weyu koro'tau a'sarutan nɨto' ena'pʉ eke pe; iye'nʉmʉto' pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ e'seporoto' yau itʉrawaso kupʉ poken pʉra iyesi'pʉ. Ipu'pɨ a'sarutasa' esi'pʉ tenu ton asa'rɨ marɨ uta'koro pe te'ton pe. Iye'pata ena'pʉ ɨri kuru pe; ka'pon e'pata kasa pʉra isene'pʉ. Serɨ eke kuru tʉwe'ne' kon yau, mɨrɨ awonsi'kɨ iye'nʉmʉ pʉra iye'to' wenai ipan pe tʉsewankama kon yau, eyaton uya eke pe itʉrawaso kupʉ'pʉ, Papa pɨ' ɨri pe iyeusauro'to' pe. Mɨrɨ kasa iye'kupʉ'pʉ e'seporoto' ton menkasa' e'nonka pona rɨ.
GSAM 336.2E'seporoto' ton e'nonkasa' tʉpo, So'si epuru White uya ta'pʉ upɨ',
GSAM 336.2“Tonpa John, serɨ esi Se'tan uya uno'pʉ ewa'no'mato', ina pana'tɨ'pʉ ipɨ' Rochester po. Serɨ emiyapontɨ auya, moro nekamasa' rʉ'pʉ, ina esi yau a'samʉtʉ mɨrɨpan pɨika'tɨ pɨ' apurɨto' ke, mɨrɨ eyaton uyepʉ a'tai e'paka pʉra rɨ tiwano' pe, eyaton meruntɨrʉ una'kʉnʉ'to' oton, mɨrɨpan epika'tɨto' oton tukai'. Inke pʉra a'nokon, ɨpʉrema pɨ' e'to' pe'nokon.”
GSAM 336Ekamasa' awɨrɨ epika'tɨsa'
GSAM 336.3Inke pʉra ina utɨ'pʉ Mrs. White e'to' ɨutɨ piya'pɨ ta', tayapon po iye'to' ya'. Ina uya eke pe ipʉrema'pʉ; tonpa ton esi'pʉ ɨpʉrema pɨ' e'pana, e'seporoto' iwʉ' piya'pɨ tau. 10 min kasa ina ɨpʉrema sara'tɨ'pʉ tʉpo, Itepuru meruntɨrʉ u'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uya ɨutɨ piya'pɨ arɨ'tɨ'pʉ. Mrs. White epika'tɨ'pʉ tʉwe'ne' apai tanporo, inke pʉra rɨ; mɨrɨ a'tai rɨ inta'nato' ike ekama'po'pʉ iya. Serɨ esi'pʉ 17:00 kasa a'tai. 19:00 a'tai, tanporo iye'pata a'sarutasa' rʉ'pʉ uma'ta'pʉ; mɨrɨ ewarupɨ a'tai e'seporoto' yau iyesi'pʉ, ɨsipɨkɨrɨ wakʉ pe te'sen kasa rɨ isene'pʉ.
GSAM 337.1Pata pon kon nʉkama'po'pʉ awɨrɨ, main ekamasa' esi'pʉ ewarupɨ a'tai, “Papa iwano' kon ena' tʉtʉsen” pɨ'; iye'nonkasa' a'tai, Mrs. White uya ka'pon amʉ' panama'pʉ. So'si epuru White esi koro'tau ɨutɨ apai temʉre W. C. pokon pe, Papa nenpoika'pʉ ene iya sara'tɨ'pʉ, eke pe tamʉrasa' kon enu yau. Mɨrɨ a'tai itena' enpoikasa' tonpa ton etato' poken iyesi Panaman nɨto' main, 5 pe te'sen, pʉ'kʉ yawo' main yau; mɨrɨ ese'tɨsa' esi Mannsville, N.Y., 1858-10-21 tukai'.
