Uidhal 26 — An·chingni Gipin A·songni Dangdike Kamrang
GSAM 403.1“Sea gnang, Ua·na je aganako dakgijachim, uamang uko nikgen; aro ua·na je knaijachim, uamang ma·sigen.”1
GSAM 403.2United States-ni a·songoni gipin biapna an·chingni skanggipa dangdike kam 1874 o oe·achim, je somoio Gipi J. N. Andrews Switzerlandchina watataha, aro uano kamko a·bachengaha.
GSAM 403CENTRAL EUROPE-NI KAMO DONGGIPA BIAP
GSAM 403.3Ua somoio ia dangdike kamo a·song chet dongachim; chongmotan, Switzerland, France, Italy, Turkey, Belgium, Spain, Portugal, aro Greece—ia biapo manderangni gaman 140,000,000 ong·achim.
GSAM 403.4Ia biapo, a·songni gipin gipin biaprang gitan dal·gipa dangdike kamo an·chingni manderang napna dilgipa obostarangko, mondolini manderang bang·gija dongmitingo, agananiko namen namen nambegipa ong·gen.
GSAM 403Gipi Czechowski
GSAM 403.51865 bilsio Gipi M. B. Czechowski, gisik pil·gimin Polish Catholic toromni dangdikgipa, Da·o donggipa bebe-ko ra·gimin ong·e, an·chingni manderangko uko Central Europe-o dangdike kamgipa ong·e watatachina skaaha. Ua somoio iako dakna man·jaha, uni gimin ua Boston, Mass.-ni Skanggipa salni Adventistrangna an·tangni obostako mesokaha; uamang, dakode, uko an·chingni manderangoni pilak dake dingtanggipa ine chanchiapgen. Uandake ong·oba, uamang nanggipa gamrangko dakchakaha aro uni ska gita dangdike kamna uko watataha.
GSAM 404Switzerland-o Neng·takani Salko Rakkigiparang
GSAM 404.11866 o ua Tramelan, Switzerland-o Neng·takani salni bebe aro Gittamgipa Salgini sa·greni aga·ata katko skiaha, aro ia kamchi Neng·takani salko rakkigipa dolko ong·ataha. Uamangni gisepo ru·utgija ua Hungary-o aga·ata katko skina re·angaha. Tramelan-ni dolna America-o an·chingni kamni gimin ua mamung aganaijaha; indiba dolni manderangoni sa, Albert Vuilleumier, English ko poraina man·achim. Ua mamung chanchigijagipa somoio Re·baani Niani-ni sa·griko nikaha. Ia dakachi a·song gni gisepo chittirangni nangrimaniko a·bachengataha.
GSAM 404Gipi Erzenberger America-o Watataha
GSAM 404.21869 o Tramelan-ni James Erzenberger English kattako skie ra·na aro Snigipa Sal Adventistrangni skianirang aro dakbewalrangko namen ma·sina America-o watataha. Ua June 18 o Battle Creek-o sokbaaha, aro America-o bilsi sa aro adha dongaha. Ua uni re·bapilna Sept. 9, 1870 o New Yorkoni re·angaha. Ua bilsini June-o Ademar Vuilleumier ia a·songona re·baaha, uano bilsi bri mang dongaha. Ua an·tangni a·songona re·bapilmitingo Gipi Andrews uko baksa ra·baaha. Uamang Oct. 16, 1874 o Neuchatel-o sokbaaha.
GSAM 404.31875 o Gipi D. T. Bourdeau aro uni nokdang Americaoni Francechi re·angaha, uano komitichi uamangna kamko on·aha.
GSAM 404French-o Ki·tapko A·bachengataha
GSAM 404.4Aro re·baani bilsio, July 1876 o, Switzerland-ni Basel-o French kattachi seani ki·tap, Les Signes des Temps (Somoini chinrang), seani a·bachengaha. Bilsi dokni ja·mano, May 13, 1882 o, Gipi Haskell Europechina re·angna New York Cityoni do·ongkataha. Ua dangdike kamgipa re·aoaniko dakmitingo Switzerland-o changni chang dongaha.
GSAM 405Gipi Whitney Basel-o Re·angaha—Gipi Andrewsni Siani
GSAM 405.1July 26, 1883 o Gipi B. L. Whitney aro uni nokdang Basel-o sokbaaha; Dal·gipa Kumonggrikani-ni dilgiparangni dol uko dangdike kamni dilgipa ong·ataha, Gipi Andrewsni an·sengani chakgijagipa ong·mitingon uko dakchakna. Ja aditani ja·mano, ua bilsini October-o ua siani ong·aha.
GSAM 405.2Gipi Andrews uni chong·motgipa bilsio dal·bata skul aro dal·gipa skulanirangni namgipa dakchakani dongjachim, indiba ua name skie ra·gipa ong·achim; a·gilsakni agananio an·tangni skie ra·gipa ba an·tangko an·tang dake dakgipa mande ong·achim. Poraina gisik gnange kam ka·achi ua Latin, Greek, aro Hebrew kattarangko aro ja·manio French kattako nambate ma·sichengaha. Central Europe-ni dangdike kam-o kamko a·bachengatna aro dilna French kattako skie ra·aha; uano ua an·tangni janggi tanganini bon·kamgipa bilsi dokko kam ka·aha, French Somoini chinrangko seaha aro pe·e parakataha, aro ua kattachi aganaha. Ia dake kam ka·mitingo ua siani jakni ningo ga·akaha.
GSAM 405Dr. Kellogg Europe-o
GSAM 405.31883 bilsini a·bachenggipa bakio Dr. J. H. Kellogg an·sengani gimin sandiani kamna Europe-o re·baaha. Ua an·chingni dangdike kamrangni sakantikon sal aditan dongaha, aro uni re·baaniara kam ka·giparangna dal·gipa ka·dongani ong·aha; Basel-o kamni gimin uni ku·pattianiara Gipi Andrewsna namen gamchatgipa ong·aha.
GSAM 405Gipi Butler Europeko Re·aoani
GSAM 405.4October 1883 o dakgipa Dal·gipa Kumonggrikani-o England-o seani ki·tapko badita man·a badita ru·utaiaha, a·bachengatna ku·pattianiko dakaha. Ia kumonggrikani-o gipin agananiko man·gimin gimin Gipi George I. Butler, M. C. Wilcox, aro A. C. Bourdeau Europe aro England-o kamko dakchakna re·angaha. Gipi Butler Scotland-ni Glasgow-o Feb. 27, 1884 o a·songaha. Gipi Butlerni gipin a·songni dangdike kamrangna re·anganini miksonggipa mingsa, gipin a·songrangni kamko dilmitingo neng·nikanirangko an·tangni nikani gita ma·sina aro uarangko maikai chena man·gen uko skie ra·na ong·achim. Ua Basel aro Central Europe-ni kam biap-o changni chang dongaha. A. C. Bourdeau Alpsni a·tiprangni valleyrango French manderangni gisepo, Waldensesrangni gisepo kam ka·aha; M. C. Wilcox England-o seani aro ki·tapko parakatani kamchi nangrime 1886ni bon·kamani somoio dongaha.
GSAM 406Basel-o Ki·tap Seani Nokko Rikataha
GSAM 406.11884 o Basel-o Imprimerie Polyglotte (mingara kattarang bang·a dake seani ine miksonga) ki·tap seani nokko rikataha. March 1885 o H. W. Kellogg-na Dal·gipa Kumonggrikani-ni dilgiparangni dol Baselchina re·angna aro ki·tap seani nokna nanggipa mesingrangko brena on·aniko dakaha. Ua iako dakaha, aro indake Snigipa Sal Adventistrangni ong·gipa, name tarigimin seani biapko Baselni gitcham songo a·bachengataha.
GSAM 406.2Gipi Butlerni Europe-o re·aoani somoio, Basel-ni nokdangao Herold der Wahrheit (Bebeni Aga·ata) ine minggipa German kattachi seani ki·tapko chapa ka·aha. Ua bilsio Roumanian kattachi Adevărulu Prezentu (Da·o donggipa bebe) ine minggipa gipin ki·tapko ia nokdangao parakataha. Italian kattachi seani gipin sa ki·tapko L’Ultimo Messagio (Bon·kamgipa aga·ata kattarang) ine mingaha. Ja·man chanchigipa ki·tap gniara sakantian jak 16-ni bilsio chang bri seani ong·achim. October 1884 o Swiss-ni mondolirangni kumonggrikani-o ia bilsio ki·tap brirangni 146,000 chittirang seaha aro gipataha ine aganaaha. 1895 bilsiona, Basel-o a·rik sanalanina gimin seani nokko Baseloni Hamburg, Germanychi ra·angmitingo, dingtang dingtang kattarang 11-chi, chong·motan French, German, Italian, Roumanian, Spanish, Bohemian, Russian, Dutch, Hungarian, Armenian, Turkish, aro Turkish-Greek kattarangchi ki·tapsrang aro tract-rang parakataha. Uni gimin uni mingara ong·gimin gita “kattarang bang·a dake seani” ine ong·achim.
GSAM 407Mrs. White Europeko Re·aoani
GSAM 407.1Sept. 3, 1885 o Mrs. White, uni depante, W. C. White, aro nokdang Basel-o sokbaaha. Uamang gitcham a·songrang-o bilsi sa aro adha dongaha, Central Europe-ni kamo donggipa biapni dangdike kamrangko re·aoaha, uano gipin gipin dangdike kamrangna gamchatgipa dakchakani on·aha.
GSAM 407Swiss-ni mondolirangni kumonggrikaniko Dakchenga
GSAM 407.2Sept. 10, 1885 o Swiss-ni mondolirangni kumonggrikaniko dakchenga. Ua somoio on·gimin ripot-o kumonggrikani-o toromni kamo donggipa dangdikgipa saksa, seokgipa saksni, mondoli chikkung, aro manderang 224 dongachim ine aganaaha. Uamangni bak chikingni bak sa-ni bilsi skangni gaman $1,645.11 ong·achim. Iani kosakko kamna $2,041.22 on·anirangko dakaha.
GSAM 407Gipi Waggoner Europe-o
GSAM 407.3Mrs. White, W. C. White aro uni nokdang baksa 1887 o America-o re·bapilaha. Ua bilsio Gipi J. H. Waggoner-ko Central Europe-ni dangdike kam-o kam ka·na okamaha. Ua ia biapo bilsi gni baksa bang·bate kam ka·aha, aro ia somoio Basel-o an·tangni nokko dakaha. Skangni agana gita, ia songo uni siani April 20, 1889 o ong·aha.
GSAM 407.4Gipi Whitney-ni an·sengani gimaangani aro ja·man uni siani (April 9, 1889) ia dangdike kamna gipin dal·gipa namgijani ong·aha.
GSAM 407Gipi Robinson Europe-o
GSAM 407.5England-o kam ka·mitinggipa Gipi D. A. Robinson-ko Gipi Whitneyni biapko ra·gipa ong·e seokaha. Ua ia biap-o bilsi dok mang namgipa dake kam ka·aha, indiba 1895 o Dal·gipa Kumonggrikani-ni okamachi Indiachi re·angaha. Uni re·angani gimin gipin dilgipako seokna nangaha.
GSAM 408Gipi Holser Biapni Dilgipa
GSAM 408.1Gipi H. P. Holser-ko ia biapna seokaha, aro ia kamni kosak, ua Central Europe-ni dangdike kam gimikko dilgipa ong·e seokaha. Uano ua 1901 bilsiona seng·gija aro namgipa dake kam ka·aha; indiba ua an·senggijani neng·nikanirangna ga·akna nangaha. Ua Sept. 11, 1901 o Canyon City, Colorado-o siaha.
GSAM 408.2Ia neng·nikanirang donggenchimoba dangdike kam dal·aha aro kamko mikkangchi dilaha. 1895 o Dal·gipa Kumonggrikani-na on·gimin ripot iako mesoka: Central Europe-ni mondolirangni kumonggrikani-o mondoli 19, manderang 484 dongachim, uamangni bak chikingni bak sa-ni bilsi skangni gaman $4,378.18 ong·achim. Ua somoio toromni kamo donggipa dangdikgiparang sakbri aro seokgiparang sakbong donga.
GSAM 408GERMAN-RUSSIANNI DANGDIKE KAM
GSAM 408.31870 o Prussia-ni Elberfeldni sepangoba mondolini dilgipa J. H. Linderman aro uni mondolini manderang sak 40 Bibleko pora·e Snigipa salni Neng·takani salko rakkiaha; a·gilsako ia salan Neng·takani sal ong·a ine rakkigipa gipin Kristian dol dongachim ine uamang mamung ma·sijachim. Ia dolni gimin u·ianiko an·chingni manderangna maiba aiao inmane ra·baaha. Neng·takani salo Basel-ni dangdike kamni nokona bi·e cha·gipa saksa re·baaha. Nokdangni manderang Bible-rangko oe dona Neng·takani salni skulni skiani kattarangko pora·engachim. Ia nikani mande uko gisikni gita chanchina dilaha, aro ua sing·anirangko dakna a·bachengaha.
