Uidhal 10 — Walni Jatchio Chrikani
GSAM 160.1“Walni jatchio chrikani ong·aha, Nibo, Chawari re·baenga; uko grongna na·simang ong·katbo. Unon ua pilak metrarang chakataha, aro an·tangtangni chakirangko tariaha.”1
GSAM 160.2Ia “metra sakchikungni” toe agananio mesokgipa Seng·ani somoini gimin an·ching skangon aganman·aha. Da·ode kosako donggipa Sastroni kattarango agangipa bakna dingtangmancha gisik on·gen, jeko Adventist manderang “Walni jatchio chrikani” ine mingachim. Ia bidingo mingsinggipa segipa saksa Walni Jatchio Chrikani minggipa somoi somoio ong·atgipa kobor lekhani 1844 bilsini Oktobar 3 tarikni bakon indine agana:—
GSAM 160.3“Indiba chinga maikai ia seng·ani walona sokbaaha? Maina chinga Nikani somoiko [Sal 2300-ni Nikaniko] Kristoni atchiana skang 457 bilsini bol bijak ga·akani kario a·bachengani pal, bol bijakgital chabaani kario a·bachengaha. Chinga sokna nanggipa jahas dongchakramona sokna ja dok aro sal aditaba dongkuachim. Ian chingko ja dokni seng·ani walona ong·ataha.”
GSAM 160.4Gipin segipa, S. S. Snow, 1844 bilsini Agost 22 tarikni Chrikani-o Sal 2300-ni gimin aganon indine aganaha:—
GSAM 160.5“Jerusalemko nampilatna aro rikna ge·etaniko ong·atani somoion ua salrang a·bachengaha. Ua ge·etaniko skanggipa Cyrus on·aha, Darius gital daktai·aha, aro Artaxerxes Longimanus an·tangni sason ka·ani snigipa bilsio chu·sokataha. Kristoni atchiana skang 457 bilsini bol bijak ga·akani kario uko aganprakaha aro jakkalna a·bachengaha. Ua somoio Ezra, Gitelni nama jakni dilanichi Jerusalemona sokbaaha, aro Jihudirangni sasonko nampilataha, sason ka·giparangko aro bichal ka·giparangko donaha, aro guare rikna a·bachengaha.”2
GSAM 160.6Nikani somoiara chu·gimik bilsi 2300 ong·ani gimin, 2300 ong·atna 457 bilsi chu·gimik aro 1843 bilsi chu·gimik nanga. Aro Kristoni atchiana skang 457 bilsini snigipa jaona kingking ge·etani ong·katkuja ong·ode, ua somoiara 1844 bilsini snigipa jaona kingking bon·jawa ine skiaha. Snigipa jani chikkunggipa salko manianiara ua somoini a·bachenganiko mesokgipa ong·a gita nikani gimin, snigipa jani chikkunggipa salo (Jihudirangni somoi gita), 1844 bilsini Oktobar 22 tarik, Sal 2300 bon·gen aro Rongtala ba toromni biapko rongtalatna somoi sokgen ine rongtale mesokaha. 1843 bilsio ua somoi bon·gen ine jakkalgimin pilak sakirangan 1844 bilsina chananikoba apsan bilen mangrakataha. Aro uamangni ka·donggijani maina ong·aha, uko talatna tikgipa aganchakaniko man·aha gita uamangna ka·dongani on·aha. Ua somoio “bebe ong·gipa Walni jatchio chrikani” ine minggimin kattako Adventistrang maikai aganprakaha uko mesokna, ua somoio ia kamko mongsongbate ka·giparangni segimin kattarangko ra·e on·ana bate nambatgipa chol dongja.
