Uidhal 22 — Dakbewal
GSAM 343.1Ia gimin Anga nang·ko Crete-o donge on·aha, nangenggipa pilakkon niam gita dakchina, aro ang nang·ko ge·etgimin gita pilak songjinmarango giptirangko songchina.1
GSAM 343.2Gittamgipa Salgini s·greni aga·ata katni mikkangchi bariani somoio (1846 oni 1858 ona) bilsi 12 re·angaha, indiba an·chingni manderang bebe aganani aro Kristian ka·saani giminsan apsan ong·ani gita, gipin dingtang dingtang nangrimani nanggen ine ma·sijaha. Gitel ia kattako katchinike aganani on·ani gichi Uni manderangna aganaha; indiba dakbewalni nangani, kumonggrikanirangni aro mondolirangni aro nangrimgrikanirangni a·gilsakni kamrangko nirokna nangani, ia kakketko chu·gimik ma·sina gipin dakgrikgimin chagrongani nangaha.
GSAM 343Dakbewalni kosako chadengani
GSAM 343.31854-o parakatgimin Chagronganirang aro Nikani-rang-ni baksa on·gipa-ni jak 12-ni ja·pang gisik ra·ani-o, Gipi James White indake seaha:—
GSAM 343.4“1844-o somoi re·angani ja·mano namen gisik seng·gijani ong·aha, aro bang·bata manderang dakbewalni kosako chadengaha, ian nama kattani chu·gimik jakgitele ong·ani baksa melijani ine aganaha! Mrs. White pilak bewalni agre gong·anirangni kosako pangnan chadengaha, aro gisik seng·gijani dontongatna aro srongatna dakbewalni mitam chol nanggen ine skangon aganaha. Da·alo bang·gipa manderang, ua somoio donggipa an·tangni biapko don·na nanggipa chakchikaniara baditana namen dingtangachim, uko ma·sina amja; maina ua somoio donggipa niam gri ong·anina ua kosako chadengna nangaha.”
GSAM 344.1Snigipa Sal Adventistrangni gisepo donggipa nangrimani, uni tik somoio on·gipa mikrakatanirang aro skianirangchi namen dal·bate bilakatako aro rakkianiko man·aha.
GSAM 344George Storrs Dakbewalni gimin
GSAM 344.2Re·baani aga·ata katni gimin mondolirangoniko an·tangtangko wate re·angaha gipa manderangna dakbewalni gimin maiko skiaha uko 1844-o seaha gipa George Storrs-ni ia kattarang mesokgen:—
GSAM 344.3“Gipin mondoliko dakbewal ka·na nangnikjawa ine simsake donbo. Mande dakgipa chanchiani gita dakbewal ka·gipa mondoliara mamungba ong·jawa; dakbewal ka·anio ua Babylon ong·katgen. Gitel An·tangni mondoliko ka·saani bilakgipa baksa dakbewal ka·aha. Uandakgipa bilakgipa gipin mamungba dakna amjawa; aro uandakgipa nangrimani Kristoni ja·rikgiparang ong·a ine agangipa manderangko rim·chakna amjagenchimode, uamang Uni ja·rikgiparang ong·jawa, aro bimangoniko wate re·anggen.”2
GSAM 344Wat·atgipa somoirangni niam
GSAM 344.4Skang agangimin gita, Snigipa Sal Adventistrang bang·a bilsirangna mamungba dakbewal gri dongaha, mondolini dakbewalba dongjaha. Ua somoio donggipa kosako chadengani bilakgipa ong·oba bebeko ra·chakna aro uko manina gisikni bil gnangchimode, ua mandeko kakketgipa aro Kristian nangrimani aro ka·saanina kraa ine chanchiaha. Wat·atgipa s·grerangni salrangon “nangenggipa pilakkon niam gita dakna” nangaha.3 A.D. 65-ni somoio, bebera·giparang donggipa pilak songjinmarango giptirangko songna Titus-ko on·aha, aro ia miksongani gimin Timothy-na namen chu·gimik skianirang on·aha.4
GSAM 344Gipi White Dakbewalni gimin
GSAM 344.5Dakbewal aro niamni gimin Gipi James White-ni ia kattarang Jan. 4, 1881-ni Niani aro Aga·ata-o parakatako man·aha:—
GSAM 345.1“Dakbewalni miksonganiara kam ka·anio apsan ong·aniko aro tol·napgiparangoni jokataniko on·na ong·achim. Uni miksongani mamungdakeba ge·etani bilchi manianiko nangnikna ong·jachim, indiba Isolni manderangko rakkina ong·achim. Kristo An·tangni manderangko didijaa; Ua uamangko okamanga. ‘Angni mesrang Angni ku·rangko knaa, Anga uamangko u·ia, aro uamang Angko ja·rika.’ An·chingni Janggigipa Skilgipa mikkang re·angaha, aro An·tangni manderangko ja·rikchina okamanga.”