GSAM 408Elberfeldni Dol
GSAM 408.4Uamang Jewrang ong·ja, indiba Kristianrang ong·e Snigipa salni Neng·takani salko rakkia ine ma·siani ja·mano, ua Elberfeld-o donggipa dolni gimin aganaha. Gipi Andrews iako sandina nambegipa ine chanchiaha; uni gimin Gipi Erzenberger-ko baksa ra·e 1875ni a·bachenggipa bakio Prussiachi re·angaha, uano uamang agana gita dolko nikaha. Gipi Erzenberger ia Germany-ni bakio ru·utgipa somoina kam ka·na dongaha, aro Jan. 8, 1876 o Elberfeld-o manderang sak 8 baptisma ra·aha; ia baptisma Germany-o Snigipa Sal Adventistrangni skanggipa baptisma ong·aha.
GSAM 409.1Russia-o bebe 1882 bilsina skangoni, America-o donggipa German jongadarang Russia-ni German koloni-rango donggipa uamangni ripengrangna watgipa pora·na on·anirangchi, ja·pangko ra·aha.
GSAM 409Gipi Conradi Europe-o
GSAM 409.21885 o Gipi L. R. Conradi Americaoni Central Europe-o German manderangni gisepo kam ka·na re·angaha. June 28, 1886 o ua Baseloni Crimea, Russiachi re·angaha. Uano Gipi Perk-ko baksa ra·e Berdebulatchi re·angaha; uano abitang sakgni baptisma ra·aha aro manderang 19 donggipa mondoliko dakchenga, iarara Russia-o Snigipa Sal Adventistrangni skanggipa mondoli ong·aha.
GSAM 409Gipi Conradi aro Perk Jailo Donaha
GSAM 409.3Iani ja·mano Gipi Conradi aro Perk orthodox bebera·aniko bikpilgipa skianirangko skiaha ine rim·aha, aro Perekop-o hapdang 5 jailo donaha. United States-ni dangdikgipani dakchakachi watatako man·ani ja·mano Gipi Conradi Eastern Russia-o re·aoaha, aro unon Switzerland-o re·bapilaha.
GSAM 409Russia-ni Volga-o Kam
GSAM 409.4Ia bilsio Gipi Laubhan Russia-o, uni nokni sepang, Volga Chibima-ni sambio, kam ka·na a·bachengaha. 1880 o Kansas-ni Gipi Klein German Russia-o kamna napaha; indake ia namen neng·nikgipa biapna kam ka·giparang ong·katbaaha. Bebera·giparangko a·songoni galataniko aro jailko man·atoba, Gitel kamko aiao inmaningchi pattiaha.
GSAM 409Germany-o Ki·tap Bikhalgiparangni Chu·sokani
GSAM 409.51888 bilsio ki·tap bikhalgiparang Rheinish-Prussia, Württemberg, Baden, aro Alsace-o kamko a·bachengaha. Kam ka·gipa, bebe gnang dal·gipa, sak 8 ba 10 manderang namen chu·sokaha; bilsi sa-o ia ki·tapsrangko bang·a bikaha: Christni Janggini ki·tap, 3,000; Edenoni Edenona, 2,000; aro tract 12,000. Ia kamni bite ong·e, ki·tapsrangko bikkalgipa aro pora·gipa prai pilak biaprangon saksa ba bang·bata bebe-ko ra·aha.
GSAM 410Hamburg-o dangdike kamko A·bachengataha
GSAM 410.1May 1889 o Gipi Conradi Hamburg, Germany-o dangdike kamko oe·aha, aro ru·utgijasan kam ka·giparangna skiani skulko dakchenga. Re·baani October-o manderang 28 donggipa Neng·takani salni skulko dakchenga. Ia bilsio Gipi Haskell dangdike kamko re·aoaha, mondoli manderang 20 donggipa ong·aha, aro ki·tap rakkiani biapko dakchenga.
GSAM 410.2Ua somoio Gipi J. T. Boettcher Barmen-o German kamo kam ka·engachim. 1890 o Dal·gipa Kumonggrikani-na on·gimin ripot-o German-Russian dangdike kamo mondoli 9 dakchenga, manderangni gitan 422 ong·achim, aro gipin Neng·takani salko rakkigiparang 75 dongachim ine aganaaha. Ua bilsini April 7 o gipin sak 12 baptisma ra·aha aro Hamburg-ni mondoliona nangrimeaha. December-o ia mondolini manderang 40 na dal·aha. Hamburgni ki·tap rakkiani biaponi, Holland, Russia, aro Germany-ni gipin bakrangna ki·tapko bikkalani gaman $5,000 ong·achim.
GSAM 410Europe-o Chu·sokani
GSAM 410.3Central Europe-ni dangdike kam-o kam ru·utgipin indiba bebe gnange mikkangchi dilaha; iako 1891 o Dal·gipa Kumonggrikani-o on·gimin ripot mesoka. Ua somoio Germany-o mondoli 5 dongachim, manderang 140, uamangoni 64 Hamburgni mondolini manderang ong·achim. Bak chikingni bak sa on·gimin gaman $1,000 ong·achim. Hamburg-o jahajrangni dangdike kamgipani jahajrango ki·tap bikkalani gaman $500 ong·achim, aro bilsi gimikan kam ka·giparangni bikkalani $6,000 ong·achim. Austria-o manderang 150 bebe-ko ra·aha, aro Russia-o mondoli 13 dongachim, manderangni gitan 400 ong·achim.
GSAM 411Russia-ni Neng·takani Salko Rakkigipa Sakbongko Galataha
GSAM 411.1Ia somoio (1891), Russia-ni mondolini manderangoni, dilgipako baksa ra·e, sakbong sorkarni mondolini bebera·aniko bikpilgipa skianirangko skiaha ine rim·aha, aro Trans-Caucasus-o bilsi 5 galataniona tik ka·aha. Uamangko sikolchi baksa kha·na aro mail 500 re·angna nangaha. Ia neng·nikanirango uamangni bebera·aniko rakkiaha, aro Gitel-o kusi ong·achim. Ua bilsio Russian kattachi Bible pora·ani gita dakgimin tractko Christni saknaani, sigiminrangni tusiani, badia sal aro maina, aro an·ching ma·sina man·ama ine seaha.
GSAM 411.21895 o Dal·gipa Kumonggrikani ong·mitingo Germany-ni manderang 368 na dal·aha, aro bilsi skangni bak chikingni bak sa $2,327.43 ong·achim.
GSAM 411Russia-o Neng·takani Salko Rakkigiparangni Dal·an
GSAM 411.3Russia-o manderang bang·en gipin a·songrangchi re·angoba, manderang 467 na dal·aha, uamangni bak chikingni bak sa $841.60 ong·achim.
GSAM 411.41896-ni bi·ani somoini pora·anio gipin a·songni dangdike kamni setimgipa-ni aganani gita an·ching ma·sina man·a je
GSAM 411.4“German-Russian biapo bilsi skangni manderangni gita dal·aniko prai chang gni gitan dal·ataha; uamangni number sak 400 bata bakan dal·aha. Germany-ni Berlin-o manderang 60 Neng·takani salni olakiani metingrangona pangnan re·baengachim. Hamburg-o dangdike kamni torom nokko rikani kamko dakaha aro uano kamko bilakatani ong·aha. Bavaria-ni Munich-o bang·a manderang baptisma ra·na seng·engachim. Germany-ni Leipsic, Königsberg, Magdeburg, Posen, Stuttgart, aro gipin dal·gipa songrang-o bebe ra·giparang dongachim. Holland-ni Rotterdam-o gipin dol dongachim.
GSAM 412.1“Russia-o ki·tap bikhalgiparang sorkaroni ijin ra·aha. Lettish aro Esthonian kattarangna ki·taprangko pe·aha. German ki·tapko Baseloni Hamburgchi ra·angaha, aro ua nokdangao kattarang 14 chi bebe seaha.”
GSAM 412Hungary-o Baptisma
GSAM 412.2Ua bilsio Hungary-o skanggipa baptisma aro Bohemia-o skanggipa Gitelni Meatamni meting ong·aha. Danube aro Black Sea-na Roumania-ni Galatz-o jahachina dangdike kamko dakchenga.
GSAM 412Germany-o Ki·tap Bikkalaniko Ka·ani
GSAM 412.3December 1895-ni Nokni Dangdikgipa-o Gipi Spies German biapni ki·tap bikkalaniko ka·ani gimin iako aganaha,
GSAM 412.3“Ia biapo ki·tap bikkalani kamko dilgiparang, kamko a·bachengmitingo, Leipsic-ni dilgipa ki·tap parakatgiparang aro ki·tapni manderangoni ‘skangon aganmitingo ki·tapko bikkalaniara chu·sokjawa’ ine agana man·oba, uko bon·ataijaha, indiba kamko didiaha.”
GSAM 412.4“August 1887 o Christni Janggini ki·tapni skanggipa seani German kattachi parakataha. Minggipa ki·tap bikkalna tarigimin somoio Basel-o ki·tap bikhalgiparangni skiani metingko dakaha; ia kamara Germany-o mangmang ong·gijae, Europe gimikon ki·tap bikkalani kamni a·bachengani ong·aha. Da·o ia ki·tapni snigipa seani German kattachi seani nokoni ong·katbaaha.”
GSAM 412.5“Jan. 1, 1895 oni ki·tap bikhalgipa gital sak 12 biapona napaha. June 1895-ni ripot-o bikkalani gaman ritchasao 50 dal·aha. Da·o an·chingni German ki·tap Herold der Wahrheit (Bebeni Aga·ata) baksa dingtangmancha kamko ka·enga. Mondoli bang·gijarang sa 50 oni 200 na kingking chittirang ra·e uarangko bikka. Bregiparang baksa uamangni chanchianirang namen namgipa ong·aha. Feb. 18, 1896-ni Re·baani Niani aro Neng·takani Salni Aga·ata-o Gipi Conradi iako aganaha, ‘German-Russian biapo an·ching bilsi 1895 ko Neng·takani salko rakkigipa sak 1,500 donge bon·ata.’”
GSAM 413SCANDINAVIA-O NAMA KATTAKO SKIPRAKANI KAM
GSAM 413.1Scandinavia-ni manderangna nama kattako skiprakani kamko Gipi John Matteson 1877 bilsio a·bachengataha. Ua 6-gipa jani 6-o Denmark-ni Jyeland-o donggipa Vejle-ona sokaha. Ua ua a·songona re·angon, America-o donggipa ripengrangni uamangna watatgimin ka·gitrang aro ki·tap chonchonggiparangko poraianichi Neng·takani salko rakkina a·bachenggipa adita manderang dongahachim.
GSAM 413.2Ia kamni a·bachenganiko sandie nion, Norway-oniko America-ona jitanggipa mande sak 4 1850 bilsio Gitelni Neng·takani salko rakkina a·bachengaha ine an·ching u·ina man·a. Uamang Wisconsin-ni Oakland-o dongachim. Uamangoni sak 2-ara Gipi O. A. Olsen-ni pagipa aro magipa ong·achim. 1863 bilsio Gipi John Matteson snigipa salni Neng·takani salko rakkina a·bachengaha. Ua Wisconsin-ni Poysippi-o dongachim. Uni ja·mano ja 6-ni ning·o, uni kam ka·anichi Denmark aro Norway-ni mande sak 40 mang Snigipa Sal Adventistrangni skianirangko ra·chakaha. Uni baksa toromni dangdike on·ani kamo nangrimgipa skanggipa bimchipgipa skiprakgipara Minnesota-ni Gipi J. F. Hanson ong·achim.