GSAM 161“Uko Grongna Na·simang Ong·katbo”
GSAM 161.11844 bilsini Oktobar 3 tarikni Chrikani-o George Storrsni segipa, “Uko Grongna Na·simang Ong·katbo” minggipa katta dongachim. Uno ua indine aganaha:—
GSAM 161.2“Angni skango pangnaba man·kuja ingipa ka·tongni chanchianirang baksa anga kolomko ra·a. Angni gisiko mamung jajaani gri, snigipa jani chikkunggipa salon an·chingni Gitel Jisu Kristo salgini aramrango an·tangko parakatgen. Ua ong·gnigipa salona an·chingna sal aditasan dongkuenga—tarigijagiparangnade kenbegnigipa somoi, indiba tarigiminrangnade rasong gnanggipa somoi.
GSAM 161.3“‘Nibo, Chawari re·baenga,’ ia bilsio; ‘uko grongna na·simang ong·katbo.’ Ia chrikani bimungsan donggipa mondolirangko aro pilak namgijagiparangko gisik nangatani agre uamang baksa an·chingni kam dongjaha. An·chingni da·oni kamara ‘chakirangko ra·e Chawariko grongna ong·katangipa metrarangko’ mikrakatanian ong·a. Da·o an·ching bao donga? ‘Nikani ru·utode, una seng·bo.’ Batanggimin March ba Aprel intaltal uan an·chingni aganchakani ong·jachimma?—Ong·achim. Chawari ru·utengmitingo mai ong·aha?—Pilak metrarangan tusidimue tusiaha, ong·jachimma? Kristoni kattarang chu·sokgija dongkuja; aro ‘Sastroni kattako pe·na amja.’ An·ching mikrame dongaha ine dakmike mesokaniara mamung kam ong·ja; an·ching tusidimue dongaha, Kristoni re·baani bebeni gimin ong·ja, indiba uni somoini giminsa. An·ching Seng·ani somoiona napaha; ua ‘baditana ru·utgen’ uko u·ijachim, aro ua bidingo an·ching tusidimuaha. An·chingoni mitamrang tusiengon, ‘Gipin somoiko tik ka·na nabe!’ ine aganaha; indake an·ching tusiangaha. Da·o neng·nikanide an·chingko mikrakatanian ong·a. Gitel, dakchakbo, maina mandeni dakchakani ong·grama ong·a. Na·a an·tangan aganbo, Gitel. O, ‘Pagipa’ da·o somoiko ‘u·iatchina.’
GSAM 162Aga·ata Katni Walni Jatchi
GSAM 162.1“Seng·ani somoi baditana ru·uta?—Bilsi samsa. Na·a maikai u·ia?—Maina Chawari ru·utengmitingo ‘walni jatchio’ ine an·chingni Gitel agana. Nikaniara ‘attam-pring 2300,’ ba salrangni gimin ong·achim. ‘Attam,’ ba walara, ua katchinike agangipa salrangoni sal sani samsa ong·a, uni gimin ja dok ong·a. Uan Seng·ani somoini chu·gimik ro·ani ong·a. Somoini gimin da·o ong·enggipa bilakgipa chrikaniara Julai jani jatchi jolongo a·bachengaha, aro namen ta·rake aro bil gnang gipangaha. ‘1843’ ine chrikmitingo anga pangnaba nikkugijagipa Gisikni kam ka·aniko ian mesokpaenga. Da·ode, kattarangni agana gitan, ‘Uko grongna na·simang ong·katbo’ ong·enga. Anga pangnaba nikna man·gen ine chanchikugijagipa, pilakkon watgalani ong·enga. Ia chrikani ka·tongo nangon, a·ba gamgiparang an·tangtangni a·barangko aro daarin donggipa miareko watgala. Mikchi baksa bilake chrikani aro pilakkon Isolna on·kanganiko anga indine pangnaba nikkukuja. Skangni chrikani somoio indita bebera·aniko ia bebeo man·kuja; aro uko cha·tote man·giparangna agre, darangni u·isokgijagipa grapani ba ka·tongko jrongatgipa rasong uano donga.
