Uidhal 8 — Mes Bi·sani Bia Cha·ani
GSAM 134.1“Saksa mande dal·gipa cha·ani dakaha, aro bang·agiparangko okamaha; aro cha·ani somoio nokkolko watate, okamgiminrangna aganaha, ‘Re·babo; maina pilak bosturang da·o tariaha.’”1
GSAM 134.2“Mes Bi·sani bia cha·anio okamgiminrangara kusi ong·a.”2
GSAM 134.3Cha·aniara salni bon·kamgipa cha·ani ong·a. Ia mesokanioba cha·anina changgittam okamani donga. Ia mesokaniko Mati 22:1-7 o agangipa ‘salni cha·ani’ okamgipa kattarang baksa mel·atna nangja. ‘Salni cha·ani’ara salni nalsao cha·ani ong·a. Salni cha·anina okamgiminrangni mesokanio, okamgiparangko ‘namgijagipa dakbewal’ dakaha aro so·otaha, aro raja-ni depanteba so·otako man·aha ine an·ching ma·sia. Okamani watgipa raja, ua so·giparangko nisiataha aro uamangni songjinmako wa·alaaha.
GSAM 134.4‘Salni cha·ani’ okamgiparangni mesokani, skanggipa okamanko je anggija ra·giparangni obosthako mesoka. Ua mesokani Kristoni nama kattako je anggija ra·giparang, aro uko aro uni watatgiparangko so·giparangni janggioba chu·sokgiminrangko nambee mesoka. Gitel ua a·songni kosako sipai dolrangko watataha; uamang ua so·giparangko nisiataha aro uamangni songjinmako wa·alaaha—Jerusalem.
GSAM 134Cha·anina Okamani
GSAM 134.5Ia mesokanioba cha·anina okamaniara mamung sing·anigri ‘Mes Bi·sani bia cha·ani’ni gimin ong·a. Ua ‘bia cha·aniona’ okamgiminrangna pattiani agana. Bia cha·aniko bia ka·ani ja·mano dakenga. Mes Bi·sani bia ka·ani Uan re·baenggipana skang ong·a; maina an·ching skangni ja·mano nikaha, Kristoba bon·chota re·baaon, ua ‘bia ka·anioni re·bapilba’gen.3
GSAM 135.1Uni gimin, bia cha·anina ia okamniara Parape·a 14 o donggipa Skanggipa Salgini s·greni aga·ata kat baksa aro dasa gadangni odhaini somoiko aganani baksa apsan ong·na nanggen; uarangni gimin skang aganmanaha. Lukni seani gita, cha·anina skanggipa okamniara okamgiminrangona ong·aha. Okamgiminrangara sawarang?—Kristoni nama kattako knaani aro ra·chakgiparang. Uamang Kristona ka·sa aro uni gnigipa re·baaniko uamangni ka·dongani chu·sokani gita ka·sa ine agana. Uni gimin, okamni skanggipa uamangona ong·na nangjama? Sastro donggipa aro Mesiani re·baaniko sengenga ine agangipa Jihudirangna nama kattako skang aganna nanggimin gita,4 Kristoni gnigipa re·baani kattara an·tangko uni ja·rikgiparang ine agangipa aro uni re·baaniko ka·sagiparangona skang aganako man·aha.
GSAM 135Okamgiminrangna Cha·anina Okamani
GSAM 135.2Cha·anina skanggipa okamniara okamgiminrangona ong·a, uni gimin mondolirangona re·angna nanggen. Da·ode, Kristoni sepangbaenggipa re·baaniko 1833 oni 1844 ni bolrang ritim chengani somoiona mondolirangni gisepo aganaha, aro ua mondolirangni dangdikgiparang bang·bea iako dakchakaha. William Miller an·tangni Kristoni sepangbaenggipa re·baanini gimin skiani gita seani skanggipa changan Brandon, Vt. o donggipa Baptistni songbado ong·aha. 1844 ni Aprilona, uara aro uni dakchakgiparangni kamrangde ua somoini mondolirangni rongtalgipa nokrang ba mondolirangni man·gimin meting nokrangni gisepo bang·bate ong·achim.
