Kapitulo 26 — Aton mga Misyon sa Iban nga mga Pungsod
GSAM 403.1“Nasulat, Ang mga wala masugiri tuhoy sa iya makakita: kag ang mga wala makabati makahangop.”1
GSAM 403.2Ang aton nahauna nga misyon sa teritoryo sa guwa sang Estados Unidos ginbuksan sang 1874, sang ginpadala si Elder J. N. Andrews sa Switzerland, kag didto nagsugod sang buluhaton.
GSAM 403ANG TERITORYO SANG EUROPA SENTRAL
GSAM 403.3Walo ka pungsod sadto ang nalakip sa sini nga misyon; amo ang Switzerland, Pransia, Italya, Turkiya, Belhika, Espanya, Portugal, kag Gresya, isa ka teritoryo nga may 140,000,000 ka pumuluyo.
GSAM 403.4Mahimo nga makapainteres ang pagsugid diri sang mga kahimtangan nga nagtulod sa aton mga kauturan sa pagsugod sang isa ka misyon nga tama kalapad ang teritoryo, sa panahon nga diutay pa ang kadamuon sang mga katapo sang denominasyon.
GSAM 403Si Elder Czechowski
GSAM 403.5Sang tuig 1865, si Elder M. B. Czechowski, isa ka nakabig nga Polako nga pari nga Katoliko nga nagbaton sang karon nga kamatuoran, naghandum nga ipadala sia sang aton mga kauturan bilang misyonero sa Europa Sentral. Bangod indi ini mahimo sadto nga tion, ginpresentar niya ang iya handum sa mga Adbentista sang nahauna nga adlaw sang semana sa Boston, Mass., nga ayhan naghunahuna nga wala na gid sia sing kaangtanan sa aton mga kauturan. Bisan ano man ang ila paghangop, gintipon nila ang kinahanglan nga salapi kag ginpadala sia sa misyon nga iya ginahandum.
GSAM 404Mga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa Switzerland
GSAM 404.1Sang 1866, gintudlo niya ang kamatuoran nahanungod sa Adlaw nga Igpapahuway kag ang mensahe sang ikatlo nga anghel sa Tramelan, Switzerland, kag paagi sa sini nga pagpangabudlay natukod ang isa ka grupo sang mga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway. Wala madugay pagkatapos sini, ginbayaan niya sila agod itudlo ang mensahe sa Hungarya. Wala niya ginsugiran ang grupo sa Tramelan tuhoy sa aton buluhaton sa Amerika, apang si Albert Vuilleumier, isa sa ila, makahibalo magbasa sang Iningles. Sa wala ginapaabot, nakakita sia sang isa ka kopya sang Pagrepaso sang Pag-abot. Paagi sini nagsugod ang pagsinulatay sa tunga sang duha ka pungsod.
GSAM 404Ginpadala si Elder Erzenberger sa Amerika
GSAM 404.2Sang 1869 ginpadala si James Erzenberger, nga taga-Tramelan, sa Amerika agod magtuon sang Iningles kag makakilala sing labi pa sa mga doktrina kag mga kinabatasan sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Nag-abot sia sa Battle Creek sang Hunyo 18, kag nagpabilin sa Amerika sing isa kag tunga ka tuig. Naghalin sia sa New York sa iya pagpauli sang Septiyembre 9, 1870. Sang Hunyo sang amo man nga tuig, nagduaw si Ademar Vuilleumier sa sini nga pungsod, diin nagpabilin sia sing mga apat ka tuig. Sa iya pagbalik sa kaugalingon nga pungsod, gin-updan sia ni Elder Andrews. Nag-abot sila sa Neuchatel sang Oktubre 16, 1874.
GSAM 404.3Sang 1875, si Elder D. T. Bourdeau kag ang iya pamilya naghalin sa Amerika pakadto sa Pransia, diin gintangdo sila sang komite nga magpangabudlay.
GSAM 404Ginsugdan ang isa ka peryodiko sa Pranses
GSAM 404.4Sang masunod nga tuig, sang Hulyo 1876, ginsugdan sa Basel, Switzerland, ang pagmantala sang isa ka peryodiko sa pinulongang Pranses, nga gin-ulohan Les Signes des Temps (Ang Mga Palatandaan sang Panahon). Sang Mayo 13, 1882, pagkaligad sang anom ka tuig, nagpanakayon si Elder Haskell halin sa siudad sang New York pakadto sa Europa. Sa sini nga paglibot bilang misyonero, may mga tion nga nagpabilin sia sa Switzerland, kon kaisa sing malip-ot kag kon kaisa sing madugay.
GSAM 405Nagkadto si Elder Whitney sa Basel—Pagkamatay ni Elder Andrews
GSAM 405.1Sang Hulyo 26, 1883, nag-abot sa Basel si Elder B. L. Whitney kag ang iya pamilya, kay gintangdo sia sang Komite sang Kumperensya Heneral sa pagdumala sang amo nga misyon, agod buligan si Elder Andrews nga madasig nga nagaluya ang panglawas. Pagkaligad sang pila ka bulan, sang Oktubre sang amo nga tuig, napatay si Elder Andrews.
GSAM 405.2Sa iya pagkabatan-on wala maangkon ni Elder Andrews ang mga kahigayunan sa pagtuon sa mataas nga mga eskwelahan kag mga kolehiyo, apang may maayo sia nga kinaalam, kay isa sia nga ginatawag sang kalibutan nga tawo nga nagtuon kag nag-uswag paagi sa kaugalingon nga paninguha. Paagi sa iya pagpangabudlay sa pagtuon nahibaloan niya sing maayo ang Latin, Griego, kag Hebreo, kag sang ulihi ang pinulongang Pranses. Gintuon niya ang Pranses bangod makabulig ini sa pagsugod kag pagpadayon sang buluhaton sa Misyon sang Europa Sentral, diin nagpangabudlay sia sa katapusan nga anom ka tuig sang iya kabuhi, nga nagasulat para sa kag nagamantala sang Mga Palatandaan sang Panahon sa Pranses, kag nagawali man sa amo nga pinulongan. Samtang nagapangabudlay sing amo sini, gindangat sia sang kamatayon.
GSAM 405Si Doktor Kellogg sa Europa
GSAM 405.3Sa tigpamulak sang 1883, nagduaw si Doktor J. H. Kellogg sa Europa agod magsaliksik sa medisina. Nagpabilin sia sing pila ka adlaw sa tagsa sang aton mga misyon, kag ang iya mga pagduaw nangin daku nga pagpalig-on sa mga manugpangabudlay. Labi gid nga ginpasalamatan ni Elder Andrews ang iya laygay nahanungod sa buluhaton sa Basel.
GSAM 405Nagduaw si Elder Butler sa Europa
GSAM 405.4Sa Kumperensya Heneral nga ginhiwat sang Oktubre 1883, ginpanugyan nga sugdan sa labing madali nga mahimo ang pagmantala sang isa ka peryodiko sa Inglatera. Bangod sa isa pa ka ginpasar nga boto sa sini nga kumperensya, nagkadto sanday Elder Geo. I. Butler, Elder M. C. Wilcox, kag Elder A. C. Bourdeau agod magbulig sa buluhaton sa Europa kag Inglatera. Nagdungka si Elder Butler sa Glasgow, Scotland, sang Pebrero 27, 1884. Isa sa mga katuyuan sang pagduaw ni Elder Butler sa mga misyon sa iban nga mga pungsod amo ang paghibalo, paagi sa iya kaugalingon nga pagpaniid, sang mga kabudlayan sa pagpadayon sang buluhaton sa iban nga mga pungsod, kag kon paano ini malampuwasan. Nagpabilin man sia sa Basel kag sa teritoryo sang Europa Sentral sing nagkalainlain nga kadugayon. Si A. C. Bourdeau nagpangabudlay sa tunga sang mga Pranses sa mga nalupyakan sang Alps, sa tunga sang mga Waldense; samtang si M. C. Wilcox nagbulig sa pag-imprenta kag pag-edit sa Inglatera, kag nagpabilin didto tubtob sa katapusan sang 1886.
GSAM 406Gintukod ang balay-pamantalaan sa Basel
GSAM 406.1Sang 1884, gintukod sa Basel ang balay-pamantalaan nga Imprimerie Polyglotte (ang ngalan nagakahulugan, pag-imprenta sa madamo nga pinulongan). Sang Marso 1885, ginhatagan sang awtoridad sang Komite sang Kumperensya Heneral si H. W. Kellogg nga magkadto sa Basel kag magbakal sang kinahanglan nga mga makina para sa imprentahan. Ginhimo niya ini, kag sa amo natukod sa dumaan nga siudad sang Basel ang isa ka imprentahan nga may kompleto nga kagamitan, nga ginapanag-iyahan sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw.
GSAM 406.2Samtang nagaduaw si Elder Butler sa Europa, isa ka Aleman nga peryodiko nga ginatawag Manugbantala sang Kamatuoran ang ginaimprenta sa talatapan sa Basel. Sang amo man nga tuig ginmantala man sa sini nga talatapan ang isa ka peryodiko sa pinulongang Romaniano, Adevărulu Prezentu (Karon nga Kamatuoran). Kag may isa pa sa Italyano nga ginatawag L’Ultimo Messagio (Ang Katapusan nga mga Mensahe). Ang duha ka peryodiko nga ulihi ginhingadlan may tag-napulo kag anom ka pahina kag ginapaguwa kada tatlo ka bulan. Sa Komperensya sang Switzerland sang Oktubre 1884, ginpahayag nga sa sulod sang tuig 146,000 ka kopya sining apat ka peryodiko ang naimprenta kag napanagtag. Tubtob sa 1895, ang tuig nga ang imprentahan (bangod sang paghingabot sa Basel) ginsaylo halin sa amo nga siudad pakadto sa Hamburg, Alemanya, ginmantala didto ang mga libro kag mga trakt sa napulo kag isa ka nagkalainlain nga pinulongan; amo ang Pranses, Aleman, Italyano, Romaniano, Espanyol, Bohemiano, Ruso, Olandes, Hungaryo, Armeniano, Turko, kag Turko-Griego. Gani, suno sa kahulugan sang iya ngalan, isa ini ka institusyon nga “nagaimprenta sa madamo nga pinulongan.”