GSAM 162.2“Ka·sachakachi, ia Da·o donggipa bebeo pangchake anga pilakkon on·kangna ka·dongani gnang. Aro iani bidingo jajana an·tangna chol on·aniara Isolko ka·onangatani aro an·tangni kosako ‘ta·rake nisiataniko’ ra·baanisa ong·gen ine anga ma·sia. Ia chrikaniko rongtale aganprakkenggipa biapo, da·o ‘an·tangni janggiko jokatna am·gipa je mandeoba,’ ‘uko ong·jahaode’ ine chanchie dongachi ba ia bebeo pangchake ong·katna kenachi, ‘an·tangni janggiko gimaatgen’ ine anga ma·sie tik ka·aha. Ishakko boli on·na Abrahamko dilgipa bebera·aniko, ba ringko rikna Nohako, ba Sodomko watgalna Lotko, ba Egyptoniko ong·katna seng·e wal gimik chadengna Israelni dedrangko, ba singhorangni akolona napna Danielko, ba wa·alni chuko napna Ibri sakgittamko dilgipa apsan bebera·aniko ian nanga. Indakgipa bebera·aniko porika ka·ani gri an·ching songnoko napgen ine an·ching chanchiachim, indiba indake ong·jawa ine anga ma·sie tik ka·aha. Ia bon·kamgipa bebe indakgipa porikako ra·baa. Aro uano pangchake ong·katgiparangara, chi dal·gipa skangni Sodomni manderang, ding·chagipa mondoli, ba tusigipa metrarang uamangko gisik grigipa, pagla, ba uamangni aganna skani gipin mingantiko mingoba chakna ka·donggiparangsan ong·a. Changsa anga chriktaigen, ‘Nang·ni janggina katbo’; ‘Nang·ni janggilchi nina nabe’; ‘Lotni jikgipako gisik ra·bo.’”
GSAM 163Storrsni Apalgipa Rong·brak
GSAM 163.11844 bilsini Oktobar 10 tarikni Walni Jatchio Chrikani-o George Storrsni kolomoniko ong·katgipa ka·mao donggipa kattarang, “Bon·kamani” minggipa katta bichongo ong·katbaaha. Indiba Adventistrang uko “Storrsni Apalgipa Rong·brak” ine mingachim:—
GSAM 163.2“Ua salna an·ching maikai tarigimin ong·gen?—Isolni bebeko bebera·bo, aro Isolna rasong on·gipa bilakgipa bebera·anichi uno pangchake ong·katbo. Ua salo an·ching sigen ine u·iode an·chingni gisik maikai ong·genchim, apsan uandake ong·na nanga, Isolna an·tangko chu·gimik on·kangani aro a·gilsakna sigimin ong·aniba apsan ong·na nanga.
GSAM 163.3“Angni miksonganiko mesokna, sagalni jatchio dal·gipa apalgipa rong·brak dongachim ine chanchiana bate nambatgipa chol dongja. Rasong gnanggipa aro bilakgipa rajani depante saksa indake ku·rachaka: tik ka·gimin somoio ua nito·begipa bibachi re·gipa jahasko watatgen, aro an·tangni kattako chu·gimik bebera·ahani sakiko mesoke ua rong·brako donggipa pilak manderangko rasong gnanggipa a·songona ra·anggen. Bang·a manderang ka·donge ua rong·brakona ong·katanga. Mitamrang, rong·brako kenani gri dongahaon, doriko rasote gala. Uamangni re·bagipa ring uamangoniko chipekbaenga, aro uamang uko nitaijaha, indiba bibachi re·gipa jahas sokbaniko nitime seng·enga. Uamang ku·rachakani bebeko jajaja, aro uano pangchake pilakkon on·kanga. Unona re·bagipa gipinrangde rong·brako dongani mangmangan chu·onga ine chanchia. Indiba uamang ‘gisik seng·gipa’ ong·na ska aro namen dal·gipa kenaniko chakna sikja.