GSAM 345.2“Mande dakgipa bebera·ani kattarang apsan ong·aniko ong·atna amja. Mondolini bil mondoliko apsan bimangona didiatna amja. Mande saksa sakgipinni gisikni bilchi salgio dongna mande sakrangni gisikko dakna Kristo mamungdakeba miksongjaha. ‘Pilak mandeni skilgipara Kristo ong·a.’ Uni kamara dilna, dakna, aro jringjrotni rasongni man·giparangni kosako An·tangni bimangko chinna ong·a. Mondoliko rakkina aro kam ka·anio apsan ong·aniko on·na dakbewal namen nanggenchimoba, ua Nokgipani jakoniko niamko ra·galna nangjawa.”
GSAM 345Minggni chong·motgrikni gisepo apsan ong·ani
GSAM 345.3“Mondolini bil aro rongtalatgijagipa an·tangni sasonni minggni chong·motgrikni gisepo, Isolni dangdikgipao aro Uni mondolio apsan ong·ani aro bil gnangani-ni dal·gipa ning·tua gipa kattako nikna man·a. Ia kattako an·chingna mandera·ako man·gipa watata Peter-ni uni somoio donggipa giptirangna namen serikaniko on·gipa mol·molani-o mesokaha: ‘Na·simangni gisepo donggipa giptirangna ang mol·mola, angba gipi ong·a, Kristo duk chagrongani-ni saki ong·a, aro parakatako man·gipa rasongni bak ong·gen: na·simangni gisepo donggipa Isolni mesrangko cha·atbo, uamangni kosako nirokani dakbo, daknasan nangani gita ong·ja indiba ka·saani gita, kragijagipa man·gnina ong·ja indiba ka·sagipa gisikchi; Isolni man·gipa manderangni kosako sason ka·gipa gita ong·jawa, indiba mesrangna dakmesokgiparang ong·bo. Aro Dal·gipa Mes Nirokgipa parakgenchimode, na·simang mamungdakeba jo·tojagipa rasongni mukutko man·gen. Uandake na·simangba, na·simangoni chon·batgiparang giptirangna on·kanganiko dakbo. Oe, na·simang pilakan saksa sakgipinna on·kanganiko dakbo, aro an·tangtangko gisikni on·sogipa bilchi gan·bo; maina Isol mikre·giparangko chakma, aro gisikni on·sogiparangna ka·sachakaniko on·a. Uni gimin Isolni bilakgipa jakni ning·o an·tangtangko on·kange donbo, Ua tik somoio na·simangko chuatgen.’5
GSAM 346Niam Gitalni dakbewalni nampilani aro chol
GSAM 346.1“Snigipa Sal Adventistrangni ra·chakgimin dakbewalni bewalko seaha gipa manderang, Niam Gitalo nikgipa kattani aro dakbewalni nampilani, chu·gimikan am·ani gita, uanon dakna gita nanga ine silaha. Nama kattani gisikni bang·bate parakgipa ong·ani, aro bang·bate nampilani, niamko bang·bate bilakgipa dakgen.”
GSAM 346.2“Dal·gipa Kumonggrikani, kamni pilak bakrangna, A·songni mondolirangni kumonggrikanirangko man·chape, kamni gimin dal·gipa nirokani daka. A·songni mondolirangni kumonggrikani, A·song-o donggipa mondolirangko man·chape A·song-o kamni pilak bakrangni kosako nirokani daka. Aro mondoliara, Isolni ge·etanirangko aro Jisuni ka·dongani-ko rakkina, nampilgipa nangrimani mangmang baksa nangrime donggipa Kristianrangni bimang ong·a.”
GSAM 346Mondolini dilgiparang dangdikgiparang
GSAM 346.3“Mingsa biapni mondolini dilgiparang ua mondolini dangdikgiparang ong·a, aro bilchi sason ka·giparang ong·ja. ‘Na·simangni gisepo dal·batgipa na·simangni dangdikgipa ong·china.’6 Ia dilgiparang mondolini manderangna chakchikani, mikrakani, bi·ani, ka·saani aro on·ani-ni dakmesokgiparang ong·na nanggen, aro uamangna dangdikgipa ong·e, an·chingni Gitelni janggi aro skianirango parakgimin ka·saaniko namen chu·gimikan uamangna mesokna nanggen.”