GSAM 407Nagduaw si Ginang White sa Europa
GSAM 407.1Sang Septiyembre 3, 1885, nag-abot sa Basel si Ginang White, ang iya anak nga si W. C. White, kag ang pamilya. Nagpabilin sila sing isa kag tunga ka tuig sa dumaan nga mga pungsod, nga nagaduaw sa mga misyon sa teritoryo sang Europa Sentral, diin naghatag sila sing tama kabilidhon nga pag-alagad sa nagkalainlain nga mga misyon.
GSAM 407Gintukod ang Komperensya sang Switzerland
GSAM 407.2Sang Septiyembre 10, 1885, gintukod ang Komperensya sang Switzerland. Sa isa ka taho nga ginhatag sadto nga tion, ginpahayag nga ang komperensya may isa ka ordinado nga ministro, pito ka may lisensya sa pagministeryo, napulo ka iglesia, kag 224 ka katapo. Naghatag sila sang nagligad nga tuig sing ikanapulo nga $1,645.11. Luwas sini, may nahatag nga mga amot sa buluhaton nga $2,041.22.
GSAM 407Si Elder Waggoner sa Europa
GSAM 407.3Si Ginang White, kaupod si W. C. White kag ang pamilya, nagbalik sa Amerika sang 1887. Sang amo man nga tuig gin-agda si Elder J. H. Waggoner nga magbulig sa Misyon sang Europa Sentral. Nagpangabudlay sia sing kapin sa duha ka tuig sa sini nga teritoryo, kag sa amo nga tion sa Basel sia nagaestar. Sa sini nga siudad sia napatay sang Abril 20, 1889, subong sang nasambit na.
GSAM 407.4Ang nagaluya nga panglawas ni Elder Whitney, kag ang iya pagkamatay sang ulihi (Abril 9, 1889), isa pa ka mabug-at nga kasubo para sa sini nga misyon.
GSAM 407Si Elder Robinson sa Europa
GSAM 407.5Si Elder D. A. Robinson, nga nagapangabudlay sa Inglatera, ginpili nga magbulos kay Elder Whitney. Maayo ang iya pagpangabudlay sa sini nga distrito sing mga anom ka tuig, kag dayon, sa pangagda sang Kumperensya Heneral, naghalin sia pakadto sa India sang tuig 1895. Bangod sang iya paghalin kinahanglan nga magtangdo sang isa pa ka manugdumala.
GSAM 408Si Elder Holser bilang manugdumala sang teritoryo
GSAM 408.1Si Elder H. P. Holser amo ang ginpili para sa katungdanan, kag luwas sa sini ginpili man sia nga magdumala sang bug-os nga Misyon sang Europa Sentral. Diri nagpangabudlay sia sing wala sing kapoy kag sing maayo tubtob sa 1901, sang sia man nadaog sang paghalit sang balatian. Napatay sia sa Canyon City, Colorado, sang Septiyembre 11, 1901.
GSAM 408.2Bisan pa sining mabudlay nga mga kahimtangan, nagtubo ang misyon kag nag-uswag ang buluhaton, subong sang ginapakita sang isa ka taho sa Kumperensya Heneral sang 1895, nga nagapahayag nga ang Komperensya sang Europa Sentral may napulo kag siyam ka iglesia kag 484 ka katapo, nga naghatag sing ikanapulo nga $4,378.18 sang nagligad nga tuig. Sadto nga tion may apat sila ka ordinado nga ministro kag lima ka may lisensya sa pagministeryo.
GSAM 408ANG MISYON SA ALEMANYA KAG RUSYA
GSAM 408.3Sang 1870, si J. H. Linderman, pastor sang isa ka iglesia malapit sa Elberfeld, Prusya, kag ang kap-atan sang mga katapo sini, nagsugod sa pagbantay sang Adlaw nga Igpapahuway sa ikapito nga adlaw bangod sang ila pagtuon sang Biblia, nga wala makahibalo nga may iban pa nga grupo sang mga Kristohanon sa kalibutan nga nagabantay sang amo nga adlaw bilang Adlaw nga Igpapahuway. Ang aton mga kauturan nakahibalo tuhoy sa sini nga grupo sa isa ka talalupangdon nga paagi. Isa ka manugpakilimos naghapit sa puluy-an sang misyon sa Basel sang Adlaw nga Igpapahuway. Ang pamilya nagatuon sang leksyon sang Eskwelahan sang Adlaw nga Igpapahuway nga bukas ang mga Biblia sa ila atubangan. Nagtandog sa tawo ang iya nakita, kag nagtulod sa iya sa pagpamangkot.
GSAM 408Ang grupo sa Elberfeld
GSAM 408.4Sang nahibaloan niya nga indi sila mga Judio, kundi mga Kristohanon nga nagabantay sang Adlaw nga Igpapahuway sa ikapito nga adlaw, ginsugid niya ang tuhoy sa sini nga grupo sa Elberfeld. Ginhunahuna ni Elder Andrews nga maayo nga usisaon ang sini nga sugid; gani, kaupod si Elder Erzenberger, nagkadto sia sa Prusya sa nahauna nga bahin sang 1875, diin nakita nila ang grupo suno gid sa ginsugid. Nagpabilin si Elder Erzenberger sing pila ka tion nga nagapangabudlay sa amo nga bahin sang Alemanya, kag sang Enero 8, 1876, walo ka tawo ang ginbautismohan sa Elberfeld, nga amo ang nahauna nga pagbautismo sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw sa Alemanya.
GSAM 409.1Sang 1882 pa lang nakapanugod na ang kamatuoran sa Rusya, paagi sa mga balasahon nga ginpadala sang Aleman nga mga kauturan sa Amerika sa ila mga abyan sa Aleman nga mga kolonya sa Rusya.
GSAM 409Si Elder Conradi sa Europa
GSAM 409.2Sang 1885 naghalin si Elder L. R. Conradi sa Amerika pakadto sa teritoryo sang Europa Sentral, agod magpangabudlay sa tunga sang mga Aleman. Sang Hunyo 28, 1886, naghalin sia sa Basel pakadto sa Crimea, Rusya. Diri, kaupod si Elder Perk, nagpanakayon sia pakadto sa Berdebulat, diin duha ka utod nga babayi ang ginbautismohan kag gintukod ang isa ka iglesia nga may napulo kag siyam ka katapo, nga amo ang nahauna nga iglesia sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw sa Rusya.
GSAM 409Ginbilanggo sanday Elder Conradi kag Elder Perk
GSAM 409.3Pagkatapos gid sini gindakop sanday Elder Conradi kag Elder Perk bangod sang pagtudlo nga supak sa pagtuo sang Iglesia Ortodoksa, kag ginbilanggo sing lima ka semana sa Perekop. Pagkatapos sang iya paghilway (paagi sa pagpatunga sang ministro nga tiglawas sang Estados Unidos) nagduaw si Elder Conradi sa Sidlangan nga Rusya, kag dayon nagbalik sa Switzerland.
GSAM 409Buluhaton sa Volga, Rusya
GSAM 409.4Sa amo man nga tuig nagsugod si Elder Laubhan sa pagpangabudlay sa Rusya, malapit sa iya puluy-an sa Suba Volga. Sang tuig 1880, si Elder Klein, nga taga-Kansas, nagsugod sang buluhaton sa Aleman nga bahin sang Rusya, kag sa amo may mga manugpangabudlay nga nagtindog para sa sini nga mabudlay kag malisod nga teritoryo. Kag bisan pa nga ang mga tumuluo ginpalayas kag ginbilanggo, katingalahan nga ginpakamaayo sang Ginoo ang buluhaton.
GSAM 409Kadalag-an sang mga manugbaligya sang mga libro sa Alemanya
GSAM 409.5Sang tuig 1888, nagsugod ang mga manugbaligya sang mga libro sa pagpangabudlay sa Prusya sa Rehiyon sang Rin, Württemberg, Baden, kag Alsace. Tama kamadinaugon ang walo ukon napulo ka mapisan kag matutom nga mga manugpangabudlay, sa bagay nga sa sulod sang isa ka tuig nabaligya ang masunod nga kadamuon sang mga libro: Kabuhi ni Cristo, 3,000; Halin sa Eden Pakadto sa Eden, 2,000; kag 12,000 ka magagmay nga balasahon. Bilang bunga sang sini nga pagpangabudlay, sa halos tagsa ka lugar nga ginbaligyaan kag ginbasahan sang mga libro, may isa ukon kapin pa nga nagbaton sang kamatuoran.
GSAM 410Ginbuksan ang misyon sa Hamburg
GSAM 410.1Sang Mayo 1889, ginbuksan ni Elder Conradi ang buluhaton sang misyon sa Hamburg, Alemanya, kag sa sulod sang malip-ot gid nga tion gintukod ang isa ka eskwelahan sa paghanas sang mga manugpangabudlay. Sang masunod nga Oktubre gintukod ang isa ka Eskwelahan sang Adlaw nga Igpapahuway nga may kaluhaan kag walo ka katapo. Sa sini nga tuig nagduaw si Elder Haskell sa misyon, kag gintukod ang isa ka iglesia nga may kaluhaan ka katapo, kag isa ka talaguan sang mga libro.
GSAM 410.2Si Elder J. T. Boettcher sadto nga tion nagapangabudlay sa Aleman nga buluhaton sa Barmen. Isa ka taho ang ginhatag sa Kumperensya Heneral sang 1890, nga nagapahayag nga sa misyon sa Alemanya kag Rusya may siyam ka natukod nga iglesia, nga may kabilugan nga 422 ka katapo, luwas sa kapitoan kag lima ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway nga wala pa matukod bilang iglesia. Sang Abril 7 sang amo man nga tuig, napulo kag duha pa ang ginbautismohan kag nag-upod sa iglesia sa Hamburg. Sang Disyembre ang mga katapo sang sini nga iglesia nagdugang na sa kap-atan. Ang nabaton halin sa pagbaligya sang mga libro halin sa talaguan sa Hamburg, sa Olandya, sa Rusya, kag sa nagkalainlain nga bahin sang Alemanya, naglab-ot sa $5,000.