GSAM 413Denmark–Norway-ni Ku·siko Parakatgimin Skanggipa Ki·tap
GSAM 413.31866 bilsio Gipi John Matteson, Scandinavia-ni manderangni jakkalna gita uamangni ku·siko jak komigipa ki·taprang aro ki·tap chonchonggiparangko chapa ka·e on·genma ine u·ina, Niani aro Aga·ata-ni kam nokko chalaienggiparangona mol·molaha. Kam noko tangka chu·onggijani gimin indake dakna amjawa ine una aganaha; indiba Wisconsin aro Minnesota-o donggipa uni jatni manderang an·tangtangni ma·ani ku·siko bebeko chapa ka·aniko man·na namen skaachim. Uamang gam bang·gijagipa aro mande sak 50-na bate chon·gipa ong·genchimoba, uamang tangka $1,000-ko chimongaha aro ua kamna uni jako on·aha. Ia tangka aro namedake tarigimin jakchi segiminrangko ra·e Gipi Matteson Battle Creek-ona re·baaha aro ki·taprangko chapa ka·e on·china chang·satai mol·molaha. Skango agangimin champenganirangna aganchakna ua tarigimin ong·ani gimin uni skaniko chu·sokatna on·aha. Aro 1867 bilsini 3-gipa jani 18-o ua uni Liv og Død (Janggi aro Siani) minggipa ki·tapna tarigimin jakchi segiminrangko Gipi J. N. Andrews aro angna poraie on·na a·bachengaha; ua somoio chinga ki·tap parakatani komitini memborrang ong·achim. Gipin kattachi agangenchimode, uni jakchi segiminrang Denmark–Norway-ni ku·siko maiko aganachim, uko ua chingna English ku·siko agane on·aha.
GSAM 414Gipi Matteson Chapa Ka·gipa Ong·baa
GSAM 414.1Ua somoio una chapa ka·ani oikorrangko pangchakna gita watna man·gipa chapa ka·gipa sakoba dongjachim. Uni gimin ua an·tangan uarangko pangchakna skie ra·na cholko on·china mol·molaha. An·tangni ku·siko jak komigipa ki·taprang aro ki·tap chonchonggiparangni jak 1,000 mangko chapa ka·jaskal ua ia kamo ka·aha.
GSAM 414.2An·tangni manderangni gisepo bebeko gipatchakna ia gital cholko man·e, ua gisikni bilko gital daktaie, dingtang dingtang a·dokrango tom·bimanirangko dake re·angaha. Ua somoionin Scandinavia-ni manderangni gisepo kam namen ta·rake mikkangchi re·angaha.
GSAM 414Gipin A·songni Ku·siko Somoi Kario Ong·katgipa Skanggipa Ka·git
GSAM 414.3Denmark aro Norway-ni manderangni gisepo kam namen dal·roroaha. Uni gimin ua jatni manderang an·tangtangni ku·siko skianiko aro ka·dimeataniko man·na gita japrako ong·katgipa ka·gitko nangnikaha. Uni gimin 1872 bilsini 1-gipa jani 1-o Niani aro Aga·ata-ni kam nokoni Denmark-ni ku·siko jak 24 gnanggipa, ki·tap bimango tarigipa, japrako ong·katgipa ka·gitko parakataha. Uni bimung Advent Tidende (Re·baanini Kobor) ong·achim. Ja·mangipa bilsio ia ka·gitni jakrangko 32-ona bariataha. Ian Snigipa Sal Adventistrangni gipin a·songni ku·siko parakatgimin, somoi kario ong·katgipa skanggipa ka·git ong·achim.
GSAM 414.41874 bilsio Sweden-ni ku·siko agangipa bebera·giparangni gisiko skani namen bariani gimin, ua ku·siko jak 16 gnanggipa, japrako ong·katgipa Sweden-ni Aga·ata minggipa ka·gitko a·bachengataha.
GSAM 414.5Gipi Matteson skangni a·songo Scandinavia-ni manderangna nama kattako skiprakani kamko a·bachengon (1877 bilsini 6-gipa jao), America-oniko Denmark-ona Tidende-ni king 266-ko aro Norway-ona king 60-ko japrako watatengachim. Ia ka·gitrangko poraianichi Scandinavia-o adita manderang Neng·takani salko rakkiengmanahachim. Denmark-o uni bilsi 1 kam ka·anini bite ong·e, dingtang dingtang adita biaprango bebera·giparangni dolrang ong·baaha.
GSAM 415Norway-o Chapa Ka·ani Kam Nok
GSAM 415.1Iani ja·mano Gipi Matteson Norway-ona re·angaha. Uano Christiana-o uni kam ka·anini bite ong·e, 1879 bilsini 6-gipa jani 7-o ua membor sak 38 gnanggipa mondoliko mangrakatataha. Ia somoio America-oniko Gipi J. P. Jasperson re·bae uni baksa toromni dangdike on·ani kamo nangrimaha. Ua bilsioba Norway-o ki·tap parakatani dolko dakaha, aro chapa ka·ani kam nok, mondolini olakkiani tom·bimani kuturi, aro dongani kuturirangna Christiana-o a·a-nokrangko $14,580-ko on·e breaha. Adita somoina Christiana-ni kam nokoni Somoini chinrang minggipa ka·gitko king komie antiprako parakataha.
GSAM 415.21880 bilsini a·rak kari a·bachengani somoio Gipi Matteson Scandinavia-ni kamko dal·atna dakchakaniko man·na America-ona re·baaha. Ua ua bilsini Dal·gipa Kumonggrikanio bak ra·aha, aro namen ka·donganiko man·e 1881 bilsini 4-gipa jao Europe-ona re·angpilaha. Uni re·angpilani ru·utgijan, ro·dronggipa wilwilani bak gnanggipa chapa ka·ani jantrako bree Christiana-ni kam noko donaha.
GSAM 415Denmark Aro Sweden-ni Ku·sirango Ansengani Gimin Ka·gitrang
GSAM 415.3Uamang rang·sanan Denmark-ni ku·siko Ansengani Ka·git minggipa ansengani bidingni ka·gitko parakatna a·bachengaha. 1883 bilsio ua Sweden-ni ku·sikoba apsandake ka·git mingsako, aro Bebeni Aga·ata minggipa toromni ka·gitsakoba parakataha. 1884 bilsio uamangni kam nokni bosturangni dam $2,563 ong·achim. Ia bilsio hazal bang·a ki·tap chonchonggiparang aro adita ki·taprangna agre, gimiko ka·git king 115,000-ko chapa ka·e gipataha.
GSAM 415Scandinavia-o Gipi Haskell
GSAM 415.41882 bilsio Gipi Haskell-ni re·baanichi Scandinavia-ni a·songrango kam namen dakchakaniko man·aha. Aro 1884 bilsio Gipi Geo. I. Butler, B. L. Whitney, A. B. Oyen aro E. G. Olsen-rangni kam ka·anichi uamang namen dakchakaniko man·aha.
GSAM 416Mrs. White Scandinavia-ko Namen Dakchaka
GSAM 416.11885 bilsio Mrs. E. G. White aro uni depante W. C. White Scandinavia-ona re·angaha. Ia re·angani ua biapni kamna channa amgijagipa gamchatani ong·aha. Ua a·songo kangalrang Bak chikingni bak sako on·na amjawa aro ki·taprangko nokprakona re·e palna jotton ka·ani indin ong·a ine mitamrang chanchiachim. Mrs. White-ni on·gimin Saki on·ani tik somoio ong·aha, aro manderang uko namnike ra·chakaha. Uamangni ia kattarangchi aganchakanio iako nikna man·aha: “Gitelni agangimin pilakkon chinga dakgen, aro bamgen.” Ia re·angani somoio, mongsongbate Mrs. White-ni neng·takgija kam ka·anichi, Scandinavia-ni kamni biapo chu·gimik dingtangani ong·aha.
GSAM 416Norway-o Gital Kam Nokko Rika
GSAM 416.21886 bilsio Gipi O. A. Olsen aro N. Clausen Scandinavia-ni a·songrangona re·angaha; gnigipa uano ru·utbea somoina dongaha. 1885 bilsio Christiana-o gital kam nokko rikaha. Aro 1886 bilsini 9-gipa jani 1-o bon·kamgipa bilsio, kam nok ki·taprang aro ki·tap chonchonggiparangko palasanichi $5,386.68-ko man·aha; somoi kario ong·katgipa ka·gitrangko tangka on·e ra·giparangoniko man·gimin tangka $3,146.03 ong·achim.
GSAM 416Scandinavia-o Mondoli 25
GSAM 416.31889 bilsio Dal·gipa Kumonggrikanina on·gimin kamni koboro indine aganaha: Scandinavia-ni kamni biapo mondoli 25 aro membor sak 926 dongachim, aro uamang Bak chikingni bak sa $2,548.75-ko on·aha. Uano toromni dangdike on·gipa sak 6, skiprakna on·aniko man·gipa sak 4, aro Ki·tap bikhalgipa sak 52-ba dongachim. Norway aro Sweden-o ja 3-ni somoio ki·tap palanichi $2,161.26-ko man·aha.
GSAM 416Christiana-o Skul
GSAM 416.4Ia somoio Christiana-o skie ra·gipa sak 50 gnanggipa skul dongaiachim. 1891 bilsio Gipi O. A. Olsen aro E. J. Waggoner Christiana-o Sastro skiani skulko dilaha, aro uno skie ra·gipa sak 100 bak ra·aha. Ia skulo nokprakona re·e ki·tap palani kamni gimin ning·tue skie on·aha.
GSAM 4171895 Bilsio Scandinavia-o Mondoli 40
GSAM 417.1Bilsi 6 ja·mano, 1895 bilsio, ua somoio a·song gipinrango kamni baksako nirikgipa Gipi D. A. Robinson-ni on·gimin kamni koborko an·ching nika. Ua somoini ning·o kam baditan dal·roroaha, ia kobor uko rongtale mesokani gimin, an·ching iano ra·e sea: “Scandinavia-o mondoli 40 aro membor sak 1,458 donga. Ia bilsini Bak chikingni bak sa $5,585.55 ong·aha. Toromni kamo donggipa dangdikgipa sak 15 aro skiprakna on·aniko man·gipa sak 11 donga; aro bilsini ki·tap palanichi man·gimin tangka $40,000 ong·aha. Ia bang·a tangkako man·ani mongsongbate Ki·tap bikhalgiparangni jotton ka·anichi ong·a. Aro ia a·songon 1885 bilsio ki·tap palgiparang, aro an·chingni bebera·anio toromni dangdike on·giparangba, nokprakona re·e ki·taprangko palna amjawa ine aganahachim.
GSAM 417Scandinavia-ni A·songni Mondolirangni Kumonggrikani 3
GSAM 417.2Scandinavia-ni kamni biapo da·o A·songni mondolirangni kumonggrikani 3 donga; uarangko mangrakatani tarikrang indake ong·a: Denmark, 1880 bilsini 5-gipa jani 30; Sweden, 1882 bilsini 3-gipa jani 12; Norway, 1887 bilsini 6-gipa jani 10. Scandinavia-o nama kattako skiprakani kamko skang a·bachengatgipa, aro ia kamko chu·sokbee skang dilgipa Gipi John Matteson, ua manderangni namroroanina gisik nange aro an·tangko on·kange kam ka·ahachim. Ua ka·sopko cha·minatgipa siaona dilgipa sabisiko man·aha aro 1896 bilsini 3-gipa jani 30-o, bilsi 61 ong·mitingo, Cal.-ni El Monte-o siaha.
GSAM 417BRITAIN-O NAMA KATTAKO SKIPRAKANI KAM
GSAM 417.3England-ni Hampshire-o atchigipa William Ings, bi·sani somoionin United States-o dongani gimin gisik aro skia man·anio America-ni mande gita ong·achim. Ua Basel, Switzerland-oniko re·bae 1878 bilsini 5-gipa jani 23-o Southampton-ona sokaha. Ia chango ua ru·utna dongjaha; anti 2-san donge Europe-ni dal·gipa a·a bakona kan·dika somoina re·angpilaha. Indiba ru·utgijan ua Southampton-ona re·angtaiaha. Uano ja 4-na nokprakona re·e ki·tap chonchonggiparangko sualaha aro chol man·a gita nama kattako skiprakani kamrangko ka·aha; uni ja·mano ua Neng·takani salko rakkigipa sak 10 dongaha ine kobor on·aha. Ua bilsini 12-gipa jani 30-o anga aro angni jik Southampton-ona sokaha. Uano chinga Gipi Ings-ni kam baksa nangrime, sin·kari somoio Shirley Hall-o aro chingni bhara ra·gimin nokoba tom·bimanirangko dakaha. 1879 bilsini ding·kari somoio chinga Southampton-o Tambuni metingrangko dakaha. Ia somoio aro ia biapo Me·tra Maud Sisley (da·o Boyd-ni jikgipa) kamo bak ra·aha; ua Sastroko poraie skianiko on·aha aro nokprakona re·e kam ka·aha. Ia jotton ka·anini bite ong·e, adita manderang bebeko ra·chakaha. Ja·mangipa sin·kari somoio chinga Ravenswood Villa-ni dal·gipa kuturisao tom·bimanirangko dakaha; ia nokon chinga dongachim aro chingni ki·taprangko chimongani biapba dongachim.