GSAM 346Niamni gimin skanggipa saki on·ani
GSAM 346.41854-o parakatgimin Chagronganirang aro Nikani-rang-ni baksa on·gipa-o nama kattani niamni gimin dingtangmancha skianiko on·aha. Jak 15-o an·ching indake poraia:—
GSAM 346.5“Mondoli Isolni kattana katangna nanggen, aro gualgimin aro watgalgimin nama kattani niamni kosako pangchakna nanggen. Ian bebera·ani-ni apsan ong·aniona mondoliko rimbaatna namen nangchongmotgipa ong·a.”
GSAM 347Bon·kamani somoio nanggipa niam
GSAM 347.1Dec. 23, 1860-o on·gimin saki-o an·ching indake poraia:
GSAM 347.1“An·ching somoini bon·kamona sepangon, Satan namen bil gnange re·baaha, uni somoiara re·angnasiengachim ine ua u·iaha. Adita bate uni bil dongspa kosako nika. Ua uamangni kosako dakgrikgen aro uamangko dingtang dingtang dakna aro pek·atna am·gen, jedakode uamang bilgrigipa ong·e gimaatako man·gen. Isolni manderang ma·sie re·angna nanggen, aro uamangni kamrangko apsan dakna nanggen. Uamangni gisik apsan, uamangni bichal apsan ong·na nanggen; unode uamangni kamrang pek·jawa, indiba da·o donggipa bebeko rimbaatanio bilakgen. Niamko rakkina nanggen, aro niamko rakkina nangrimani dongna nanggen; ong·jaode Satan uamangni kosako dakchakani man·gen.”7
GSAM 347Salgini sa·grerangni niamko ja·rikna
GSAM 347.21868-o parakatgimin Saki on·ani Nambar 14-o an·ching indake poraia: “An·ching salgini sa·grerangni apsan ong·ani aro niamko baditana ja·rikgen, baditana ia salgio donggipa dakgiparang an·chingni gimin kam ka·anio chu·sokgen. An·ching apsan kam ka·ani-ni nangani dongja ine chanchia, aro an·chingni kamrang niam gri, niamko manigija, aro dakbewal gri ong·aode, chu·gimikan dakbewal ka·gipa aro chu·gimikan niam gita re·bagipa s·grerang an·chingna chu·sokgipa kam ka·na amjawa. Uamang ka·kroange an·chingoniko an·pilanggen, maina gisik seng·gijani, gisikni pek·ani aro dakbewal gri ong·aniko pattina uamangna on·aniko man·jaha.”
GSAM 347Isol da·oba niamni Isol
GSAM 347.3“Isol niamni Isol ong·e dingtangaha ma? Ong·ja; skangni somoio ong·gimin gita da·oni somoio Ua apsan ong·a. Paul indake agana, ‘Isol gisik seng·gijani-ni ong·atgipa ong·ja, indiba tom·tomani-ni ong·atgipa ong·a.’ Ua skang gitan da·oba simsake nirokgipa ong·a. Aro Mose-ni salrangon Israelni dedrangna namgipa ong·na Ua dakgimin chu·gimik niam aro dakbewaloniko an·chingni niam aro dakbewalni skianiko ra·na Ua miksonga.”8
GSAM 348Kristoni niamni gimin bi·ani
GSAM 348.11882-o seaha gipa saki-o ia apsan chanchiani indake parakaha,
GSAM 348.1“Uni ja·rikgiparangni gisepo nangrimani aro ka·saani dongchina ine an·chingni Jokatgipani chisolo datkapako man·na skang Uni bon·kamgipa bi·ani-ni miksongani ia ong·achim.... ‘Ia manderangsan ang bi·jawa, indiba uamangni kattachi Ango bebera·gipa manderang giminba bi·a, jedakode uamang pilakan apsan ong·gen; O Paa, na·a Ango aro Anga na·ao ong·a gita, uamangba an·chingon apsan ong·gen, jedakode a·gilsak Na·a Angko watata ine bebera·gen.’”9
GSAM 348An·tangni nangrimgijani kenani
GSAM 348.21885-o ia saki on·aniko on·aha:
GSAM 348.2“Mingsa kattako simsake don·na nanggen, uan an·tangni sason ong·a. Kristoni sipairang gita, kamni dingtang dingtang bakrangni gisepo apsan kam ka·ani dongna nanggen.”10
GSAM 348Satan niamko gimaatna kusi ong·a
GSAM 348.31895-o parakatgimin dingtangmancha saki on·ani-o an·ching indake poraia,
GSAM 348.3“O, Satan ia manderangni gisepo napange, kamni chu·gimik dakbewal namen nanggipa somoio, kamko dakbewal gri dakna man·ode, baditan kusi ong·gen! Ia chu·gimik dakbewalara namgijagipa chadengani-rangko napbana on·gija champengna aro Isolni kattachi ra·chakgija agananirangko bebe ong·ja ine jechake mesokna dal·batgipa bil ong·gen. An·ching pilak simrangko apsan grikna nanga, jedakode niam aro dakbewalni dakbewal gimaatako man·jawa.”