GSAM 135.3Gipi Himes, Gipi Millerni 1844 ni bolbijak cha·ani somoiona kingking kamni gimin indake agana:
GSAM 135.3“Ua pilak dolrang aro torom dolrangni gisepo kam ka·aha, uamangni dakbewal ba niamrangko pe·gija, maina dingtang dingtang toromni nangrimani manderang an·tangtangni biapo dongna aro apsan somoio uamangni Rajani re·baanina tarina man·gen ine bebera·aha.”
GSAM 135.4Gipi Himes an·tangni aro Gipi Millerni apsan kamni gimin aganengon, gipinba indake aganaha: “An·ching aro an·chingni jonggiparangna, Re·baani skianiko aganengon, uamangni nokrangko oe on·gipa bang·a dangdikgiparang aro mondolirang, bon·kamgipa bilsina kingking an·ching baksa apsan kam ka·aha”—1844 bilsi.
GSAM 136Aga·ata Katna Oe·gimin Dog·rang
GSAM 136.1An·tangni kam aro uni gita gimin William Miller indake aganaha:
GSAM 136.1“Kristoni gnigipa re·baanini skianiko dolrangni kosaksa aganataona, angna dog·rang oe·aha, uni gimin angna on·gimin okamanirangoni bang·gijakosan ra·chakna man·aha.... Anga je biapoba ong·oba, mondolini dal·gipa ka·sagipa, on·kangagipa, aro janggi donggipa manderang ia gita aganako man·gipa skianirangko namen ra·chakaha; indiba a·gilsakni manderang, Pharisi, an·tangni gisikni gita dakgipa, gaora de·gipa, rasong cha·gipa aro an·tangnasan chanchigipa manderang Kristoni gnigipa re·baanini skianiko kal·mikka aro kal·stura.”
GSAM 136.2Re·baani aga·ata katni gita gimin, D’Aubigné Toromni gital dakani-ni gimin agangipa kattako uano ba aganna man·a—ia “gisikni niamni bimungo chu·sokaha. Uni skigipara Isolni katta, jokatanina bebera·ani, aro silrangna Rongtalgipa Gisik ong·aha; aro ia apsan cholrangchi a·gilsakni pilak bosturangko ra·chakjaha.”
GSAM 136Dal·gipa Gital Dakani-ni Chipakore
GSAM 136.3Re·baani aga·ata katko aganmaniani ja·mano ong·gipa gital dakanirangni gita Portland, Maine, Casco ramani Kristian mondolini nokgipa L. D. Fleming indake aganaha:—
GSAM 136.4“Uni [Wm. Millerni] skianirangchi ka·donganiara dal·gipa chanchibewal aro ka·dingdinggijaniko nangatgipa ong·a, aro anga nikgimin pilakni gisepo dal·gipa gital dakani ong·genchimoba, uano ka·dingdinggipa mikrakatani bang·gija. Ua songni me·a manderangko namen rim·aha. Uni gita ong·aniko dakgipa iako dakaha: Jonggipa Miller Gisikni tonualko, jakgitel aro ma·ek ong·e, ra·e uni matsramgipa chukko be·en gitchakgipa ka·tongo donaha, aro ua den·a! Ian pilak ong·a. Ia dal·gipa silni chukni mikkango bebera·gijanian ga·akaha, aro pilakna apsan ong·e jokatani skiani ran·aha. Bebilgipa pangdengani biaprang gimaaha, aro Babelni badinggirang aiao inmanaha. Angna indake nikama je, ia gital dakaniara da·ni somoio nikgimin pilak gital dakanirangni gisepo watatgiparangni somoio ong·gipa gital dakanirangna namen sepang.”
