Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
16 / 31
16 / 31

Kareta piya'pɨ 13 — Papa uya e'ma enpoikan nɨto' ma'kʉʉi ton

John Norton Loughborough

GSAM 198.1Papa uya rɨ a'koro non nɨto' piya'pɨ mʉre koro non pʉra mʉre emari'ma: e'koro, ma'kʉʉi, enpoikato' ton, tʉrawaso, Papa uya ipɨ' mɨrɨ, ipɨ' iya'nɨ, eke pɨ' auro'kanin; mɨrɨ ton e'to' auya'nokon Ekipito yau, auya'nokon enpoikasa'. Auya'nokon enpoikasa' Itepuru rɨ Papa pe te'sen, tʉron nɨ Papa pʉra iyesi ipiyawon pe.1

GSAM 198.2Mɨrɨ ton yau Papa uya non emaripa'kasa' mʉre koro non pʉra, mɨrɨ ton ipiya'pɨ mʉrɨ nʉtʉrʉ apiyontɨn nɨto' enupɨkɨrɨ; mɨrɨ pata yau tʉmaimu ekamato' tʉuya to' pɨ' pe, tɨ' pe te'san pe'pa' ton pɨ' iye'menukasa' tʉto' tʉuya to' ena' pe. Mɨrɨ enpoikato' ton pʉra amʉ' nɨtʉrʉ pɨ' enupɨkɨrɨ, mɨrɨ uya enpoikasa' Papa uya eke tʉrawaso Ekipito yau, Ham non yau enpoikato' ton, Mʉre Epe pɨ' eke tʉrawaso ton,2 awonsi'kɨ Sinaí pɨ' ekare' tʉrawaso, mɨrɨ rɨ Papa, nurɨne te'sen, i'napairon Papa, tanporon nɨ kapʉnin, esi'pʉ.

GSAM 198Moses ekare' tʉrawaso mʉre uyepʉ yau

GSAM 198.3Moses pɨ' auya'nokon Israel kon emaripa'kasa' Ekipito pʉra, ipɨ' e'koro kʉrʉpo' poro: ‘Iye' wʉi yau ta'porin kon kʉrʉpo' pɨ' tʉrawaso; auya'nokon po'tɨrɨ, mɨrɨ pɨ' auya'nokon emaripa'kasa' Ekipito pʉra, Ekipito pɨ' non mʉre awonsi'kɨ Midian mɨrɨ e'ma’. Mɨrɨ ekare' pʉra amʉ' enupɨkɨrɨ.

GSAM 199.1Mʉre uyepʉ tʉrawaso, pɨ' uyepʉ pʉra, awonsi'kɨ inserʉ ekare' uyepʉ pɨ' emari'ma; mɨrɨ ton yau Moses enupɨkɨrɨ mɨrɨ rɨ e'ma, ‘non emaripa'kasa' Ekipito pʉra’. Mɨrɨ yau Papa uya ipɨ' emiyatʉ tʉsa' ipo itekare ekamanin, ekare' nʉtʉrʉ; mɨrɨ nɨto' yau Israel kon ekare' tʉrawaso, Moses pɨ' kon Papa uya epuru e'sen.

GSAM 199.2Kʉrai pɨ' iye'kupʉ'pʉ pɨ' a'koro i'tuto' ipɨ' ton, mɨrɨ a'tai 1844 yau Anomʉra' a'tai eke pe ekaman nɨto' tʉrawaso pɨ' iye'kupʉ'pʉ nɨto' kon; amʉ' pɨ' emari'ma, tʉrawaso pɨ' kʉrʉpo' mɨrɨ. Papa uya amʉ' iyekorʉkasa' ekare' nʉtʉrʉ, mɨrɨ a'tai amʉ' nɨtʉrʉ poro ukorʉkato'.

GSAM 199Papa uya e'ma auya'nokon e'sen

GSAM 199.3Papa, tʉrawaso ton pʉra e'koro, uya So'si yau A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton enpoikasa' ipɨ' ike e'to' pʉra uyepʉ yau,3 awonsi'kɨ itekare ekaman nɨto' tʉrawaso kon yau ipɨ' e'to' auya'nokon kaisa mʉre yau, mʉre pe i'tuto' yau.

GSAM 199.4Papa uya tʉmeruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton enpoikasa' amʉ' ipɨ' nʉtʉrʉ kon. Itekare ekamanin emiyatʉ tʉsa' ipo ipɨ' ekare': Ma'kʉʉi ton amʉ' enupɨkɨrɨ kon: uyese' yau makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ to' uya, itosorʉwano maimu pɨ' kon ekare', ene ton kʉrʉpo' pɨ' epɨ' emari'ma, ene eke pɨ' e'tʉrʉ pʉra e'korʉkato', iyeri'sa' ton pɨ' enpoikasa' mɨrɨ pɨ' ekorʉkato' kon.4

GSAM 199So'si eseru emenna' pe ekonekan nɨto' a'tai yau A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton

GSAM 199.516 ite'kwa 100 wʉipiya a'tai yau, So'si eseru emenna' pe ekonekan nɨto' a'tai yau awonsi'kɨ mɨrɨ tʉpo, Papa uya eke tʉrawaso ton enpoikasa' awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ e'ma. D’Aubigné uya John Huss pu'kena' main ekare'. Charles Buck, So'si nɨto' ekare' ton yau, George Wishart pu'kena' 1546 yau ekare'. John Wesley uya Jonathan Pyrah pu'kena' awonsi'kɨ ipɨ' usemo'ka ekare'. So'si epuru J. B. Finley uya 1842 pe ipɨ' Papa nenpoika'pʉ awonsi'kɨ iyeri'sa' ekorʉkato' ekare'. Kʉrai ekare' awɨrɨ (Methodist) uya Nɨtʉrʉ epuru Bond nɨtʉrʉ yau Papa nenpoika'pʉ awonsi'kɨ ekorʉkato' ekare'. Mɨrɨ ton rɨ amʉ' Papa nʉtʉrʉ kon: Papa pɨ' pʉra ikapʉi, ipɨ' rɨ ekare' nʉtʉrʉ kon Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ pɨ'.