GSAM 410Kadalag-an sa Europa
GSAM 410.3Sing amat-amat apang pat-od nga nag-uswag ang buluhaton sa Misyon sang Europa Sentral, subong sang ginapakita sang isa ka taho nga ginhatag sa Kumperensya Heneral sang 1891. Sadto nga tion may lima ka iglesia sa Alemanya, nga may isa ka gatos kag kap-atan ka katapo, kag ang kan-uman kag apat sa ila mga katapo sang iglesia sa Hamburg. Ang nahatag nga ikanapulo amo ang $1,000. Ang mga libro nga nabaligya sa mga barko sang misyonero sa mga barko sa Hamburg naglab-ot sa $500, samtang ang nabaligya sang mga manugbaligya sang mga libro sa bug-os nga teritoryo sa sulod sang tuig naglab-ot sa $6,000. Isa ka gatos kag kalim-an ang nagbaton sang kamatuoran sa Austria, kag may napulo kag tatlo ka iglesia nga may apat ka gatos ka katapo sa Rusya.
GSAM 411Lima ka Ruso nga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway ang ginpalayas
GSAM 411.1Sa sini nga tion (1891), lima sang mga katapo sang isa ka iglesia sa Rusya, lakip ang ila pangulo, ang gindakop bangod sang pagtudlo sang mga doktrina nga supak sa iglesia nga ginakilala sang estado, kag ginsentensyahan nga ipalayas pakadto sa pihak sang Caucasus sing lima ka tuig. Kadenaon sila nga ululupod, kag kinahanglan nga maglakat sing lima ka gatos ka milya. Sa sini nga pagtilaw ang ila pagtuo nagpalig-on sa ila, kag malipayon sila sa Ginoo. Sa sulod sang tuig gin-andam ang isa ka gamay nga balasahon sa pinulongang Ruso, sa porma sang mga pagbasa sang Biblia, nahanungod sa mga pag-antos ni Cristo, sa pagkatulog sang mga patay, sa kon ano nga adlaw kag ngaa, kag sa kon makahibalo bala kita?
GSAM 411.2Sa tion sang Kumperensya Heneral sang 1895, ang kadamuon sang mga katapo sa Alemanya nagdugang na sa 368, kag ang ikanapulo sang nagligad nga tuig amo ang $2,327.43.
GSAM 411Dugang pa nga mga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa Rusya
GSAM 411.3Sa Rusya, bisan pa nga madamo gid ang nagsaylo sa iban nga mga pungsod, ang kadamuon sang mga katapo nagdugang na sa 467, nga naghatag sing ikanapulo nga $841.60.
GSAM 411.4Halin sa pahayag sang sekretaryo sang mga misyon sa iban nga mga pungsod, sa balasahon para sa semana sang pagpangamuyo sang 1896, nahibaloan naton nga
GSAM 411.4“sa teritoryo sang Alemanya kag Rusya sa sulod sang nagligad nga tuig halos nagdoble ang ila kadamuon; nagdugang ang ila kadamuon sing kapin sa apat ka gatos. Sa Berlin, Alemanya, kan-uman ang nagatambong sa regular nga mga pagsimba sa Adlaw nga Igpapahuway. Ang pagtukod sang kapilya sang misyon sa Hamburg nagpalig-on sang buluhaton didto. Sa Munich, sa Bavaria, may pila nga nagahulat sang bautismo. May mga tumuluo sa Leipsic, Königsberg, Magdeburg, Posen, Stuttgart, kag sa iban pa nga dalagku nga banwa sa Alemanya. May isa man ka grupo sa Rotterdam, Olandya.
GSAM 412.1“Sa Rusya, ang mga manugbaligya sang mga libro nakakuha sang mga permiso halin sa panguluhan. May mga balasahon nga nahubad sa mga pinulongang Leton kag Estonyano. Ang Aleman nga peryodiko ginsaylo halin sa Basel pakadto sa Hamburg, kag sa amo nga talatapan ginaimprenta nila ang kamatuoran sa napulo kag apat ka pinulongan.”
GSAM 412Pagbautismo sa Hungarya
GSAM 412.2Sa sulod sang tuig natabo ang nahauna nga pagbautismo sa Hungarya, kag ang nahauna nga pagtililipon para sa mga ordinansa sa Bohemia. Isa ka misyon para sa mga barko ang gintukod sa Galatz, sa Romania, para sa Danubio kag sa Itom nga Dagat.
GSAM 412Pagbaligya sang mga libro sa Alemanya
GSAM 412.3Sa Misyonero sa Kaugalingon nga Pungsod sang Disyembre 1895, nagsiling si Elder Spies nahanungod sa buluhaton sang pagbaligya sang mga libro sa teritoryo sang Alemanya,
GSAM 412.3“Ang mga nagadumala sang buluhaton sang pagbaligya sang mga libro, sang ginsugdan ini sa sini nga teritoryo, wala mag-untat sa pagpauswag sini, bisan pa ginpasiguro sa ila sang pila sa mga bantog nga manugmantala kag mga manugbaligya sang mga libro sa Leipsic nga ‘ang pagbaligya sang mga libro paagi sa pagpalista sang mga manugbakal mapaslawan.’
GSAM 412.4“Sang Agosto 1887 ginpagowa ang nahauna nga edisyon sang Kabuhi ni Cristo sa pinulongang Aleman. Sang malapit na nga mangin handa ang amo nga libro para sa pagpanagtag, ginhiwat sa Basel ang isa ka paghanas para sa mga manugbaligya sang mga libro; ini ang nagtanda sang pagsugod sang buluhaton sang pagbaligya sang mga libro, sa Alemanya kag sa bug-os man nga Europa. Karon naimprenta na ang ikapito nga edisyon sang sini nga libro sa pinulongang Aleman.
GSAM 412.5“Halin sang Enero 1, 1895, napulo kag duha ka bag-o nga manugbaligya sang mga libro ang nagsulod sa buluhaton. Sang Hunyo 1895, ginpakita sang taho nga nagdugang sing kalim-an ka porsiyento ang mga baligya. Sa karon ginahimo ang isa ka pinasahi nga paninguha para sa Manugbantala sang Kamatuoran, ang aton Aleman nga peryodiko. Ang pila ka mga iglesia nga indi tama kadalagku nagakuha sing kalim-an tubtob sa duha ka gatos ka kopya, nga ila ginabaligya. Kag may matahom gid sila nga mga inagihan upod sa mga manugbakal. Sa Pagrepaso sang Pebrero 18, 1896, nagsiling si Elder Conradi, ‘Ginatapos naton ang 1895 nga may isa ka libo kag lima ka gatos ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa teritoryo sang Alemanya kag Rusya.’”
GSAM 413ANG MISYON SA SCANDINAVIA
GSAM 413.1Ang misyon sa katawhan sang Scandinavia ginbuksan ni Elder John Matteson sang tuig 1877. Sang ika-6 nga adlaw sang Hunyo nakaabot siya sa Vejle, sa Jyeland, Denmark. Sang nagkadto siya sa sina nga pungsod, may pila na ka tawo nga nagsugod sa pagtuman sang Adlaw nga Igpapahuway paagi sa pagbasa sang mga papel kag trakt nga ginpadala sa ila sang mga abyan sa Amerika.
GSAM 413.2Sa pagsubaybay sa pagtubo sini nga buluhaton, nahibaluan naton nga sang 1850, apat ka tawo nga nagbalhin halin sa Norway pakadto sa Amerika ang nagsugod sa pagtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sang Ginoo. Nagpuyo sila sa Oakland, Wisconsin. Duha sa ila amo ang amay kag iloy ni Elder O. A. Olsen. Sang 1863 nagsugod si Elder John Matteson sa pagtuman sang Adlaw nga Igpapahuway sa ikapito nga adlaw. Nagpuyo siya sa Poysippi, Wisconsin. Sa sulod sang masunod nga anum ka bulan, paagi sa iya mga pagpanikasog, mga kap-atan ka Danish-Norwegian ang nagbaton sang mga doktrina sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Ang una nga aktibo nga manugwali nga nag-upod sa iya sa ministeryo amo si Elder J. F. Hanson sang Minnesota.
GSAM 413Ang Una nga Libro nga Ginmantala sa Danish-Norwegian
GSAM 413.3Sang tuig 1866, nagpangayo si Elder John Matteson sa mga manugdumala sang opisina sang Pagrepaso kag Manugbantala agod mahibaluan kon ipaimprenta nila, para sa paggamit sang mga taga-Scandinavia, ang mga pamplet kag trakt sa ila kaugalingon nga pinulongan. Ginsugiran siya nga ang kakulang sang pondo sa opisina nagapugong sa ila sa paghimo sini; apang may mga tawo sang iya nasyonalidad sa Wisconsin kag Minnesota nga tuman gid ang handum nga maimprenta ang kamatuoran sa ila kaugalingon nga pinulongan nga, bisan limitado ang ila kahimtangan kag wala mag-abot sa kalim-an ang ila kadamuon, nakatigom sila sang $1,000 nga kuarta kag ginhatag ini sa iya para sa sini nga katuyuan. Upod sini nga kuwarta kag sa madamo nga hapsay nga nahanda nga manuskrito, nagkadto si Elder Matteson sa Battle Creek kag liwat nagpangayo sang mga libro nga ipaimprenta. Tungod kay handa na siya sa pagsabat sa mga pagsupak nga ginhatag sang una, gintugutan ang iya pangabay, kag sang Marso 18, 1867, nagsugod siya sa pagbasa sang iya manuskrito nga nahanda para sa iya libro nga Liv og Død (Kabuhi kag Kamatayon) kay Elder J. N. Andrews kag sa akon, nga mga miyembro sadto sang komite sa pagmantala. Sa iban nga pulong, ginsugiran niya kami sa Ingles kon ano ang ginasiling sang iya manuskrito sa Danish-Norwegian.
GSAM 414Si Elder Matteson Nangin Manug-imprenta
GSAM 414.1Sadto nga tion wala sing manug-imprenta nga puede mapahulam sa paghan-ay sang mga letra para sa iya, gani nagpangabay siya sang kahigayunan nga matun-an ini mismo. Nagpadayon siya sa sini nga buluhaton tubtob nga nakaimprenta siya sang mga pamplet kag trakt nga may mga isa ka libo ka pahina sa iya kaugalingon nga pinulongan.
GSAM 414.2Paagi sa sini nga bag-o nga paagi sa pagpalapta sang kamatuoran sa tunga sang iya katawhan, naglakat siya nga may bag-o nga kaisog, nga nagahiwat sang mga pagtililipon sa nagkalainlain nga mga estado. Halin sadto nga tion, madasig nga nag-uswag ang buluhaton sa tunga sang mga taga-Scandinavia.