GSAM 348Dangdikgiparangna mitelaniko on·ani
GSAM 348.4Da·o agangimin sakirang baksa melie, an·chingni manderangni gisepo niamko dakna skanggipa nanggipa kattarangoni mingsara, aga·ata katko agangipa manderangko ma·sina gita mitam cholko nanga ine chanchiani ong·achim. 1850 oni 1861 ona, uamangni dangdikani kamo Isolni on·gimin changa sapaniko mesokman·gimin, Gitelchi ra·chakgimin, aro pilak kam baksa meligipa dangdikgiparangna, pilak biapni Gitelni manderangni nangrimaniona uamangko name ra·chakgipa seachi sa on·aha; uano nama kattani dangdikgipani kamo uamang ra·chakako man·aha ine mangmang seaha. Ia searangni sal aro bimungtangko segimin an·chingni manderangni gisepo kamni dilgiparang ine u·igimin dal·gipa dangdikgiparangni gni chi on·aha.
GSAM 349Dangdikgiparangna dakchakani
GSAM 349.11858-59-ni balaio, Sastro-o dangdikgiparangna dakchakani-ni chu·gimik niam donggipa ine skianiko on·aha, aro an·chingni manderang Sastro gita ia kattako poraigenchimode, ua niamko nikgen ine aganaha. Uni gimin Battle Creek-o Sastro poraiani grongani sa dongaha, uko Gipi J. N. Andrews dilaha. Sastroko simsake aro bi·ani baksa poraiani ja·mano, seani mingsa tarie donaha aro Feb. 3, 1859-ni Niani aro Aga·ata-o parakatako man·aha, uano bak chikungni bak sa on·ani-ni niamko man·gipa dakbewal sa mesokaha. Ia kattani gimin aganani sa Battle Creek, Mich.-o an·chingni manderangni dal·gipa grongani-o, June 6, 1859-o on·aha, aro grongani pilak manderangni pilakni ra·chakani baksa apsan ra·chakaha.
GSAM 349Songgimin niamko mitelani
GSAM 349.21861-ni Saki on·ani Nambar 6-o, Snigipa Sal Adventistrangchi ra·chakgimin niamni gimin Mrs. White-chi Gitel indake aganaha:
GSAM 349.2“Na·simangni bak chikungni bak sa aro on·anirangko Uaoniko don·e Isolko cha·u·atjawa. Isolna krae nanggipa bak sa on·aniara skanggipa rongtalgipa nangani ong·a. Darangba an·tangni nangnikaniko ra·bae nang·ko Isolko cha·u·atna dilatjawa. Na·simangni dedrang an·tangtangni namgnina Isolni bolini altaroni na·simangni on·anirangko cha·u·atchina on·jawa.”
GSAM 349Manderangni dakbewalko ong·atna bak chikingni bak sa-ni niam
GSAM 349.3“Anga nikaha je, bak chikingni bak sa-ni niamchi manderangni dakbewal ong·atgen aro ka·tongo donggipa bebe obostako parakatgen. Ia obostako an·chingni manderangna ong·gipa miksonganio mesokode, aro uamangna an·tangtangna baseaniko on·ode, uamang bak chikingni bak sa-ni niamni gisikni aro niamni gimin u·igen.”
GSAM 349.4Ia dake, Snigipa Sal Adventistrangni gisepo dangdikani kamo nanga gita tangka on·ani niamko dakchengaha, aro da·alo an·chingni manderangni a·gilsak gimikni pilak biaprangon iako jakkalenga.
GSAM 350.11859-ni July 21-ni Niani aro Aga·ata-o, Mondolini Saki on·anirang-chi skangon on·gimin skianini ja·mano, skanggipa changna indine aganaha je, A·song mingantian bilsiantian saksa metingko dakchina, uano kamko name tarie donchina; indake dangdikgiparangni kam ka·anio bang·a changrang ong·gipa gualani obostako gelatgen, aro an·chingni kamo niam aro dakbewal donggen. Ia aganani beben A·songni mondolirangni kumonggrikani-rangni dakbewal ong·atna mikkangchi niatgipa ong·achim.