GSAM 200Iye'nɨnsa' kon So'si Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ pɨ' e'to'

GSAM 200.1Kareta yau ekare' itekare' eke pɨ' emenuka: Papa uya A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton enpoikato' oton, Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ nɨto' kuru, mɨrɨ pɨ' Kʉrai enna'poto' nɨtʉrʉ kon; mɨrɨ kon iye'nɨnsa' kon. Korintio kon kareta yau ekare': ‘Papa uya rɨ auya'nokon nʉtʉrʉ, Sises Kʉrai pɨ' Papa uya awɨrɨ mɨrɨ eke main; ipɨ' awɨrɨ ekare' ton awonsi'kɨ nɨtʉrʉ ton; Kʉrai nɨto' main auya'nokon pɨ' ekonekan; mɨrɨ pe A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton pɨ' e'maino pe pʉra ɨwesi'nokon, Kʉrai enna'poto' nɨtʉrʉ kon; ipɨ' rɨ auya'nokon e'to' tʉrʉrʉ yau, Kʉrai wʉi yau pʉra utaimenkan nɨto'.’5

GSAM 200.2Isenpoikasa' yau iye'nɨnsa' kon, mɨrɨ rɨ i'napairon So'si: ‘Ene tʉrawaso uya uri'sa' [So'si] pɨ' ekoro, iye'nɨnsa' kon pɨ' tʉrawaso; mɨrɨ kon Papa uya apiyontɨn nɨto' ton awonsi'kɨ i'napairon Sises nenpoika'pʉ pɨ' e'san.’6 Ɨ'rɨ ken si i'napairon Sises nenpoika'pʉ pɨ' e'san ta e'kwa pe, ipoirɨ So'si yau e'pai te'sen, iya'ku'tɨsa' esi yau A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton tanporo usenpoikato' e'ma konekanin? John, Patmos yau, inserʉ uya ipɨ' ekare': ‘Inserʉ uya pu'kena' enpoikasa', John uya ipɨ' apurɨ, inserʉ uya: “Mɨrɨ kʉ'kupʉi! Auya'nokon Tonpa; auya'nokon iye'nɨnsa' kon, i'napairon Sises nenpoika'pʉ pɨ' e'san; Papa apurɨkɨ.” Mɨrɨ rɨ i'napairon Sises nenpoika'pʉ pɨ' e'san, Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ.’7

GSAM 201.1Inserʉ uya nɨto' enpoikasa': Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ, Kʉrai nɨtʉrʉ So'si pɨ' e'ma, mɨrɨ pɨ' A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton tanporo e'ma; iye'nɨnsa' So'si pɨ' mɨrɨ nɨto' pɨ' tʉrawaso kon.

GSAM 201Paul uya A'kwarʉ nʉtʉrʉ ton ekare'

GSAM 201.2Paul uya Tesaroni'ka pon kon kareta yau ekare': Kʉrai wʉi, utaimenkan nɨto' wʉi, amʉ' ton pɨ' i'tuto' anomʉra' a'tai eke pe; mɨrɨ pɨ' Kʉrai uya emiyatʉ kon pʉra, amʉ' i'tuto' serɨ a'taino, wʉi ton. Mɨrɨ kon nɨtʉrʉ pɨ' e'san: ‘A'kwarʉ uta'korosa' pʉra. Pu'kena' ekare' ma'kʉʉi pʉra. Nɨto' ton nɨtʉrʉ; main pɨ' kʉrʉpo'.’8

GSAM 201.3Greek maimu propheteias, mɨrɨ yau Pu'kena' ekare' ton, Greenfield Greek maimu kareta yau ekare': ‘Pu'kena' auro'kanin A'kwarʉ nɨto' tʉrawaso, 1 Thessalonians 5:20.’ Parkhurst, Robinson, Liddell awonsi'kɨ Scott mɨrɨ pɨ' nɨtʉrʉ. Mɨrɨ yau ekare' rɨ Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ Kʉrai enna'poto' nɨtʉrʉ So'si pɨ' e'san. Mɨrɨ awɨrɨ pʉra ma'kʉʉi, mɨrɨ nɨto' nɨtʉrʉ, mɨrɨ main pɨ' kʉrʉpo'.9

GSAM 201Papa uya main usemo'ka

GSAM 201.4Wapiyaro' inserʉ ekareei awonsi'kɨ Iyakon inserʉ ekareei tʉrawaso yau Papa uya Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ e'ma. 2,300 kaisa rɨ weyu pʉ'ra mɨrɨ nɨto' pɨ' eke e'ma. Papa uya tikin nan anʉmʉ'pʉ tʉrawaso kupʉnin pe tiwano' pe rɨ; tanporon nɨ tʉtʉsa' iya esi'pʉ Papa ena', tʉma'tan nɨto' a'ko pe nurɨne iko'mamʉ'pʉ, ‘ɨ'sɨ'mʉn nan koro'tawon ɨ'sɨ'mʉn kuru’.10 Mɨrɨ a'tai pata'pʉ tʉpo, 2 kapʉi pʉ'kʉ pona, Uri'san Ellen G. Harmon, Portland, Maine, 17 wʉipiya iwa rɨ pɨ' e'sen, Papa uya ipɨ' nenpoika'pʉ e'ma.

GSAM 202.1Portland yau iye'kupʉ'pʉ kon nɨtʉrʉ kon pɨ' ekare' tʉrawaso; Uri'san Haines, ipiya'pɨ yau Uri'san Harmon pɨ' papa nenpoika'pʉ, mɨrɨ nɨto' ton ekama uya mɨrɨ, to' nekama'pʉ upɨ' kasa rɨ.

GSAM 202.2Mɨrɨ a'tai Uri'san Harmon iyeri'sa' pɨ' eke utaimenkan. Wʉi ton pɨ' maimu pʉra, ekare' pɨ' kʉrʉpo'. Nɨtʉrʉ epuru uya ta'pʉ wayapaimɨ, tuna ke ipun a'sarutato' pokon pe, esi'pʉ itakuruui pe. Ta'pʉ iya, enwo'ne' winon itoro a'motasa' esi'pʉ, kami' winon kanan eke pe takuru'kenan, iyewantɨpu kanan takuru'kenan. Ta'pʉ iya inke pʉra kuru rɨ iko'manto' oton tukai' tʉusenuminkato' ekama pe, ima'tato' esi'pʉ ɨ'rɨ a'tai rɨ. Ipɨ' anomʉra' a'tai uko'man pʉra; ta'porin yau u'matʉ pɨ' uko'man. Kʉrʉpo' ekare' ton awonsi'kɨ iyeri'sa' maimu uya ipɨ' uyanin tʉrʉrʉ.