GSAM 414Ang Una nga Langyaw nga Publikasyon
GSAM 414.3Ang buluhaton sa tunga sang mga Danish-Norwegian nagdaku sing tuman nga nangin kinahanglan ang isa ka binulan nga papel diin ang mga tawo sang sina nga nasyonalidad makabaton sang pagtudlo kag pagpalig-on sa ila kaugalingon nga pinulongan. Gani, sang Enero 1, 1872, ginpagwa sa opisina sang Pagrepaso kag Manugbantala ang isa ka binulan nga magasin sa Danish, nga may baynte-kuwatro ka pahina kag porma sang magasin, nga gin-ngalanan nga Advent Tidende (Mga Balita sang Pag-abot). Sang masunod nga tuig, ginpadaku ang sini nga magasin tubtob sa traynta-dos ka pahina. Amo ini ang una nga publikasyon nga ginpagwa sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw sa isa ka langyaw nga pinulongan.
GSAM 414.4Sang 1874 tuman kadaku ang interes sa tunga sang mga tumuluo nga nagahambal sang Swedish amo nga nagsugod ang isa ka binulan nga magasin nga may napulo kag anum ka pahina sa sina nga pinulongan, nga gin-ngalanan nga Manugbantala sang Sweden.
GSAM 414.5Sang tion nga nagsulod si Elder Matteson sa misyon sa katawhan sang Scandinavia (Hunyo, 1877) sa daan nga pungsod, 266 ka kopya sang Mga Balita sang Pag-abot ang ginapadala kada bulan halin sa Amerika pakadto sa Denmark, kag 60 pakadto sa Norway. Paagi sa pagbasa sini nga mga magasin, may pila na ka tawo sa Scandinavia nga nagatipig sang Adlaw nga Igpapahuway. Bangod sang iya mga pagpanikasog sa sulod sang isa ka tuig sa Denmark, natukod ang mga grupo sang mga tumuluo sa pila ka nagkalainlain nga lugar.
GSAM 415Isa ka Opisina sang Pag-imprenta sa Norway
GSAM 415.1Pagkatapos sini nagkadto si Elder Matteson sa Norway, diin sang Hunyo 7, 1879, nagtukod siya sang iglesia nga may traynta-walo ka miyembro bilang resulta sang iya mga pagpanikasog sa Christiana. Nianang tion nag-upod sa iya sa ministeryo si Elder J. P. Jasperson halin sa Amerika. Sa amo man nga tuig natukod sa Norway ang isa ka asosasyon sa pagmantala, kag ginbakal ang propiedad sa Christiana para sa opisina sang pag-imprenta, hulot para sa mga pag-alagdan sang iglesia, kag mga hulot nga puluy-an, sa bili nga $14,580. Sa pila ka tion, isa ka gamay nga edisyon sang papel nga Mga Palatandaan sang Panahon ang ginpagwa kada semana halin sa opisina sa Christiana.
GSAM 415.2Sa una nga bahin sang tingdagdag sang 1880, nagkadto si Elder Matteson sa Amerika agod mangita sang bulig sa pagpadaku sang buluhaton sa Scandinavia. Nagtambong siya sa Kumperensya Heneral sadto nga tuig, kag nagbalik sa Europa sang Abril 1881 nga daku ang pagpalig-on. Wala madugay pagkatapos sang iya pagbalik, ginbakal ang isa ka makinang pang-imprenta nga silindro kag ginbutang sa opisina sa Christiana.
GSAM 415Mga Magasin sang Panglawas sa Danish kag Swedish
GSAM 415.3Gilayon nagsugod sila sa pagmantala sang isa ka magasin sang panglawas sa Danish, nga gin-ngalanan nga Papel sang Panglawas. Sang 1883 nagpagwa siya sang kaanggid nga magasin sa Swedish, kag isa ka magasin sa relihiyon nga gin-ngalanan nga Manugbantala sang Kamatuoran. Sang 1884 may kagamitan sila sa opisina nga nagabili sang $2,563. Sa sini nga tuig, may 115,000 ka papel nga naimprenta kag naipanghatag tanan, luwas pa sa linibo ka trakt kag pila ka libro.
GSAM 415Si Elder Haskell sa Scandinavia
GSAM 415.4Ang buluhaton sa mga pungsod sang Scandinavia nakabaton sing daku nga bulig paagi sa pagbisita ni Elder Haskell sang 1882, kag sang 1884 daku man ang nahimo nga bulig sa ila sang mga pagpanikasog nanday Elder George I. Butler, B. L. Whitney, A. B. Oyen, kag E. G. Olsen.
GSAM 416Daku nga Bulig ni Ginang White sa Scandinavia
GSAM 416.1Sang 1885, nagbisita sa Scandinavia si Ginang E. G. White kag ang iya anak nga si W. C. White, kag indi masukod ang bili sini sa buluhaton sa sina nga uma. May iban nga naghunahuna nga indi makahimo magbayad sang ikanapulo ang mga imol sa sina nga pungsod, kag wala sing pulos ang pagsulay sa pagbaligya sang mga libro. Ang pamatuod nga ginhatag ni Ginang White nag-abot sa husto nga tion kag ginbaton sing maayo sang katawhan, subong sang ginpamatud-an sang sabat sa sini nga mga pulong, “Ang tanan nga ginsiling sang Ginoo amo ang amon himuon, kag mangin masinugtanon kami.” Sa sini nga pagbisita, bug-os nga nabag-o ang uma sang Scandinavia, nga labi na gid resulta sang wala untat nga mga pagpanikasog ni Ginang White.
GSAM 416Bag-o nga Balay sang Opisina nga Ginpatukod sa Norway
GSAM 416.2Sang 1886 ginbisita nanday Elder O. A. Olsen kag N. Clausen ang mga pungsod sang Scandinavia, kag ang ulihi nagpabilin didto sing malawig nga tion. Sang 1885 ginpatukod ang bag-o nga balay sang opisina sa Christiana, kag para sa tuig nga nagtapos sang Septiyembre 1, 1886, nakabaton ang opisina, halin lamang sa pagbaligya sang mga libro kag trakt, sang $5,386.68, samtang ang nabaton sa mga subskripsyon sa mga publikasyon amo ang $3,146.03.
GSAM 416Baynte-lima ka Iglesia sa Scandinavia
GSAM 416.3Ang isa ka ulat nga ginhatag sa Kumperensya Heneral sang 1889 nagsiling nga sa uma sang Scandinavia may baynte-lima ka iglesia, nga may 926 ka miyembro nga nagbayad sang ikanapulo nga $2,548.75; may anum man ini ka ministro, apat ka lisensyado, kag kalim-an kag duha ka manugbaligya sang mga libro. Ang baligya sang mga libro para sa Norway kag Sweden sa isa ka kwarter naglab-ot sa $2,161.26.
GSAM 416Eskwelahan sa Christiana
GSAM 416.4Sadto nga tion may nagapadayon nga eskwelahan sa Christiana, nga may kalim-an ka estudyante. Sang 1891, nagdumala nanday Elder O. A. Olsen kag E. J. Waggoner sang isa ka institusyon sang Biblia sa Christiana, nga gintambungan sang isa ka gatos ka estudyante. Sa sini nga institusyon ginhatag ang bug-os nga pagtudlo sa buluhaton sang pagbaligya sang mga libro.
GSAM 417Kap-atan ka Iglesia sa Scandinavia sang 1895
GSAM 417.1Pagligad sang anum ka tuig, sang 1895, nakita naton ang isa ka ulat nga ginhatag ni Elder D. A. Robinson, nga sadto amo ang superintendente sang distrito sang uma sang mga misyon sa iban nga pungsod. Maathag ini nga nagapakita sang talalupangdon nga pagtubo sang buluhaton sa sini nga tion, gani ginakutlo namon ini: “May kap-atan ka iglesia ang Scandinavia, kag 1,458 ka miyembro. Ang ikanapulo sang tuig amo ang $5,585.55. May kinse ka ordinado nga ministro, onse ka lisensyado, kag ang baligya sang mga libro sa sulod sang tuig naglab-ot sa $40,000. Ang daku nga kantidad nga ini panguna nga resulta sang mga pagpanikasog sang mga manugbaligya sang mga libro, kag amo man ini sa isa ka pungsod diin sang 1885 ang mga manugbaligya sang libro, kag bisan ang mga ministro sang aton pagtuo, nagpamatuod nga indi mahimo ang pagbaligya sang mga libro paagi sa sini nga buluhaton.”
GSAM 417Tatlo ka Komperensya sa Scandinavia
GSAM 417.2Sa uma sang Scandinavia may tatlo ka komperensya subong, kag amo ini ang mga petsa sang ila pag-organisar: Denmark, Mayo 30, 1880; Sweden, Marso 12, 1882; Norway, Hunyo 10, 1887. Si Elder John Matteson, nga amo ang una nga nagbukas sang Misyong Scandinavian kag malampuson nga nanguna sa buluhaton, kag nagpanikasog sing hugot kag may pagsakripisyo para sa kauswagan sang sina nga katawhan, naigo sang makamatay nga sakit nga konsumpsyon kag napatay sa El Monte, Cal., Marso 30, 1896, sa edad nga kan-uman kag isa ka tuig.
GSAM 417ANG MISYON SA BRITANYA
GSAM 417.3Si William Ings, nga natawo sa Hampshire, Inglaterra, apang Amerikano sa espiritu kag edukasyon tungod kay nagpuyo siya sa Estados Unidos halin sang pagkabata, nakaabot sa Southampton halin sa Basel, Switzerland, sang Mayo 23, 1878. Sa sina nga tion malip-ot lamang ang iya pagpabilin, duha lang ka semana, kag pagkatapos nagbalik siya sa Kontinente sa malip-ot nga tion. Wala madugay pagkatapos sini, nagkadto siya liwat sa Southampton, diin, pagkatapos sang apat ka bulan nga pagpanikasog halin sa balay pakadto sa balay sa pagpanagtag sang mga trakt kag paghimo sang bisan ano nga misyonero nga buluhaton nga nag-abot, nag-ulat siya nga may napulo ka nagatipig sang Adlaw nga Igpapahuway. Sang Disyembre 30 sina nga tuig, nag-abot kami sang akon asawa sa Southampton, diin ang amon mga pagpanikasog nag-isa sa iya ni Elder Ings sa paghimo sang mga pagtililipon sa tingtugnaw sa Shirley Hall kag sa amon gin-arkilahan nga balay. Sang ting-init sang 1879, naghimo kami sang mga pagtililipon sa tolda sa Southampton. Sa sina nga tion kag lugar, nag-upod sa buluhaton si Miss Maud Sisley (subong Ginang Boyd), nga naghatag sang mga pagbasa sang Biblia kag nagpanikasog halin sa balay pakadto sa balay. Bilang resulta sini nga pagpanikasog, pila ka tawo ang nagbaton sang kamatuoran. Sa masunod nga tingtugnaw naghimo kami sang mga pagtililipon sa isa ka bulwagan sa Ravenswood Villa, ang tinukod diin kami nagaistar kag may amon bodega.