GSAM 137Richmond, Me. O Mande Saksa-ni An·tangni Nikaniko
GSAM 137.1Re·baani skiani agananichi baksa re·angipa gital dakani kamni mesokanina, ua cholonona baksao kam ka·gipa saksa-ni saki seani-ni aganbo. Richmond, Me. o Freewill Baptist mondoli 30-ko mesokgipa ja gittam gittamo ong·gipa metingko aganengon, ua indake aganaha:—
GSAM 137.2“Anga toromni biapona napangon, nokni ja·rikgipa bakni skiani biapni sambao asonggipa Gipi Rollins chakatpila indake aganaha, ‘Jonggipa White, angni sepango ia biapo asongbo.’ Skiani ja·mano kattarang aganna gita jakgitelaniko on·aha, aro anga Kristian janggi aro Kristoni gnigipa re·baanio kakketgiparangni cheanian gimin jakgitel aganaha. Bang·a ku·rang, ‘Amen! amen!’ ine chrikaha, aro ua dal·gipa manderangni bang·giparang mikchianiko dakaha.... Ua metingni bon·kamaona sepangon, angni on·aniko man·e, Gipi Rollins chakatpila indake aganaha: ‘Angni jakrao asonggipa Jonggipa White da·a wal Reed meting nokona an·chingni Gitel Jisu Kristoni gnigipa re·baanini gimin agangen. Jonggiparang, re·babo aro an·tangtangan knabo. An·ching pilakna dongchakna chu·onga biap donga. Jonggiparang, re·babo; ia kattarangko knaaniara darangnaba namgijagipa ong·jawa....’ Uni jonggiparangni bang·giparang songjinmani metingoni ong·katanggen aro angko knana samsa 3 mile re·anggen ine ua namen ma·siaha; aro uamangni nangchapgipa kamni meting gimaanggen. Apsan dakaha. Dangdikgiparangni bak brioni bak gittam aro watatgiparangni bang·giparang ong·katangaha, aro Reed meting nokara ru·utgijan manderangchi gapaha. Angni agananiara Mati 24 ong·achim. Isolni Gisik angna dal·gipa jakgitelaniko on·aha. Ka·donganiara aiao inmanbegipa ong·achim.”
GSAM 137.3“Kristianrang an·tangtangko chu·gimik Isolna on·kangate tarigipa ong·china, aro papirang Kristoko am·china aro Mande Ni Depante re·baana tarigipa ong·china ge·etanichi angni aganani bon·on, Isolni bil angni kosako inditan re·baaha je, skiani biapko jakgni niatgipa jakrangchi an·tangko rim·na nangaha. Ua namen serikgipa somoi ong·achim. Kristogri gimaenggipa papirangni obosthako niengmitingo, anga uamangna mikchiani baksa changni chang indake okamaha, ‘Papigipa, Kristona re·babo, aro ua rasongchi parakako man·genon jokatako man·bo. A·selgipa papi, ru·utna skang re·babo. Papi, a·selgipa papi, re·babo.’”
GSAM 138.1“Ua biapara namen serikgipa ong·achim. Dangdikgiparang aro manderang mikchaaha, mitam ku·rangchi mikchaaha. Papiko okamni bon·kamao, pilak tom·gipa manderangni gisepo dal·gipa groaniko knatim. Anga odhaiko talate aro ge·etaniko agane ora gni ja·mano kingking chadengaha, aro angni ku·rangara sengaha. Anga agananiko bon·ate ua ka·sabegipa manderangna gam·e mikchaaha, aro ua ning·tugipa gisikni nanganiko Isol an·tangni bebeko papirangna aganprakchina okamgimin mandesan u·ia. Salko 9 ong·ahachim; gipinrangna aganna gita jakgitelaniko on·genchimode, metingara walni jatchio kingking re·anggen. Da·o donggipa ka·tongo dal·gipa gisikchi bon·kamanian namgipa ong·achim, indiba pilakan Gitelni palo chanchina gita man·mitingo bon·kamjawa. Unikode, anga tom·gipa manderangni gisepo jemangan ang baksa bi·anio bak ra·gen aro ka·sachakanini singhasonona on·atako man·na aro Jokatgipako uni gnigipa re·baani somoio kusi baksa grongna tarigipa ong·china nangnikachim, uamangko chakatchina okamaha. Ua dal·gipa nokni pilak mande, anga ja·manode biaprangni manderangchi knana man·aha gita, chakataha. Bi·ani ru·utgijan bon·ode, metingara bon·aha.”
