Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
28 / 31
28 / 31

Kapitulo 25 — Mga Institusyon sang Edukasyon

John Norton Loughborough

GSAM 391.1“Mag-angkon ka sang kaalam, mag-angkon ka sang paghangop; indi ini pagkalimti, kag indi ka magtalikod sa mga pulong sang akon baba. Indi siya pagpabay-i, kag siya magaamlig sa imo; higugmaa siya, kag siya magabantay sa imo. Ang kaalam amo ang labing kinahanglanon nga butang; gani mag-angkon ka sang kaalam, kag sa tanan mo nga pag-angkon, mag-angkon ka sang paghangop.”1

GSAM 391Ang Eskwelahan ni Propesor G. H. Bell

GSAM 391.2Ang buluhaton sang denominasyon sa edukasyon nakaabot na karon sa daku nga kasangkaron kon ipaanggid sa una. Kaangay sang iban nga mga sanga sang buluhaton nga nahisambitan na, gamay gid ang pagsugod sini. Sang 1868, si Propesor G. H. Bell nagbukas sang isa ka eskwelahan sa daan nga tinukod sang talatapan, sa aminhan-sidlangan nga pamusod sang mga dalan Kalamazoo kag Washington, sa Battle Creek. Dugang pa sini, sang tigpamulak sang 1871, sa pagtapos sang Kumperensya Heneral, ginhiwat ang apat ka semana nga kurso sang mga pagtudlo para sa mga ministro, agod buligan ang mga nagaalagad sa ministeryo kag sa buluhaton sang iglesia.

GSAM 391Panawagan para sa isa ka Eskwelahan sang Denominasyon

GSAM 391.3Sa Pagrepaso kag Manugbantala sang Abril 16, 1872, naggwa ang isa ka sinulatan nga may titulo, “Makaangkon Bala Kita sang isa ka Eskwelahan sang Denominasyon?” nga nagpaathag sang mga kinahanglanon para sa amo nga eskwelahan. Sa Pagrepaso kag Manugbantala sang Hulyo 16, ginpahibalo nga ang eskwelahan nagbukas nga may napulo kag duha ka estudyante, nga sang makaligad ang duha ka semana nangin kaluhaan kag lima, kag nasugdan ang isa ka klase sa gramatika sa gab-i nga may kalim-an ka estudyante. Ang ikaduha nga tion sang klase sang eskwelahan nagbukas sang Septiyembre 16, 1872, nga may kap-atan ka estudyante. Pag-abot sang Disyembre 16, nagdaku na gid ang eskwelahan gani ginsaylo ini sa balay-alampuan, diin ang mga sululatan nga matiklop gintakod sa likod sang mga bangko sang iglesia. May panguna man nga departamento nga may kan-uman kag tatlo ka estudyante nga ginatudluan sa balkonahe sang iglesia.

GSAM 392Nakatipon sang Kuwarta para sa isa ka Kolehiyo

GSAM 392.1Ang Kumperensya Heneral sang Marso, 1873, naghinguyang sang madamo nga tion sa pagbinagbinag kon maayo bala nga magtipon sang pondo para sa pagpatindog sang nagakaigo nga mga tinukod para sa isa ka eskwelahan sang denominasyon, diin ang mga manugpangabudlay pagahanason sa pagsulod sa nagkalainlain nga mga duog sang buluhaton. Sang gin-uyonan ini, gintangdo ang isa ka komite sa pagdumala sang pagtipon sang kinahanglanon nga pondo. Sa sina nga panahon, may maayo kag bililhon nga mga sinulatan parte sini nga naggwa sa Pagrepaso kag Manugbantala sa matag tion, nga ginsulat ni Elder Butler, ni Elder White, kag sang iban pa; kag paagi sa mga panikasog ni Elder Butler kag ni Elder Haskell sa nagkalainlain nga mga pagtililipon sa kampo, nakatipon sang daku nga kantidad sang kuwarta para sa ginaplano nga eskwelahan.

GSAM 392.2May isa pa ka sesyon sang komperensya nga ginhiwat sang Nobiyembre 16, 1873, diin ginbalita nga $52,000 na ang ginsaad para sa pondo sa edukasyon sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw, nga gamiton sa pagbakal sang duta kag sa pagpatindog sang nagakaigo nga mga tinukod sa masunod nga panahon. Paagi sa pagboto sa amo man nga sesyon, ginpili ang isa ka komite nga may pito ka katapo sa pagtukod sang isa ka sosyedad sa edukasyon kag sa pagpangita sang duog para sa mga tinukod.