GSAM 418Pagtililipon sa Tolda sa Inglaterra
GSAM 418.1Sang ting-init sang 1880, si Elder Andrews, bisan maluya ang lawas, nagkadto halin sa Switzerland agod magbulig sa isa ka pagtililipon sa tolda sa Romsey, diin may iban pa nga mga tawo nga nagbaton sang mensahe.
GSAM 418.2Enero 11, 1880, natukod ang isa ka sosyedad sang mga trakt. Interesado gid ang mga miyembro sa sini nga buluhaton, kag madamo nga literatura ang naipanghatag.
GSAM 418.3Pebrero 8, 1880, natabo ang amon una nga bautismo kag ginbautismuhan ang anum ka kandidato. Tubtob Hulyo 2, 1881, baynte-nwebe ka kandidato ang ginpaunlod sa Southampton.
GSAM 418Nagdamo ang mga Manugpangabudlay sa Inglaterra
GSAM 418.4Paagi sa boto sang Kumperensya Heneral nga ginhiwat sang tingdagdag sang 1881, nagkadto sa Inglaterra si Elder A. A. John kag ang iya asawa, si Geo. R. Drew, kag si Miss Jennie Thayer, kag nag-upod sa buluhaton sa sina nga uma sang misyon. Sa sulod sang tuig 1882, ginbisita ni Elder Haskell ang uma sa Europa kag nagpabilin sing pila ka adlaw upod sa mga manugpangabudlay sa misyon sa Inglaterra, nga naghatag sang bilidhon nga bulig paagi sa laygay kag laygayon.
GSAM 418.5Sang Marso 1882, nagsugod ang pag-imprenta sang isa ka suplemento nga duha ka pahina halin sa Britanya para sa Mga Palatandaan sang Panahon, kag gin-upod ini sa isa ka libo ka kopya sang Mga Palatandaan nga ginpadala halin sa Amerika. Gingamit ini sa misyonero nga buluhaton sa Britanya. Ang ulat sang buluhaton sang Oktubre 1, 1883, nagapakita nga sadto may isa ka gatos ka nagatipig sang Adlaw nga Igpapahuway. Ang mga ikanapulo nga nabayran halin sang pagbukas sang misyon amo ang $2,078.71.
GSAM 419Misyonero nga Buluhaton sa mga Barko
GSAM 419.1Paagi sa kaayo sang mga manugbantay sang barko, gintugutan si Elder Ings nga magpadala sing libre sang mga pakete sang trakt kag papel sa kawaloan sang mga panguna nga pantalan sang “Peninsular and Oriental Steam Ship Company,” sa South Africa, East kag West Indies, Central America, kag Bay Islands. Paagi sa impluwensya sang mga babasahon nga ginpadala sa sini nga paagi, una nga napukaw ang interes sa isla sang Demarara. Ini nga impormasyon nabaton namon paagi sa mga sulat halin sa isla.
GSAM 419Ang “Kasaysayan sang Adlaw nga Igpapahuway” Ginbutang sa mga Librarya sa Inglaterra
GSAM 419.2Isa ka kopya sang Kasaysayan sang Adlaw nga Igpapahuway ni Elder Andrews ginbutang man sa kan-uman ka pampubliko nga librarya kag libre nga mga hulot-basa sa bug-os nga Britanya, kag yara pa didto ang mga libro, nga nagasugid sang istorya sa mga luyag magbasa.
GSAM 419.3Sang 1884 ginbisita ni Elder Butler ang Inglaterra, upod ang iban pa nga mga manugpangabudlay para sa sini nga uma. Naglayag halin sa Boston ang mga Elder S. H. Lane kag Robert Andrews agod mag-upod sa misyon sa Britanya sang Mayo 9, 1885. Ang pagbisita ni Ginang White sa Inglaterra nangin ginhalinan sang kusog kag pagpalig-on para sa mga manugpangabudlay. Si Ginang White kag ang iya anak nagpabilin didto sing pila ka semana antes sang ila pagbalik sa Amerika halin sa uma sa Europa.
GSAM 419Nagsugod ang “Karon nga Kamatuoran”
GSAM 419.4Sa una nga bahin sang 1884, wala madugay pagkatapos sang pag-abot ni Elder Butler sa Inglaterra, ginhukman nga magsugod sa Grimsby, upod kay M. C. Wilcox bilang editor, ang isa ka papel nga walo ka pahina nga ginapagwa duha ka beses kada bulan, nga gin-ngalanan nga Karon nga Kamatuoran. Ginapagwa ini subong kada semana nga may napulo kag anum ka pahina sa London, Inglaterra, nga may mga 18,000 ka kopya sa kada pagpagwa.
GSAM 420.1Sang 1889, gin-ulatan ni Elder Holser ang Misyong Britaniko bilang may walo ka iglesia kag duha ka gatos ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway, nga kan-uman kag lima sa ila yara sa London. Ang ikanapulo sang nagligad nga tuig amo ang $1,244.58. May duha ka ordinado nga ministro, duha ka lisensyado, duha ka misyonero sa barko, kag pito ka manugpangabudlay sa Biblia. Sa amo man nga tion nagsulod sa misyon sa Inglaterra ang mga Elder Wm. Hutchinson kag Francis Hope.
GSAM 420Ang Pacific Press sa London
GSAM 420.2Sa sulod sang tuig 1890, ang Pacific Press Publishing Company sang Oakland, California, nagtukod sang isa ka sanga nga opisina sa 48 Paternoster Row, London, kag isa ka opisina sang pag-imprenta sa 451 Holloway Road, London, N. Ang baligya sang mga libro halin sa opisina sa una nga tuig, sa presyo pakyawan, amo ang $9,556.89.
GSAM 420.3Sang Pebrero 1895, ginhatag ni Elder Robinson ang masunod nga ulat:
GSAM 420.3“Sa Britanya may onse ka iglesia, 363 ka miyembro, lima ka ministro, kag isa ka lisensyado. Ang ikanapulo sang nagligad nga tuig amo ang $5,077.20, ukon aberids nga $13.98 sa kada miyembro. Ang propiedad sang opisina sa pagmantala iya na subong kag ginadumalahan sang International Tract Society, Limited, isa ka korporasyon sa Inglaterra.”
GSAM 420.4Sang Disyembre 1895, ang Sekretaryo sang Misyon sa Iban nga Pungsod nag-ulat nga ang Britanya may 560 ka miyembro. Nagdugang sang $1,000 ang mga ikanapulo sa sulod sang tuig. Sadto nga tion, may walo ka grupo nga nagatilipon sa Adlaw nga Igpapahuway sa nagkalainlain nga lugar sa London.
GSAM 420.5Gani ang buluhaton sa sini nga uma sang misyon nag-uswag, bisan kon usahay daw indi makita. Ang mga binhi wala nagatubo sa pila ka klase sang duta sing kapaspas pareho sa iban. Mas mahinay ang ila pagturok, apang mas masaligan kag mas mabakod ang ila pagtubo. Amo man sini ang kamatuoran sang mensahe sang ikatlo nga anghel sa sini nga ginharian. Ang binhi sini naipugas, nakagamot, kag mahinay nga nagtubo tubtob nga subong naglab-ot na ini sa mas daku-daku nga kadakuon.
GSAM 421ANG MISYON SA AUSTRALASIA
GSAM 421.1Sang Mayo 10, 1885, naglayag halin sa San Francisco agod magbukas sang misyon sa uma sa Australia ang mga Elder S. N. Haskell, J. O. Corliss kag ang iya pamilya, M. C. Israel kag ang iya pamilya, Wm. E. Arnold, kag Henry Scott. Napulo kag isa ka tuig antes sini, sang 1874, sa isa ka pagtililipon sa Battle Creek, nagsiling si Ginang White nga madamo pa nga pungsod ang magabaton sang kamatuoran, kag nakita niya ang mga makinang pang-imprenta nga nagadalagan kag ang mga libro kag papel nga ginaiimprenta sa nagkalainlain nga pungsod. Sang ginpangabay siya nga ipahayag kon ano nga mga pungsod ang iya ginatumod, nagsabat siya nga ang Australia amo lamang ang ngalan nga iya madumduman.
GSAM 421Ang Lanog sang Biblia
GSAM 421.2Sa idalom sang sinsero kag malampuson nga mga pagpanikasog ni Elder Haskell kag sang iya mga kaupdanan, madasig gid nga nag-uswag ang mensahe amo nga nakita nga kinahanglan ang pag-imprenta sang isa ka papel sa Australia. Gani naghimo sila sang mga kahimusan para sa pagmantala, kag sang Enero 1, 1886, ginpagwa sa Melbourne ang isa ka binulan nga may napulo kag anum ka pahina, nga gin-ngalanan nga Lanog sang Biblia kag Mga Palatandaan sang Panahon. Sa una nga numero, may unom ka libo ka kopya nga naimprenta, samtang tatlo ka libo lamang ang regular nga ginapagwa.
GSAM 421Ang Una nga Iglesia nga Natukod sa Australia
GSAM 421.3Domingo, Abril 10, 1886, natukod ang una nga iglesia sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw sa Australia. May napulo kag walo nga nagtambong nga nagpirma sa kasugtanan, kag may pito pa nga nagpangayo nga batunon paagi sa bautismo. Ginbautismuhan sila sang masunod nga Adlaw nga Igpapahuway, kag sa kada Adlaw nga Igpapahuway sa sulod sang pila ka semana may mga miyembro nga nadugang, tubtob nga nangin kalim-an kag lima ang iglesia. Tubtob Mayo 1886, ang kabug-osan nga nakalista amo ang kasiyaman. Luwas sa ila, may mga katloan kag lima pa sa iban nga lugar nga nagatipig sang Adlaw nga Igpapahuway.