GSAM 202Uri'san Harmon papa nenpoika'pʉ wapiyaro' pe

GSAM 202.3Uri'san Harmon Uri'san Haines iwʉ' yau e'sen, awanakʉi', iwʉ' tau Papa apurɨ pɨ' to' esi'pʉ tʉtonpa kon pokon pe. 5 Uri'san tonpa kon e'san. Kon ɨpʉrema pʉ'ra, Uri'san Harmon maimu pɨ' ɨpʉrema; Papa uya ipɨ' auro'kanin A'kwarʉ enpoikasa', kon pɨ' tʉrʉrʉ nɨto', mɨrɨ pe ipɨ' nenpoika'pʉ.

GSAM 202.4Mɨrɨ pɨ' So'si epuru kon Portland yau Uri'san Harmon ekare' nɨtʉrʉ; kon pɨ' Papa uya main e'sen nɨtʉrʉ. 60 amʉ' pɨ' Portland yau ipɨ' ekare' nɨtʉrʉ. Papa uya ipɨ' e'miyatʉ, mɨrɨ pɨ' nenpoika'pʉ awonsi'kɨ ekare' nɨtʉrʉ. Inke rɨ uko'man nɨto' pɨ' eke pe kuru tʉusenuminkato' nonka'pʉ iya pen; ewakayu pe, ɨ'sɨ'mʉn pe rɨ te'se, Papa nanʉmʉ'pʉ pe te'to' uya ienari'pa'pʉ, maimu ke ekamato' tʉuya pe pʉra rɨ, tʉporo Papa uya tʉka'pon amʉ' wei'tɨto' pe. Ipɨ' nʉtʉrʉ: inserʉ ton auro'kanin, Papa iwano' wakʉ pata yau, uko'man awonsi'kɨ e'seru; mɨrɨ pɨ' emari'ma e'to' mɨrɨ non yau.

GSAM 203Papa nenpoika'pʉ wapiyaro' menu

GSAM 203.1Mɨrɨ rɨ ekare' mʉrɨ pɨ' Uri'san Harmon Portland yau So'si kon nɨtʉrʉ, ipɨ' nenpoika'pʉ ton pɨ' ekare'.

GSAM 203.2‘Urɨ ɨpʉrema a'tai, Papa meruntɨrʉ uyee'pʉ upona, pena i'tusa' uya pen kasa. Eseru pɨ' auro'kanin, non pʉra emari'ma. Kʉrai enna'poto' kon non yau nɨtʉrʉ, mɨrɨ rɨ pʉra enpoikasa'; main useta'pʉ: “Nɨtʉrʉ, nɨtʉrʉ pɨ' awɨrɨ.” Mɨrɨ yau menu enpoikasa': pɨ' wapiyaro' nɨto' menu, non pɨ' eke awonsi'kɨ iyekoro. Mɨrɨ menu yau Kʉrai enna'poto' kon mʉre pata yau nɨtʉrʉ, menu pe mʉre. Ipɨ' eseru ma'kʉʉi e'sen, inserʉ uya: “Anomʉra' a'tai eke pe ekaman nɨto'.” Mɨrɨ eseru uya menu ton mʉrɨ awonsi'kɨ amʉ' weyu pɨ' enpoikasa', mʉrɨ pɨ' pʉra uta'koro. Sises pɨ' awonsi'kɨ kon, ipɨ' menu mʉre pata yau nɨtʉrʉ, kon pɨ' uko'man. Amʉ' pɨ' uyanin, mʉre pata pɨ' emari'ma, nɨtʉrʉ: “Mɨrɨ eke pɨ' mʉre, mɨrɨ pɨ' kaisa nɨtʉrʉ.” Sises uya ipɨ' epuru uya mɨrɨ ton enpoikasa', eseru mɨrɨ pɨ' Kʉrai enna'poto' kon yau; kon pɨ' Hallelujah ekare'. Amʉ' pɨ' ma'kʉʉi uta'korosa', mɨrɨ menu pɨ' pʉra Papa uya mʉrɨ pɨ' nɨtʉrʉ, menu uta'korosa', kon pɨ' anomʉra' yau, Sises pɨ' pʉra nɨtʉrʉ, mɨrɨ pɨ' uta'koro, mʉre pata pʉra u'tu, non pe eke pɨ' i'tu. Papa maimu awonsi'kɨ eke yʉrʉ yʉrʉ, Sises enna'poto' wʉi awonsi'kɨ a'tai ekare'. Nurɨne te'san wakʉ ton uya mɨrɨ maimu i'tu'pʉ, ita e'kwa i'tu'pʉ to' uya; e'tane ɨri ton usenuminka'pʉ korʉme mɨrɨ awonsi'kɨ ka'ne'tai pe iyesi tukai'. Papa uya mɨrɨ a'tai ekamasa' a'tai, Papa A'kwarʉ anuku'pʉ iya upona'nokon; uyenpata kon uta'kwaka epiya'tɨ'pʉ, Papa kʉrore ke iye'wei'tɨ kon epiya'tɨ'pʉ, Moses enpata esi'pʉ kasa rɨ Sinaí Wʉpʉ poi iyu'tɨ'pʉ a'tai.’11

GSAM 204Papa nenpoika'pʉ pɨ' iye'to' a'tai Mrs. White iye'to' eseru ekaman nɨto'

GSAM 204.1Mɨrɨ eke nɨto' pɨ' ekare' tʉrawaso pʉ'ra, Papa A'kwarʉ e'ma nɨto' ton ekare'. Wapiyaro' pe Mrs. E. G. White (pena Uri'san Harmon) ene'pʉ uya 1852 October yau; mɨrɨ wʉi a'tai nenpoika'pʉ yau iyesi ene'pʉ uya 1 a'kʉra' entai. Mɨrɨ pɨ' 50 pe nenpoika'pʉ. Nɨtʉrʉ epuru kon ipɨ' nɨto' enpoikasa' a'tai, mɨrɨ nɨto' ton main pɨ' ekare'. I'se esi serɨ nɨto' ton ekamasa' uya eno'mato' to' uya pʉra apʉne rɨ, serɨ kasa iye'to' enne'sa' pʉra rɨ te'san esenuminkato' apʉne rɨ pe na'ne' wenai.