GSAM 138.2“Apon salo anga songjinmana re·bapilaaha, aro ua Freewill Baptist ja gittam gittamo ong·gipa metingni bak 8-oni bak 7 manderang ang baksa re·baaha. Sakantian mejalo re·anggunade nikgimin rasongni metingni gimin aganengachim.”
GSAM 138Gipin Biaprangna Aga·ata Katna Okamani
GSAM 138.3“Somoiko dondimitingo, ua ja gittam gittamo ong·gipa metingni pilak mondolirangni gisepo skiani aganna anga sawalni somoiko dakgen ine tik ka·ani dakna watatgiparang aro dangdikgiparang angko uamang baksa bak ra·china okamaha; uamangni miting nokrangara namen dal·gipa ong·achim. Ua somoio Februaryni gisik ong·achim, aro an·chingna metingona re·bagiparangna namgipa chol on·gipa, chakchikgipa salni gari-rangni re·ani somoio anti 6 mangmang dongaha ine tik ka·aha. Anti 6 somoio angni kamna dal·gipa biaprangni 12-ko baseaha. Anga skiani 10 on·na nanggen, aro uaara antiantion chang 20 aganna nanggen. Uni gimin anga antiantion salni baksa mangmang dongaha; ua salko anga gipin meting biapona 15 ba 20 mile re·angna namen nanggipa ine nikaha.”5
GSAM 139Rit-chas Manderang Jokatako Man·aha
GSAM 139.1Re·baani skiani agananiko ja·mano pilak biaprangon gital dakani aro bang·a manderangni jokatako man·ani ong·aha, aro Jihudi bilsini 1843-ni bon·kamani (March 21, 1844) sepangbaani somoio ian bate nika. Ua sin·kario seani saksa an·tangni songjinma—Victor, N.Y.—o skanggipa chang Re·baani gimin knaaha; aro bilsi 12 donggipa ong·genchimoba, ma·sie man·gimin gita Gnigipa re·baani bebera·aniko ra·chaka. Manderangni kosako ong·gipa gisikni nanganiara, metingrangosan ong·aijaha, pilak biapoba namen serikgipa ong·achim. Ua somoio Victorara manderang 200 donggipa songjinma mangmang ong·achim, indiba a·song chatchina mangmang manderang gapa dongachim. Ua songjinma chonchonggipaon dakgimin metingrangni ja·mano jokatako man·gimin 500 manderang donga ine aganaha.
GSAM 139Methodist Bilsini Ki·tapni Saki
GSAM 139.2Re·baani aga·ata katni ja·mano re·baenggipa gital dakanirangni dal·gipa chibimani gimin Methodist Bilsini Ki·tap-o indake nikna man·a, “1840 oni 1844 ona bilsi 4 ni gisepo America-o jokatako man·gipa manderang sak 256,000 ong·aha.” America-o kakket ong·gipa kattara okamgimin gipin a·songrangoba apsan kakket ong·aha. “Aganani baksa dal·gipa bil re·baaha, aro pilak biaprangon janggi jokatako man·aha.” Bia cha·anina skanggipa okamniara mondolirangona—okamgiminrangona—ong·aha; uamangchi Isolni manderangna sengenggipa jokatanio bak ra·na nangnikgipa pilakona ia okamniara gipangaha. Aga·ata katko aganoba, bi·oba, ba ‘Re·baani git’ko ring·oba, Isolni Gisikni dal·gipa kam agananina baksa re·angaha.