GSAM 350Mondolini gamrangko rakkiani
GSAM 350.2Aga·ata katara mikkangchi re·angmitingo aro manderangni gisepo bang·bate ong·mitingo, gamrang bang·bate chimongaha; uni gimin mondolini gamrangko niam gita rakkina nanganiko chanchina nangaha. 1860-ni February 23-ni Niani aro Aga·ata-o Gipi White-oni seaha, uano indine poraia:
GSAM 350.3“Indiba an·ching ka·dongenga je, ru·utgijasan ia manderangni obosta namen namgipa ong·gen, mondolini gamrangko bima ka·atna aro an·chingni meting nokrangko namgipa cholchi rakkina man·gen, aro je manderang wasiyat segen aro indake dakna ska, uamang gamrangni baksa ki·tap seani nokna bak sa on·na man·gen. An·chingni aganprakgiparang aro dilgipa jongadarangko ia obostana miksonge chanchichina molmolenga. Saoba an·chingni agananirangna jechakgenchimode, an·chingni manderang dake jakkalna man·gipa dakbewalko seon, ma?”
GSAM 350Niam gita dakbewalko on·ani
GSAM 350.4Ia bilsini ding·kari somoio Niani aro Aga·ata-o ia obostani gimin nangrimani chanchiani bang·a changrang dakaha. September 28-oni October 1-na Battle Creek-o Michigan aro gipin A·songrangoni an·chingni manderangni dilgiparangni dal·gipa tom·anio, ia obostani gimin rongtalbee chanchiani aro ki·tap seani nokko aro gipin mondolini gamrangko—meting nokrang aro gipinrangko—rakkina niam gita dakbewalni gimin bilakbee agananirang ong·aha. Ia chanchiani Niani aro Aga·ata, Vol. 16, Nos. 21, 22, aro 23-o October 9, 16, aro 23, 1860-o parakaha.
GSAM 351.1Ia tom·anio chanchianirangni ja·mano, ki·tap seani nangrimani-ko niam gita dakbewal ong·atna pilakan ku·rachakaha. Ia nangrimani dol-ko re·mangmang dakna man·gen gita, tom·ani-o donggipa kumonggrikani-chi manderangni gisepo sakbonga komiti-ko baseaha.
GSAM 351Toromni dol-ni bimung
GSAM 351.2Ia kumonggrikani-o an·chingni manderangko maiba bimungchi okamna nanggenchim, uni gimin ua obostako chanchina nangaha. Ia obosta gipin gipin chanchianirangko ong·atna gita, mitam manderang bimung saksana mol·molaha, aro mitam gipin bimungna. “Isolni Mondoli” ine agananiko on·ahaoba, an·chingni bebera·ani-ni dingtangmancha cholrangko iano mesokja ine jechakaha; indiba “Snigipa Sal Adventistrang” ine bimungara Kristoni sepangenggipa re·baani gimin an·chingni bebera·aniko mesokgen, aro Snigipa Salni Neng·takani sal-ko rakkigipa ong·a ine mesokgen. Ia bon·kamgipa bimungna tom·anio pilakan apsan chanchiaha, uni gimin baseanichi saksa mangmang jechakaha, aro ua ja·mano ru·utgijasan an·tangni jechakani-ko watgalaha.
GSAM 351Bimungko ra·chakaniko dakaha
GSAM 351.3Saki on·ani No. 6-o an·ching indine poraia:
GSAM 351.3“An·ching ra·na man·gipa bimung pilakni gisepo an·chingni agananina meligipa, an·chingni bebera·aniko parakatgipa, aro an·chingko dingtangmancha manderang ine mesokgipa bimung mangmangsa ong·na man·gen....
GSAM 351.4“Snigipa Sal Adventist ine bimung an·chingni bebera·ani-ni bebe ong·gipa cholrangko mikkango mesoka, aro sandigipa gisikko bebera·atgen. Gitelni bra donchakanioni bra gita, ua Isolni niamko pe·giparangko saatgen, aro Isolona gisik pil·atgen aro an·chingni Gitel Jisu Kristoo bebera·atgen.”
GSAM 351.4Saki on·anini bilchi bebera·giparangni gisepo ia obostani gimin chanchiani jringjrotna donatako man·aha.