GSAM 337.2Mrs. White epika'tɨsa' e'ne' apai mɨrɨ a'tai esi'pʉ i'napairon pe rɨ, Rochester po Papa nenpoika'pʉ yau rawɨrɨ ekamasa' kasa. Mɨrɨ kasa ɨri e'kupʉ'pʉ pen mɨrɨ asanʉnto' yau kanan, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo pata ton yau eke wakʉ pe ina e'to'kwa'pʉ pʉra iyesi'pʉ i'napairon main iwano' pe.
GSAM 337America nono pon kon ewa'nomato' rawɨrɨ ekamasa'
GSAM 337.31861-01-12, Sapa' a'tai, 3 kapʉi kaisa rɨ Fort Sumter pona wapiyaro' arakapʉ'sa usi'kɨ rawɨrɨ (serɨ esi'pʉ i'napai usewa'nomanto' iyepiya'tɨ'pʉ, mɨrɨ winɨ Africa winon kon 4,000,000 kaisaron kon apiyo' pe te'san epika'tɨ'pʉ America po), Sapa' awɨron Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'sen e'seporoto' iwʉ' nonkasa' esi'pʉ Papa iwano' pe Parkville, Mich. po. Moro iyesi'pʉ So'si epuru White tʉno'pʉ pokon pe, So'si epuru ton Waggoner, Smith mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ menukanin. So'si epuru White nʉkamasa' main e'nonkasa' a'tai, Mrs. White uya eke pe main ekama'pʉ ka'pon amʉ' meruntɨtanʉnin pe; mɨrɨ tʉpo apon po iyereuta'pʉ. Mɨrɨ kasa esii'ma, Papa nenpoika'pʉ ene iya sara'tɨ'pʉ. Ɨutɨ arɨ'tɨsa' esi'pʉ ka'pon amʉ' ke, mɨrɨ esi'pʉ ka'pon amʉ' usenuminkato' pata pe kuru rɨ. Papa nenpoika'pʉ ene tʉuya e'nonkasa' a'tai, iye'mʉ'sa'ka'pʉ, ɨutɨ yawo' kon enpɨtʉ tʉuya koro'tau, ta'pʉ iya:—
GSAM 338.1“Ɨnʉ' rɨ pʉra rɨ iyesi serɨ ɨutɨ tau, serɨ non pona nʉye'ton ekota'man nɨto' pɨ' tʉne'ne'pɨ'san. Ka'pon amʉ' uya South Carolina e'panta'kato' main makunapa. E'tane serɨ pe rɨ serɨ enpoikasa' Papa uya upɨ': tu'kan non piya'pɨ ton e'to' oton mɨrɨ non piya'pɨ pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ eke kuru rɨ usewa'nomanto' e'to' oton. Serɨ Papa nenpoika'pʉ yau, eke pe kuwayau amʉ' ene'pʉ uya asa' pe rɨ amʉrasa' usewa'nomanto' pata po. Eke arakapʉ'sa ton maimu eta'pʉ uya, mɨrɨ awonsi'kɨ iyeri'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ terisan ene'pʉ uya tanporo winɨ'ne. Mɨrɨ tʉpo to' eka'tumʉ ene'pʉ uya te'sewa'nomato' kon pe a'ko pe rɨ [akapara arakapʉ'sa pɨ' te'san ke te'seu'kɨi'ma'nokon]. Mɨrɨ tʉpo usewa'nomanto' pata ene'pʉ uya, usewa'nomanto' e'nonkasa' tʉpo, tanporo iyesi'pʉ iyeri'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ terisan ke arɨ'tɨsa'. Mɨrɨ tʉpo a'sisa' kon iwʉ' ton ta' uwarɨ'pʉ, ɨ'rɨ rɨ pʉra te'san ekota'mato' ene'pʉ uya, tʉuma'tasan to' esi'pʉ. Mɨrɨ tʉpo uwarɨ'pʉ ka'pon amʉ' iwʉ' ton ta', usewa'nomanto' yau taan'pʉ kon, tʉmunkɨ kon moro tʉtonpa kon iyeri'sa' rʉ'pʉ. To' ekota'mato' mɨrɨ awonsi'kɨ to' usewankamato' ene'pʉ uya.”