GSAM 418England-o Tambuni Meting
GSAM 418.11880 bilsini ding·kari somoio Gipi Andrews, be·enni gita bilgri ong·genchimoba, Romsey-o Tambuni metingko dakchakna Switzerland-oniko re·baaha. Uano gipin manderang Aga·ata katko ra·chakaha.
GSAM 418.21880 bilsini 1-gipa jani 11-o ki·tap chonchonggiparangko gipatchakani dolko mangrakatataha. Dolni memborrang ia kamna gisik namen nangaha, aro bang·a segiminrangko sualaha.
GSAM 418.31880 bilsini 2-gipa jani 8-o chingni skanggipa napbolani ong·aha, aro uano sak 6-ko napbolataha. 1881 bilsini 7-gipa jani 2-ona kingking Southampton-o sak 29-ko chio napbolatmanahachim.
GSAM 418England-o Kam Ka·giparang Baria
GSAM 418.41881 bilsini a·rak kario ong·gipa Dal·gipa Kumonggrikanini seoke ra·anichi, Gipi A. A. John aro uni jik, Geo. R. Drew aro Me·tra Jennie Thayer England-ona re·angaha aro ua nama kattako skiprakani biapni kamo nangrimaha. 1882 bilsio Gipi Haskell Europe-ni kamni biaprangko nina re·angaha, aro England-o nama kattako skiprakani kam ka·giparang baksa adita salrangko re·ataha. Ua ku·pattianirang aro chanchianirangko on·e gamchatgipa dakchakaniko on·aha.
GSAM 418.51882 bilsini 3-gipa jao Somoini chinrang-na Britain-ni jak 2 gnanggipa on·dapgimin bakko chapa ka·na a·bachengaha. America-oniko watatgimin Somoini chinrang-ni king 1,000 baksa uarangko nangrimatdapaiachim. Uarangko Great Britain-o nama kattako skiprakani kamo jakkalaha. 1883 bilsini 10-gipa jani 1-o on·gimin kamni kobor, ua somoio Neng·takani salko rakkigipa sak 100 dongaha ine mesoka. Kamko a·bachengata intaltal on·gimin Bak chikingni bak sa $2,078.71 ong·aha.
GSAM 419Jahasrango Nama Kattako Skiprakani Kam
GSAM 419.1Jahasrangko nirikgiparangni ka·sachakanichi, Gipi Ings ki·tap chonchonggiparang aro ka·gitrangni songgiminrangko mamung dam on·gija watatna on·ako man·aha. Uarangko “Peninsular and Oriental Steam Ship Company”-ni mongsonggipa jahas dongchakani biap 80-ona, chong·motan South Africa, East Indies aro West Indies, Central America aro Bay Islands-ona watatna man·aha. Indake watatgimin poraiani segiminrangni gisiko nangatanichi Demarara chichango skanggipa gisik nangani ong·baaha. Ia koborko chinga ua chichangoniko re·bagipa chittirangchi man·aha.
GSAM 419England-ni Ki·tap Chimongani Nokrango “Neng·takani Salni Itihas”ko Dona
GSAM 419.2Great Britain gimiko manderang pilakna dongipa ki·tap chimongani nokrang aro dam on·gija poraiani kuturirangoni 60-o Gipi Andrews-ni Neng·takani Salni Itihas ki·tap kingprakko donaha. Aro ua ki·taprang da·ona kingking uanon donge, poraina skagiparangna ia itihasko agane on·enga.
GSAM 419.31884 bilsio Gipi Butler, ia biapna gipin kam ka·giparang baksa, England-ona re·angaha. Gipi S. H. Lane aro Robert Andrews 1885 bilsini 5-gipa jani 9-o Great Britain-o nama kattako skiprakani kamo bak ra·na Boston-oniko jahaschi re·ongkatangaha. Mrs. White-ni England-ona re·angani kam ka·giparangna bil aro ka·donganiko on·gipa ong·aha. Mrs. White aro uni depante Europe-ni kamni biaponiko America-ona re·angpilna skang uano adita antirangko dongaha.
GSAM 419“Da·o Donggipa Bebe”ko A·bachengata
GSAM 419.41884 bilsini a·bachengani bak-o, Gipi Butler England-ona sokbaani ru·utgijan, Grimsby-o M. C. Wilcox-ko segiminrangko nirikgipa dake, jak 8 gnanggipa, jao chang 2 ong·katgipa Da·o Donggipa Bebe minggipa ka·gitko a·bachengatna tik ka·aha. Uan da·o England-ni London-o jak 16 gnanggipa, antiprako ong·katgipa ka·git ong·e parakatako man·enga, aro antiprako king 18,000 mang ong·kata.
GSAM 420.11889 bilsio Gipi Holser, Britain-o nama kattako skiprakani kamo mondoli 8 aro Neng·takani salko rakkigipa sak 200 dongaha ine kobor on·aha; uamangoni sak 65 London-o dongachim. Batanggimin bilsini Bak chikingni bak sa $1,244.58 ong·aha. Toromni kamo donggipa dangdikgipa sak 2, skiprakna on·aniko man·gipa sak 2, jahasrango nama kattako skiprakgipa sak 2, aro Sastroko skigipa sak 7 dongachim. Ia somoi mangon Gipi Wm. Hutchinson aro Francis Hope England-o nama kattako skiprakani kamo napaha.
GSAM 420London-o Pacific Press
GSAM 420.21890 bilsio Oakland, California-ni Pacific Press Publishing Company, London-ni 48 Paternoster Row-o an·tangni kam nokni damsa cheksiko, aro London, N.-ni 451 Holloway Road-o chapa ka·ani kam nokko mangrakatataha. Skanggipa bilsio kam nokoni ki·taprangko bang·e brena on·gimin damchi palanio $9,556.89-ko man·aha.
GSAM 420.31895 bilsini 2-gipa jao Gipi Robinson indine kamni koborko on·aha:
GSAM 420.3“Great Britain-o mondoli 11, membor sak 363, toromni dangdike on·gipa sak 5 aro skiprakna on·aniko man·gipa sak 1 donga. Batanggimin bilsini Bak chikingni bak sa $5,077.20 ong·aha, ba membor sakprakna suale nio $13.98 ong·aha. Ki·tap parakatani kam nokni a·a-nokrang da·o England-ni dolsa, International Tract Society, Limited-ni ong·a, aro ua dolan uarangko nirika aro chalaia.”
GSAM 420.41895 bilsini 12-gipa jao A·song Gipino Nama Kattako Skiprakani Kamni Setimgipa, Great Britain-o membor sak 560 dongaha ine kobor on·aha. Ua bilsini ning·o Bak chikingni bak sa-ni tangka $1,000 baridapaha. Ua somoio London-ni dingtang dingtang biaprango dol 8 Neng·takani salo tom·bimengachim.
GSAM 420.5Indake ia nama kattako skiprakani biapo kam mikkangchi re·angaha; basakobade uko ma·sina amgija gita ong·achim. Mitam a·arango bitchri gipin a·arango gita ta·rake cha·baatja. Uarangni cha·baatani ka·sneba, dal·roroani bate ka·dongchakna man·gipa aro bilakgipa ong·a. Ia songnokoba gittamgipa Aga·ata katni bebe indaken ong·aha. Uni bitchriko satmanaha, ja·dil su·manaha, aro ka·sne ka·sne dal·roroe da·o name dal·beaona sokmanaha.
GSAM 421AUSTRALASIA-O NAMA KATTAKO SKIPRAKANI KAM
GSAM 421.11885 bilsini 5-gipa jani 10-o Gipi S. N. Haskell, J. O. Corliss aro uni nokdang, M. C. Israel aro uni nokdang, Wm. E. Arnold aro Henry Scott Australia-o nama kattako skiprakani kamko a·bachengatna San Francisco-oniko jahaschi re·ongkatangaha. Ia somoina bilsi 11 skango, 1874 bilsio Battle Creek-o ong·gipa tom·bimanio, Mrs. White bang·a jatrang bebeko ra·chakpigen ine aganaha. Aro dingtang dingtang a·songrango chapa ka·ani jantrarang kam ka·enga aro ki·taprang aro ka·gitrangko chapa ka·enga ine ua nikaha ineba aganaha. Maia a·songrangko ua aganenga ine mingprak dake aganchina sing·on, uni gisik ra·na man·gipa bimungara Australia-san ong·a ine aganchakaha.
GSAM 421Sastroni Rongkuchak
GSAM 421.2Gipi Haskell aro uni dolni gisik nange chu·sokbee kam ka·anichi, Aga·ata kat namen ta·rake mikkangchi re·angaha; uni gimin Australia-o ka·gitsako chapa ka·na nanga ine chanchiaha. Uni gimin parakatna tarisamsoaha, aro 1886 bilsini 1-gipa jani 1-o Melbourne-o jak 16 gnanggipa, japrako ong·katgipa Sastroni Rongkuchak aro Somoini chinrang minggipa ka·gitko parakataha. Skanggipa ong·katgimin ka·gitko king 6,000 chapa ka·aha, indiba pangnan ong·katgipara king 3,000-san ong·achim.
GSAM 421Australia-o Skanggipa Mondoliko Mangrakatata
GSAM 421.3Robibar, 1886 bilsini 4-gipa jani 10-o Australia-o skanggipa Snigipa Sal Adventist mondoliko mangrakatataha. Ku·monggrikanio bimung segimin sak 18 uano dongachim, aro gipin sak 7 napbolanichi napna mol·molaha. Ja·mangipa Neng·takani salo uamangko napbolataha; aro adita antirangna Neng·takani salprakprak memborrang napdapdapaha, mondolini memborrang sak 55 ong·aona kingking. 1886 bilsini 5-gipa jaona kingking, bimung segimin pilakan sak 90 ong·aha. Iarangna agre, gipin biaprango Neng·takani salko rakkigipa sak 35 mang dongachim.
GSAM 421.4Chapa ka·ani kam noko namgipa chapa ka·ani jantra 2 aro uarangko chalaigipa jantra 1 dongachim. Chel·begipa ua a·songo donggipa Snigipa Sal Adventistrang iarang pilakni damko on·tokmanaha aro uamangni ong·achim. Ua a·song Cal.-ni Oakland-o donggipa chingni dal·gipa kam nokoniko mile 7,000 mang chel·achim.
GSAM 422.11886 bilsio Aga·ata kat New Zealand-onaba sokaha. Australia-ni kamni biaponiko on·gimin kobor New Zealand-o Neng·takani salko rakkigipa sak 50 dongaha ine agana. Kam noko ki·tap palanichi man·gimin tangka $700 ong·aha. Iana agre, Ki·tap bikhalgiparang New Zealand-o Dal·gipa Dakgrikani ki·tapko king 400 aro Australia-o Danielni Gimin Chanchianirang ki·tapko king 1,000 palmanaha.
GSAM 422Australiani Ki·tap Chapani Nok
GSAM 422.21889 bilsini Julai 19 tariko on·gimin kamni koboroniko an·ching ia kattarangko ma·sia: Melbourne-o ki·tap chapani nokko rik matchotaha; uano mondolini olakkiani kamrangna tom·chakaniko man·gipa biapba donga.
GSAM 422Tasmaniao Kamko A·bachengani
GSAM 422.3Australia aro New Zealand minggnion A·songni mondolirangni kumonggrikaniko dakaha, aro Gipi Israel aro Gipi Steed kamko Tasmaniaona apalataha. Ia bon·kamgipa biapo mondoli 3 ko dakaha, aro uarangni memborrang pilakko damsan chanon sak 136 ong·a. Uamangna agre gipin Neng·takani salko rakkigiparangba balgrike donga, indiba uamangko da·onaba mondoli dake nangrimatkuja.
GSAM 422.4Ua bilsio Australiani kam ka·ani a·songo Bak chikingni bak sa $9,371 ong·aha. Ua a·songo Ki·tap bikhalgipa sak 15 dongaha, aro uamangni pale on·gimin ki·taprangni dam $19,500 ong·aha.
GSAM 422.5Gipi Haskell a·gilsakko gnigipa chang re·duulani somoio ua Australiako changsatai nina re·angaha, 1889 bilsini Agost jao ong·gipa uamangni A·songni mondolirangni kumonggrikanio bak ra·aha, aro bang·a cholrangchi bil gnange dakchakaha. Gital dake nangrimatgimin ua dol uni dakchakaniko namen gamchatnikaha. Isolni kamko rikdoe bilakatna—ia dal·gipa kam samsanna—Americani dingtang dingtang kam ka·giparang somoi somoio Australiaona re·angaha.