GSAM 140Swedeno Bi·sarangni Aganani
GSAM 140.1Ia gimin, ‘dakchapgipa mondoli’ni kosako mamungkoba aganna niamchi beng·gimin a·songrangona ia aganani gita re·baako Gitel baditana dakaha, uko an·ching niatgen. Sweden ua a·songrangoni saksa ong·achim. Uano Gitel bi·sarangko ra·e ia kamko dakchina dakchakaha. Ia nikanini skanggipa ong·anide 1843 bilsini grishmio, Swedenni salgipeng Eksjö o ong·aha. Bilsi 5 donggipa me·chik bi·sa, jemangan pora·na ba ring·na skie ra·gijachim, salsao namen serikgipa cholchi ru·utgipa Lutheran gitko nambee ringaha, aro uni ja·mano dal·gipa bilchi, ‘uni bichalni somoi sokbaaha,’ ine aganaha aro nokni manderangko Gitelko grongna tarichina ge·etaha; maina ua ru·utgijan re·bagen. Nokni bebera·gijagiparang Isolona ka·sachakna bi·aha aro kema ka·aniko man·aha. Ia cholara songjinmaoni songjinmana gipangaha, gipin bi·sarangba aga·ata katko aganaha. Bi·sarangni gisepo apsan cholara Norway aro Germanyoba adita nikaha.
GSAM 140“O! Anga aganprakna nangachim”
GSAM 140.21896 bilsio Swedeni dingtang dingtang biap 17-o meting dakmitingo, 1843 bilsio bi·sarang aganprakgimin biaprangchi re·angaha. Aganprakako knagiparang aro bi·sa ong·mitingo aganprakgiparang baksa agangna anga chol man·aha. Uamangoni saksa mandena anga aganaha, “Na·a bi·sa ong·mitingo re·baani Aga·ata katko aganprakaha ma?” Ua aganchakaha, “Aganpraka! O, anga aganprakna nangachim. Ia kamo anga an·tangni miksonganiko dakjachim. Bil saksa angni kosako re·bae, ua bilchi aganna nanggipa kattarangko anga aganaha.”
GSAM 140Swedeni Örebroo Boquist aro Walbom
GSAM 140.3Örebro Län (a·song) mano ia kam dal·roroe, me·a dal·giparangba Aga·ata katko aganprakna didiatako man·aha. Unikode “songgimin mondoli”ni toromni pamongrangni didianichi a·songni sason ka·giparang Walbom, bilsi 18, aro Ole Boquist, bilsi 15, minggipa bi·sa me·arangko rim·gittangaha; uamangko manderangna dakmesokna miksonggipa ine aganaha. Uamangni arko ganchini bolni rikrangchi dokaha aro mikgipa gapgipa namgija bitchrang baksa Örebroni jil·kalao donaha. Ua bitchrang an·sengbaode, uamangko jil·kaloni rim·ongkatatbe aganaha, “Na·simang ia skianiko aganprakani berhwatgen ma?” Gnigipa changoba rikrangchi dokon uamangni bitchrang gital dakaha; indiba uamangoni man·gipa aganchakanide, “Gitel an·chingna ge·etgipa aganprakaniko an·ching aganprakgen,” ine mangmang ong·achim. Örebroo dal·gipa mandera·gimin mondolini me·chik saksa mol·molchakani gimin Raja Oscar I. sason ka·giparangna ua bi·sa me·arangko jil·kaloni watatna aro ua manderangko dake dakgijakna ge·etaha. Indake Swedeno bebe gimin chena man·aha.
GSAM 141Boquist-ni Saki on·ani
GSAM 141.11890 bilsini October 7-ni Niani aro Aga·ata-o bi·sarangni aganprakani gimin O. Boquist an·tangan seahachim, aro namen gisik nangatgipa golpo dongaha. Ua indine agana:—
GSAM 141.2“1843 bilsio Örebro Län-ni Karlskoga mondolini biap-o manderangni gisepo toromni chol ong·aha. Ia cholni dilgiparang “rapare” ine minggipa bi·sarang aro chongipa me·arang ong·achim. Uamang Isolni bilchi aganprake, manderangni mikkango namen kimkime Isolni bichalni konta sokbaaha ine aganprakaha.