GSAM 351Bebe ong·gipa on·ani-ni kam
GSAM 351.5Isolni Gisikni on·anirangko parakatani-ni dingtangmancha kam ia ong·ja ma? Paul indine aganaha je, uarangko mondolio rongtalgiparangko chu·sokata, dangdikani kamko dakata, Kristoni be·enko taria, an·ching pilakan bebera·anio apsan ong·kujana, ine on·aha.11 Bebera·giparang bi·e aro on·taton gisikchi seng·aniko am·ani ja·mano, Gisik indine agane, “Ia chol; na·simangni chanchianiara kakket,” aro uni ja·mano ia obostao mondoliko gipin changmitingo “taria” aro ia obostani kam ka·na nanganiko uamangna agane, uamangni baseanirangoni ong·gipa namgipa bite-rangko mesokaniara baditan kragipa ong·a!
GSAM 352Mondolini dakbewal
GSAM 352.1April, 1861-o Battle Creek-ni Dal·gipa Kumonggrikani-ni mikkango Gipi White aganani-ko dakaha, aro iako June 11, 1861-ni Niani aro Aga·ata-o seaha; uano an·chingni mondolirangko chu·gimik dakbewal ong·atna nanganiko skiaha. Okamako man·e dangdikgiparang saksku Sastro poriani dol dakaha, ia obostani gimin seng·aniko am·na; aro kumonggrikani-chi uamangni sandiani-ni biteko Niani aro Aga·ata-o sechina aganaha. Mondolini niam aro mondolini dilgiparangni gimin Sastro-ni saki mesokani ja·mano, A·songrangoni Dal·gipa Kumonggrikani-o apsan mesokani-ni gimin aro A·songni mondolirangni kumonggrikani-rango mondolirangko namgipa aro apsan mesokanini gimin chanchiaha. Beben, ia skanggipa changni chanchiani ong·achim je, gipin gipin dakbewalrangna nanggipa niamara apsan ong·gipa bak gita basegimin dilgipa manderangchi chu·gimik dongna nanggen.
GSAM 352Michigan A·songni kumonggrikani dakbewal ong·aha
GSAM 352.2October 6, 1861-o Michigan kumonggrikani-ko dilgipa, seokgipa, aro sakgittam dilani komiti-ko baseachi dakbewal ong·ataha. Kumonggrikani-ni baseanichi mondolirang dakbewal-o napchina aro ia mondolini ku·monggrikaniko ra·china aganaha:
GSAM 352.3“An·ching, iano seagiminrang, iano mondoli gita apsan ong·e chimongaha, aro Snigipa Sal Adventistrang ine bimungko ra·aha; Isolni ge·etanirang aro Jisu Kristoni bebera·ani-ko rakkina ku·rachakenga.”
GSAM 353Dangdikgiparangni sakki
GSAM 353.1Ia kumonggrikani-o skanggipa changna ia A·song-o namgipa bimung donggipa pilak Snigipa Sal Adventist dangdikgiparangna sakki on·china baseaha. Dangdikgiparangko dangdikgipa ong·atani-ni sakki aro kumonggrikani-ni dilgipa aro seokgipa-chi mel·e seagimin sakki ki·taprangko rakkina nanggenchim, aro ia sakkirangko bilsiantian gital dakna nanggenchim.
GSAM 353.2An·chingni manderangna mondolirangko maikai dakbewal ong·atna nanga uko mesokgipa agananiko tarina komiti-ko basechina gital baseanichi baseaha. Ia aganani October 15, 1861-ni Niani aro Aga·ata-o parakaha.
GSAM 353Dilgipa manderangni sakki
GSAM 353.3September 1862-o Michigan kumonggrikani-ni skanggipa tom·ani Monterey-o dakaha. Iano skanggipa changna mondolio memborrangko baseanichi ra·a gita, mondolirangko kumonggrikani-o ra·na nangani chanchiani parakaha. A·song-o mondoli chisni dakbewal ong·atako man·ahani gimin, uarangko kumonggrikani-o baseanichi ra·aha; aro ia mondolirangni donggipa pilak memborrangko dilgipa mande gita ra·chaka.
GSAM 353Dangdikgiparangna on·ani tangka
GSAM 353.4Ia kumonggrikani-o dangdikgiparangni dangdikani kamna saptao nanggipa tangka on·ani-ni dakbewalko ra·aha. Dangdikgiparangni bakoni kumonggrikani-o uamangni kam ka·gimin salrangko, uamangni ra·gimin tangka aro kharcharangko aganani dakna nangaha; aro ia aganani-ko ra·gipa kumonggrikani-chi nanggipa tangkako name chanchie on·na nangaha.