GSAM 204.2Nenpoika'pʉ yau ipɨ' 3 pe ekare' ‘Kʉrore!’; maimu rɨ pɨ' pʉra, iyekoro pɨ' nɨtʉrʉ. 4 katɨ 5 seken iwa rɨ yau ipɨ' iyeri'sa' pɨ' uyanin, mɨrɨ pe Papa uya ipɨ' e'miyatʉ eke; tʉron nɨ a'tai mɨrɨ yau rɨ iye'mʉ'sa'ka, iwʉ' tau itɨ tʉpʉta ke. Ipɨ' mʉrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ, ipɨ' e'to' ton; ipɨ' e'koro pɨ' enpoikasa'. Ɨsɨ pata yau rɨ iemiyatʉ katɨ ieme' esi e'tane, ɨnʉ' uya ipɨrinkato' pe pʉra kuru iyesi. Itenu ton tɨwɨrɨ uta'kokasa' esi, e'tane tʉtenu pi'kwa iya pʉra; i'pai a'runpa'sa' esi, ka'ta' tenu tʉsa' iya. Ɨ'rɨ rɨ ennin pen kasa pʉra iye'se, pori' pe iteseru esi, emʉ'se tʉron nɨ inke te'sen era'ma pɨ' iye'to' rɨken esi tʉron pe. Ise'netu'ka pʉra iyesi, e'tane imʉnʉ utɨto' e'tu'tu'ma esi tikin nan eseru yau. Iyenpata esi pori' pe, iyenpata pi'pɨ esi isuweyu pe te'pɨ'to' kasa rɨ.

GSAM 205Taniyeru enpoika'pʉ awɨrɨ

GSAM 205.1Iya erupatʉrʉ, meruntɨ epoka, awonsi'kɨ inserʉ Papa uya mɨrɨ pata'kasa' iya meruntɨ ekoneka; tanporo mɨrɨ Taniyeru uya Papa nenpoika'pʉ yau i'tʉrʉ'pʉ. Mɨrɨ wenai tikin sarɨ urɨ nonkasa' esi'pʉ, mɨrɨ eke Papa nenpoika'pʉ ene'pʉ uya, e'tane meruntɨ urɨ yau ko'mamʉ'pʉ pen; wakʉ pe umenu esi'pʉ rʉ'pʉ ena'pʉ a'moro pe urɨ yau, awonsi'kɨ meruntɨ pʉra uyesi'pʉ. Emiya awɨrɨ nɨ rɨ auya uya epuru awɨrɨ i'te'kama? Urɨ awɨrɨ meruntɨ nɨ ta'pʉ, eruparu nɨ rɨ urɨ yau ta'pʉ. Mɨrɨto' pe emiya enpoikasa' awɨrɨ mɨrɨ inserʉ pata'kasa' urɨ meruntɨ ekoneka, awonsi'kɨ iya uya, “Emiya Papa uya tikin nɨtʉrʉ'pʉ, i'nansi'ka'! Ereuta auya! Meruntɨ pe te'sen, meruntɨ pe te'sen.” Iya awɨrɨ e'kama'pʉ, urɨ meruntɨ ekoneka'pʉ, awonsi'kɨ uya, “Aiya, epuru, ekama; auya uya urɨ meruntɨ ekoneka'pʉ.”12

GSAM 205Enpoikanin nan uya ekareei

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D.

GSAM 205.2Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau i'tʉrʉ'pʉ pɨ' awonsi'kɨ, enpoikanin nan uya ekareei kʉrʉpo' nɨto' pe i'te'kama. Wapiyaro' ekareei M. G. Kellogg, M.D., winɨpaino; iya uya wapiyaro' Papa nenpoika'pʉ Michigan yau, May 29, 1853, Tyrone, Livingston County yau e'seporoto' yau e'kupʉ'pʉ ekama. Iya uya ekareei ta'ka:

GSAM 206.1Uri'san tonpa White Papa nenpoika'pʉ yau 20 minutu mɨrɨ 30 minutu pɨ' ta'pʉ. Iya Papa nenpoika'pʉ yau, tanporon kon ta'pʉ Papa kʉrore awonsi'kɨ Papa te'sen nɨto' enpoika'pʉ; ina koro'tau kon Papa A'kwarʉ ina yau meruntɨ pe ta'pʉ. Sapa' a'tai, 9 a'tai pɨ' ina e'seporoto' awonsi'kɨ emaimupa. Tonpa White, upapa, awonsi'kɨ Uri'san tonpa White emaimupa'pʉ, awonsi'kɨ urɨ emaimupa ta'pʉ. Mʉra'ta nɨ ta'pʉ, enpoikan nɨ ta'pʉ. Ina Papa awɨrɨ maimu pɨ' tʉrʉ'pʉ, e'tane iya Papa uya ina e'seporoto' Papa te'sen pe ekoneka, awonsi'kɨ Michigan yau tʉrawaso ekoneka. Uri'san tonpa White uya kʉrore pe “Kʉrore! k-ʉ-r-o-r-e-! k-ʉ-r-o-r-e-!” ta'pʉ, iya Papa nenpoika'pʉ yau pɨ' ta'pʉ; Tonpa White e'mʉ'sa'ka'pʉ awonsi'kɨ iya uya e'seporoto' yawon kon pɨ' tʉno'pʉ esi Papa nenpoika'pʉ yau ta'pʉ. Iya Papa nenpoika'pʉ eseru ekareei, iya Papa nenpoika'pʉ yau eruparu nɨ tʉrʉ'pʉ ta'ka, awonsi'kɨ iya uya iya kʉrʉpo'kai' te'san kɨ'ma'pʉ to' uye'to' pe irawɨrɨ iya kʉrʉpo'kai'. Mʉi'ma Drummond, mʉi'ma, awonsi'kɨ Suntaaka yau wapiyaro' weyu Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'sen pɨ' te'sen, iya Papa nenpoika'pʉ nɨ enpoikasa' yau mʉi'ma nɨto' uya i'tʉrʉ'pʉ ta'ka, awonsi'kɨ iya uya iya Papa nenpoika'pʉ ekoneka tʉrʉ'ne' ta'ka, iya kʉrʉpo'ka, awonsi'kɨ iya uya ekareei pɨ' nɨta. Mɨrɨ iya pɨ' nɨ ta'pʉ, iya uya kʉrʉpo'ka, iya uya iya iyeta nɨto' nɨta, iya wakʉ mʉnɨ, awonsi'kɨ iya uya, “Iya eruparu nɨ tʉrʉ'!” ta'pʉ.