GSAM 141.3“Ua bilsini ja·salo anga, O. Boquist, ua somoio bilsi 15 ong·e, bilsi 18-ni Erik Walbom baksa, nikgijagipa ia bilni ning·o indita ong·aha je, uko mamung dakeba champengna amjachim. Ia salgini bil an·chingko rim·gittangon, an·ching manderangna agangrikna a·bachengaha aro gam·gipa ku·rangchi bichalni konta sokbaaha ine aganprakaha; Joel 2:28-32 aro Parape·a 14:6, 7 ona uamangko dilaha.”
GSAM 141Nikani-o Bi·sarang
GSAM 141.4Ia salgini bilchi indake dilatako man·giparang an·tangtangni samtangtangni pilakni gimin gisik ra·gijagipa ong·aha ine manderang anga knaaha. Uamang chong·motan Isoloni Nikani-o dongachim aro bilakgipa sakki on·gipa bilchi aganachim. Ua bilni ning·o dongmitingo, ia chongipa bi·sarang me·a aro me·chik dal·giparang gitan bil aro mandera·an baksa agana ine uamang aganaha. Uni gimin uko nigiparang ian Gitelni katchinike agananiko uamangchi aganata ine chanchina dilatako man·aha. Seogipa indine agangipa dongkuenga:—
GSAM 142.1“Manderang bang·bate an·chingko knana mikkangchi re·bae, an·chingni nitimanirang salo aro waloo dongaha, aro dal·gipa toromni mikrakatani ong·aha. Isolni Gisikni bilchi bilsi bang·gijagiparang aro bilsi bang·giparang gisik nange Isolni ka·sachakaniko bi·aha; aro Isol aro manderangni mikkango an·tangtangni paprangko ku·rachakaha.
GSAM 142.2“Indiba mondolio toromni pamong iako knaahaon, an·chingko chibol·na aro manderangni gisepo dal·rorogipa toromni mikrakatani gimaatna bang·a jottonrang dakaha; indiba uamangni jottonrang mamung dakeba chu·sokjaha. Unikode jil·kalni sason ka·gipako an·chingko rim·na ge·etaha, aro an·ching katnapna katanggipa buringo anti dokna kingking man·gija an·chingko am·aha.
GSAM 142.3“Bon·chotaode, mondolini pamongni mikkango re·bae chadengchina an·chingna aganaha. An·chingni nangrimani indita dal·aha je, bilsi bang·gijagipa me·a aro me·chik sak 40 mondolini pamongni nokona re·bae, uano an·chingni kosako ru·utgipa bichal dakaha. Anga aro Walbom agre gipin pilakan an·tangtangni nokona re·angna on·ako man·aha; indiba an·chingko rim·gittange, salgipino Örebro jil·kalni ning·o, kamra 14-o, dal·gipa namgijagipa kam dakgipa gitan, cha·ugiparang baksa donaha.”
GSAM 142Boquist-ni Abitanggipani Saki on·ani
GSAM 142.41896 bilsini September 22 salo, bilsi 72-ni Boquist-ni abitanggipa Örebroo an·chingni metingona re·bae uni jongtangni chagrongani gimin an·chingna aganaha; maina uni dokaniko, jil·kalao donaniko aro jakgitel ong·ataniko ua nikahachim. 1843 bilsio jil·kal ong·e jakkalgimin 16-gipa ritcha bilsini kotni jilaniko duulgipa, ua jilaniko galgipa chirangni kosako donggipa ramatango Boquist aro Walbom jil·kaloni ong·katangmitingo ring·gipa Gitko ua an·chingna ring·aha. 1843-ni cholni bil ua sakki on·ani aro Git ring·anio baksa dongaha. Gitko Englishona pe·atode indine ong·a:—
GSAM 143Boquist aro Walbomni Ring·gipa Git
GSAM 144Karlskoga-ni Bi·sa Aganprakgipa
GSAM 144.4Örebroo donggipa jenap saksa 1843 bilsio ua dongmitingo Karlskogao ong·gipa obostako anga knaaha. Ua indine aganaha:—
GSAM 144.5“Bilsi 8-ni chongipa bi·sa saksa, jeoniko searangko pora·na mamung changba skie ra·kuja, bang·a Sastroni kattarangko aganbee Aga·ata katko aganprakna a·bachengaha. Manderang aganaha, ‘Ua bi·sa Sastrochi gapgipa ong·a.’ Ia obosta Raja Oscar manderangko a·rikgimin gimin chanchina aganman·ani ja·mano ong·aha, uni gimin ua bi·sako bichalona ra·bae ia kamko champengna pamongna amajaha; indiba bi·sako an·tangona ra·bachina manderangna aganaha, aro ua bi·sani Sastroni gimin u·igijani mikkangchi mesokgen ine aganaha.