GSAM 392.3Sa komperensya nga bag-o lang nahisambitan, si Geo. I. Butler ginpili nga Pangulo sang Kumperensya Heneral, kag si Sidney Brownsberger nga Sekretaryo. Ang mga katapo sang komite nga ginpili sang Kumperensya Heneral amo sanday Geo. I. Butler, S. N. Haskell, kag Harmon Lindsay. Gindugang ang mga ngalan ni James White, Ira Abbey, J. N. Andrews, kag Uriah Smith, agod mag-upod sa Komite sang Kumperensya Heneral bilang Komite sang Pito, nga nagparehistro bilang isa ka korporasyon nga ginatawag “Ang Sosyedad sa Edukasyon sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw.” Halin sadto si Propesor Brownsberger nangin kaupod sang Kolehiyo sang Battle Creek tubtob nga gintawag siya sa pagdumala sang isa ka kolehiyo nga pagabuksan sa Healdsburg, California.

GSAM 393Napulo kag Duha ka Eka nga Duta Ginbakal para sa Kolehiyo

GSAM 393.1Sang Disyembre 31, 1873, ini nga komite nagbakal sang napulo kag duha ka eka nga duta sa nakatundan nga bahin sang Battle Creek, nga ang pito ka eka sini nangin palibot sang Kolehiyo sang Battle Creek.

GSAM 393.2Ang eskwelahan sang denominasyon sa Battle Creek nagbukas sang iya tion sang klase sa tigtulugnaw sa mga hulot sang ikatlo nga tinukod sang talatapan sang Disyembre 15, 1873, nga may isa ka gatos kag napulo ka estudyante nga nagpalista.

GSAM 393Ang Kinahanglanon sang mga Eskwelahan sang Denominasyon

GSAM 393.3Nahanungod sa aton kinahanglanon, bilang isa ka denominasyon, sang nagakaigo nga mga eskwelahan para sa edukasyon, si Ginang White nagsulat sang 1873 sing amo sini:—

GSAM 393.4“Ang tanan nga ikasarang sang hunahuna dapat gamiton kag pauswagon, agod ang mga lalaki kag mga babayi may mga hunahuna nga nagatimbang sing maayo sa tanan nga bahin. Ang kalibutan puno sang mga lalaki kag mga babayi nga isa lamang ka bahin sang ila ikasarang ang napatubo, tungod kay isa ka hugpong sang ila mga ikasarang ang ginpauswag samtang ang iban wala magtubo tungod nga wala magamit. Ang edukasyon sang kalabanan sang mga pamatan-on wala makalab-ot sang iya katuyuan. Nagatuon sila sing sobra samtang ginapabay-an nila ang mga butang nga may kaangtanan sa praktikal nga pagpangabudlay sa kabuhi....

GSAM 393Kinahanglan ang Edukasyon nga Nagapauswag sing Nagakaigo sa Tanan nga Bahin

GSAM 393.5“Ang padayon nga pagtuon, suno sa pagpadalagan sang mga eskwelahan karon, nagahimo sa mga pamatan-on nga indi takus sa praktikal nga kabuhi. Ang hunahuna sang tawo kinahanglan magpanghikot. Kon indi ini magpanghikot sa matarong nga dalan, magapanghikot ini sa sayop nga dalan. Agod mapabilin ang nagakaigo nga pagtimbang sang hunahuna, ang pagpangabudlay kag pagtuon dapat pag-isahon sa mga eskwelahan.

GSAM 393.6“Sang nagligad nga mga kaliwatan, dapat kuntani ginhimuan sang paagi ang edukasyon sa mas malapad nga kasangkaron. Dapat kuntani may mga talamnan kag mga buluhatan sang paghimo sang mga produkto nga kaangot sang mga eskwelahan. Dapat kuntani may mga manunudlo sang buluhaton sa panimalay, kag isa ka bahin sang tion kada adlaw ang gintalana sa pagpangabudlay, agod ang mga ikasarang sang lawas kag hunahuna pareho nga magamit. Kon ang mga eskwelahan gintukod suno sa plano nga aton ginhisambitan, indi kuntani amo sini kadamo karon ang mga hunahuna nga indi nagatimbang sing nagakaigo sa tanan nga bahin.”2