GSAM 164.1“Bibachi re·gipa jahas sokbagen ine seng·soani somoini skangon, ‘Nang·ni bebera·a gita nang·na ong·china’ ine aganprakahachim. Ua sal soka. Simsakgiparang indake chanchiengnaba donga: jahas re·baaniko nikode, an·tangtangni ringrangni dorirangko rasote uko chipekna on·gen. Jahasko nikna man·aha; indiba da·ode uamang ringrangko watgalaniko u·igija dongna somoi batman·aha. Aro, apsan simsakani da·oba indake ge·etgen: re·baenggipa jahasko u·ianio gualja ine tik ka·kujana kingking uamang ringrangko chipekna on·jachina. Da·o ua inditan sepangbaaha je, uamangni rasote watgalaniko u·igija dongna mamung dakeba amjaha.
GSAM 164.2“Bibachi re·gipa jahas rong·brakona soka. ‘Jahasni sokbaani ku·rachakanio na·simang chu·gimik ka·dongahani saki mai donga?’—‘Chingni ringrangko rasote watgalaha, aro uarang chingoniko chipekangaha; uni gimin chinga mamung dakeba a·ani kosakona sokna amjachim. Aro jahas sokbajahaode chinga nisiatako man·genchim, maina ia rong·brak gita gipin jahas mamung saloba re·ja.’ ‘Uan chu·ongaha,’ ine bibachi re·gipa jahasni dilgipa chrika; ‘jahaso gakatbo; indakgipa ka·donganiko mamung dakeba ong·gramatjawa.’
GSAM 164.3“An·tangtangni ringrangko rong·brako kae rakigiparang da·ode bibachi re·gipa jahasni sambachi tom·bimonge unona gakatna jotona. Jahasni dilgipa sing·a, ‘Uachi rong·brakrango kae rakigipa ringrangko, ba angko nikna man·ani ja·manosa dorirangko rasotgiminrangko anga nika, uarangni miksongani mai?’ Uamang aganchaka, ‘Jahas sokbajahaode, a·ani kosakona re·angpilna jakkalani maiba chingna dongchina ine chinga simsakna chanchiachim.’ ‘Indide na·simang be·enna tarisoahachim,’ ine dilgipa chrika, ‘ong·jachimma? Aro angni kattarangko jajahachimma? Nang·ni bebera·a gita nang·na ong·china. Sakiara na·simangni kosako donga. Na·simang re·angpilna tarisoahachim, aro da·o na·simangni bebera·gijani biteko ra·na nanggen.’ ‘Indake bebera·gijani gimin uamang napna man·jaha.’ O, kenbegnigipa ka·dongani gimagipa obostha!
GSAM 164.4“Da·on na·simangni dorirangko rasotbo, Jong-giparang; na·simangni ringrangko nikjapiljaskal chipekangna on·bo; oe, ‘Mandeni Depanteni chin parakatna’ skang ta·rakbo. Uni ja·manode somoi batman·gen. Da·on ka·donge ong·katbo, aro pilakkon on·kangbo. O, na·simangna angni ka·tong sa·a; dongdikna nabe; ua ringko jittetbo, ong·jaode na·simang gimagen; maina ‘an·tangni janggiko jokatna am·gipa je mandeoba uko gimaatgen,’ ine an·chingni Gitel aro Bichal Ka·gipa Jisu Kristo agana. Indide ta·rakbo, anga na·simangko changsa mol·moltai·a, O, ta·rakbo! Da·o na·simang ‘uko ong·jahaode’ a·ani kosakona katna jakkalgen ine chanchienggipa ring ge·antiko watgalbo. Ua ‘ong·jahaode’ ingipa kattara na·simangko nisiatgen. Da·on bon·kamgipa porika aro dakmajoani ong·enga. Diabolni bon·kamgipa dakmajoaniko an·chingni Gitel maikai che·aha, indake dakbo—‘Ianoniko re·angbo, Satan,’ ine Ua aganaha. Unon diabol Uko watangaha, aro ‘nibo, salgini sa·grerang re·bae Una dangdike on·aha.’ Na·simang ia che·aniko man·ahaon, na·simangnaba indaken ong·gen.”