GSAM 421.4Sa opisina sang pag-imprenta may duha ka maayo nga makinang pang-imprenta kag isa ka makina, nga tanan nabayaran na kag ginapanag-iyahan sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw sa sina nga malayo gid nga pungsod—mga pito ka libo ka milya halin sa amon daku nga opisina sa Oakland, Cal.
GSAM 422.1Sang 1886 naglapta ang mensahe pakadto sa New Zealand. Ang isa ka ulat halin sa uma sa Australia nagasiling nga may kalim-an ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa New Zealand. Ang nabaton sa pagbaligya sang mga libro sa opisina amo ang $700. Luwas sini, ang mga manugbaligya sang mga libro nakabaligya sang apat ka gatos ka kopya sang Daku nga Pag-inaway sa New Zealand, kag isa ka libo ka kopya sang mga Hunahuna sa Daniel sa Australia.
GSAM 422Ang Edipisyo sang Opisina sa Australia
GSAM 422.2Gikan sa isa ka taho nga ginpresentar sang Hulyo 19, 1889, nakuha naton ang masunod nga mga kamatuoran: Natapos na ang isa ka edipisyo para sa imprentahan sa Melbourne, nga may kapilya para sa mga pagsimba sang iglesia.
GSAM 422Nasugdan ang Buluhaton sa Tasmania
GSAM 422.3May komperensya nga naorganisar sa Australia kag may ara man sa New Zealand, kag ginpalapnag ni Elder Israel kag ni Elder Steed ang buluhaton tubtob sa Tasmania. Sa sining ulihi nga lugar, tatlo na ka iglesia ang naorganisar, nga may kabilugan nga 136 ka katapo. Luwas sa ila, may iban pa nga nagalapta nga mga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway nga wala pa maorganisar.
GSAM 422.4Ang mga ikanapulo para sa tuig sa kaumhan sang buluhaton sa Australia naglab-ot sa $9,371. May napulo kag lima ka manugbaligya sang mga libro sa sini nga kaumhan, kag ang bili sang mga libro nga ila nabaligya naglab-ot sa $19,500.
GSAM 422.5Sa ikaduha nga paglibot ni Elder Haskell sa kalibutan, ginbisitahan niya liwat ang Australia, nagtambong sa ila komperensya nga ginhiwat sang Agosto, 1889, kag sa madamo nga paagi naghatag sang mapuslanon nga bulig, nga ginpasalamatan gid sang sinang bag-o lang naorganisar nga pundok. Ang nagkalainlain nga mga manugpangabudlay halin sa Amerika nagbisita sa Australia sa nagkalainlain nga tion para sa isa ka daku nga katuyuan—ang pagpatindog kag pagpalig-on sang buluhaton sang Dios.
GSAM 422Si Ginang White sa Australia
GSAM 422.6Sang tingdagdag sang 1891, si Ginang E. G. White, ang iya anak nga si W. C. White, si Elder Geo. B. Starr, kag ang iban pa naghalin sa California pakadto sa Australia, kag nag-abot didto sang Disyembre—sa tunga sang ting-adlaw sa sina nga kontinente. Ang pamatuod ni Ginang White, bisan pa sang kaluyahon sang lawas nga iya gin-antos sa siyam ka tuig nga pagpuyo niya sa sina nga duta, nakabulig gid sa pagpasakto sang buluhaton sa espiritu kag kahulugan sang mensahe sang ikatlo nga anghel. Sa tion nga didto sila sa Australia, si Elder J. O. Corliss nakig-upod liwat sa buluhaton didto, kag si W. A. Colcord kag ang iban pa nagsulod sa kaumhan bilang mga ministro, mga manunudlo, kag iban pa.
GSAM 423Si Elder Olsen sa Australia
GSAM 423.1Sa panahon sang pagdumala ni Elder O. A. Olsen bilang pangulo sang Komperensya Heneral, ginbisitahan niya ang tanan naton nga nagapanguna nga mga institusyon sa bug-os nga kadutaan. Nagkinahanglan ini sang malawig nga pagbiyahe—isa ka paglibot sa kalibutan. Ginhimo niya ini agod makilala sing maayo ang ila mga kinahanglanon kag ang kahimtangan sang nagkalainlain nga mga misyon, agod makahanda sia sa pag-alagad sa ila nga wala sing pinasulabi. Sa sini nga pagbiyahe, sang 1893, nagpabilin sia sing pila ka semana sa Australia.
GSAM 423Unyon nga Komperensya sang Australasia
GSAM 423.2Sa sini nga tion naorganisar ang Unyon nga Komperensya sang Australasia, nga ginlakipan sang mga komperensya sang Australia kag New Zealand kag sang mga kaumhan sang misyon sa Australia. Ining komperensya nagatipon makaisa sa kada duha ka tuig, kag ginadumala suno sa pamaagi sang mga unyon nga komperensya sa iban nga mga pungsod. Sa tuig 1893, ang diutay nga mga manugbaligya sang mga libro nga yara sa sini nga kaumhan nakabaligya sang isa ka edisyon sang 5,000 ka kopya sang Mga Tikang Pakadto kay Cristo, kag gin-imprenta ang ikaduha nga edisyon nga may amo man nga kadamuon. Sa ting-adlaw sang 1894-95, nakabaton sila sang 4,000 ka pangabay sa pagbakal sang mga libro nga ginabaligya paagi sa pagpalista sing abanse, sa sulod sang apat ka bulan.
GSAM 423Si Elder Prescott sa Australia
GSAM 423.3Sang 1895, si Elder W. W. Prescott, ang Kalihim sa Edukasyon sang denominasyon, nagpabilin sing pila ka bulan sa sini nga komperensya, kag naggahin sang madamo nga tion kag panghunahuna sa sini nga sanga sang buluhaton. Sa amo man nga tion, nagdumala sia sang isa ka kurso sa edukasyon nga nangin daku nga kaayuhan sa ila.
GSAM 424.1Ang taho parte sa buluhaton sa sulod sang tuig nga ginpresentar sa Komperensya Heneral ginhatag ni Elder W. C. White kag amo ini ang masunod:
GSAM 424.1“Ang Unyon nga Komperensya sang Australia ginalakipan sang napulo kag pito ka iglesia nga may 1074 ka katapo, nga naghatag sang ikanapulo nga $9,810.10 sang nagligad nga tuig. Ining komperensya may napulo kag duha ka ordinado nga ministro, duha ka ministro nga may lisensya, tatlo ka manugpangabudlay sa Biblia, kag kalim-an ka manugbaligya sang mga libro, nga nakabaligya sang mga libro nga nagabili sing $28,731.11 sa sulod sang tuig. Sa amo nga tuig, ang kolonya sang New South Wales, nga may anum ka iglesia kag 321 ka katapo, ginpain gikan sa Komperensya sang Australia kag gintawag nga Komperensya sang New South Wales.”
GSAM 424MISYON SA BAGATNAN NGA APRIKA
GSAM 424.2Sa Komperensya Heneral nga ginhiwat sa Battle Creek sang 1886, gintalakay ang pagbukas sang isa ka misyon sa Bagatnan nga Aprika. Sang nahimo ang desisyon nga magpadayon sa sini nga katuyuan, pag-abot sang pagsugod sang ting-adlaw sang 1887, ginhimo ang panikasog sa pagpatindog sang buluhaton sa sinang malayo nga duta, diin ang pila nga nagsugod na sa pagbantay sang Adlaw nga Igpapahuway nagapangayo sang mga manugpangabudlay.
GSAM 424Sanday Elder Boyd kag Elder Robinson sa Bagatnan nga Aprika
GSAM 424.3Para sa sini nga katuyuan, sang Mayo 11, si Elder C. L. Boyd kag ang iya panimalay, si Elder D. A. Robinson kag ang iya asawa, upod ang iban pa nga mga manugpangabudlay, naglayag halin sa siudad sang New York pakadto sa Aprika, nga nag-agi sa Liverpool kag London. Pagligad sang tatlo ka tuig, sa Komperensya Heneral, si Ginoong P. W. B. Wessels nagsiling nga sang pag-abot sining mga manugpangabudlay sa Aprika, may mga kap-atan na ka tawo nga nagabantay sang Adlaw nga Igpapahuway sang ikapat nga sugo, bilang bunga sang pagbasa sang mga balasahon parte sini kag sang pagtuon sang Kasulatan.
GSAM 424.4Ginsugdan ni Elder Robinson kag ni Elder Boyd ang buluhaton sang misyon sa Cape Town, kag halin didto naglapnag ini paaminhan-sidlangan sing malapit sa walo ka gatos ka milya tubtob sa Kimberley, sa mga minahan sang diamante.
GSAM 424.5Tubtob sa tuig 1889, duha lamang ka ministro, isa ka ministro nga may lisensya, apat ka iglesia, kag kawaloan ka katapo ang yara; naghatag sila sang ikanapulo nga $2,798.36. Sa sini nga tuig, si Elder Ira J. Hankins, halin sa Amerika, nagpangabudlay sa Cape Town nga may maayo nga mga bunga, kag sanday Ginoo kag Ginang Druillard naghalin sa Nebraska agod makig-upod sa buluhaton sa sini nga lugar kag makig-ambit sa mga pagpangabudlay kag mga kakulangan nga ginaagyan sang mga gintawag sa pagsugod sang buluhaton sa bag-o nga kaumhan. Ang pagpangabudlay ni Ginang Druillard nasentro sa bodega sang mga libro, diin ang pagdumala sang mga patigayon sini nga bahin gintugyan sa iya; samtang si Ginoong Druillard nagapangabudlay sa kabilugan nga buluhaton sang misyon. Sa sulod sang tuig, sa mga barko nga nagadungka sa sini nga pantalan, nakabaligya sia sang mga libro nga nagabili sing $750.
GSAM 425Si Elder Haskell sa Aprika
GSAM 425.1Sang Agosto sang amo man nga tuig nag-abot si Elder Haskell sa Cape Town. Lima ka bulan ang iya napuslan sing maayo sa pagbisita kag pagpangabudlay upod sa nagkalainlain nga mga pundok sa Bagatnan nga Aprika. Paagi sa sini nga pagbisita, ang buluhaton napalig-on kag napatindog, kag ang iya kaugalingon nga tagipusuon napabaskog kay nakita niya ang bunga sang iya pagpangabudlay. Napukaw ang interes sa buluhaton sang edukasyon, sa bagay nga napulo kag duha ka estudyante halin sa Aprika nagkadto sa Amerika agod mag-eskwela sa mga eskwelahan sang aton denominasyon.