GSAM 394Kolehiyo sang Battle Creek

GSAM 394.1Sang tig-ilinit kag tigragdag sang mga dahon sang 1874, ginpatindog ang tinukod sang Kolehiyo sang Battle Creek. Isa ini ka tinukod nga tisa, nga may tatlo ka panalgan sa ibabaw sang silong, 75 x 75 ka piye, kag may porma sang krus nga Griego. Natapos ini kag gindedikar paagi sa nagakaigo nga mga seremonya sang Enero 4, 1875. Ang eskwelahan nagbukas sa sini nga tinukod nga may kapin sa isa ka gatos ka estudyante kag pito ka mga manunudlo nga may ikasarang sa nagkalainlain nga mga departamento. Sa pagbukas sang kolehiyo sa tuig sang pag-eskwela sang 1877, ginbalita nga duha ka gatos ka estudyante ang nagatungha. Ang taho sang Sosyedad sa Edukasyon, nga ginhatag sa Kumperensya Heneral sang Oktubre, 1880, nagpakita nga may 1400 ka estudyante nga nagpalista sa Kolehiyo sang Battle Creek halin sang 1873 tubtob sang Disyembre, 1880.

GSAM 394Duha Pa ka Eskwelahan ang Ginbuksan

GSAM 394.2Sa Kumperensya Heneral sang Disyembre, 1882, ginbalita nga duha ka eskwelahan sang denominasyon ang ginbuksan sa idalom sang pagdumala sang komperensya sa sulod sang amo nga tuig. Ang isa amo ang Kolehiyo sang Healdsburg, nga nahamtang sa Healdsburg, California, nga ginbuksan sang Abril 11; ang isa pa amo ang Akademya sang South Lancaster, nga nahamtang sa South Lancaster, Massachusetts, nga ginbuksan sang Abril 19.

GSAM 394Kolehiyo sang Healdsburg

GSAM 394.3Sa Pagrepaso kag Manugbantala sang Enero 15, 1884, naggwa ang masunod nga makawiwili nga pahayag nahanungod sa eskwelahan sang denominasyon sa Baybayon sang Pasipiko:—

GSAM 394.4“Sang Septiyembre, 1881, ang komperensya sang California nagdesisyon nga magbukas sang isa ka eskwelahan sang denominasyon, kag nagtangdo sang isa ka komite agod tumanon ang amo nga handum. Pag-abot sang Abril, 1882, nabakal na ang malapad nga duta nga may nagakaigo nga tinukod nga may napulo ka hulot, duha ka manunudlo ang ginkuha sa pagpanudlo, kag nasugdan ang isa ka eskwelahan nga may katloan kag tatlo ka estudyante. Sa sulod sang tuig sang pag-eskwela sa kolehiyo (nga nagsugod sang Hulyo 29, 1882), ang eskwelahan ginhatagan sang legal nga katungod bilang isa ka kolehiyo, nabakal ang dugang nga lima ka eka nga duta, ginpatindog ang isa ka malapad nga balay [nga puluy-an sang mga estudyante], nakuha ang anum ka manunudlo, kag 152 ka estudyante ang nagpalista. Halin sang pagbukas sini, halos $27,000 ang ginsaad para sa sini nga buluhaton, nga ang daku nga bahin sini nabayad na sang mga tawo sang California.”

GSAM 395Akademya sang South Lancaster

GSAM 395.1Ang mga tumuluo sa New England nagsugod sang ila eskwelahan sa balay-alampuan sa South Lancaster, Massachusetts. Paagi sa wala sing kapoy nga mga panikasog ni Elder S. N. Haskell kag sa mga sakripisyo sang aton mga tumuluo sa New England, ang isa ka hugpong sang mga tinukod sang eskwelahan nahanda na para sa pagdedikar sang tigragdag sang mga dahon sang 1884. Ang mga tinukod nga ginapanag-iyahan sang Katilingban sang Akademya sang South Lancaster lima sadto, kag ang duha bag-o gid. Ang tinukod sang akademya 60 x 65 ka piye, kag ang isa pa nga bag-o nga tinukod, ang puluy-an sang mga estudyante, 36 x 88 ka piye. Gindedikar ini sang Oktubre 19, 1884.

GSAM 395.2Ini nga institusyon, pagkatapos sang kaluhaan kag isa ka tuig nga mabungahon nga pag-alagad, nagapadayon gihapon sa pag-uswag, kag nakapadala sang mga manugpangabudlay nga mainiton sa buluhaton sang Agalon sa nagkalainlain nga bahin sang kalibutan. Ang prinsipal sang akademya karon amo si Frederick Griggs, nga nagaalagad man bilang sekretaryo sang Departamento sang Edukasyon sang Kumperensya Heneral.