GSAM 144.6“Manderangni bang·gipa grongni mikkango pamong an·tangni gitni ki·tapko oe, bi·sana una pora·china sing·aha. Bi·sara aganchakaha, ‘Anga pora·na amaja’; indiba pamongona an·tangni jang·gilko pil·ate, skangoni bon·kamona kingking ua Gitko name ring·aha; pamongba aiao inmane gitni ki·tapko nie dongaha. Pamong ua bi·sana aganaha, ‘Na·a pilakkon u·igipa gita nika.’ Bi·sara aganchakaha, ‘Ong·ja. An·chingni u·igipa pilakkon aganna an·chingna pangnan on·ja.’”
GSAM 145.1“Unikode pamong Gital Ku·rachakani ki·tapko oe bi·sana aganaha, ‘Ianoniko angna pora·bo.’ Bi·sara aganchakaha, ‘Anga pora·na amaja.’ Pamong sing·aha, ‘Sastroni gimin na·a maiko u·ia?’ Ua aganchakaha, ‘“Aro” ine agangipa katta chang 14 donggipa Sastroni bak sa dongenga uko anga u·ia.’ Pamong aganaha, ‘O! Sastroo uandake seagipa bak dongja.’ Bi·sara aganaha, ‘Re·e Parape·a 18:13 angna pora·na dakbo.’ ‘Oe,’ ine pamong aganaha. Ua pora·mitingo manderang chanaha, aro chong·motan “aro” ine agangipa katta chang 14 dongachim; ua 14 gisepo ‘manderangni janggi-rangko kaani’ ine agangiminba dongachim. Manderang grikaha, ‘Uano! Uano! Ua bi·sa pamongna bate Sastroni gimin bang·bate u·ia!’ Namen rang·sianiko man·e pamong ia kattako watgalaha, aro uanoni ja·man manderangko mamung dakgija watangaha.”
GSAM 145.2Indake bi·sarangni ku·siko Gitel Uni kattako mangrakataha aro ia aiao inmanbegipa bewalo “songgimin torom”ni niam agre gipin niamko aganprakna ge·etgijagipa manderangni knaaniona Uni bebe kattako ra·baaha.
GSAM 145Aga·ata Kat baksa Nanggipa Gisikni On·anirang
GSAM 145.3Sweden mangmangsan ong·ja, re·baani chol baksa nangrim·e Gitel An·tangni manderangna Uni Gisikni on·anirangchi aganaha. Scotland-o, England-o aro Americaoba Gitel An·tangni manderangna dingtangmancha parakachi skiaha.
GSAM 145William Foy-ni Nikani-rang
GSAM 145.41842 bilsio Massachusetts-ni Boston-o William Foy minggipa skie ra·gipa aro aganprakna name man·gipa mande dongachim. Ua Baptist ong·achim, indiba Episcopalni dangdikgipa ong·na tarisamsoengachim. Gitel 1842 bilsio ka·sachakachi una nikani gni on·aha; saksa January 18 salo, gipin February 4 salo. Ia nikani-rang Isolni Gisikni chong·motgipa parakani ong·a ine rongtalgipa sakki on·aha. Ua Episcopal manderangni gimin mangmang ong·ja, Baptist aro gipin toromni dolrangba ua biap biapni aganprakani biaprango aganprakna okamaha. Ua aganprakanio dongmitingo, ua mondolini dangdikgiparangni olakkiani somoio gan·gipa toromni gan·ani gita pangnan pamongni gan·ani gan·achim.