GSAM 165Walni Jatchio Chrikani Ta·rake Kam Ka·ani
GSAM 165.1“Walni jatchio chrikani” Aga·ata katni ta·rakani, bil aro biteko an·ching skangon kattarangko ra·e on·gimin Walni Jatchio Chrikani kobor lekhani segipa N. Southardni kattarangoniko tik ong·e ma·sina man·a. 1844 bilsini Oktobar 31 tarikni bakon ua indine agana:—
GSAM 165.2“A·bachengo tik ka·gimin somoiko bang·bata manderangan jegalaha; indiba uko aganprakani baksa champengna amgijagipa bil dongachim gita nika, jean an·tangni mikkango pilakkon bamataha. Ua balmindurini ta·rakani gita a·songko salangaha. Aro dingtang dingtang chel·gipa biaprango, apsan somoi gitan ka·tongrangko nangataha; aro Isol uano dongachim ine chanchianichisan uko talatna man·a. Ian biapantion chubatsranggipa Salgini mikkango ka·tongko ning·tue sandiani aro janggiko onatani ong·ataha. Ian ia a·gilsakni bosturangoni ka·tongni ka·saako chel·ataha, jegrikanirangko aro bobil dakanirangko namataha, an·tangni namgija dakanirangko ku·rachakataniko ong·ataha, Isolni mikkango ka·tong be·ani aro gisik pil·e ka·tong be·gimin mol·molanirangchi kema watako aro ra·chakaniko am·aniko ong·ataha. An·tangko onatani aro janggiko bamataniko chinga indine pangnaba nikkukuja. Isol Joelchi ge·etaha gita, Isolni dal·gipa sal sepangon, ian ba·rarangko arani ong·ja, indiba ka·tongrangko arani aro okumuani, grapani aro kalimani baksa Gitelona an·pilataniko ong·ataha. Isol Zekariachi aganaha gita, Uni dedrangni kosako ka·sachakani aro mol·molani gisikko rudapaha; uamang an·tangtangni su·gimin Uko niaha, aro a·songo dal·gipa kalimani ong·aha, nokdangantian dingtang dingtang aro uamangni jikgiparangba dingtang dingtang. Aro Gitelna seng·enggiparang Uni mikkango an·tangtangni janggirangko onataha.”
GSAM 166Mandeni Bilna Batgipa Bilchi Manderangko Moataha
GSAM 166.1Ia gisik moataniko aganprakani gimin ua changsa indine agantai·a:—
GSAM 166.2“Chingna ian mandeni kam ka·aniko pangchakgija inditan an·tangari ong·katgipa gita nikaha je, Chawari ru·utani ja·mano aro metrarang tusidimue tusiani ja·mano, pilakan chakate an·tangtangni chakirangko tarina nanggipa ‘Walni jatchio chrikani’ chu·sokani ine chinga uko chanchija ine dongna amjachim. Aro bon·kamgipa kamko ka·man·aha gita nika; maina Gitelni re·baanina dingtang dingtang Adventist dolrang indita namgipa tarisamsoani obosthao donggipa somoi skango mamung saloba ong·kuja.”
GSAM 166A·gilsakni Gamrangko Watgalaha
GSAM 166.3Re·baani skianiko gisik moatgipa aganprakanichi, bang·a manderang an·tangtangni a·gilsakni gamrangko watgale, jinmana agangiparangni kamko dakchakna, ba chapgimin kobor lekharangko aro chongipa ki·taprangko sualna, ba kangalrangni nanganirangko chu·sokatna an·tangtangni gamko jakkalaha. Indake uamangni ka·tong kakket ong·aniko aro gisik nange kam ka·aniko a·gilsakna nambatsranggipa sakiko on·aha. Indiba an·tangtangni a·gilsakni gamrangko rim·kingkinge kamna dingtangmancha boli on·gijagiparangko, uamangni ku·rachakgipa kattarangko bebe bebera·ja ine a·gilsakni manderang chanchiaha. Iako mesokna anga obostha minggniko on·gen, mingprakan ia sing·ani bako saksako mesoka.