GSAM 425.2Sa amo man nga tion, ang buluhaton sang pagbaligya sang mga libro ginhatagan sang nagakaigo nga pagtagad. Isa ka kurso para sa sini nga buluhaton ang ginhiwat sa Cape Town sa pagdumala ni Ginoong E. M. Morrison, nga naghatag sang bag-o nga kabuhi kag kusog sa sining importante nga sanga sang mensahe. Pagkatapos gid sang pagtudlo nga ginhatag sa sini nga kurso, napulo kag tatlo ka manugbaligya sang mga libro, sa sulod sang anum ka bulan, nakabaligya kag nakadul-ong sang mga libro nga nagabili sing $5,621.28. Sa pagkamatuod, tuman kadamo ang mga pangabay sa pagbakal sa bagay nga bug-os nga “nalapawan” ang opisina sa London, bangod indi nila mahanda sing madali ang mga libro agod masugata ang mga ginapangayo.
GSAM 425.3Sa tuig 1892, si Elder A. T. Robinson nakig-upod sa buluhaton sa Bagatnan nga Aprika. Sa sina nga tion, nagdaku na ang buluhaton sa bagay nga kinahanglan ang bag-o nga bodega sang mga libro bilang tal-us sang daan. Gani ginpatindog ang isa ka bag-o nga edipisyo nga may bastante nga kadakuon agod may lugar man para sa mga pagtililipon sang iglesia.
GSAM 426Edipisyo sang Kolehiyo sa Aprika
GSAM 426.1Sa sini nga paagi, ang buluhaton nagpadayon sa pag-uswag sing amat-amat, tubtob nga sa Claremont, isa ka lugar sa guwa sang Cape Town, ginpatindog ang isa ka edipisyo sang kolehiyo nga naggasto sing $35,000. Ang bulig lamang nga ginpangayo sa mga kauturan sa Amerika amo ang pagpadala sang mga manunudlo nga may ikasarang sa pagtudlo sang kurso sa kolehiyo, kag sila mismo ang magasabat sa gasto. Sang natuman ini nga pangabay, nagbukas ang eskwelahan sang Pebrero 1, 1893.
GSAM 426Ang Komperensya sang Bagatnan nga Aprika
GSAM 426.2Ang Komperensya sang Bagatnan nga Aprika naorganisar sang 1892. Sa Komperensya Heneral sang 1893, ginbotohan ang pagbaton sini sa Komperensya Heneral. Sadto may lima ini ka iglesia kag 138 ka katapo, nga naghatag sang ikanapulo nga $34,077.32 sang nagligad nga tuig. Sa sini nga pagtililipon, ang Komperensya sang Bagatnan nga Aprika ginrepresentahan ni Peter Wessels, nga maalwan nga naghatag sa Komperensya Heneral sang $16,000, nga mas daku pa sangsa nagasto sang Komperensya Heneral sa pagbukas sang buluhaton sa Bagatnan nga Aprika. Dugang sa sini nga gasa, sia kag ang isa niya ka utod nga lalaki naghatag sang $40,000 agod sugdan ang buluhaton sang libre nga klinika sa siudad sang Chicago.
GSAM 426.3Sa Komperensya Heneral sang 1895, ang Kalihim sang mga Misyon sa Iban nga mga Pungsod nagsiling parte sa kaumhan sa Aprika:
GSAM 426.3“Duha pa lamang ka tuig halin sang maorganisar ang komperensya sa Bagatnan nga Aprika, apang sa sina nga tion ang Komperensya Heneral nakapadala na sa sini nga kaumhan sang napulo kag duha ka manugpangabudlay. Duha sa ila ang nagkadto sa suludlon nga mga lugar bilang mga misyonero nga nagasustento sang ila kaugalingon, samtang ang iban nagsulod sa buluhaton sa nagkalainlain nga mga bahin. Ining komperensya may isa ka mauswagon nga eskwelahan, isa ka puluy-an sang mga ilo, kag isa ka sanatoryo nga ginapatindog pa. Ang mga talaksan nagapakita nga may 184 sila ka katapo.”
GSAM 426Mga Pamantalaan nga Ginamantala sa Bagatnan nga Aprika
GSAM 426.4Ang usapin sang kahilwayan sa relihiyon sa Bagatnan nga Aprika nagtukmod sa aton mga kauturan sa nagligad nga pila ka bulan sa pagmantala sang duha ka pamantalaan, ang isa sa pinulongang Olandes, nga ginatawag De Wachter; ang isa sa Ingles, nga ginatawag The South African Sentinel and Gospel Echo. Ang ulihi may 4,000 ka kopya nga ginapanagtag.
GSAM 427Unyon nga Komperensya sang Bagatnan nga Aprika
GSAM 427.1Sang Enero, 1903, naorganisar ang Unyon nga Komperensya sang Bagatnan nga Aprika, nga ginalakipan sang mga komperensya sang Kolonya sang Cape kag sang Natal-Transvaal, kag sang mga misyon sang Basutoland kag Matabeleland nga yara sa pagdumala sang Unyon nga Komperensya. Sa komperensya may napulo kag lima ka naorganisar nga iglesia nga may 595 ka katapo, siyam ka wala pa maorganisar nga pundok nga may kasiyaman ka katapo, kag katloan ka nahamulag nga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway,—isa ka kabilugan nga 715, nga naghatag sang ikanapulo nga $7,850. May katloan kag siyam ka manugpangabudlay, nga ang kaluhaan kag isa sa ila ginapasuweldo sang nagkalainlain nga mga komperensya.
GSAM 427ANG KAUMHAN SA POLYNESIA
GSAM 427.2Sa tuig 1876, si Elder James White kag ang manunulat nagpadala sang isa ka tomo sang Signs of the Times kag pila ka trakt, nga may upod nga sulat, sa Isla sang Pitcairn. Ining mga balasahon ginsakay sa isa ka barko nga magalibot sa Cape Horn pakadto sa New York. Ginpasalig kami nga ang barko mahapit sa Pitcairn, kag didto ihatag ang pakete. Wala kami sing may nakilala sa isla, kag wala kami sing may nahibaluan parte sa isla mismo, luwas sa pagkabantog sini nga ang mga pumuluyo mga matutom kag diosnon nga katawhan. Ginpadala ang mga balasahon bisan wala sing kasiguruhan sang mangin bunga sini.
GSAM 427Pagbisita sa Pitcairn
GSAM 427.3Wala kami sing nabatian halin sa mga pumuluyo ukon parte sa amon mga balasahon tubtob nga ginbisitahan ni Ginoong John I. Tay ang isla, sa tuig 1886, napulo ka tuig sang ulihi. Sadto nahibaluan namon nga, bilang bunga sang pagbasa sang tomo sang Signs of the Times kag sang mga trakt, ang bug-os nga isla, sa isa ka tion, halos nakadesisyon sa pagbalhin sang ila adlaw sang pagsimba halin sa nahauna nga adlaw sang semana pakadto sa ikapito nga adlaw, kag sa pagbantay sang Adlaw nga Igpapahuway sang Ginoo. Apang wala nila ini ginhimo tubtob sa tion sang pagbisita ni Ginoong Tay. Sa malawig na nga tion, mabaskog ang iya balatyagon nga dapat niya bisitahan ang isla, apang wala sia sing personal nga kakilala sa mga pumuluyo, kag wala sia sing nahibaluan parte sa ila interes nga napukaw na sa kamatuoran.
GSAM 428.1Pagbalik niya sa Amerika, nagpakitluoy sia sing hanuot gid nga magpatindog sang isa ka barko nga magadala sang mga misyonero halin sa isa ka isla pakadto sa isa sa Dagat Pasipiko. Nagtambong sia sa Komperensya Heneral nga ginhiwat sa tuig 1889, nga ini ang nagapanguna sa iya hunahuna, kag didto ginpangabay niya nga buligan ang buluhaton sa Kapuluan sang Polynesia. Sang nakita sang komperensya ang kapuslanan sang sini nga katuyuan, nagboto sila sa pagtipon, paagi sa mga amot, sang kantidad nga $12,000 agod magpatindog ukon magbakal sang isa ka barko para sa buluhaton sa mga isla sang Dagat Pasipiko.
GSAM 428Ginpatindog ang Pitcairn
GSAM 428.2Suno sa sini nga desisyon, ginpatindog ang barko nga Pitcairn sang ting-adlaw sang 1890, malapit sa Benicia, mga katloan ka milya halin sa Oakland, California, sa kantidad nga $12,035.22. Sa sulod sang tatlo ka ikap-at sang isa ka tuig, natipon ini nga kantidad kag ginhatag sang mga Eskwelahan sang Adlaw nga Igpapahuway para gid lamang sa sini nga katuyuan, kag wala pa sing gasa nga nahatag nga may labaw pa nga kalipay kag kakugi. Ang barko gindedikar sa Oakland, California, sang Septyembre 25, 1890. Mga isa ka libo kag lima ka gatos ka tawo ang nagtipon sa barko kag sa pantalan agod saksihan ang seremonya.
GSAM 428Ang Nahauna nga Paglayag sang Pitcairn
GSAM 428.3Ang barko naglayag sa iya nahauna nga pagbiyahe halin sa San Francisco pakadto sa malayo nga kaumhan sang buluhaton sang Oktubre 20. Sakay sini bilang mga misyonero si Elder E. H. Gates kag ang iya asawa, si Elder A. J. Read kag ang iya asawa, si John I. Tay kag ang iya asawa, upod ang mga tripulante nga misyonero sa idalom sang pagdumala ni Kapitan Marsh. Ining barko una nga nagkadto sa Isla sang Pitcairn, apat ka libo ka milya sa bagatnan sang San Francisco, diin nag-abot ini sang Nobyembre 25. Sang paghalin sang barko sa isla sang Disyembre 17, kawaloan kag duha ka hamtong ang nabautismohan na kag naorganisar bilang isa ka iglesia sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Dayon nagpadayon ang barko sa mga kapuluan sang Society, Hervey, Samoa, Friendly, kag Fiji, kag nagbilin sang mga libro parte sa relihiyon kag mga trakt parte sa panglawas kag pagpugong sa kaugalingon sa mga tawo nga nagahambal sang Ingles. Sa sulod sang walo ka bulan, tubtob sa Septyembre, 1891, ang mga misyonero nakabaligya sang mga libro nga nagabili sing $1,900, luwas pa sa madamo nga balasahon nga ila ginpanagtag sing libre.