GSAM 206.2Iya Papa nenpoika'pʉ yau eruparu nɨ tʉrʉ'pʉ ta'ka, awonsi'kɨ tɨwɨrɨ iya pɨ' ta'pʉ yau rɨ nɨ tʉrʉ'pʉ. Papa nenpoika'pʉ yau iya e'to' awonsi'kɨ iya e'to' pɨ' enpoika'pʉ. Papa nenpoika'pʉ e'tʉrʉ'pʉ ta'ka iya use'netu'ka'pʉ. Iya wapiyaro' eruparu tɨpʉrʉ, uritɨ, tʉrʉ'pe ta'pʉ, iya mana' eruparu mɨrɨ tonpa nɨ tʉrʉ'pʉ. Wapiyaro' eruparu anʉnsa' iya tʉpo, tu'ke minutu e'paka'pʉ iyakon eruparu anʉnto' iya rawɨrɨ; mɨrɨ iyakon eruparu uya itoro arʉ'tɨ'pʉ wapiyaro' kasa rɨ; mɨrɨto' pe 2 minutu e'paka'pʉ, awonsi'kɨ itosorʉwano eruparu tʉrʉ'pʉ. Iya awɨrɨ eruparu tʉrʉ'pʉ pɨ' uko'man nɨto' use'netu'ka'pʉ. M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., Dec. 28, 1890.

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Stowe, Vermont yau 1853 Tʉmon a'tai, Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau mʉi'ma uya ekonekan nɨto' enpoika'pʉ. Iya uya ekareei ta'ka:

GSAM 207.2Mʉi'ma ta'pʉ, awonsi'kɨ iya ekoneka'pʉ iya enpoika'pʉ yau mɨrɨ nɨto' e'ma nɨto' kʉrʉpo'ka. A'kwa pɨ' iya noni enpoika'pʉ; iya noni kʉrʉ, iya noni nɨ i'kɨrɨ'ma. Mɨrɨto' pe iya mana' awonsi'kɨ iya eruparu kʉrʉpo'ka, e'tane eruparu nɨ ta'pʉ. Mɨrɨ uya i'napairon enpoika'pʉ: iya nɨto' nɨ e'ma nɨto' e'seru mɨrɨ, nɨto' eseru uya nɨ enpoika'pʉ. F. C. Castle.

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Mɨrɨ ekareei nan iya Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau ekonekan nɨto' e'seporoto' yau, So'si epuru James White iwʉ' Monroe Street, Rochester, N.Y., June 26, 1854, yau tʉrʉ'pʉ:

GSAM 207.4Urɨ 17 wʉipiya pe uyesi'pʉ. Urɨ iya kʉrore maimu “K-ʉ-r-o-r-e!” ta'pʉ kʉrʉ'ne' pe enupɨkɨrɨ. Mɨrɨto' pe iya non yau e'pɨrinka'pʉ, nɨ tʉrʉ'pʉ, e'tane tʉrʉ'ne' pe e'pɨrinka'pʉ, awonsi'kɨ tʉrʉnin uya iya tʉrʉ'pʉ. Mʉi'ma 2 eporosa' kon, tikin ukɨi'pansa' warawo' awonsi'kɨ tikin moine. Tonpa White iya kʉrʉpo'ka iya ekoneka' pe, iya ekoneka'pʉ. Wanamari iya maimu yau mʉrɨ, e'tane iya maimu ta'ka, e'tane Dr. nan uya “Iya eruparu nɨ tʉrʉ'!” ta'ka. Iya mana' kʉrʉpo'ka iya maimu yau, eruparu pɨ' tʉrʉ'ne' enpoika nɨ tʉrʉ'pʉ. Mɨrɨto' pe iya tʉrʉ'pʉ, Papa nenpoika'pʉ yau, Kareta kʉrore pe ipɨ' tʉrʉ'pʉ, kareta pana ton rawoika'pʉ iya tikin imaimu apai tʉron imaimu pona, imaimu ekama'pʉ iya ipoken rɨ, e'tane itenu ton esi'pʉ ka' winɨkʉi', kareta winɨkʉi' pʉra.

GSAM 208.1Iya 7 kaisaron paran amʉ' u'matʉ esanon enpoika'pʉ. Mɨrɨto' pe iya Papa uya wakʉ kon kʉrore enpoika'pʉ, iya kʉrore maimu urɨ nɨ tʉrʉ' awɨrɨ pɨ' ta'pʉ. Mɨrɨ nɨto' ton awɨrɨ urɨ ekareei tʉrʉ'pʉ. So'si epuru D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., Feb. 8, 1893.

GSAM 208Mrs. Drusilla Lamson

GSAM 208.2Mɨrɨ ekareei nɨto' Mrs. Drusilla Lamson uya ta'ka; iya So'si epuru Lamson e'se no'pʉ rʉ'pʉ, Clifton Springs, N.Y., mʉi'ma iwʉ' enupɨkɨrɨn. June 26, 1854 e'seporoto' awɨrɨ iya uya ta'ka:

GSAM 208.3Urɨ e'seporoto' enupɨkɨrɨ, mɨrɨ uya enpoika'pʉ; Tonpa White uya pɨ' ta'ka, Uri'san tonpa White Papa nenpoika'pʉ yau eruparu nɨ tʉrʉ'pʉ, e'tane mʉi'ma isan urɨ nɨ enupɨkɨrɨ. Iya Mʉi'ma Fleming pe na'kɨ esi'pʉ, apʉne pʉra iya esi'pʉ mʉi'ma kɨ'mato' tɨwɨrɨ usenumenkan nɨto' iwano' pe. Iya mɨrɨto' pe iya nɨ ta'pʉ. Iya enpoika iya ekoneka'pʉ, awonsi'kɨ wanamari yau eruparu ma'kʉi nɨ enpoika'pʉ. Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., March 9, 1893.