GSAM 395Eskwelahan sa Paghanas sa London (Inglatera)

GSAM 395.3Samtang ang buluhaton sa London, Inglatera, padayon nga nagauswag kag nagabakod, nakita nga maayo nga magbukas sang isa ka eskwelahan sa paghanas sang mga manugpangabudlay sa Biblia sang tig-ilinit sang 1887, nga may kaangot nga aktibo nga buluhaton sa pagpanudlo sang Biblia. Halin sa sini nga eskwelahan, ginpadala ang mga manugpangabudlay sa pag-alagad sa iban nga mga bahin sang Nagahiusang Ginharian kag sang mga Kolonya. Isa ka mauswagon nga eskwelahan ang ginapadalagan karon sa Duncombe Hall, sa Aminhan nga London, sa pagdumala ni Propesor H. R. Salisbury, nga nakabaton sang iya nahauna nga edukasyon sa kolehiyo sa Battle Creek, Michigan.

GSAM 396Ginpadaku ang Kolehiyo sang Battle Creek

GSAM 396.1Daku gid ang kinahanglanon sang dugang nga lugar sa Kolehiyo sang Battle Creek, gani sang tig-ilinit sang 1886 kinahanglan nga patindugan sang malapad nga dugang nga bahin ang tinukod sang kolehiyo, kag sa masunod nga tuig (1887), magpatindog sang isa ka puluy-an (nga kilala bilang Balay sa Nakatundan) para sa mga estudyante nga babayi. Ang Balay sa Nakatundan may mga hulot para sa 150 ka estudyante, kag 225 ang masulod sa kalan-an; samtang ang Balay sa Bagatnan, nga ginpatindog sang 1884 sa bagatnan sang palibot sang kolehiyo, nagsilbi nga puluy-an sang mga estudyante nga lalaki. Sa pagbukas sang kolehiyo para sa tion sang klase sa tigtulugnaw sang 1886-87, may 568 ka estudyante nga nagatungha.

GSAM 396.2Sang 1885, si Propesor W. W. Prescott gintangdo nga pangulo sang Kolehiyo sang Battle Creek, kag wala madugay gintangdo man siya bilang Sekretaryo sa Edukasyon sang denominasyon. Napamatud-an nga maalamon ini nga tikang. Nakabenepisyo ang Kolehiyo sang Battle Creek, kag paagi man sa mga pagpangabudlay sang amo nga sekretaryo, upod ang pagpakamaayo sang Dios, natigayon ang mas malapit nga paghiusa kag mas mabungahon nga buluhaton sang tanan naton nga mga eskwelahan sang denominasyon.

GSAM 396Kolehiyo Misyonero Emmanuel

GSAM 396.3Ang Kolehiyo sang Battle Creek naghatag sang mabungahon nga pag-alagad tubtob sang tuig 1901, sang ang duta kag mga tinukod ginbaligya sa Katilingban sang Amerikano nga Kolehiyo sang Medisina kag Misyon, kag gin-untat ang sosyedad sa edukasyon. Gintukod gilayon ang isa ka bag-o nga korporasyon sang kolehiyo, nga ginatawag Kolehiyo Misyonero Emmanuel. Nakuha ang isa ka uma malapit sa Berrien Springs, sa habagatan-nakatundan nga Michigan, diin ang mga estudyante nagpatindog sang mga tinukod, kag ginapadalagan ang isa ka mauswagon nga eskwelahan. Ang malig-on nga katuyuan sang sini nga eskwelahan amo ang paghatag sang “edukasyon sa tanan nga bahin,” nga nahisanto sa panudlo nga ginkutlo sa nahauna nga bahin sang sini nga kapitulo. Ang isa ka daku nga handum kag katuyuan sang mga manunudlo sang Kolehiyo Misyonero Emmanuel amo ang paghanas sang mga manugpangabudlay nga bug-os nga nahanda sa pag-alagad sa bisan diin nga bahin sang kalibutan nga pagatawgon sila sa pagpangabudlay suno sa pagdumala sang Dios.