GSAM 353Dilgipa manderangchi skanggipa changna sakki on·aha
GSAM 353.5May 20, 1863-o Battle Creek, Mich.-o Dal·gipa Kumonggrikani-ko dakaha. Ia tom·aniara ia dol-ni skanggipa tom·ani ong·achim je, uano dilgipa manderang an·tangtangni A·songrangoni sakki ra·baaha. Indioba, mesokani-ko manderangni bang·ani gita dakjachim. Ia changni tom·anio Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York, aro Ohio A·songrang dongachim.
GSAM 354Dal·gipa aro A·songni mondolirangni kumonggrikani-rangni niam ki·tap
GSAM 354.1May 21-o Dal·gipa Kumonggrikani-chi niam ki·tap-ko ra·chaka, aro ua salan A·songni mondolirangni kumonggrikani-rangna A·song niam ki·tap-ko aganaha. Iako Michigan kumonggrikani-ni tom·anio ra·chaka. Ia niam ki·tap-rangchi A·songni mondolirangni kumonggrikani-rango aro Dal·gipa Kumonggrikani-o dilgipa mande mesokani-ni manderangni bang·ani gita dakbewal ong·aha. Uano agangimin A·song niam ki·tapara da·alo a·gilsak gimikni an·chingni biapgipa kumonggrikani 72 jakkalenga gita apsan ong·a.
GSAM 354.21864-ni basanta somoio Dal·gipa Kumonggrikani dakmitingo, bilsio kumonggrikani-chi kam ka·gipa ong·gija, dangdikgipa ong·gijagipa mondolini memborrangoni Tangka hisab niani komiti-ko basechina A·songni mondolirangni kumonggrikani-na skanggipa changna aganaha, uamang dilani komiti baksa dangdikgiparangni tangka hisabko niani aro hisab tik ka·ani dakna. Indake nanganian nangmitingo, Isolni kam aro a·sel-o niamko dilgipa cholrangchi dakbewal ong·ataha.
GSAM 354.3Indake an·ching kamko niam gita dakbewal ong·atna dilgipa dilgipa cholrangko kan·dike nika. Ia obostara toromni dol namen chonbegipa somoio ong·aha, da·alo ong·a gita dal·gipa ong·jachim.
GSAM 354.41863-o Dal·gipa Kumonggrikani chu·gimik dakbewal ong·mitingo, dilgipa manderangni gisepo pilakni gitalde da·alo an·ching bilsio chonbegipa biapgipa kumonggrikani-rango donggipa dilgipa manderangna bate dal·gipa ong·jachim.
GSAM 354Dakbewalni miksongani
GSAM 354.5Dakbewalchi chu·sokna nanggipa miksonganiara mondolini gamrangko niam gita rakkina aro niam gita dilna man·gen; aro kam ka·giparangni kamko nangrimatanio, uamangni re·anirangni gimin chanchiani dongani gimin, gualani donggija aro gisikni gualani donggija apsan dake re·angna man·gen. 1864-na skang an·chingni dakbewal-o ra·gimin ia apsan niamrang, kam dal·mitingo aro gipin a·songrang aro jat-rangona sokmitingo, kam baksa nangrimaha.
GSAM 355Dal·gipa dakbewalrang ong·atako man·aha
GSAM 355.1Aga·ata katara mikkangchi re·angmitingo, ia dal·gipa dakbewalrang ong·atako man·aha; uarangni dilgiparangko Dal·gipa Kumonggrikani-ni niam gita tom·anio baseaha:
GSAM 355.2Dal·gipa Kumonggrikani nangrimani—America aro gipin a·songrangni dingtang dingtang kamni biap-rangni gamrangni bimung-ko rakkina sak 21 memborrangchi dakgimin niamgipa dol.
GSAM 355.3A·palni Isolni kamni dilgipa dol—dakbewal ong·gimin kumonggrikani-rangni a·palni Isolni kam kamko dilna aro dal·batna.
GSAM 355.4A·gilsakni Ki·tap nangrimani—poraiani ki·taprangko sualna aro chittirangko dakna, aro gital Isolni kamrangko oe·na am·na nanggipa kam.
GSAM 355.5Toromni jakgitelani nangrimani—ka·tongni gimin neng·nikatako man·giparangna dakchakna aro toromni jakgitelani-ni niamrangni gimin ki·taprangko sualna dingtangmancha kam.
GSAM 355.6A·gilsakni Neng·takani salni skul nangrimani—pilak kamni biap-rango Neng·takani salni skulni kamko taria aro dal·batna miksonggipa.