GSAM 422Australiao Mrs. White
GSAM 422.61891 bilsini bolni bijak ga·akani kareo Mrs. E. G. White, uni depante W. C. White, Gipi Geo. B. Starr aro gipinrang Californiako watgalen Australiaona re·angaha; uamang Disembar jao, ua dal·gipa a·ani ding·kari jatchio, uanona sokaha. Ua a·songo bilsi 9 dongmitingo be·enni bilgrichi neng·nikoba, Mrs. White kam ka·aha, aro uni Saki on·ani kamko Gittamgipa Salgini sa·greni aga·ata katni gisik aro miksongani baksa krae dongatna namen dakchakaha. Uamang Australiao dongmitingo Gipi J. O. Corliss ia kam baksa changsatai nangrimaha, aro W. A. Colcord aro gipinrang toromni dangdikgipa, skigipa aro indakgipa gipin kamrangko ka·na ua a·songona napaha.
GSAM 423Australiao Gipi Olsen
GSAM 423.1Gipi O. A. Olsen Dal·gipa Kumonggrikanini pamong ong·e sason ka·ani somoio ua a·songni chel·a aro apala gimikode an·chingni mongsonggipa kam ka·ani biaprang pilakkon nina re·angaha. Ian chel·bee songre·aniko, a·gilsak gimikko re·duulaniko nangataha. Dingtang dingtang nama katta aganani kamrangni obostha aro nangnikanirangko nambate ma·sie, mikkang nigija pilaknan dangdike on·na tarisona ua indake re·angaha. Ia songre·anio, 1893 bilsio, ua Australiao antirangna dongaha.
GSAM 423Australasiani Nangrimgimin Kumonggrikani
GSAM 423.2Ia somoio Australasiani Nangrimgimin Kumonggrikaniko dakaha. Ian Australia aro New Zealandni A·songni mondolirangni kumonggrikanirang aro Australiani nama katta aganani a·songrangko nangrimataha. Ia kumonggrikani bilsi 2 o changsa tom·chaka, aro gipin a·songrangni nangrimgimin kumonggrikanirangni dakbewal gita ka·a. 1893 bilsio ia a·songo donggipa bang·gijagipa Ki·tap bikhalgiparang Kristona Jangkirang minggipa ki·tapni chapgimin 5,000 ko pale on·aha, aro apsan 5,000 ki·taprangko gnigipa chang chaptaiha. 1894-95-ni ding·kario, ja 4 ni gisepo, uamang ja·mano on·na ku·rachakgimin ki·taprangko brena mol·molani 4,000 ko ra·chakaha.
GSAM 423Australiao Gipi Prescott
GSAM 423.31895 bilsio mondolini skia-poraiani kamni drungpa Gipi W. W. Prescott ia A·songni mondolirangni kumonggrikanio ja aditana dongaha; ua kamni ia bakna bang·a somoi aro chanchianiko on·aha. Ia somoion ua skia-poraiani gimin skiani tom·chakaniko dilaha, aro ian uamangna namen namgipa dakchakani ong·aha.
GSAM 424.1Ua bilsini kamni koborko Gipi W. C. White Dal·gipa Kumonggrikanina on·aha. Ua indake aganaha:
GSAM 424.1“Australiani Nangrimgimin Kumonggrikanio mondoli 17 aro membor sak 1074 donga. Uamang skangni bilsio Bak chikingni bak sa $9,810.10 ko on·aha. Ia kumonggrikanio Ordain ka·aniko man·gimin toromni dangdikgipa sak 12, aganprakna on·sretaniko man·gipa sak 2, Sastroko skigipa sak 3 aro Ki·tap bikhalgipa sak 50 donga. Ua bilsio ki·tap bikhalgiparang $28,731.11 damni ki·taprangko pale on·aha. Ua bilsion mondoli 6 aro membor sak 321 gnang New South Walesni koloniko Australiani A·songni mondolirangni kumonggrikanioniko dingtangataha, aro New South Walesni A·songni mondolirangni kumonggrikani ine bimung mingaha.”
GSAM 424SALGIPENG AFRICAO NAMA KATTA AGANANI KAM
GSAM 424.21886 bilsio Battle Creek-o ong·gipa Dal·gipa Kumonggrikanio Salgipeng Africao nama katta aganani kamko a·bachengani gimin chanchigrikaha. Ia kamko dakna ku·monggimin ong·ani gimin, 1887 bilsini ding·kari a·bachengon ua chel·gipa a·songo kamko mangrakatna jotton ka·aha. Uano Neng·takani salko rakkina a·bachengman·gimin mitam manderang kam ka·giparangko okamahachim.
GSAM 424Salgipeng Africao Gipi Boyd aro Gipi Robinson
GSAM 424.3Ia kamna Me 11 tariko Gipi C. L. Boyd aro uni nokdang, Gipi D. A. Robinson aro uni jikgipa, gipin kam ka·giparang baksa New York songjinmaoni jahajchi re·ongkatangaha. Uamang Liverpool aro London gita Africaona re·angaha. Bilsi 3 ja·mano, Dal·gipa Kumonggrikanio P. W. B. Wessels indake aganaha je, ia kam ka·giparang Africao sokon, ia katta gimin segiminrangko poraiani aro Sastroko sandiani a·sel ge·eta brigipani Neng·takani salko rakkigipa manderang sak 40 mang dongahachim.
GSAM 424.4Gipi Robinson aro Gipi Boyd Cape Town-o nama katta aganani kamko a·bachengaha; unoni ua kam salgro-salaramchi mail 800 mang chel·a, hira man·ani a·songo donggipa Kimberleyona apalangaha.
GSAM 424.51889 bilsiona kingking toromni dangdikgipa sak 2, aganprakna on·sretaniko man·gipa sak 1, mondoli 4 aro membor sak 80 mangmang dongaha. Uamang Bak chikingni bak sa $2,798.36 ko on·aha. Ia bilsio Americani Gipi Ira J. Hankins Cape Town-o kam ka·e namgipa biteko man·aha. Druillard aro uni jikgipaba Nebraskaoni ia biapona re·bae kam baksa nangrimaha, aro gital a·songo kamko a·bachengna okamaniko man·giparangni kam aro neng·nikanirango bak ra·aha. Druillardni jikgipani kam mongsongbate ki·tap donani nokosa ong·aha; ia bakni kamko sason ka·na unosa on·aha. Uni segipa Druillardde nama katta aganani kam gimiko jakgitel ong·e kam ka·aha. Ua bilsio ia jahaj dongchakani biapo dongdikgipa jahajrangni kosako ua $750 damni ki·taprangko pale on·aha.
GSAM 425Africao Gipi Haskell
GSAM 425.1Ia apsan bilsini Agost jaon Gipi Haskell Cape Town-o sokaha. Ua Salgipeng Africani dingtang dingtang dolrangko nina re·ange uamang baksa ja 5 ko name kam ka·e re·ataha. Uni re·baani a·sel kamko bilakataha aro rikdoaha; ua an·tangni kamni biteko nikani gimin uni ka·tongba ka·donganiko man·aha. Skia-poraiani kamna gisik nangani ong·katataha; uni gimin Africani poraigipa sak 12 an·chingni mondolini skulrango poraina Americaona re·baaha.
GSAM 425.2Ia somoion ki·tap bikhalani kamnaba nanggni gita gisik on·aha. Ia kamna E. M. Morrisonni dilanio Cape Town-o skiani tom·chakaniko dakaha; ian Aga·ata katni ia gamchatgipa bakna gital janggi aro bilko on·aha. Ia tom·chakanio skiani on·ani ja·man rang·san, Ki·tap bikhalgipa sak 13 ja 6 ni gisepo $5,621.28 damni ki·taprangko pale ra·ange on·aha. Bebeko agangenchimode, ki·tap brena mol·molanirang namen bang·ani gimin Londonni ki·tap chapani nok kamko man·jaha, maina nangnikarangko chu·sokatna gita ta·rake ki·taprangko tarina amjaha.
GSAM 425.31892 bilsio Gipi A. T. Robinson Salgipeng Africani kam baksa nangrimaha. Ua somoio kam namen dal·angaha; gitcham ki·tap donani nokni pal gital nanganiko man·aha. Uni gimin mondolini tom·chakanirangnaba biap on·na chu·onggipa dal·a nok gitalko rikaha.
GSAM 426Africao Dal·gipa Skulni Nok
GSAM 426.1Indake kam jangki prakprak re·mikkangangkue, Cape Town-ni sambao donggipa Claremont-o $35,000 damni dal·gipa skulni nokko rikaha. Americani Jong-giparangoniko uamangni nangnikgipa dakchakani samsande, dal·gipa skulni poraianiko skina changa man·gipa skigiparangko watatani ong·aha; groko uamang an·tangtangan on·genchim. Ia mol·molaniko ra·chakani gimin, skulko 1893 bilsini Februari 1 tariko oaha.
GSAM 426Salgipeng Africani A·songni Mondolirangni Kumonggrikani
GSAM 426.2Salgipeng Africani A·songni mondolirangni kumonggrikaniko 1892 bilsio dakaha. 1893 bilsini Dal·gipa Kumonggrikanio vot on·e uko Dal·gipa Kumonggrikanio ra·chakaha. Ua somoio mondoli 5 aro membor sak 138 dongaha; uamang skangni bilsio Bak chikingni bak sa $34,077.32 ko on·aha. Ia tom·chakanio Peter Wessels Salgipeng Africani A·songni mondolirangni kumonggrikanini pal bak ra·aha. Ua ka·tong on·e Dal·gipa Kumonggrikanina $16,000 ko on·aha; ian Salgipeng Africao kamko a·bachengna Dal·gipa Kumonggrikanini koros ka·giminna batgipa ong·aha. Ia on·anina agre, ua aro uni Jong-gipa saksa Chicago songjinmao dam gri sam on·ani kamko a·bachengna $40,000 ko on·aha.
GSAM 426.31895 bilsini Dal·gipa Kumonggrikanio Gipin A·songrango Nama Katta Aganani Kamni Drungpa Africani kam ka·ani a·songni gimin indake aganaha:
GSAM 426.3“Salgipeng Africao A·songni mondolirangni kumonggrikaniko dake bilsi 2 mangmang ong·aha, indiba ua somoini gisepo Dal·gipa Kumonggrikani ua kam ka·ani a·songona kam ka·gipa sak 12 ko watataha. Uamangoni sak 2 an·tangtangko jakkalna nanganiko an·tangtangan ra·e nama katta aganani kamko ka·na a·songni ning·tuchi re·angaha; gipinrangde kamni dingtang dingtang bakrango napaha. Ua kumonggrikanio namgipa dal·roroenggipa skul, pagri-magri bi·sarangni nok aro rikenggipa ansengani biap donga. Changgimin hisaprango uamangni membor sak 184 ine mesoka.”
GSAM 426Salgipeng Africao Chapgimin Koborni Ki·taprang
GSAM 426.4Bon·kamgipa ja aditani gisepo Salgipeng Africao toromni jakgitelani katta an·chingni manderangko koborni ki·tap ming 2 chapna didiataha. Ming sade Hollandni ku·siko, De Wachter minggipa; ming gipinde Ingriji ku·siko, The South African Sentinel and Gospel Echo minggipa ong·a. Bon·kamgipa ki·tapko ki·tap 4,000 rante on·enga.
GSAM 427Salgipeng Africani Nangrimgimin Kumonggrikani
GSAM 427.11903 bilsini Januari jao Salgipeng Africani Nangrimgimin Kumonggrikaniko dakaha. Uano Cape Colony aro Natal-Transvaalni A·songni mondolirangni kumonggrikanirang aro Basutoland aro Matabelelandni nama katta aganani kamrang dongaha; ia kamrang Nangrimgimin Kumonggrikanini sasonni ning·o ong·aha. Ia kumonggrikanio dakgimin mondoli 15, membor sak 595 gnang, aro mondoli dake nangrimatkujani dol 9, mande sak 90 gnang donga. Uarangna agre sakprak dingtang dingtang biaprango donggipa Neng·takani salko rakkigipa sak 30 donga. Pilakko damsan chanon sak 715 ong·a; uamang Bak chikingni bak sa $7,850 ko on·aha. Kam ka·gipa sak 39 dongaha; uamangoni sak 21 dingtang dingtang A·songni mondolirangni kumonggrikanirangoniko kamni dormahako man·aha.
GSAM 427POLYNESIAO KAM KA·ANI A·SONG
GSAM 427.21876 bilsio Gipi James White aro ia ki·tap segipa Signs of the Times-ni ki·tap dam 1 aro chongipa segimin ki·taprang aditako chitti baksa Pitcairn Chichangona watataha. Ia segiminrangko Cape Horn-ko wil·wilange New York-ona re·anggipa jahajo donaha. Jahaj Pitcairn-o dongdikgen aro uano songgimin bostuko on·gen ine an·chingna ku·rachakaha. An·ching ua chichango donggipa mande saksakoba u·ijachim; uano kakket ong·e Isolko olakkigipa manderang donga ine uni bimung namani baksana agre, chichangni giminba mamungkoba u·ijachim. Ong·gniko u·isogija ka·dongani baksa ki·taprangko watataha.