GSAM 397Sentral nga Eskwelahan sang Biblia, Chicago, Illinois

GSAM 397.1Sa isa ka guwa sang Pagrepaso kag Manugbantala sang Marso, 1887, ginpanugyan ni Elder Geo. I. Butler nga magpatindog sang isa ka tinukod sang misyon sa Chicago, Illinois, nga magsilbi nga sentral nga eskwelahan sang Biblia para sa paghanas sang mga manugpangabudlay sa Biblia, kag sa amo man nga tion magamit bilang kapilya kag balay sang misyon para sa aton mga tumuluo sa siyudad. Sang tigragdag sang mga dahon kag tigtulugnaw sang 1888-89, ginpatindog ang tinukod. Ang gasto, lakip ang mga lote, balay, kasangkapan, kag iban pa, mga $28,000. Pormal ini nga ginbuksan sang Abril 4, 1889, paagi sa isa ka kurso sa paghanas sang mga manugbaligya sang mga libro. Sa tion sang pagdedikar, ginpahayag nga ang aton mga tumuluo nakahibalo sang indi magnubo sa isa ka libo ka tawo nga nakabaton na sang karon nga kamatuoran sa nagkalainlain nga bahin sang pungsod paagi sa mga panikasog sang mga manugpangabudlay sa Biblia.

GSAM 397.2Ini nga eskwelahan gindumalahan sing maayo ni Elder Geo. B. Starr tubtob sang tigpamulak sang 1891. Dayon, upod ang mga manunudlo nga gintangdo sang Komite sang Kumperensya Heneral, nagpadayon ini sang iya buluhaton tubtob sang tuig 1893, sang nakita nga ang tinukod indi na makaigo sa nagadugang nga kinahanglanon sa pagpanudlo sang Biblia. Sang ginhimo ang mga kahimusan sa pag-angot sang isa ka eskwelahan sang Biblia sa Kolehiyo sang Battle Creek, ang tinukod sa Chicago ginbaligya sa Katilingban sang Misyon Medikal kag Pagbulig sa mga Nagaakinahanglan. Ang tinukod ginpadaku kag ginsangkapan para sa isa ka gamay nga sanitarium, kag karon ginatawag nga Sanga sa Chicago sang Sanitarium sang Battle Creek.

GSAM 397Kolehiyo Union, Nebraska

GSAM 397.3Ang Kumperensya Heneral sang 1889 nagbinagbinag sang panugyan nga magpatindog sang isa ka kolehiyo sa isa ka duog nga mahapos kadtuan sang masunod nga siyam ka komperensya sang mga estado: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado, kag Arkansas. Gani nagtangdo ang komperensya sang isa ka komite nga may katungdanan sa pagpili sang nagakaigo nga duog para sa eskwelahan. Sang nahibaloan sang mga pumuluyo sang mga lugar kaangay sang Des Moines, Iowa, Fremont kag Lincoln, Nebraska, kag sang iban pa nga mga lugar ang aton ginahandom nga himuon, nagpaindisanay sila sa paghalad sang mga amot para sa sini nga buluhaton, kay ang mga pumuluyo sang tagsa ka lugar luyag gid nga didto sa ila banwa ipatindog ang mga tinukod. Tungod kay ang Lincoln, Nebraska, naghatag sang labing maalwan nga mga halad, kag nakita nga amo ini ang labing nagakaigo nga duog, didto ginpahamtang ang eskwelahan.

GSAM 398.1Ang panguna nga tinukod, ang Kolehiyo Union mismo, isa ka tinukod nga 141 x 84 ka piye. Ang kataason halin sa duta tubtob sa putokputokan sang simboryo 100 ka piye. Dugang sa sini nga tinukod, may duha ka puluy-an sang mga estudyante, nga ang tagsa 104 x 104 ka piye, kag may tatlo ka panalgan. Ginapaabot nga ang halin sa gin-amot nga duta makatabon sang indi magnubo sa katunga sang gasto sa pagsangkap sang sini nga sentral nga kolehiyo sang denominasyon, diin ang mga manugpangabudlay pagatudluan sa separado nga mga departamento sa Iningles, Eskandinabiano, kag Aleman sang mga manunudlo sa ila kaugalingon nga mga pinulongan.

GSAM 398.2Ang mga tinukod gindedikar sang Septiyembre 24, 1891, kag ang eskwelahan nagbukas sang Septiyembre 30. Ang mga nagpalista sa nahauna nga tuig 301. Sang 1892, ang eskwelahan nagbukas nga may 222 ka estudyante nga nagatungha, kag ang mga nagpalista sa amo nga tuig 553. Sa sini, kapitoan kag isa ang sa departamento sang Aleman, kag kawaloan kag lima ang sa Eskandinabiano.