GSAM 355.7Ansengani aro ka·sae on·ani-ni nangrimani—ansengatgipa manderang aro dakchakgipa manderangko skiani, ansengani nokrangko dilani, anatharangna aro bilsi bang·gipa manderangna nokrangko rakkiani, aro gipin kamrangni gimin.
GSAM 3551868-na kingking jakkalgimin kamni biap
GSAM 355.81868-na kingking an·chingni kam ka·ani biapara United States-ni Missouri River-ni salaramo aro Missouri-ni salgipengni sima baksa apsan simaoni salgroo donggipa bak ong·achim. Ua somoio Dal·gipa Kumonggrikani komiti-o sakgittam memborrangsan dongachim, aro kumonggrikani-ni dilgipa ua memborrangni saksa ong·achim. Biapgipa kumonggrikani chet Dal·gipa Kumonggrikani-ni dilanio dongachim; uni dilani nok Battle Creek, Mich.-o dongachim.
GSAM 356Maini gimin gital dakbewal nangaha
GSAM 356.1Aga·ata katara gipin a·songrangona sokmitingo, pilak kamni biapko gital dakbewal ong·atna nangaha. Uni gimin 1897-o ua miksonganiona dilgipa dilgipa cholrangko ra·aha; indiba bon·kamgipa bilsi brina gisepo gital dake tariani namen chu·sokaha. Ia somoio Europe-ni Dal·gipa Kumonggrikani-ko sak 14 dilani komiti baksa dakbewal ong·ataha; aro skanggipa Dal·gipa Kumonggrikani, Washington, D.C.-o dilani nok donggipa, sak 28 dilani komiti baksa dongaha. Uarang aga·ata kat-ni dingtang dingtang nanganirangko mesoka aro bon·kamanigipa gipin dal·gipa nangrimani-rangni biapko ra·aha.
GSAM 356January 1, 1903-o dakbewal ong·e dongaha
GSAM 356.21904-ni Dal·gipa kumonggrikani bilsini ki·tap-oni ia aganani January 1, 1903-na kingkingni adita namgipa ganthini obosta-rangko on·a:
GSAM 356.3Ua somoio an·chingni dakbewal ong·gipa kamara Dal·gipa Kumonggrikani gnini, Nangrimani kumonggrikani 14, biapgipa kumonggrikani 72, aro Isolni kam 42-rangni chimongani ong·achim. Uarang indine sualako man·achim: North America-o biapgipa kumonggrikani 49; North America-ni a·pal-o 23. America-o Nangrimani kumonggrikani 8; gipin a·songrang-o 6. Alaska, Hawaii, aro New Foundland-ko man·chape America-o Isolni kamni biap 5; America-ni a·pal-o Isolni kamni biap 37, uarangni dongramara indine: Europe-o 12; Africa-o 4; Asia-o 3; South America-o 2; South Africa-o 2; aro gipinrang Central America, Mexico, West Indies, aro Pacific Islands-o dongachim. Ia Isolni kamrang baksa sak 67 dangdikgipa ong·atako man·gimin aro anum man·gimin dangdikgiparang aro mondoli 131 dongachim.
GSAM 356Dingtang dingtang ong·oba apsan ong·ani
GSAM 356.4Ia dingtang dingtang a·songrang aro jat-rango donggipa dakbewalrang pilak bebe-ni dal·gipa a·sel aro manderangko jokatani-ni kamko dakna apsan ong·e nangrimani ong·a ine u·iani ka·dongatani ong·a. Dakbewalni bimang mangmang-o an·ching ka·dongja, indiba niamni Isol-o ka·dongenga. Uni kam ka·giparangni nangrime aro apsan dake kam ka·anio Uni pattianichi, pilak bosturang name aro niam gita dakako man·ani maikai namgipa aro namnikgipa ong·a uko an·ching u·ina man·gen.
Notes
- Titus 1:5. ↩
- Walni Jatchio Chrikani, Feb. 15, 1844. ↩
- Titus 1:5-9. ↩
- 1 Timothy 3:1-15. ↩
- 1 Peter 5:1-6. ↩
- Matthew 23:11. ↩
- Mondolina Saki on·anirang, Vol. 1, jak 210. ↩
- Uan, jak 649, 653. ↩
- Mondolina Saki on·anirang, Vol. 5, jak 236, 237. ↩
- Uan, jak 534 (kattarangko mongsongbate mesokna dingtang dake seani on·dapgimin). ↩
- Ephesus 4:12, 13. ↩