GSAM 427Pitcairn-ona Nina Re·angani
GSAM 427.3Bilsi 10 ja·mano, 1886 bilsio John I. Tay ua chichangona re·angjaskal an·ching ua manderangoniko ba an·chingni segiminrangni gimin mamung koborkoba man·jachim. Ua somoio an·ching ma·siaha je, Signs-ni ki·tap aro chongipa segimin ki·taprangko poraiani a·sel, changsao chichang gimikni manderang uamangni olakkiani salko Skanggipa saloniko snigipa salona dingtangatna aro Gitelni Neng·takani salko rakkina ku·mongnasipilaha. Indiba Tayni re·baani somoiona kingking uamang indake dakjachim. Ua ru·uta somoion ua chichangona re·angna an·tangni gisiko bilake didianiko man·achim; indiba ua an·tang ua manderangko u·ijachim, aro bebe kattana uamangni gisik nangani a·bachengman·gimin ong·aniko u·ijachim.
GSAM 428.1Americaona re·bapilani ja·mano, ua Pacific Sagalni chichang saoniko chichang gipinona nama katta agangiparangko ra·angna jahaj saksa rikchina namen bimchipe mol·molaha. Ia chanchianiko uni gisiko mongsongbate donne ua 1889 bilsio ong·gipa Dal·gipa Kumonggrikanio bak ra·aha, aro uano Polynesiani Chichangrangni kamna mol·molaha. Kumonggrikani ia kamni namgniko nike Pacific Sagalni chichangrango kam ka·na jahaj rikna ba brena $12,000 ko on·anirangchi chimongna vot on·e tik ka·aha.
GSAM 428Pitcairn Jahajko Rikani
GSAM 428.2Ia tik ka·ani baksa melie, 1890 bilsini ding·kario Californianni Oakland-oni mail 30 mang chel·a Beniciani sambao Pitcairn jahajko $12,035.22 koros ka·e rikaha. Bilsini bak 4 ni bak 3 ni gisepo ia tangkako chimongaha; Neng·takani salni skulrang ia kamnasan uko on·aha. Iana bate katchae aro gisik nange on·ani mamung saloba dongkuja. 1890 bilsini Septembar 25 tariko California, Oakland-o jahajko Isolna pakwatani kamko dakaha. Ia kamko nina manderang sak 1,500 mang jahajni kosako aro jahajo gadoani biapo tom·chimongaha.
GSAM 428Pitcairnni Skanggipa Sagal Songre·ani
GSAM 428.3Oktobar 20 tariko jahaj San Francisco-oni uni chel·gipa kam ka·ani a·songona skanggipa sagal songre·aniko a·bachengaha. Jahajo nama katta agangiparangde Gipi E. H. Gates aro uni jikgipa, Gipi A. J. Read aro uni jikgipa, John I. Tay aro uni jikgipa ong·aha; uamang baksa jahajni dilgipa Marshni ning·o nama katta aganani kamko ka·gipa jahajni dangdikgiparangba dongaha. Ia jahaj skanggipa San Francisco-oni salgipengchi mail 4,000 chel·a Pitcairn Chichangona re·angaha, aro Nobembar 25 tariko uano sokaha. Disembar 17 tariko jahaj chichangko watgalon, dal·gimin manderang sak 82 baptismaniko man·aha, aro uamangko Snigipa Sal Adventist mondoli dake nangrimataha. Unikode jahaj Society, Hervey, Samoan, Friendly aro Fiji chichang dolrangona re·angaha; uano Ingriji ku·sik agangipa manderangna toromni ki·taprang aro an·seng-baljokani aro chu aro gipin namgijagiparangoniko an·tangko chel·chakanini gimin chongipa segimin ki·taprangko done on·aha. 1891 bilsini Septembarona kingking ja 8 ni gisepo, nama katta agangiparang $1,900 damni ki·taprangko pale on·aha; una agre bang·bea poraiani segiminrangko dam gri rante on·aha.
GSAM 429.1Nama katta agangiparangko indake donaha: Gipi Read-ko Tahitio; Gipi Gates-de Pitcairn-o a·bachengman·gimin kamko matchotna uanon dongrikaha; Tay-de Fiji chichango kam ka·na basee ra·aha. 1904 bilsini Epril 14 tarikni Review-o Gipi Fulton Fijini kamni gimin indake agana: “Ia nama katta aganani a·songo da·o Neng·takani salko rakkigipa sak 150 na bate donga.” Fijioni jahajko nanggni gita namdapatna, aro nanggipa namdapanirangko dakna, ki·taprangkoba ra·na New Zealandni Aukland-ona re·angaha.
GSAM 429Nama Katta Agangiparangni Siani
GSAM 429.2Bilsi 1, ja 11 aro sal 18 donggijani ja·mano, Pitcairn San Francisco-ona re·bapile 1892 bilsini Oktobar 9 tariko sokaha. Ia somoio jahajni dilgipa Marsh siaha, aro uko New Zealand chichango gopaha. Tay ka·sop saa man·aha aro ua saaoniko an·sengpiljaha. Uaba tom·tome siaha, aro chel·gipa Fijini a·songo uko neng·takna gopaha. Indake gamchatgipa janggi ming 2 ko Polynesiao nama katta aganani kamna inditan ta·rake on·aha.
GSAM 429.3Tahiti chichangni Papaeteo donggipa nama katta agangiparang rang·san gita an·tangtangni kamni biteko nikani gimin katchaaha. Ia somoio mande sak 40 gisik pil·aha aro Snigipa Sal Adventist mondoli dake nangrimataha ine ka·dongatgipa koborko an·tangtangni a·songona watatna man·aha.
GSAM 429Pitcairnni Gnigipa Songre·ani
GSAM 429.41893 bilsini Januari 17 tariko jahaj San Francisco-oni gnigipa songre·aniko a·bachengaha. Uano ia nama katta agangiparang dongaha: B. J. Cady aro uni jikgipa, J. M. Cole aro uni jikgipa, E. C. Chapman aro uni jikgipa, aro M. G. Kellogg, M.D.. Ohioni me·chik Hattie Andre Pitcairn Chichangni skigipa ong·na uamang baksa re·angaha. 1893 bilsini bolni bijak ga·akani kareo Cady Society chichang dolni Raiateao poraigipa sak 60 gnang skulko oaha. Skanggipa poraiani bak bon·ao poraigiparang sak 105 ona batroroaha. Gnigipa poraiani bak a·bachengon sak 120 poraina re·baaha.
GSAM 430Pitcairnni Gittamgipa Songre·ani
GSAM 430.1Jahajni gittamgipa sagal songre·ani 1893-94 bilsio ong·aha. Ia songre·anina nama katta agangiparangde G. O. Wellman aro uni jikgipa, aro Lillian White ong·aha; uamang pilakan Michiganoni ong·aha. Uamang Raiateao Gipi Cadyko uni kamo dakchakna re·angna tik ka·gimin ong·aha. Stringer aro uni jikgipa an·tangtangko jakkalna nanganiko an·tangtangan ra·e nama katta aganani kamko ka·na re·angaha. Uamang Rurutu-o dongaha. Raratongao (jeo manderang Robibarni pal Sonibarko rakkiachim) Daktor Caldwell aro uni jikgipako donaha; Californiani Gipi Buckner aro uni jikgipakode Pitcairn-o donaha. Ua ia manderang baksa dongmitingo, bang·a gital jakni kamrangko a·bachengataha; ia kamrang bang·a cholrangchi uano donggipa manderangna namgniko on·aha. Pilakna skang, da·o chichango ge·gipa merakuko chepna balwachi chalgipa kolko rikaha; ua apsan balwani bilchi chongipa kolrangko chalatna man·aha. Iani a·sel chichangni manderangni skango u·ikujaenggipa gipin kamrangko a·bachengna man·aha.
GSAM 430Pitcairnni Brigipa Songre·ani
GSAM 430.21895 bilsini Disembar 15 tariko Gipin A·songrango Nama Katta Aganani Kamni Drungpa indake aganaha:—
GSAM 430.3“Pitcairn brigipa sagal songre·anioniko re·bapile da·o jahaj dongchakani biapo donga.... Dingtang dingtang chichang dol 9 o kamko a·bachengaha, aro iarango ia kam ka·giparangko donaha:—
GSAM 430.4“Pitcairn Chichango, skigiparang E. S. Butz aro uni jikgipa, aro Hattie Andre. Norfolk Chichango, Australiaoni re·bagipa, an·tangtangko jakkalna nanganiko an·tangtangan ra·e nama katta aganani kamko ka·gipa mitam manderang iano kam ka·enga. Society Chichangrango, toromni dangdikgipa B. J. Cady; an·sengatani baksa nama katta aganani kamko ka·giparang R. A. Prickett aro uni jikgipa. Raratongao, an·sengatani baksa nama katta aganani kamko ka·giparang Daktor J. E. Caldwell aro uni jikgipa, me·chikrang Lillian White aro Maude Young; skigiparang G. O. Wellman aro uni jikgipa, Gipi J. D. Rice aro uni jikgipa. Fijio, Gipi J. M. Cole aro uni jikgipa. Friendly Chichangrango, Gipi E. Hilliard aro uni jikgipa. Rurutu-o, an·tangtangko jakkalna nanganiko an·tangtangan ra·e nama katta aganani kamko ka·giparang Stringer aro uni jikgipa. Hawaiio, Gipi E. H. Gates aro uni jikgipa; skigiparang H. H. Brand aro uni jikgipa. Samoao, Daktor F. E. Braucht aro uni jikgipa. Gipi D. A. Owen aro uni depante aro deme·chik, an·tangtangko jakkalna nanganiko an·tangtangan ra·e nama katta aganani kamko ka·giparang.
GSAM 431.1“Pitcairn uni chang 4 songre·anirango bang·bea segimin ki·taprangko pale on·aha aro dam griba rante on·aha. Iani a·sel bang·a biaprango Neng·takani salko rakkigiparang ong·katbaaha. Pitcairn Chichang, Norfolk aro Tahitio mondolirangko dakaha.”
GSAM 431Pitcairn-ko Palaha
GSAM 431.2Jahasko rikmitingo donggijagipa, Polynesia-ni kam ka·ani biapona sokangna cholrang da·o dongani gimin, jahasko palaha, aro kamko mikkangchi ra·angna gipin cholrangko jakkalaha. Gipi E. H. Gates da·o Polynesia-ni kam ka·ani biapko nirikgipa ong·a, aro dingtang dingtang dolrango kamni mikkangchi barianiko aganata.
GSAM 431SALIRAM INDIES
GSAM 431.31889 bilsini sin·kari somoio, America-ni Mr. Wm. Arnold Saliram Indies-o Ki·tap bikhalgipani kamko a·bachengaha. Indake kam ka·mitingo ua mande sak 1,200-ni bimungrang aro dongramrangko chimonna man·aha; uarangko missionari kamo jakkalna A·songrangni Ki·tap Chonchongipa Nangrimaniona watataha. Ia dongramrangona chitirang aro pora·ani ki·taprangko watatani gimin, manderang bebeni gimin gisik nangaha; indake Kattako skiprakachi nama kattako gipatatna chol oaha.
GSAM 431.4Toromni kam ka·giparangko nangnikani okamako aganchake, Gipi D. A. Ball 1890 bilsini November jao Barbadoes aro gipin biaprangona kam ka·na re·angaha. Uni jotton ka·ani bite ong·e mitam manderang bebeko ra·chakaha. 1892 bilsio California-oni Mr. Patterson chichangrango Baibel Pora·anirang ingipa ki·tapko palna re·rurae name chu·sokaha. 1893 bilsio B. B. Newman, Mr. Arnold donggijani somoio Ki·tap bikhalani kamko nirikna Florida-oni Jamaica-ona re·angaha. Ua bilsion Mr. Evans aro Mr. Hackett-ba ia kamni bako bak ra·na Indies-ona re·angaha. May jao Gipi Haysmer aro uni jikgipa, chol oani gita kam ka·na ia biapona napaha. Uni ja·mano ru·utgijan Mr. Arnold re·bapilaha; ia chango ua an·sengani bidingni ki·taprangko palna re·baaha. 1895 bilsini July jaona kingking, Jamaica mingmangosan indakgipa ki·taprangko $8,200-ni palmanaha; toromni ki·taprangko palanide $7,654 ong·aha; pilakko changrimode $15,854 ong·aha. Indita bang·a ki·taprangko sualani, Kingston-o olakkigipa sak 75 gnanggipa, name tarigimin mondoliko a·songatna, aro chichangni gipin bakrango toromni kam ka·na cholrangko ona namen dakchakaha.