GSAM 398.3May isa ka uma nga kaangot sang kolehiyo, nga nagahatag sang ulobrahan para sa mga estudyante nga luyag magpangabudlay sa pagpanguma. Ang kolehiyo may panaderya man, diin nagahimo sang pila ka pagkaon nga makapaayo sa panglawas. Sa sulod sang tuig 1903, gintukod ang isa ka katilingban agod magmantala sang mga peryodiko kag mga libro sa mga pinulongan nga Aleman, Sweko, kag Danes-Norwego. Ini nga katilingban nagapanag-iya sang iya imprentahan kag sang bug-os nga buluhaton sang denominasyon sa pag-imprenta sa Amerika para sa sini nga mga pungsodnon nga grupo. Ang buluhaton ginahimo sa daku nga bahin sang mga estudyante. Ginatudluan sila sang buluhaton sa pag-imprenta, kag diri man sila nakaangkon sang kasinatian paagi sa aktuwal nga paghimo sang buluhaton misyonero.

GSAM 398.4Ang buluhaton medikal ginahimo man nga kaangot sang sini nga kolehiyo. Paagi sa mainandamon nga paggamit sang lugar, nakita nga ang eskwelahan mahimo nga indi na maggamit sang isa sang iya dalagku nga mga puluy-an sang mga estudyante, kag sa amo nga paagi, sa diutay nga gasto, nasugdan ang isa ka sanitarium, nga nagahimo sang maayo gid nga buluhaton.

GSAM 399Kolehiyo sang Walla Walla

GSAM 399.1Ini nga eskwelahan nahamtang malapit sa Walla Walla, sa Estado sang Washington, kag gindedikar sang Disyembre 8, 1892. Ang eskwelahan nagbukas sang adlaw antes sini nga may 101 ka estudyante nga nagatungha. Ini nga kadamuon nagdangat sa 185 sa sulod sang tuig. Ang isa ka gamay nga uma kag iban pa nga mga buluhaton sa paghimo sang mga produkto kaangot sang sini nga eskwelahan. Mauswagon ang kahimtangan sini, kag nagahimo ini sang maayo nga buluhaton. Si Propesor J. L. Kay amo karon ang pangulo sang mga manunudlo.

GSAM 399Eskwelahan sa Australia

GSAM 399.2Sang Agosto 24, 1892, ginbuksan ang isa ka eskwelahan sa Melbourne, Australia, sa isa ka gin-arkilahan nga tinukod, nga may lima ka manunudlo. Si L. J. Rousseau, halin sa Kolehiyo sang Battle Creek, Michigan, amo ang nahauna nga prinsipal sang eskwelahan. Sang tuig 1894, ini nga eskwelahan may 89 ka estudyante nga nagpalista.

GSAM 399Pagsaylo sa Avondale

GSAM 399.3Tungod kay ang mga nagasakdag sang eskwelahan naghandum nga iangot ang pagpangabudlay sa pagtuon, nakita nga maayo nga magbag-o sang duog. Gani ginsaylo ini halin sa daku nga siyudad sang Melbourne pakadto sa Avondale, Cooranbong, New South Wales, isa ka duog sa kaumhan, diin nakuha ang isa ka uma kag ginpatindog ang nagakaigo nga mga tinukod. Ang eskwelahan karon ginapadalagan sing madinalag-on suno sa plano nga nagalakip sang pagpangabudlay sa kamot.

GSAM 399Natuman ang Tagna Nahanungod sa Avondale

GSAM 399.4Sa pagtukod kag pagdumala sini, ang katuyuan sang komite amo nga padalaganon ang eskwelahan nga nahisanto tubtob sa mahimo sa mga panudlo nahanungod sa mga eskwelahan nga nagalakip sang pagpangabudlay sa kamot. Ini mangin isa ka “huwaran nga eskwelahan,” kag sulitsulit nga ginhatag ang pasalig nga kon dumalahan sing husto, magamadinalag-on ini bilang isa ka eskwelahan, kag ang duta mismo, nga ginkabig nga wala sing pulos, mangin mabungahon man. Ang pagligad sang panahon, upod ang pagpakamaayo sang Ginoo, nagpamatuod sang kamatuoran sang tagna. Bisan pa sa tuman nga hulaw nga may pila ka tuig nga nagsulunod, nga nagdala sang kalaglagan sa pagpanguma kag sang pagkapaslawan sang mga patubas sa tanan nga palibot nila, ang uma sang Avondale nagpabilin nga lunhaw kag mabungahon. Talalupangdon gid ini nga hitabo, sa bagay nga ang mga opisyal sang gobyerno nagkadto sa pagpamangkot nahanungod sa mga pamaagi sa pagpanguma nga gingamit agod matigayon ining makatalanhaga nga kadalag-an.