GSAM 338.2Mɨrɨ tʉpo, kʉrarʉ pe ɨutɨ yawo' kon enpɨtʉi'ma, ta'pʉ iya, “Serɨ ɨutɨ tau moro te'san ɨmunkɨ kon teri'ton kon mɨrɨ usewa'nomanto' yau.”
GSAM 338Uri'san Ensign nʉkama'pʉ Papa nenpoika'pʉ ton pɨ'
GSAM 338.3Ka' pɨ' ekamasa' i'napairon pe iyesi enpoikanin pe, mɨrɨ awonsi'kɨ rawɨrɨ ekamasa' main ekamasa' esi'pʉ mɨrɨ weyu a'tai kuru rɨ enpoikanin pe, serɨ nʉkama'pʉ ekamasa' esi. Mɨrɨ uya enpoika nɨrɨ nai kasa e'seporoto' yawo' kon uya i'tu'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon pɨ' ikama'pʉ tukai':—
GSAM 338.4“Serɨ uya enpoika, 1861-01 yau urɨ esi'pʉ St. Joseph pata piya'pɨ yau, Michigan po, Parkville apai 6 mi kasa ɨnnɨ pe. Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'sen pe urɨ esi'pʉ pen. Mɨrɨ kapʉi 12 weyu a'tai, utonpa ton upiyau te'san utɨ'pʉ Parkville pona, e'seporoto' ton yau te'to' kon pe. Tʉpata kon pona tenna'posa' kon a'tai, to' uya ta'pʉ upɨ', uri'san esi'pʉ e'seporoto' yau, tʉnene'pʉ ene pɨ'; mɨrɨpan uya ta'pʉ eke kuru rɨ usewa'nomanto' nʉuye'ton United States pona tukai'. Eke pe kuwayau amʉ' amʉrato' oton asa' pe rɨ, wʉi enu enuku kamisi winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi enu enuku enwo'netʉ winɨ; tu'kan kon ekota'mato' oton a'sisa' kon iwʉ' ton tau; tu'kan kon isan amʉ' ekota'mato' oton ɨ'rɨ rɨ pʉra rɨ, taan'pʉ kon, tʉmunkɨ kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa kon uma'tato' wenai usewa'nomanto' yau. Mɨrɨ awonsi'kɨ warawo' amʉ' esi'pʉ mɨrɨ ɨutɨ tau ɨmunkɨ kon teri'ton kon mɨrɨ usewa'nomanto' yau tukai'.” Imenukasa' tʉese' ke, “Martha V. Ensign, Wild Flower, Fresno pata piya'pɨ, California, 1891-01-30.”
GSAM 339.1Mɨrɨ tʉusenari'panʉ'sen usewa'nomanto' rawɨrɨ ekama koro'tau, Mrs. White uya ta'pʉ parɨ, Sapa' awɨron kon Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san “e'to' oton sa'man kuru pata ton yau usewa'nomanto' wenai; tanporon kon esi eke pe ɨpʉrematon kon pe, pu'ke nɨto' tʉtʉto' pe Papa uya to' ena', nai kasa tʉkupʉ kon oton i'tuto' pe tʉuya'nokon, sa'man kuru nʉye'ton a'tai ton yau,” tukai'.
GSAM 339Non pon kon ewa'nomato' eke pe iye'to'
GSAM 339.2Papa nenpoika'pʉ tʉsa' a'tai, Union nono pon kon uya tʉna' rɨ nʉye'ton usewa'nomanto' i'tusa' esi'pʉ esikiri pe rɨ, i'tusa' to' uya esi'pʉ pen kasa rɨ. Non epuru Lincoln rɨ uya, 3 kapʉi tʉpo (1861-04-12), tu'kan non piya'pɨ ton e'sa' South Carolina pokon pe e'panta'kan nɨto' yau a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ Fort Sumter pona wapiyaro' arakapʉ'sa usi'kɨ a'tai, 75,000 kaisaron kon warawo' amʉ' rɨken kɨ'ma'pʉ, 3 kapʉi rɨken a'tai iwano' pe.