GSAM 432Trinidad
GSAM 432.1Iano kamko Jamaica-o a·bachenggimin gita apsan bewalo a·bachengaha. 1889 bilsio Mr. F. B. Grant aro uni jikgipako an·chingni mondolini ki·tap aro segiminrangko u·iatna ia chichangona re·bachina okamaha; aro okamako man·e Gipi Flowers aro uni jikgipa chol oani gita kam ka·na uamangni ja·man ja·man re·angaha. Uamang namen chu·soke kam ka·aha; indiba Gipi Flowers saa ding·aniko man·aha, aro uni gimin 1894 bilsini June 29-o siaha. Uni palo kam ka·na Gipi E. W. Webster-ko seaha, aro ua 1895 bilsini August jao New York-oni jahaschi re·ongkatangaha.
GSAM 432.21896 bilsio Saliram Indies-o kam ka·giparang iarang ong·achim: Jamaica-o Gipi A. J. Haysmer aro W. W. Eastman; aro Bahama chichangrango mitam Ki·tap bikhalgiparang dongachim. Lesser Antilles-o Gipi E. Van Deusen aro uni jikgipa, Baibelni kam ka·giparang C. F. Parmlee aro uni jikgipa, aro Ki·tap bikhalgiparang Mr. Bean aro Mr. Hackett dongachim. Trinidad-o Gipi E. W. Webster aro uni jikgipa, uamang baksa an·sengatani missionari Kumari Stella Colvin dongachim. Kamni biterang ian ong·aha: Jamaica-o Neng·takani salko rakkigipa sak 110, aro Trinidad-o Couva-ni samtangtango Neng·takani salko rakkigipa sak 50; Barbadoes-o mondoli ge·sa, aro Lesser Antilles-ni Antigua-o dol dolsa.
GSAM 432JATCHINI AMERICA
GSAM 432.3Gipi F. J. Hutchins aro uni jikgipa 1891 bilsini November 16-o Bay chichangrangona re·angna United States-ko watangaha. Ua somoio, mongsongbate Ruatan-o, mande sak 20 mang dongachim, jemangan ge·eta mingchikkungni gita brigipa ge·etani Neng·takani salko rakkiengachim. Dakchi uamangna watatgimin pora·anirangan skanggipa uamangni gisikko ia bebeona salbaaha. Bilsi 3 ja·mano, 1894 bilsio, W. A. Miller aro uni jikgipa California-oni Bonacca-ona re·angaha. Uano Snigipa Sal Adventistrangni rikgimin skul noko, 1894 bilsini July 4-o ogimin skulo, uamang skigiparang ong·e skiani kamo bak ra·aha. Skangni pora·ani somoio skulona re·bagiparangko bak dake nion sak 34 ong·achim. Pora·giparang sak 45-ona bariani gimin, 1895 bilsio ia skul an·tangni korosko an·tangan ra·na amgipa ong·aha ine aganaha.
GSAM 433.11895 bilsio ong·gipa Dal·gipa Kumonggrikanio, Gipi Hutchins chichangrango Aga·ata katko manigipa mande sak 100 dongani gimin aganataha. Ua iakoba aganaha je, tom·chikani nok ge·gni rikgimin ong·aha, aro uarang Snigipa Sal Adventistrangnin ong·achim. A·a komiani aro uni gimin ge·na gam·chatbeani a·sel, ia olakkiani nokrangoni ge·sako chini kosako rikaha. Ia nok ge·gni aro skul nokko Dal·gipa Kumonggrikani Nangrimanina bil gnanggipa lekachi on·aha. Chichango donggipa Kumonggrikani gamrangni damko $1,789.60 ong·gen ine chanaha. 1895 bilsiona kingking palgimin ki·taprangni damara $2,243 ong·achim.
GSAM 433Jatchini America-na Chon·gipa Jahas
GSAM 433.2Missionarirangko chichang damsaoni gipin chichangona ra·angna chon·gipa jahas dongani namgnirang aro altuaniko Kumonggrikanina mesokon, Bay chichangrango kam ka·na indakgipa ring damsako $3,000-na batgijagipa koroschi rikchina ra·chake tik ka·aha.
GSAM 433.31896 bilsio Jatchini America-o kam ka·giparang sak 4-san dongachim: Gipi F. J. Hutchins aro uni jikgipa, aro Spanish Honduras-o Gipi J. A. Morrow aro uni jikgipa. British Honduras-ni skotong songjinma Belize-o, brigipa ge·etani gita snigipa salko rakkigipa bebera·giparangni dol dolsa dongachim. Ia biapo kamni bang·bata bakko Caribbean Sagalni chichangrango ka·aha. Iano bang·a hajar dolarni ki·taprangko palmanaha, aro mande sak 60 Gittamgipa Salgini sa·greni aga·ata katni bebeo katchaengachim.
GSAM 434Gipi Hutchins-ni Siani
GSAM 434.1Gipi F. J. Hutchins Jatchini America-ni kam ka·ani biapo bilsi 12 mang namen kakket aro bimchipe kam ka·aha. Bon·kamao uni chakchikani bil bon·aha, aro ua saachi siaha. Da·o ua tusie neng·takenga, Gitelni okamaniko—kakketgiparangko mikrakatsranggnigipa okamaniko—sengsoengenga.
GSAM 434SALGIPENGNI AMERICA
GSAM 434.2Chapgimin lekkarangchi Snigipa Sal Adventistrangni bebera·anirangko skanggipa Salgipengni America-o u·iataha. 1891 bilsini October jao Mr. Snyder, Mr. Stauffer aro Mr. Nowlin Argentine-o Ki·tap bikhalgiparang ong·e an·tangtangni kamko a·bachengaha. 1893 bilsio Dal·gipa Kumonggrikani ra·chake tik ka·ani gita, Illinois-ni German toromni dangdikgipa Gipi F. H. Westphal ia missionni kam ka·ani biapo bak ra·aha; aro 1894 bilsio California-ni Frank Kelley an·tangko an·tangan aldugipa missionari ong·e Colombia-ni United States-ona re·angaha. Ja adita ja·mano gipin kam ka·giparang uamangni ja·man ja·man re·angaha, aro indake ia gital missionko a·bachengaha. 1896 bilsio ia biapni kamni gimin indake aganataha: Chile-o toromni dangdikgipa saksa, chong·motan 1895 bilsini October 19-o sokbagipa Gipi G. H. Baber, aro Ki·tap bikhalgipa sakgni, F. W. Richards aro F. H. Davis dongachim. Argentine-oba toromni dangdikgipa sakgni, F. H. Westphal aro Jean Vuilleumier, aro Ki·tap bikhalgipa sakgni, O. Oppegard aro C. A. Nowlin dongachim. Iamangna agreba Baibelni kam ka·gipa sakbri, Lucy Post, Mr. Snyder aro uni jikgipa, aro John McCarthy dongachim. Brazil-o toromni dangdikgipa sakgni, Gipi W. H. Thurston aro H. F. Graf, aro Ki·tap bikhalgipa sakgittam, A. B. Stauffer, J. F. Berger aro J. A. Berger dongachim. British Guiana-o toromni dangdikgipa sakgni, Gipi W. G. Kneeland aro Gipi P. Giddings, aro an·sengatani missionari sakgni, Daktar B. J. Fercoit aro uni jikgipa dongachim.
GSAM 435.11896 bilsio Chile-o dolar 1,000-ni ki·taprangko palmanaha, aro Neng·takani salko rakkigipa sak 30, Ki·tap bikhalgiparangoniko bregimin ki·taprangko pora·achi Neng·takani sal aro un baksa nangrimgipa beberangko ra·chakaha. Brazil aro Argentine-o dolar 10,000-ni ki·taprangko palmanaha; aro unaba nam·batara, Neng·takani salko rakkigipa sak 100 dongachim. Mondoli ge·sa aro Neng·takani salni skul ge·bongko a·songatmanaha. Argentine-o a·songatgimin mondoli ge·gittam dongachim, uarang Buenos Ayres, Crespo aro San Cristobal-o ge·saprak ong·achim. British Guiana-oba a·songatgimin mondoli ge·sa aro Neng·takani salko rakkigipa sak 50 dongachim. Indake Salgipengni America-o Snigipa Sal Adventistrang pilakko changrimode sak 150 ong·achim.
GSAM 435SALGIPENGNI MISSIONARI NANGRIMANI
GSAM 435.2Kakket dake aganode, ia nangrimaniko gipin a·songni ine mingna man·ja, an·chingni a·songtango gipin a·songni manderangna (Africa-ni manderangna) nama kattako skiprakani kamko ka·enggenchimoba. Man·gimin biterangni gimin, Isolni pattiani ning·o Gipi J. E. White-ni neng·takgija jotton ka·anina bang·en mitelna nanga.
GSAM 435.31893 bilsini sin·kari somoio, anga Illinois A·songni mondolirangni kumonggrikanini pamong ong·e kam ka·engmitingo, Gipi White Salgipengni a·songrango donggipa gisim manderangni gimin ka·tongo jajrengbea baksa angona re·baaha. Ua Chicago-o anti adita dongmitingo, ia songjinmao donggipa gisim manderangna kam ka·na cholko mol·molaha. Uni mol·molaniko namen katchae ra·chakaha, aro beben ianon ia duk man·gipa manderangna uni kam a·bachengaha.
GSAM 435Gipi White-ni Missionari Bibachi Re·gipa Jahas
GSAM 435.4Ua somoionin ua Salgipengni kam ka·ani biapna bi·engaha aro miksongengaha. Ua chanchie am·sandimitingo uni miksonganirang pakanaha; bon·kamao Michigan Wari-ni sambao Pringni Aski minggipa bibachi re·gipa jahasko rikaha. Ia chio balenggipa “Bethel”-ko man·e, ua Chicago-ona re·angaha; unoni Illinois aro Mississippi chibimarangko on·onge re·ange, 1895 bilsini January 10-o Mississippi-ni Vicksburg-ona sokaha. Iano ripeng adita baksa, skango kam ka·kuja biapo ua an·tangni kamko a·bachengaha.
GSAM 436Salgipengni Missionari Nangrimani Kam
GSAM 436.11903 bilsini April 9-o Dal·gipa Kumonggrikanio Gipi White-ni on·gimin aganataoniko chinga iako ra·aha. Ian kamni biterangko aganata aro ua somoio Salgipengni missionari kamni obosthako mesoka:—
GSAM 436.2“Chingni Nangrimani Mississippi-o skul ge·bongko rikaha aro da·o uarangko chalaienga.... Ia skulrang Vicksburg, Yazoo City, Columbus aro Jackson-o donga.... Chingni kam ka·giparang Tennessee-ni Nashville, Memphis aro Edgefield Junction-o, aro Kentucky-ni Louisville aro Bowling Green-oba an·tangtangni jottonrangko mikkangchi ra·angaha.
GSAM 436Salgipengo Kam Ka·giparang
GSAM 436.3“Da·o Nangrimani dingtang dingtang kamni bakrango kam ka·gipa sak 27 donga. Salgipengni Missionari Nangrimani kamo Toromni kamo donggipa dangdikgipa sak 5-ko dal·ataha.... Skulni skigipa sak 13-ko dingtang dingtang cholrangchi an·tangtangni kamna tarimanaha.... Nangrimani pante saksako daktar ong·china Nashville-ni Meharry An·sengatani Skiani Dal·gipa Skulo pora·atenga, aro gipin saksako ua skulo pora·anio dakchakenga.... Namgipa Baibelni kam ka·gipa mitamko tarimanaha. Mitam skigiparangba ia kamni bako changgipa kam ka·giparang ong·baenga.
GSAM 436“Pringni Aski” Bibachi Re·gipa Jahas
GSAM 436.4“Pringni Aski angni an·tangni gam ong·a, angni tangka an·tangchi rikgimin ong·a. Iana agreba, ia ringko chalaiatani pilak korosko angni an·tangni man·a tangkaoniko gamaha. Ringni kosako donggiparangni cha·ani dongani koroskoba pangnan angan gamaha ine angan agangen. Bang·a changon ia dolo mande sak 10-oni 18-ona dongachim.... Bilsi bang·ana Nangrimani kam on·gimin pilak kam ka·giparangni dormahakoba on·anirangoniko ra·jaha, indiba angni an·tangni man·a tangkaonikon gamaha.
GSAM 437Salgipengni Missionna Tangka Maidake Re·baaha
GSAM 437.1“‘Na·a ia tangkako baoniko man·aha?’ ine sing·na man·a. Gitelan chingna uko on·aha. Chon·chongipa ki·tap mitamko ong·katataha. Skanggipara Nama Kattani A·bachengani Ki·tap ong·achim, jeko skang gisim manderangko skianio jakkalna miksongachim. Uani ki·tap adita hajarko palna man·gen ine ka·dongachim, indiba chingko aiao inmanate, palgimin ki·taprang lakh 10 mang ong·aha.