GSAM 208.4Mɨrɨto' pe awɨrɨ ta'kasa' e'seporoto' yau ta'pʉ uya ekareei ta'ka:

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5Urɨ enpoika pɨ' tʉrʉ'pʉ David Lamson awonsi'kɨ Mrs. Drusilla Lamson ekareei, Mrs. E. G. White Papa nenpoika'pʉ yau mʉi'ma uya iya ekoneka'pʉ, June 26, 1854. Urɨ mɨrɨ e'seporoto' yau ta'pʉ, awonsi'kɨ ekonekan nɨto' enpoika'pʉ. Tonpa awonsi'kɨ uri'san Lamson maimu uya e'kama. Mɨrɨto' pe uya nɨta, Mʉi'ma Fleming awonsi'kɨ mʉi'ma pɨ' iya ekoneka'pʉ. Mrs. White tʉrʉ'pʉ, Kareta maimu e'kama'pʉ. Mʉi'ma Fleming a'kwa kʉrʉ, iya maimu awɨrɨ tʉrʉ'pʉ, eruparu uya iya pɨ' ta'ka yau nɨ ta'pʉ. Mɨrɨ a'kwa apo' e'tɨtɨtɨma'pʉ pen, rʉ'kwɨ rɨ nɨrɨ. Mɨrɨto' pe Dr. iya, “Mɨrɨ nɨto' pe nɨ tʉrʉ, iya yau eruparu nɨ ta'!” ta'pʉ. David Seeley, Fayette, Iowa, Aug. 20, 1897.

GSAM 209Emiya awonsi'kɨ uri'san A. F. Fowler

GSAM 209.1Mɨrɨ ekareei nan Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau ekonekan nɨto' awɨrɨ, Waldron's Hall, Hillsdale, Mich., February 1857. Mʉi'ma Lord, Hillsdale mʉi'ma, 50 wʉipiya tʉrawaso tʉrʉ'pʉ; mɨrɨ nɨto' awɨrɨ ekareei ta'ka:

GSAM 209.2Ina ta'pʉ, February 1857, Uri'san tonpa E. G. White Waldron's Hall, Hillsdale yau Papa nenpoika'pʉ. Mʉi'ma Lord ekoneka'pʉ, awonsi'kɨ iya, “Iya ewan ena'pɨ tʉrʉ, e'tane eruparu nɨ tʉrʉ. A'kwa pe te'sen, e'tane mana' nɨ tʉrʉ; urɨ nɨ enpoika iya nɨto'.” A. F. Fowler, Mrs. A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., Jan. 1, 1891.

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Mɨrɨto' pe mɨrɨ Papa nenpoika'pʉ awɨrɨ ekareei:

GSAM 209.4Urɨ ta'pʉ Uri'san tonpa White Waldron's Hall, Hillsdale yau Papa nenpoika'pʉ yau. Mɨrɨ ekareei tʉrʉ'ne' awɨrɨ, urɨ Dr. maimu e'kama iya Papa nenpoika'pʉ yau iya nɨto' “urɨ e'kama nɨ kʉrʉpo'ka.” Iya, “Mɨrɨ yau kʉrore nɨto' ta'.” C. S. Glover, Battle Creek, Mich., Jan. 19, 1891.

GSAM 209Emiya awonsi'kɨ uri'san Carpenter

GSAM 209.5Mɨrɨto' pe mɨrɨ nɨto' awɨrɨ itosorʉwano ekareei:

GSAM 209.6Ina enpoika pɨ' tʉrʉ'pʉ Waldron's Hall, Hillsdale, Mich., February 1857, Mrs. E. G. White Papa nenpoika'pʉ yau. Mɨrɨ iya nɨto' yau Mʉi'ma Lord uya ekoneka'pʉ, awonsi'kɨ ina uya iya maimu eta'pʉ anna' mɨrɨ nɨto' awɨrɨ iya usaurokʉ'pʉ a'tai, Tonpa awonsi'kɨ Uri'san Fowler maimu ta'kasa' ke. W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., Aug. 30, 1891.

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Mɨrɨto' pe Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau ekonekan nɨto' Buck's Bridge, St. Lawrence County, N.Y., yau ta'pʉ:

GSAM 210.2June 28, 1857, urɨ Wapiyaro' pe Uri'san tonpa Ellen G. White Papa nenpoika'pʉ enpoika'pʉ. Urɨ Papa nenpoika'pʉ apurɨn nɨ ta'pʉ; e'tane mɨrɨ nɨto' pɨ' uya enpoika'pʉ iya Papa uya tʉrʉ'pʉ. Iya eruparu tʉrʉ mɨrɨ nɨ enpoika, wapiya umiya' tʉrʉ'pʉ uya ipɨtɨ pona, inke rɨ itoro ton e'mʉ'sa'ka pʉra iyesi i'tuto' pe uya, iyeri'sa' ka'pon kasa rɨ. Mɨrɨto' pe umiya' tʉrʉ'pʉ uya ita pona, iya nʉnʉ' pɨ' i'kɨrɨ'ma, awonsi'kɨ iya eruparu nɨ tʉrʉ'pʉ, i'kɨrɨ'ma iya tʉrʉ'ne' pe tʉrʉ'pʉ. Urɨ iya mʉra'ta pe 10 minutu tʉrʉ'pʉ, emiya eruparu nɨ tʉrʉ'ne' kon yau iya use'netu'ka'pʉ. Mɨrɨ a'kwarʉpɨ'nin nɨto' ensa' uya tʉpo, iya Papa nenpoika'pʉ esi Papa winɨpaino tukai' apurɨ'pʉ uya tɨwɨrɨ, tikin nan rɨ nɨrɨ ikasima'pʉ uya pen. D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., Feb. 4, 1891.