GSAM 339.3Usewa'nomanto' koro'tau, tanporo 2,859,132 kaisaron kon soisa amʉ' amʉrasa' esi'pʉ Union iwano' pe. Britannica i'tun nɨto' ton amʉrasa' kareta uya ta, “1863 iyepiya'tɨ yau, Confederacy kuwayau ton esi'pʉ 700,000 kasa kaisaron kon warawo' amʉ',” tukai'. E'tane, tanporon kon amʉrasa' kon i'tuto' esi sa'man pe tukai' ta iya. To' iyeri'sa' kon i'tusa' iya esi “300,000 kasa kaisaron kon warawo' amʉ'” tukai'. Tonpa emenna' pe te'san i'tun nɨto' ton amʉrasa' kareta ton uya Union iwano' kon iyeri'sa' kon i'tu'pʉ 359,528 tukai' (usewa'nomanto' yau iwɨsa' kon, moro tʉyakama kon wenai teri'san, moro mɨrɨ awonsi'kɨ a'sisa' kon iwʉ' ton tau tʉwe'netʉ kon wenai teri'san). Union e'to' te'maton pʉrata ke pɨ', Britannica uya ta:—
GSAM 339.4“E'mato' oton pʉrata ena'pʉ eke pe kuru 1865-08-31 a'tai, $2,845,907,626.56 kaisa rɨ. $800,000,000 kasa, pʉrata entʉsa' rʉ'pʉ, umasa' esi'pʉ nɨrɨ, eke pe usewa'nomanto' iwano' pe. Non piya'pɨ ton, eke pata ton, pata piya'pɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ pata ton uya tʉnʉamʉra'pʉ kon pʉrata, ka'pon amʉ' nʉe'ma'pʉ itepuru ton ena', umaka'pʉ; to' e'to' te'maton pʉrata ke ena'pʉ eke pe, usewa'nomanto' iwano' pe. Tʉrawaso rʉ'pʉ epe'pʉ pe ka'pon amʉ' ena' tʉtʉsen ton pʉrata e'to' poken iyesi $1,500,000,000 kasa, iye'nonka a'tai. Confederacy nʉumaka'pʉ pʉrata i'tuto' poken pen tɨwɨrɨ; Union kuwayau ton mɨrɨ awonsi'kɨ Confederacy kuwayau ton nʉma'tanʉ'pʉ mamin i'tuto' esi sa'man kuru pe. Confederacy nono yau apiyo' ton epe'pʉ pe te'sen pʉrata ($2,000,000,000) uma'ta'pʉ usewa'nomanto' wenai. Tanporo amʉrasa', usewa'nomanto' epe'pʉ i'tuto' poken pʉra iyesi'pʉ e'tane, $8,000,000,000 esi eke pe pʉra isenuminkasa' pʉrata pe.”4
GSAM 340Papa nenpoika'pʉ i'napairon pe isenpoikato' kanan
GSAM 340.1Parkville po e'seporoto' iwʉ' yawo' kon warawo' amʉ' ɨmunkɨ kon eri'to' pɨ' rawɨrɨ ekamasa' main pɨ', serɨ rɨken ekama uya: 1883 yau, yʉi are tʉuta'mo'kasan a'tai, Parkville so'si epuru eporo'pʉ uya; mɨrɨpan esi'pʉ so'si epuru pe nɨrɨ 1861-01 yau, Papa nenpoika'pʉ tʉsa' a'tai. Ikama'po'pʉ uya, Mrs. White nekama'pʉ emiyapontɨ iya pe' tukai', usewa'nomanto' pɨ' Papa nenpoika'pʉ ekama tʉuya a'tai. “Ewai', emiyapontɨ uya,” ta'pʉ iya. “Ɨuya ekama poken pe' upɨ' nai, mɨrɨ weyu ɨutɨ tau te'san i'tu auya kaisaron kon, ɨmunkɨ kon iyeri'sa' kon usewa'nomanto' yau?” Inke pʉra 5 kaisaron kon ese' emiyapontɨ'pʉ iya, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Serɨ i'tu uya, kamoro esi'pʉ moro, mɨrɨ awonsi'kɨ to' munkɨ amʉ' eripa'pʉ usewa'nomanto' yau. Upata po urɨ esi yau, utonpa ton pokon pe usaurokʉ poken e'ai' yau, tu'kan kon parɨ ese' ekama poken e'ai' ɨpɨ'. Isenuminka uya,” ta'pʉ iya parɨ, “moro nɨrɨ 5 kaisaron kon tʉron kon esi'pʉ, serɨ ukamasa' kon yentai.”