GSAM 166Alu A·ba Ming·sa
GSAM 166.4Skanggipade New Ipswich, N.H.-o donggipa Hastings bimungni bebera·gipani gimin ong·a. Uni dal·gipa a·bao namen nama alu dongachim, indiba ua uarangko kitgija donaha. Uni songsulrang uarangna sinte uaona re·baaha, aro ua on·ode, indin alu kitna aro una a·ningni jamringo donna ku·rachakaha; maina uamang, “Na·a uarangko nangnaba donga,” ine aganaha. “Ong·jawa!” ine Apa Hastings aganaha, “Gitel ta·raken mikkang pa·gen ine angni bebera·aniko ua alu a·bako aganprakna anga on·gen.”
GSAM 167.1Ua bol bijak ga·akani kario, Claremont (N.H.) Do·gamdot, New York Bebe Sal, aro gipin dingtang dingtang jinmani kobor lekharangoniko u·ina man·a gita, “alu so·ani” sabisichi alu miare chu·gimik gita nosto ong·aha. Sal-o indine aganaha, “Ia gamchatgipa cha·ani miareko so·anichi chu·gimik nisiataha ine u·ianiara baditan duk ong·a. Philadelphia kobor lekhana kobor segipa saksa ua a·songo alu miare nosto ong·aha ine agana. Maine a·song bakoniko mangmang neng·nikani kobor bang·gija knaa, indiba uanoba miare sabisioniko naljokjaha.”
GSAM 167.2Bol bijak ga·akani kari namen ding·gija aro sin·gijagipa ong·ani gimin, aro Apa Hastingsni alurangko Novembar jaona kingking a·ao donne donani gimin, uarangoni mingsaba so·jaha. Uni gimin ua an·tangna aro batanggipa Oktobar jao uni namgnina namen sintegipa duk man·gipa songsulrangnaba chu·onge dongaha. Bol bijakgital chabaani kario uamang uni aluko bitchri dake ge·na brena nangaha, aro namgipa damko on·naba katchaaha. Apa Hastingsna indita dal·gipa duk ong·gen ine uamangni chanchigiminrangko Isol ia janggi tangani pattianiona pil·ataha, aro una mangmang ong·ja, uni songsulrangnaba.
GSAM 167An·tangni Bebera·aniko Jegalaha
GSAM 167.3Gnigipa ong·aniara angni an·tang dongramon ong·aha. Mondolini mande saksa, 1844 bilsini bol bijak ga·akani kario Gitel re·bagen ine tom·bimonganio bang·en aganachim. Ua bang·gipa gam gnanggipa mande ong·achim, aro gipin gamrang baksa, bilsi gitalni bol bijakgital chabaani karini bajarona kingking rakkina kragipa bilsi ong·gipa wakrangba bang·en dongachim. Angni mama saksa, torom gnanggipa ong·a ine ku·rachakgijagipa aro matburungrangko badinggipa, uni wakrangko brena ia an·tangko Adventist ine ku·rachakgipa mandeni nokona re·angaha. Indiba uni kattarangoniko mama u·iaha je, ua uarangko palna sikja, maina re·bagnigipa bol bijakgital chabaani kariona kingking uarangko dal·atna rakkina skaachim. Mama angni achu, jean Adventist bebera·gipa ong·achim, unona re·bae indine aganaha, “Ua mande an·tangni ku·rachakgipa kattako bebera·ja.” “Maina?” ine achu sing·aha. Mama aganaha, “Maina ua, Gitel re·baenga aro ia bol bijak ga·akani kario a·gilsak bon·na am·a ine agana, indiba re·bagnigipa bol bijakgital chabaani kariona kingking an·tangni wakrangko rakkina skaenga. Ua angna aganna nangja; ua ua kattarangoni ge·sakoba bebera·ja.”