GSAM 210Mʉi'ma A'kwarʉ tʉrʉ'pʉ, Papa nenpoika'pʉ kʉrʉpo'ka

GSAM 210.3Urɨ mʉi'ma ekonekan nɨto' enpoika'pʉ Parkville, St. Joseph County, Mich., Jan. 12, 1861.

GSAM 210.4Mrs. White Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'sen e'seporoto' iwʉ' yau tʉrʉ'pʉ, amʉ' pɨ' ta'pʉ; iya ekareei e'tʉrʉ'pʉ pɨ' Papa uya iya meruntɨ ekoneka'pʉ, awonsi'kɨ iya e'pɨrinka iwano yau Papa nenpoika'pʉ. Mʉi'ma Brown ta'pʉ, ewan pɨ' te'sen, meruntɨ pe, A'kwarʉ A'kwarʉ tʉrawaso te'sen. Iya, Mrs. White Papa nenpoika'pʉ A'kwarʉ tʉrawaso te'sen tʉrawaso ke ta'ka, awonsi'kɨ iya Papa nenpoika'pʉ yau iya e'seporoto' pe, iya uya iya enpa'ka Papa nenpoika'pʉ yapai 1 minutu yau ta'ka. Amʉ' uya Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau iya nɨto' enpoika kʉrʉpo'ka. Mʉi'ma eporosa' pɨ' nɨ kʉrʉpo'ka, iya ekoneka pɨ' nɨ e'tʉrʉ'pʉ, iya nɨ tʉrʉ'ne' pe yentai, iya tʉpʉrʉ, awonsi'kɨ iya ewan ena'pɨ tʉrʉ'pʉ. So'si epuru White uya, “Mʉi'ma, iya nɨto' ekareei?” ta'pʉ. Iya, “Eruparu nɨ tʉrʉ'!” ta'pʉ, awonsi'kɨ iya pɨ' mɨrɨ iwʉ' tʉrʉ'pʉ. Iya apurɨ tʉrʉ'pʉ kon uya iya, “Mɨrɨto' pe eporoso' awɨrɨ, mɨrɨ uri'san enpa'kakɨ Papa nenpoika'pʉ yapai.” Iya nɨ tʉrʉ'pʉ, iya iwan kʉrʉ'kato' tʉrʉ'pʉ, e'tane iya nɨ eporosa' tʉrʉ'pʉ: “Mʉi'ma, mɨrɨ nɨto'?” Iya, “Papa rɨ nɨto' enpoika; urɨ i'napairon pe mɨrɨ iwʉ' yentai ta'ka.” Mɨrɨto' pe iya e'tʉrʉ'pʉ.

GSAM 211.1Mɨrɨ A'kwarʉ iya A'kwarʉ tʉrawaso te'sen pe tʉrʉ'pʉ, Mrs. White Papa nenpoika'pʉ yau Papa uya meruntɨ tʉrʉ'pʉ nɨ rɨ e'reuta'pʉ, Kʉrai a'tai A'kwarʉ uya mʉra'ta ekoneka'sa' kon nɨ rɨ ereuta'pʉ. Iya uya, “Auya enna mɨrɨ, ina e'tai yentai mɨrɨ uya ina i'kɨrɨ'ma?” ta'pʉ.13

GSAM 211.2Mɨrɨ nɨto' Taniyeru enpoika'pʉ nɨto' ke. Papa A'kwarʉ awɨrɨ iya Papa nenpoika'pʉ yau Chaldeans ta'pʉ, iya A'kwarʉ nɨ enupɨkɨrɨ; iya kʉrʉ'ne' pɨ' tʉpʉrʉ'pʉ awonsi'kɨ “to' apʉrʉmʉ'pʉ to' e'so'nanto' pe.”14

GSAM 211Uri'san Harmon iya Papa nenpoika'pʉ ekareei tʉrʉ'ne' kon awɨrɨ

GSAM 211.3Iya wapiyaro' Papa nenpoika'pʉ tʉpo, tikin suntaaka kaisa rɨ e'paka'pʉ a'tai, iya papa iwʉ' e'seporoto' yau Uri'san Harmon iyakon Papa nenpoika'pʉ, iya uya mɨrɨ nɨto' amʉ' awɨrɨ e'kama ta'ka. Iya nɨto' ekoneka'pʉ, iya uya Papa ekareei e'kama nɨto' nɨ enpoika'pʉ. Iya uko'man nɨto' nɨ ta'pʉ, iya pɨ' mɨrɨ a'tai e'tʉrʉ'pʉ, iya wʉipiya 17 ta'pʉ, uri'san pɨ' pʉrʉ, meruntɨ nɨ ta'pʉ, amʉ' mɨrɨ nɨ enupɨkɨrɨ, awonsi'kɨ iya mɨrɨ tonpa pɨ' nɨ rɨ e'tʉrʉ'pʉ. Iya tɨwɨrɨ emaimupa'pʉ awonsi'kɨ anomʉra' a'tai, iya uya mɨrɨ nɨto' kʉrʉpo'ka, awonsi'kɨ mɨrɨ panaman nɨto' amʉ' pɨ' meruntɨ pe e'tʉrʉ'ne'. E'tane a'kwa iya nʉkupʉ oton pɨ' enpoikanin usensima'pʉ pen, awonsi'kɨ inserʉ maimu pɨ' iya uya, “Amʉ' awɨrɨ uya enpoikasa' e'kama.”