GSAM 437.2“Ma·gipa [Mrs. E. G. White] Kristo An·chingni Jokatgipa ingipa ki·tapchi chingko dakchakaha; ia ki·tap lakh 3 ba 4 palgimin ong·aha. Nambatgipa Golporang ingipa ki·tap lakh 2 ba 3-ko palmanaha. Re·bagnigipa Raja ingipa ki·taprangko kosakchi donchudimode mail 4 chugipa krong damsako dakna chu·onggen ine chane nika. Ia ki·taprangoniko segipana man·ani tangkachi gipin bang·a kam aro miksonganirangko mikkangchi ra·angani baksa, chinga Pringni Aski-ko rikaha.”
GSAM 437BANG·A A·SONGRANGO
GSAM 437Mexico
GSAM 437.3Ia a·songo an·chingni kam 1894 bilsio Guadalajara-o an·sengatani missionko a·songatani baksa a·bachengaha. 1896 bilsio kam ka·giparangni gimin indake aganataha: Gipi D. T. Jones aro uni jikgipa missionko nirikgiparang ong·achim. Skigiparangara Ora A. Osborne, Srimoti A. Cooper, Kate Ross aro ua a·songni dakchakgipa saksa ong·achim. An·sengatani missionarirangara Daktar J. A. Neal, A. Cooper, Srimoti A. J. Rice, Srimoti Bartlett aro Srimoti Rachel Flowers ong·achim. Salprak saagipa sak 40 missiono an·sengataniko man·na re·baengachim, aro pora·gipa sak 40 missionni skulona re·baengachim. Ua somoio $12,000 koroschi gital an·sengatani nokko rikengachim.
GSAM 437Jatchini Africa
GSAM 437.41893 bilsio Gittamgipa Salgini sa·greni aga·ata katni kam inditan mikkangchi barimanaha je, Dal·gipa Kumonggrikani Komiti Jatchini Africa-o missionko a·songatchina ku·patiani kragipa ong·gen ine chanchiaha. Uni gimin, “Man·a dipet ta·raken Matabeleland-o missionko ochina” ine ra·chake tik ka·aha. Ia tik ka·ani gita, 1894 bilsio Snigipa Sal Adventistrangni dolsa ua a·songona napaha, aro ekar 12,000 gnanggipa ge·ani a·ako seaha. 1895 bilsini kumonggrikanio Gipi C. B. Tripp aro uni jikgipa, W. H. Anderson aro uni jikgipa, aro Daktar A. S. Carmichael-ko ia chel·gipa biapna missionarirang ong·china seaha. Uamang ru·utgijan chel·gipa songreanina tarisona a·bachengaha, aro namgipa jahaschi songreani ja·mano 1895 bilsini July 26-o an·tangtangni re·angramona sokaha.
GSAM 438Sonani Sagal Rikam
GSAM 438.1Bilsi aditana Africa-ni Saliram Sagal Rikamoni Snigipa Sal Adventistrangona dakchakaniko nangnikani Makedonia-ni gita okamchirang re·baengachim. Adventist ki·tap aro segiminrangko pora·achi bebeni gimin gisik nanganiko ong·atmanachim; indiba 1894 bilsio ba ua somoi mangosan dakchakaniko watataha. Unon ru·uta somoina sengsoenggimin kamko ka·na Gipi Sanford aro Mr. Rudolph-ko Dal·gipa Kumonggrikani Komiti okamaha. Uamang gisik nangbee aro ka·dongbee ia biapona napaha. Indiba uni ja·mano ru·utgijan Gipi Sanford saa ding·aniko man·aha. Ia saa uano inditan bang·achim je, ua a·songko “gipok mandeni gopram” ine mingachim. Ua chang 3 saa ding·aniko man·aha; uni ja·mano tangna gita ua America-ona pilna nangaha. Gipinrangko Saliram Sagal Rikamona watataha; uamangni gisepo Gipi D. U. Hale, Geo. F. Kerr aro uni jikgipa, aro G. P. Riggs dongachim. Indiba bon·kamgipa, saachi inditan bilgri ong·aha je, uni janggi tangna ka·dongani gri ong·aha. Balwa dongani dingtangode namgen ine ka·donge ua England-ona katangaha. Ia bidingo ua aro uni ripengrang ka·donggijaniko man·aha, maina uni be·en ka·sne ka·sne namjabataha, aro bon·kamao ua siaha, aro uanon uko gopaha. Uaba Janggiko On·gipani re·baaniko sengsoengenga.
GSAM 438India
GSAM 438.21890 bilsini January 12-o Gipi Haskell Africa-ni salgipeng-salaram sagal rikamni Durban Bondoroni Calcutta, India, China aro Japan-ona jahaschi re·ongkatangaha. Ia salna skangon uni setimgipa Percy T. Magan un baksa damsan ong·manachim. India-ona ia songreani miksonganiara, ua biapo Snigipa Sal Adventistrangni missionari kam ka·beani a·bachengon ku·pattianiko on·na man·china, u·ina nanggipa kattarangko “am·sandisamsoani” ong·achim. India-o missionko a·songatna chanchie, Dal·gipa Kumonggrikani 1893 bilsio Wm. Lenker-ko Ki·tap bikhalgipa ong·e ua a·songona re·angchina ku·patiaha. Ia ku·patianiko manie ua India-ona re·angaha, aro Snigipa Sal Adventistrangni ki·tap aro segiminrangko u·iataha. Ja·mano Mr. Lenker indake aganataha je, ua aro gipin mande sak 4, 1896 bilsiona kingking, India-ni dingtang dingtang bakrango ki·tap palna re·ruraaha, aro $10,000-ni ki·tap aro segiminrangko palaha. Palgimin ki·taprangchi gisik nanganiko ong·ataniko mesokna ua iakoba aganaha: India-ni saliram sagal rikamni Madras-ni samtangtango ki·tap palna re·ruramitingo, “ua a·songni skiprakgipa saksa Daniel aro Parape·ani Gimin Chanchianirang ingipa ki·tap ge·sako brena mail 60 ja·achi re·baaha.”
GSAM 439India-o Georgia Burrus
GSAM 439.11895 bilsio Kumari Georgia Burrus India-ona re·angna California-ko watangaha. Uano sokon ua ru·utgijan Bengali ku·sikko skie ra·na a·bachengaha, aro ru·utgijan missionni kamo napaha. 1896 bilsiona kingking, an·chingni kam ka·giparang baksa nangrimachi, mande adita Gitelni Neng·takani salko rakkina a·bachengmanaha.
GSAM 439.21896 bilsio ia biapo kam ka·giparangara Gipi D. A. Robinson aro uni jikgipa ong·achim. Kumari May Taylor aro Kumari Georgia Burrus Baibelni kam ka·giparang ong·achim. Mr. Lenker aro Mr. Masters Ki·tap bikhalgiparang ong·achim. Missionni dongramna kragipa nokko man·manaha, aro uamangni kosako nangenga kamrangna daktarrang, saagipako nirikgiparang aro gipin dakchakgiparangko watatchina an·tangtangni a·songona mol·molmanaha. Ia okamako Gipi Brown aro gipinrang aganchakaha. Ua aro Gipi D. A. Robinson sakgnian 1899 bilsini December jani bon·kamao India-ni Bengal-o Karmatar-o siaha.
GSAM 439Hawaii, Sandwich Chichangrang
GSAM 439.31884 bilsio Mr. La Rue aro Henry Scott an·tangtangni koroschi missionarirang ong·e Hawaii-ona re·angaha. Uamang mande sakprak baksa missionari kamko ka·achi aro ki·taprangko palachi an·tangtangni kamko a·bachengaha. Ian chichango inditan gisik nanganiko ong·ataha je, Dal·gipa Kumonggrikani 1885 bilsini November jao, Gipi Wm. Healy tarigipa kari somoio Hawaii-ona kam ka·na re·angchina, aro ia miksonganina tambuko on·tike dakchakchina California A·songni mondolirangni kumonggrikaniko mol·molchina ra·chake tik ka·aha. Indake tarisoe Gipi Healy aro skangonin chichango donggiparang 1886 bilsini ding·kari somoio Tambuni metingko ong·ataha. Ia jottonni bite ong·e mande adita Aga·ata katko ra·chakaha. Mr. La Rue 1889 bilsiona kingking Honolulu-o dongaha; unon ua China-ni Hong Kong-ona jahaschi re·ongkatangaha.
GSAM 440Hawaii-o China-ni Manderangna Kam
GSAM 440.1Indiba 1895 bilsini March jao Dal·gipa Kumonggrikani tom·chikjana kingking, ia chichango toromni dangdikani kamko on·ani namen komi ong·achim. Ua somoio, “Gipi Gates aro uni jikgipa, aro China-ni manderangni skigiparang ong·e Mr. Brand aro uni jikgipa, missionari kam ka·na Honolulu-ona re·angchina” ine ra·chake tik ka·aha. Skiani kam ru·utgijan a·bachengaha, aro Gipi Gates-ni be·en bilgri ong·genchimoba, kamko mikkangchi ra·angna ua an·tangni ama dipet dakaha. Ru·utgijan daktar saksa aro saagipako nirikgiparang missionarirangni ja·man ja·man re·baaha, aro Aga·ata katni ua bakni kam name a·bachengaha.
GSAM 440Missionrangni Kan·dikgipa Aganani, 1903 bilsini January 1
GSAM 440.2Gipin A·songni Missionari Setimgipani 1902 bilsini December 31-o on·gimin aganata, United States-ni a·palo Aga·ata katni kamko indake ka·engani gimin mesoka:—
GSAM 440.3Australia-ni Nangrimgimin Kumonggrikani, jean Victoria, New South Wales, New Zealand, Queensland, South Australia, Tasmania aro West Australia-ni A·songni mondolirangni kumonggrikanirangchi ong·gipa ong·a.
GSAM 440.4Europe-ni Dal·gipa Kumonggrikani, jean Germany-ni Nangrimgimin Kumonggrikani, Saliram Germany, Salaram Germany, Salgipeng Germany, Holland aro Flemish Belgium, Austro-Hungary aro Balkan A·songrang, German Swiss, Salgipeng Russia, Salgro Russia aro Jatchini Russia-chi ong·gipa ong·a.
GSAM 440.5Scandinavia-ni Nangrimgimin Kumonggrikani, jean Denmark, Norway, Sweden, Finland aro Iceland-chi ong·gipa ong·a.
GSAM 441.1Britain-ni Nangrimgimin Kumonggrikani, jean Salgro England, Salgipeng England, Ireland, Scotland aro Wales-ko man·chapa.
GSAM 441.2French Latin Nangrimgimin Kumonggrikani, jean French-Swiss, France aro Italy-ko man·chapa.
GSAM 441.3Salaramni Mission, jean Egypt, Syria aro Turkey-ko man·chapa.
GSAM 441.4Salgipeng Africa-ni Nangrimgimin Kumonggrikani, jean Cape Colony, Natal-Transvaal, Basutoland aro Matabeleland-ko man·chapa.
GSAM 441.5Gipinrang: Bermuda, Brazil, British aro Dutch Guiana, Jatchini America (Salgipeng), China, Fiji, India, Jamaica, Japan, Lesser Antilles, Mexico, Nyassaland, Pitcairn, Porto Rico, River Plate, Raratonga, Samoa, Society Chichangrang, Sumatra, Tonga, Trinidad, Saliram Sagal Rikam (Salgipengni America), aro Saliram Sagal Rikam (Africa).
GSAM 441.6Ia dingtang dingtang biaprango kam ka·enggiparang, toromni dangdikgiparang, skiprakna on·aniko man·giparang, Baibelni kam ka·giparang, Ki·tap bikhalgiparang aro ki·tap palna re·ruragiparangko man·chape, sak 754 ong·a.
GSAM 441Mongsonggipa Biaprangko A·songataha
GSAM 441.7An·chingni missionrangni gimin ia kan·dikgipa agananirangoniko, 1896 bilsio Gipin A·songni Mission Setimgipani agangimin gitan an·ching aganna man·a:
GSAM 441.7“Da·o a·gilsakni pilak bakrango ong·na am·a gita, ia mongsonggipa biaprangko Aga·ata kat man·manani gimin, Isol An·tangni ari gri bilchi namen kan·dikgipa somoion dal·gipa aro bilakgipa kamko chu·sokatna ama. Ua toromo An·tangni kamko ta·raken matchotatgen.”
Notes
- Romrangna 15:21. ↩