GSAM 168Gamko On·na Somoi Batman·aha
GSAM 168.1Mitam manderang an·tangtangni gamrangko rim·kingkinge donaha. Kamko mikkangchi baridapatna ua gamko jakkalna nanga ine gisiko ma·sie dongoba, uko jakkalna somoi batangaona kingking uamang ia chanchiani baksa dakgrikaha. Indakgiparang Aga·ata katko chapgipa manderangona re·bae, mikchi baksa an·tangtangni tangkako ra·chakna mol·molaha. Indiba aganchakaniara, “Na·simangna somoi batman·aha! Bon·kamani sokna skang chingni sualna amgipa pilak chapgiminrangna chinga gamkoman·aha. Wal sal kam ka·china chinga kolni bilchi chapgipa kolrangko bang·en bhara ra·aha; chinga tangka bang·bate nangjaha.” Ango saki on·gipa nikgimin saksa indine aganaha: Bebeni Ku·rang-ko chapate ong·atgipani mikkangni mejni kosako dolar hajal hajalko donne, ka·tongni duk baksa uko ra·chake jakkalchina mol·molgipa manderangko ua nikaha. Aganchakaniara, “Na·simangna somoi batman·aha! Da·o chinga na·simangni tangkako nangjaha! Chinga uko jakkalna amjaha!” Unon uamang sing·aha, “Uko kangalrangna on·na man·jawama?” Aganchakani apsan ong·aha, “Chingni sokna amgipa indakgipa pilak manderangni da·o nanggiparangna chinga tarisoaha.” Gisikni duko ua manderang an·tangtangni tangkako ra·angpilaha. Uamangni bebera·gijani gimin aro gamna mikbokani gimin Isolni ka·onangani uamangni kosako donga ine uamang aganaha. Ua mikbokanichi, Isolni kamna tangka nanganio aro katchae jakkalgnigipa somoio, uamang gamko on·gija rakkiataha.
GSAM 168Nitimna Manderangko Donaha
GSAM 168.2Chapgimin kattarangko sualna, ba nokantiona re·ange manderang baksa agangrikna aro bi·na, an·tangtangni miarengrangko rake ra·gija aro an·tangtangni badingramrangko mande gri donangipa manderangni cholon aro niamingrangko matnangna amjachim. Indakgipa me·asarang aro me·chikrang an·tangtangni agangipa katta ge·antiko bebera·achim ine manderang jajajachim. Aro uamang baksa indakgipa bil dongachim je, ka·tong kakketgipa manderang uamangni kattarangko jegalna ba champengna amjachim. Ia cholchi hajal hajal manderang bebeko bebera·na dilako man·aha, aro Isolni ka·sachakaniko am·e man·aha.
GSAM 169.1Indiba ka·dingstekgipa pap ka·giparang aro a·gilsakna ka·sagipa bebera·a ine ku·rachakgiparang, re·baani gimin chapgiminrangko sualani ia kamko dontongatna nanga ine tik ka·aha. Songjinma ming·sani a·ako ba jilla gimiksa ra·e, re·baani ia skiani baksa nokantiona re·ange, an·tangtangni badingani kamrangko aro nokdangrangko knagipagija donggipa ia manderang pagla ong·na nanga, uni gimin uamangko nitimna gipin manderangko donna nanga ine uamang aganaha. Bebera·giparangni gisik namgija ong·aniko mesoka ine agangipa sakirang pagla ong·aniko mesokna chu·ongjachim. Uamangni dakgipa kamara ripeng manderangko jokatnasani ong·achim, aro uamang badingani kamrangko watgalani gimin uamangni nokdangrang duk man·enga ine mamung saki dongjachim. Uni gimin bang·gija manderangko mangmang gipinrangni nitimanio donaha. Da·ororo jegalgiparang ia ong·anini gimin altue agananiko knaode, indakgipa ong·anirang bang·achim ine mande chanchinaba donga. Indiba Adventist toromni dangdike on·gipa ong·e bilsi 56-na bate angni pilak kam ka·ani somoio, nitimgiparangni ning·o dongimin “Milleriterangni” obostha minggnikosan anga grongaha. Uarangni gimin kan·dike janapani kragijagipa ong·jawa.