GSAM 212.1Mɨrɨ nɨto' yau Uri'san Harmon e'tʉrʉ'pʉ, iya papa iwʉ' e'seporoto' iyakon ta'pʉ. Mɨrɨ e'seporoto' yau tanporon kon iya awɨrɨ emaimupa'pʉ; iyakon iya uya Papa tʉrʉ'pʉ, awonsi'kɨ iya Papa uya tʉrawaso pe tʉrʉ'pʉ. Emaimupa yau mʉra'ta kʉrʉ'ne' iya awɨrɨ ta'pʉ, awonsi'kɨ iya pɨ' iya uya a'kwa kʉrʉ'ne' pe enpoika'pʉ, kʉrore a'kwa ke iya awɨrɨ eporosa', iya meruntɨ tʉrʉ'pʉ, awonsi'kɨ iya Sises awonsi'kɨ inserʉ nan awɨrɨ ta'pʉ. “Amʉ' awɨrɨ uya enpoikasa' e'kama” iyakon ta'pʉ. Iya awɨrɨ emaimupa'pʉ, iya uya, Papa ekareei e'kama nɨto' yau iya kʉrore nɨ te'sen namai'. Inserʉ uya ta'pʉ ipɨ', Papa uya iya emaimupa eta'pʉ awonsi'kɨ, iya emotaika e'kupʉ yau, e'netʉ ke Papa uya iya kota'mato' oton. Inserʉ iya uya, “Itekare tʉrʉ'ne' pe e'kama, awonsi'kɨ enuripʉ yentai meruntɨ pe te'sen, mɨrɨto' pe uko'man nɨto' ye' eperu ina'to' auya oton, awonsi'kɨ uko'man nɨto' tuna'kwaai tʉu'tɨsen ensito' auya oton.”

GSAM 212Uri'san Harmon Poland, Maine yau e'tʉrʉ'pʉ

GSAM 212.2Uri'san Harmon uya Papa nenpoika'pʉ, iya Poland, Maine yau e'kama pɨ' tʉrʉ'pʉ. Itosorʉwano Papa nenpoika'pʉ tʉpo iyakon weyu, tanporon kon uya iyepʉ i'tu pʉra, iya awi'kɨri epuru iya papa iwʉ' awɨrɨ eporosa', Poland yau iya tʉrʉ'pʉ. Iya yau e'seporoto' ekoneka'pʉ, awonsi'kɨ iya Papa nenpoika'pʉ e'kama'pʉ. Hazen Foss,15 Iya nɨto' yau e'tʉrʉ'pʉ, e'seporoto' yau nɨ eporosa'pʉ; e'tane iya nɨnʉ' e'te'kama, awonsi'kɨ iya maimu kʉrʉ'pʉ. Iya, “Papa nenpoika'pʉ iya nekama'pʉ esi uyena' enpoikasa' kasa rɨ, 2 ka'pon amʉ' uya tikin nɨto' ekamato' kasa rɨ.” Iyakon weyu iya Uri'san Harmon eporosa', awonsi'kɨ iya uya, “Panaman nɨto' tʉrʉ'ne' pe e'kama, awonsi'kɨ Papa uya auya panaman nɨto' tʉrʉ'pʉ, mɨrɨ Papa uya ɨnonkato' oton pen.” Amʉ' awɨrɨ iya uya, “Iya nɨto' pe Papa uya mɨrɨ panaman nɨto' tʉrʉ'pʉ.” Iya kuru enupɨkɨrɨ, iya Papa nenpoika'pʉ yau panaman nɨto' iya yau “kʉrʉpo'kasa'” ta'pʉ.

GSAM 213.1Mɨrɨ a'tai awɨrɨ Uri'san Harmon tʉrawaso New England non piya'pɨ yau, pata awɨrɨ tʉrʉ'pʉ, Papa uya iya enpoikasa' e'kama'pʉ. Tɨwɨrɨ iya Papa nenpoika'pʉ yau, iya uya pata awɨrɨ e'kama'pʉ, awonsi'kɨ iya uya iya yentai nɨto' enpoika'pʉ. Iya panaman nɨto' ton esi'pʉ ipan pe to' esereme'to' pe, Kʉrai uyepʉ a'kwarʉ pe rɨken tukai' usenupan nɨto' awɨrɨ utɨn nan iwano' pe, awonsi'kɨ tanporon kon iya iyakon nɨto' kʉrʉ'ne' pe tʉrʉ'pʉ.

GSAM 213.2Iya iya nɨto' awɨrɨ ta'ka: “Koro'tau amʉ' tʉrawaso nɨ tʉrʉ'pʉ, awonsi'kɨ to' nɨ rɨ iya nɨto' kʉrʉpo'kasa' kon nɨta'pʉ. Papa uya mɨrɨ nɨto' urɨ Papa nenpoika'pʉ yau enpoika'pʉ, awonsi'kɨ iya nɨto' pɨ' nɨ te'san kon awɨrɨ iya tʉrʉ'pʉ; e'tane koro'tau kon iya ekareei nɨ kʉrʉpo'ka'pʉ, awonsi'kɨ iya uya urɨ non nɨto' ke ta'ka. Kʉrai enna'poto' enupɨkɨrɨ te'san maimu pe uya urɨ mʉra'ta nɨto' pe ta'ka, awonsi'kɨ to' uya urɨ ekama'pʉ kasi pe mʉra'ta nɨto' epuru pe, tʉron kon uya ɨri pe kuru rɨ; mɨrɨ nɨto' uya kʉrʉpo'ka tʉrawaso tʉrʉ'pʉ.”16 Mɨrɨ nɨto' awɨrɨ iyakon kareta piya'pɨ yau ina pɨ' enpoika.

Notes

  1. Deuteronomy 4:34, 35. ↩
  2. Psalm 106:21, 22. ↩
  3. Ephesians 4:8-15. ↩
  4. Mark 16:17, 18. ↩
  5. 1 Corinthians 1:4-8. ↩
  6. Isenpoikasa' 12:17. ↩
  7. Isenpoikasa' 19:10. ↩
  8. 1 Tesaroni'ka 5:5, 19-21. ↩
  9. Kʉrai So'si yau Pu'kena' amʉ' auro'kanin A'kwarʉ nɨto' ton, So'si yau Pu'kena' amʉ' awɨrɨ kareta, 120 kareta pe, Kareta e'menukato' iwʉ' pɨ' kʉrʉpo'. ↩
  10. Hazen Foss pɨ' enpoikasa'. Kareta piya'pɨ 11. ↩
  11. Iye'kupʉ'pʉ Kareta, pp. 14, 15. ↩
  12. Taniyeru 10:8, 17-19. ↩
  13. Mataiyo 8:29. ↩
  14. Taniyeru 10:7. ↩
  15. Kareta piya'pɨ 11 enpoika. ↩
  16. Early Writings, p. 22. ↩

Note

Back