GSAM 400.1Ang taho nahanungod sa pagpadalagan sang eskwelahan sa tuig 1903 nagapakita sang pagdugang sang kalim-an ka porsiyento sa nagatungha. Maayo man ang kahimtangan sang panalapi—nabayaran ang tanan nga mga galastuhan, kag may nabilin nga $1,500 sa panudlanan nga gamiton para sa kaayohan sang eskwelahan. Si Propesor C. W. Irwin amo ang manugdumala kag prinsipal sang eskwelahan sa sulod sang halos apat ka tuig.

GSAM 400Akademya sang Mt. Vernon

GSAM 400.2Ang Kumperensya Heneral sang 1893 nagpasa sang isa ka pamat-od nga nagauyon sa pagbukas sang isa ka akademya sa Mt. Vernon, Ohio. Ini nga eskwelahan may pila ka kaangot nga mga buluhaton sa paghimo sang mga produkto, kag ginabalita nga nagahimo sang maayo nga buluhaton. Ang mga nagpalista sini sang 1894 may 140. Si Propesor J. W. Loughhead nag-alagad bilang prinsipal sang sini nga eskwelahan sa sulod sang pila ka tuig, tubtob nga gintawag siya sa Washington, D.C. Ang direksiyon sang eskwelahan amo ang Academia, Ohio.

GSAM 400Eskwelahan sa Pagpangabudlay sa Kamot sang Keene

GSAM 400.3Ang Kumperensya Heneral sang 1893 nag-uyon sa pagbukas sang isa ka eskwelahan nga nagalakip sang pagpangabudlay sa kamot sa Keene, Texas. Nakuha ang isa ka uma nga kapin sa 130 ka eka, ginpatindog ang mga tinukod, kag ginbuksan ang eskwelahan sa idalom sang pagdumala ni Propesor C. B. Hughes kag sang iya mga kabulig. Ginapadalagan ini suno sa plano sang paghiusa sang pagpangabudlay kag pagtuon. Ang mga nagpalista sang 1894 may 160 ka estudyante. Ini nga eskwelahan nakaangkon man sang maathag nga kadalag-an.

GSAM 400Kolehiyo Union sang Claremont

GSAM 400.4Ini nga eskwelahan nahamtang sa Kenilworth, malapit sa Cape Town, Aprika del Sur. Ang kalabanan sang iya mga manunudlo ginpili halin sa Kolehiyo sang Battle Creek. Nagbukas ini sang 1894 nga may kasiyaman ka estudyante nga nagpalista. Sa pagtapos sang nahauna nga tuig sang pag-eskwela, nagdugang na gid ang kadamuon sang mga estudyante gani kinahanglan nga maghatag sang dugang nga lugar paagi sa pagpadaku sang tinukod sang eskwelahan. Ang kolehiyo karon yara sa idalom sang pagdumala ni Propesor C. H. Hayton.

GSAM 401.1Ang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw nagpadalagan man sang isa ka panguna nga eskwelahan sa baryo sa Claremont nga may kapitoan ka estudyante, kag isa ka eskwelahan sang iglesia sa Beaconsfield, nga may katloan ka estudyante nga nagpalista sang 1894.

GSAM 401Kabilugan sang Buluhaton sa Edukasyon, 1895

GSAM 401.2Ang masunod nga taho ginhatag sang sekretaryo sa edukasyon sa Kumperensya Heneral sang Pebrero, 1895:—