GSAM 169An·tangko An·tangan Nitimgipa
GSAM 169.2Skanggipa ong·aniara New York a·songo, angni dongramoniko mail 30-na batgija chel·ao ong·aha. Re·baani skianiko ra·chakgipa saksa mandeni gamni dam $100,000 mang ong·achim. Uni bak samsako mang ua an·tangni jikgipa aro dedrangna on·aha, jemangan un baksa bebeo dongpajachim. Dongspagipakode ua an·tangni namnika gita jakkalna an·tangnisa ong·a ine chanchiaha. Aro uani mitam re·baani kamona re·angani gimin, uni dedrang jegalaha, aro bichal ka·gipa saksa baksa ku·pattigrike, an·tangtangni pagipako nitimgipa mandeko donchina mol·molaha. Gamko sason ka·anio nitimgipa mandeni kam aro bilni gimin bichal ka·gipa uamangna talatman·ahaon, sawa mandeko donchina uamang skenga uko seoke aganbo ine uamangna aganaha. Adita somoina uamang ku·pattigrikman·ahaon, gamko ka·donge on·na man·gipa darang mandekoba uamang u·ija ine tik ka·aha. Aro an·tangtangni pagipakon an·tangko nitimgipa ong·china seokaha ine bichal ka·gipana aganaha. Bichal ka·gipa ua mandechina an·pile aganaha, “Apa _____, na·ani dedrang nang·ni an·tang gamko sason ka·na kragipa mande ine nang·kon seokaha. Bichal ka·ramona nang·ko ra·bana skang nang·ni kamrang maikai dongachim, da·oba apsan uandaken donga.”3
GSAM 170Ka·dinggnigipa Obostha Ming·sa
GSAM 170.1Gipin ong·aniara Topsham, Me.-ni Stockbridge Howlandni gimin ong·a. Ua ua a·song bak gimikni kolni kamko nambatgipa dake changgiparangoni saksa ong·achim, aro kol nokrangko aro dolongrangko rikani kamko namen changgipa ong·achim. Ia “Walni jatchio chrikani” cholni somoio Apa Howland gureo gakake songjinma bang·ani a·ako re·aha, re·baani kobor lekharangko aro chongipa ki·taprangko nokantiona sualaha. Iani gimin jegalgiparang aro ka·dingstekgiparang namen ka·onangaha, aro ia chongipa ki·tap sualanichi ua an·tangni kamko knagipagija donaha ine matnangaha. Uni gimin uamang rang·sanan uko nitimgipa mandeko donataha. Indiba ua nitimgipa an·tangni chanchisoana bate kamko man·aha, maina Apa Howland pilak kajina gilgiparangko, aro gamna nanggipa hisaprang baksa re·bagipa pilak manderangkon uaona watataha; maina ua aganaha, “Angko mamung badingani kamkoba ka·na changgipa ong·ja ine chanchia.” Ru·utgijan jilla Kennebec Chibimani kosako dolongko rikna skaaha—bol bijakgital chabaani kario chi dal·bae jokani somoio, rakbegipa chi jokani aro chipekbagipa boropni bilko chakna mangipagipa dolongko. Jillani dilgiparang aro songjinmani seokgimin pamongrang, Stockbridge Howland ia kamna kragipa mande ong·a ine tik ka·aha. Dolong rikna tarigimin niamrang aro kamni ku·monggrikani lekha baksa uamang uaona re·baahaon, ua ka·dingstekani katta baksa aganaha, “Manderang, na·simang angko nitimgipaona re·angna nanggen. Angni an·tang kamko nitimna changgipa ong·ja ine chanchia, uko na·simang u·ia, aro da·o na·simang angona dolong rikna re·baa!” Gisik gnanggipa manderangnade ia obostha namen ka·dinggnigipa ong·aha, aro nitimgipani kam rang·sanan bon·aha. Inditan aganode chu·onggen: ja·mano uko a·rik sanalgiparang, kakketgijagipa aro mamung pangchakani grigipa dake uamangni kam ka·anina namen an·tangko onate an·tangtangni gualaniko ku·rachakaha.