GSAM 340.2Confederacy pon kon ewa'noma'pʉ 4 wʉipiya yentai rɨ, e'paka pʉra rɨ, tanporon kon amʉrasa' kon kuwayau ½ kasa uma'ta pona rɨ, usewa'nomanto' yau tʉyeri'to' kon ke moro e'netʉ ke. Serɨ uya ka' pɨ' rawɨrɨ ekamasa' main uta'ku'tɨ'pʉ enpoika wakʉ kuru pe.
GSAM 340Apiyo' pe e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ usewa'nomanto'
GSAM 340.31862-01-04 a'tai, tʉena' tʉsa' Papa nenpoika'pʉ ekama koro'tau, Mrs. White uya ta'pʉ:—
GSAM 340.4“1,000 kaisaron kon pona rɨ 1,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' utʉrawasotanʉsa' man soisa amʉ' pe, apiyo' pe e'nɨto' ma'tanʉnin pe serɨ usewa'nomanto' esi tukai' ti'tui'ma'nokon. E'tane serɨ pe, soisa amʉ' pe tenasa' kon a'tai, to' uya i'tu tennakasa' kon: serɨ usewa'nomanto' eseru esi apiyo' pe e'nɨto' ma'tanʉnin pe pen, e'tane iyesi kasa rɨ tʉnonkato' pe iyesi,” tukai'.
GSAM 341.1Ka' pɨ' ekamasa' main tʉsa' esi'pʉ serɨ a'tai: soisa amʉ' esi'pʉ apiyo' ton e'soroka'sa' kon Union kuwayau piyau tenpo'to' kon pe tepuru ton piya' ekama'sa' kon pe. Soisa amʉ' usauro'sa' enpoikasa' serɨ pe, “Serɨ e'panta'kan nɨto' ereutanʉsa' ina uya a'tai, ɨ'rɨ nɨ ina nʉneporo'pʉ e'to' oton?” tukai'. Eikʉ'pʉ to' uya, tʉusenuminkato' kon iye'miya'nʉnsa', “Ɨ'rɨ rɨ pen. Mɨrɨ e'panta'kan nɨto' entunʉnin emo'kasa' pen. Apiyo' pe e'nɨto' eseru, unono kon ma'tanʉ'pʉ, nonkasa' parɨ ɨko'man pɨ', tʉron nɨ e'panta'kan nɨto' entunʉ'to' pe iya,” tukai'. Serɨ main ton anʉnsa' esi Panaman nɨto' main, 7 pe te'sen, apai. Mɨrɨ yau, usewa'nomanto' panton ekamasa' esi tanporo rɨ, ka'pon ewankamanin pe, “Apiyo' pe e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ usewa'nomanto'” tawon itese' o'koi'ne. Serɨ main ton uya ta pen, apiyo' pe e'nɨto' e'nonkato' oton pen tɨwɨrɨ tukai'; serɨ uya enpoika nai kasa rɨ soisa amʉ' uya mɨrɨ a'tai iye'kupʉ'pʉ ene'pʉ tukai'. Iyakon winɨ'ne esikiri, mɨrɨ rɨ Panaman nɨto' main yau, serɨ rawɨrɨ ekamasa' main esi:—
GSAM 341Union e'to'kwato' pʉra rawɨrɨ ekamasa'
GSAM 341.2“E'tane parɨ, non pon kon tanporon kon userumato' ekamasa' man! Itepuru uya ta, ‘Serɨ pe' esi urɨ nʉanʉnsa' useruman nɨto' pen: ɨri pe ka'pon amʉ' a'sin nɨto' ewa ton eukwa, sa'man kuru apuru ton emo'ka, tekota'masan ennoko tʉrɨ rɨ te'to' kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo to' i'mʉkamʉsa' ike i'kwɨtʉ auya'nokon?’ Unono kon pon kon uya Papa nʉanʉnsa' useruman nɨto' kupʉ a'tai, mɨrɨpan uya to' ɨpʉremato' eta mɨrɨ usewa'nomanto' pɨ'. E'tane serɨ pe, to' ɨpʉremato' ewomʉ ipana yau pen.”