GSAM 401.3“Ang mga kahimanan sang denominasyon para sa edukasyon mahimo tingubon sing amo sini: May lima ka kolehiyo nga nahamtang sa masunod nga mga lugar: sa Battle Creek, Michigan; College View, Nebraska; Healdsburg, California; College Place, Washington; kag Kenilworth, Aprika del Sur. May apat ka akademya, ukon mga eskwelahan nga nagatudlo sa mga ang-ang sang akademya sa sini nga pungsod, sa South Lancaster, Massachusetts; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; kag Graysville, Tennessee.... Dugang sa sini, may Eskwelahan sang Biblia sa Australia; isa ka eskwelahan sa Mexico nga kaangot sang misyon medikal; eskwelahan para sa mga bata nga tumandok sa Isla sang Pitcairn; sa Raiatea, nga sakop sang kapuluan sang Society, sa Bagatnan nga Kadagatang Pasipiko; sa Bonacca nga sakop sang Kapuluan sang Bay sa Dagat Caribbean; mga napulo kag lima ka eskwelahan sang iglesia sa sini nga pungsod kag sa iban nga mga pungsod; duha ka eskwelahan sang Biblia sang Kumperensya Heneral; kag madamo man nga mga eskwelahan para sa mga manugbaligya sang mga libro kag sang lokal nga mga komperensya nga wala pa sing regular nga pagkaorganisar.”

GSAM 401.4Sa paghatag sang kabilugan sang mga nagatungha sa regular nga mga kolehiyo kag mga eskwelahan sang denominasyon, ang sekretaryo nagsiling: “Sa isa ka mainandamon nga pagbanta, may kapin sa 3,000 ka estudyante sa tanan nga mga edad nga nagapalista karon sa mga eskwelahan sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw.”

GSAM 402Kabilugan sang mga Institusyon sang Edukasyon, 1903

GSAM 402.1Ang buluhaton kag mga institusyon sa edukasyon sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw nag-uswag suno sa pag-uswag sang iban nga mga sanga sang mensahe. Suno sa ginapakita sang Tinuig nga Libro sang Kumperensya Heneral para sa 1904, may siyam karon ka kolehiyo kag akademya sa Amerika, kag lima sa iban nga mga pungsod. Ang yara sa iban nga mga pungsod nahamtang sa masunod: sa Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, malapit sa Cape Town, Aprika del Sur; Holloway, sa Aminhan nga London, Inglatera; Nyhyttan, Järnboås, Sweden; Friedensau, malapit sa Magdeburg, Alemanya.

GSAM 402.2May napulo kag apat ka eskwelahan sa tunga nga ang-ang sa Amerika; sa iban nga mga pungsod, lima. Ang ulihi nahamtang sa Copenhagen, Denmark; Honolulu, Teritoryo sang Hawaii; Diamante, Entre Rios, Republika sang Argentina, Amerika del Sur; Curityba, Brazil, Amerika del Sur; Brusque, Brazil, Amerika del Sur.

GSAM 402.3Dugang sa mga institusyon sang edukasyon nga ginhisambitan sa ibabaw, may 357 ka lokal nga eskwelahan sang iglesia nga ginapadalagan sang denominasyon. Sa sini, 317 ang sa Estados Unidos, kag kap-atan ang sa iban nga mga pungsod. Kon may husto kita nga mga tala tubtob sa karon, ini nga mga kadamuon magadaku pa gid. Madamo nga mga eskwelahan ang ginbuksan halin sang pagtapos sang 1902. Halimbawa, ang komperensya sang Nebraska nagtaho nga may napulo ini ka eskwelahan sang iglesia. Sang Pebrero 1, 1904, ang ila taho nagapakita sang “kaluhaan kag apat ka eskwelahan sang iglesia,” isa ka pagdugang sang napulo kag apat sa isa lamang ka komperensya.

GSAM 402.4Matuod gid nga ang nagapanguna nga kamot sang Ginoo nagdumala sa makatalanhaga nga paagi kag nagbukas sang dalan para sa buluhaton sa edukasyon sa sini nga katawhan. Kabay nga hatagan niya sang kaalam ang mga gintawag sa pagdumala sang sini nga sanga sang iya buluhaton, agod ang nagkalainlain nga mga eskwelahan mapadalagan suno sa plano nga iya ginlatid. Dayon mangin madamo ang mga manugpangabudlay para sa Agalon nga may ikasarang kag bug-os nga nahanas, kag indi mga lalaki kag mga babayi nga “isa lamang ka bahin” ang napatubo sa edukasyon kag pamatasan. “Ang Ginoo naghatag sang pulong,” siling sang salmista, kag “daku ang kadam-an [kasuldadusan, sa higad nga tala] sang mga nagbantala sini.”

Notes

  1. Mga Hulubaton 4:5-7. ↩
  2. Mga Pamatuod Para sa Iglesia, Tomo 3, mga pahina 152, 153. ↩

Note

Back