GSAM 146.1Gipa Foy-ni nikanirang Kristoni sepanggipa re·baaniko, Isolni manderangni salgini songjinmana re·anganiko, gital a·ako aro jokatgiminrangni rasongni obostako janapachim. Ku·sikni gimin namen name u·igipa aro talatna bilakgipa ong·ani gimin ua re·angram pilakan manderangni gisiko aiao inmanani ong·ataha. Songjinmachi songjinma okamachi re·ange, ua nikgimin aiao inmanani kattarangko aganprakaha; aro uko knana grongbae re·bagipa manderang bang·gipa ong·ani gimin, dal·gipa grongani nokrangko tarisamsoaha. Uano ua salgini a·gilsak, Gital Jerusalemni namgipa, aro sa·grerangni dolrangni gimin hajal hajal manderangna aganaha. Kristoni papigipa kangalrangna ka·sagipa aro ka·sachakgipa ka·saaniko aganmitingo, gisik pil·gijagiparangko Isolko am·china mol·molaha, aro bang·a manderang uni ka·sachakgipa mol·molanina aganchakaha.
GSAM 146Gittam Gadangni Nikani
GSAM 146.2Uni kam 1844 bilsiona, Sal 2300-ni bon·kamgipa somoina sepangona kingking, re·angkuaha. Unon Gisik Rongtalgipani gipin parakani, Nikani gittamgipa, una on·ako man·aha; indiba ua uko u·ijachim. Iano Isolni manderang salgini songjinmana re·angenggipa rama uko mesokaha. Manderang bang·bea gronggimin dal·gipa gadang ba gadang saksa uko nika. Changsa changsa saksa ua gadangoni mikgija ga·akaha, aro uamangni gimin una, “Bebera·aniko watgalaha,” ine aganaha. Unikode manderang gadang gnigipao chuatako man·aha, aro uano mitamrangba gadangoni mikgija ga·akaha. Bon·chotaode gittamgipa gadang saksa ong·katbaaha je, rongtalgipa songjinmani mikkaona kingking re·angachim. Ia gadangona chuatako man·giparang baksa dal·gipa grong saksa grongaha. Gitel Jisu dikdiksa somoio re·bagen ine ua ka·dongmitingo, Parape·a 14-ni skanggipa aro gnigipa Aga·ata katrangni ja·mano gittamgipa Aga·ata kat sokbagen ine u·ina amajaha. Uni gimin ia nikani una talatna amgijagipa ong·aha, aro ua manderangni mikkango aganprakani kamko watgalaha. Katchinikanini somoi bon·ani ja·mano, 1845 bilsio gipin saksa ua apsan nikaniko aro “skanggipa aro gnigipa Aga·ata katrangko on·aha, aro gittamgipa sokbagen” ine talataniko aganmitingo ua knaaha. Ja·mano dikdiksa somoio Gipa Foy sae siaha.
GSAM 147.1Uni re·baaniko “cholgugani mikkaona” sepangaha ine aganprakmitingo, Isolni bilni uandake parakani-rang aro paponi gisik pil·e Gitelna dangdike on·na aro Uni re·baanina seng·gipa hajal hajal manderangni kusi ong·mitingo, ia manderang ia bebeo a·gilsakna Gitelni Aga·ata kat ong·a ine dunagni ka·dongchakaha.
GSAM 147.2Indiba 1844 bilsini March 21 sal sokbaaha, aro re·angaha, aro Gitel re·bajaha. Indiba Isolna ka·tong gimikchi dangdike on·gipa aro chanchigipa manderangni gisiko, uamang Gitelni miksongani baksa nangrime re·angaha aro tik ka·gimin somoio pilak rongtalgen ine ka·dongani dongkuaha.