GSAM 341.3Usewa'nomanto' panton i'tunin nan uya i'tu, Union pon kon nʉkupʉ'pʉ Confederacy kuwayau ton entakato' pe tʉuya'nokon koro'tau, to' e'to'kwato', ɨri ton mɨrɨ awonsi'kɨ arɨ'kan nɨto' esi'pʉ tukai', apiyo' ton epika'tɨsa' main ekamato' rawɨrɨ—1863-01-01. Mɨrɨ a'tai awonsi'kɨ usewa'nomanto' e'nonka pona, aitune' kuru pe to' e'to'kwa'pʉ pʉra! Tʉrawaso eseru enpɨtʉnin nan iwano' pe, wakʉ kuru pe 1862-01-04 a'tai rawɨrɨ ekamasa' main uta'ku'tɨ'pʉ usenpoika'pʉ. Apuru ton emo'kasa' tʉpo, apiyo' pe e'nɨto' ewa eukwasa', apiyo' i'mʉkamʉsa' ike i'kwɨtʉsa' tʉpo! Serɨ usenpoika'pʉ wakʉ kuru pe, Papa uya tʉtonpa ton ɨpʉremato' eta'pʉ tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ usewa'nomanto' e'nonkato' tʉrawaso pɨika'tɨ'pʉ iya tukai', tepore'manin useruman nɨto' anʉnsa' to' uya a'tai!
GSAM 342Non epuru rʉ'pʉ St. John nʉkama'pʉ
GSAM 342.1Kansas nono epuru rʉ'pʉ John P. St. John nekama'pʉ main eta'pʉ uya Ottawa, Ill. po, 1891-06-29 a'tai ɨyo' no'man pe. Mɨrɨ yau mɨrɨpan uya serɨ main ekama'pʉ:—
GSAM 342.2“Eke pe pokoi pe urɨ esi'pʉ tɨwɨrɨ rɨ pen, Bull Run po [Confederacy pon kon] uya ina e'to'kwanʉ'pʉ pʉ'kʉ a'tai kasa. E'tane mɨrɨ tanporo esi'pʉ Papa nekoneka'pʉ tonpa pe. [Confederacy pon kon] entakasa' ina uya esi'pʉ yau, non epuru ton nekonesa' esi'pʉ ewa'noman nɨto' e'nonkato' main; mɨrɨ a'tai Union nono uko'man esi'pʉ apiyo' ton kenan parɨ, serɨ pe apiyo' pe e'nɨto' esi'pʉ parɨ. 2 wʉipiya koro'tau [Confederacy pon kon] esi'pʉ ina yentai. E'tane Lincoln uya tu'kan kon ni'tusa' main, apiyo' ton epika'tɨto' pɨ', ekama'pʉ tʉpo, ina era'tɨsa' esi'pʉ Papa piya', mɨrɨ pɨ' ina e'to'kwato' poken pʉra iyesi'pʉ.”