GSAM 429.1Ang mga misyonero ginbutang sa masunod nga mga lugar: si Elder Read sa Tahiti; si Elder Gates nagpabilin sa Pitcairn agod tapuson ang buluhaton nga nasugdan na didto; samtang si Ginoong Tay nagpili sa pagpangabudlay sa isla sang Fiji. Sa Review and Herald sang Abril 14, 1904, si Elder Fulton nagsiling parte sa buluhaton sa Fiji: “May kapin na sa isa ka gatos kag kalim-an ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa sini nga kaumhan sang misyon.” Halin sa Fiji, naglayag ang barko pakadto sa Auckland, New Zealand, para sa kinahanglanon nga mga pagkay-o kag mga pagpaayo, kag para man sa dugang nga suplay sang mga libro.
GSAM 429Pagkamatay sang mga Misyonero
GSAM 429.2Pagkatapos sang pagkawala sing isa ka tuig, napulo kag isa ka bulan, kag napulo kag walo ka adlaw, nagbalik ang Pitcairn sa San Francisco, diin nag-abot ini sang Oktubre 9, 1892. Sa sini nga tion napatay si Kapitan Marsh kag ginlubong sa isla sang New Zealand. Si Ginoong Tay gin-igo sang pulmonya, nga wala na niya naayohan. Sia man malinong nga napatay kag ginpahamtang sa lulubngan sa malayo nga duta sang Fiji; kag sa sini nga paagi, duha ka hamili nga kabuhi ang gilayon nahalad sa Misyon sa Polynesia.
GSAM 429.3Ang mga misyonero nga ginbutang sa isla sang Tahiti, sa Papaete, nalipay sa pagkakita, halos gilayon, sang mga bunga sang ila pagpangabudlay. Sa sini nga tion, nakapadala sila sa ila dutang natawhan sang makapalipay nga taho nga kap-atan ka tawo ang nakabig kag naorganisar bilang isa ka iglesia sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw.
GSAM 429Ang Ikaduha nga Pagbiyahe sang Pitcairn
GSAM 429.4Ang barko naglayag halin sa San Francisco sa iya ikaduha nga pagbiyahe sang Enero 17, 1893, upod ang masunod nga mga misyonero: si B. J. Cady kag ang iya asawa, si J. M. Cole kag ang iya asawa, si E. C. Chapman kag ang iya asawa, kag si M. G. Kellogg, M.D. Si Binibining Hattie Andre, halin sa Ohio, nag-upod sa ila bilang manunudlo para sa Isla sang Pitcairn. Sang tingdagdag sang 1893, si Ginoong Cady nagbukas sang isa ka eskwelahan sa Raiatea, sa kapuluan sang Society, nga may anum ka pulo ka estudyante. Sa katapusan sang nahauna nga bahin sang tuig sa eskwelahan, ang kadamuon nagdugang tubtob sa isa ka gatos kag lima. Sa pagbukas sang ikaduha nga bahin, may isa ka gatos kag kaluhaan ka estudyante nga nagatambong.
GSAM 430Ang Ikatlo nga Pagbiyahe sang Pitcairn
GSAM 430.1Ang ikatlo nga paglayag sang barko ginhimo sang 1893-94. Ang mga misyonero sa sini nga pagbiyahe amo si G. O. Wellman kag ang iya asawa kag si Lillian White, nga tanan halin sa Michigan, nga gintalana para sa Raiatea, diin buligan nila si Elder Cady sa iya buluhaton. Si Ginoong Stringer kag ang iya asawa nagkadto bilang mga misyonero nga nagasustento sang ila kaugalingon. Nagpabilin sila sa Rurutu. Sa Raratonga (diin ang mga tawo nagabantay sang Sabado bilang Domingo), ginbutang si Doktor Caldwell kag ang iya asawa; samtang si Elder Buckner kag ang iya asawa, halin sa California, ginbilin sa Pitcairn. Sa panahon sang iya pagpuyo upod sa sini nga katawhan, madamo nga bag-o nga mga palangabuhian ang ginpasugod, nga nangin mapuslanon sa madamo nga paagi sa mga pumuluyo. Una sa tanan, ginpatindog ang isa ka galingan nga ginapadalagan sang hangin para sa paggaling sang mais nga karon ginatanom sa isla, kag ang amo man nga kusog sang hangin nagapadalagan sang magagmay nga mga makina, nga nagdala sang iban pa nga mga palangabuhian nga wala pa sadto makilala sang mga taga-isla.
GSAM 430Ang Ikapat nga Pagbiyahe sang Pitcairn
GSAM 430.2Sang Disyembre 15, 1895, ang Kalihim sang mga Misyon sa Iban nga mga Pungsod nagsiling:—
GSAM 430.3“Ang Pitcairn yara karon sa pantalan pagkatapos sang iya ikapat nga paglayag.... Ang buluhaton napatindog na sa siyam ka nagkalainlain nga kapuluan, kag ang masunod nga mga manugpangabudlay nagaalagad didto:—
GSAM 430.4“Sa Isla sang Pitcairn, mga manunudlo, si E. S. Butz kag ang iya asawa, kag si Hattie Andre. Sa Isla sang Norfolk, may pila ka misyonero nga nagasustento sang ila kaugalingon nga nagaalagad sa buluhaton diri, nga naghalin sa Australia. Sa Kapuluan sang Society, ministro, si B. J. Cady; mga misyonero sa pagbulong, sanday Ginoo kag Ginang R. A. Prickett. Sa Raratonga, mga misyonero sa pagbulong, si Doktor J. E. Caldwell kag ang iya asawa, sanday Binibini Lillian White kag Binibini Maude Young; mga manunudlo, si G. O. Wellman kag ang iya asawa, si Elder J. D. Rice kag ang iya asawa. Sa Fiji, si Elder J. M. Cole kag ang iya asawa. Sa Kapuluan sang Friendly, si Elder E. Hilliard kag ang iya asawa. Sa Rurutu, sanday Ginoo kag Ginang Stringer, mga misyonero nga nagasustento sang ila kaugalingon. Sa Hawaii, si Elder E. H. Gates kag ang iya asawa; mga manunudlo, si H. H. Brand kag ang iya asawa. Sa Samoa, si Doktor F. E. Braucht kag ang iya asawa. Si Elder D. A. Owen kag ang iya anak nga lalaki kag anak nga babayi, mga misyonero nga nagasustento sang ila kaugalingon.
GSAM 431.1“Ang Pitcairn nakabaligya kag nakapanagtag sing libre sang madamo gid nga balasahon sa sulod sang iya apat ka pagbiyahe. Bangod sini, may mga manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway nga nagtuhaw sa madamo nga mga lugar. May mga iglesia nga naorganisar sa Isla sang Pitcairn, sa Norfolk, kag sa Tahiti.”
GSAM 431Ang Pagbaligya sang Pitcairn
GSAM 431.2Bangod may mga paagi na karon sa pagkadto sa duog sang buluhaton sa Polinesya nga wala pa sang ginpatukod ang barko, ginbaligya na ang sakayan, kag iban nga mga paagi ang gingamit sa pagpadayon sang buluhaton. Si Elder E. H. Gates amo karon ang manugdumala sang buluhaton sa Polinesya, kag nagabalita siya sang pag-uswag sa nagkalainlain nga mga kapuluan.
GSAM 431ANG KASADPANG INDIAS
GSAM 431.3Sang tigpalamig sang 1889, si Ginoo Wm. Arnold, nga taga-Amerika, nagsugod sang buluhaton bilang manugbaligya sang mga libro sa Kasadpang Indias. Samtang nagahimo sini, natipon niya ang mga ngalan kag mga adres sang isa ka libo kag duha ka gatos ka tawo, nga ginpadala sa Internasyonal nga Sosyedad sang mga Trakt agod gamiton sa buluhatong misyonero. Paagi sa pagsulatanay kag sa pagpadala sang mga balasahon sa sini nga mga adres, napukaw ang interes sa kamatuoran, kag sa sini nabuksan ang dalan para sa pagpalapnag sang maayong balita paagi sa pagwali sang Pulong.
GSAM 431.4Bilang sabat sa panawagan para sa buluhaton sang mga ministro, si Elder D. A. Ball nagkadto sa Barbadoes kag sa iban nga mga duog agod magpangabudlay sang Nobyembre, 1890. May pila ka tawo nga nagbaton sang kamatuoran bangod sang iya mga pagpanikasog. Sang 1892, si Ginoo Patterson, nga halin sa California, naglibot sa mga isla sa pagbaligya sang Mga Pagbasa sa Biblia kag maayo ang iya kadalag-an. Sang 1893, si B. B. Newman naghalin sa Florida pakadto sa Jamaica agod magdumala sang buluhaton sang pagbaligya sang mga libro samtang wala si Ginoo Arnold. Si Ginoo Evans kag si Ginoo Hackett nagkadto man sa Indias sa amo nga tuig agod mag-ugyon sa sini nga sanga sang buluhaton. Sang bulan sang Mayo, si Elder Haysmer kag ang iya asawa nagsulod sa sini nga duog agod magpangabudlay suno sa kahigayunan nga mag-abri. Wala madugay pagkatapos sini, nagbalik si Ginoo Arnold, kag sa sini nga tion nagbaligya siya sang mga libro nahanungod sa panglawas. Tubtob sang Hulyo, 1895, ang nabaligya nga mga libro nga subong sini sa Jamaica lamang naglab-ot sa $8,200, samtang ang baligya sang mga libro nahanungod sa relihiyon naglab-ot sa $7,654, ukon sa kabilugan nga $15,854. Ang pagpanagtag sang subong kadamo nga mga balasahon nakabulig sing daku sa pagtukod sa Kingston sang isa ka maayo ang pagkahan-ay nga iglesia nga may kapitoan kag lima ka katapo, kag sa pagbukas sang mga kahigayunan para sa buluhaton sang mga ministro sa iban nga mga bahin sang isla.
GSAM 432Trinidad
GSAM 432.1Ang buluhaton diri ginsugdan sa paagi nga kaanggid sang sa Jamaica. Sang tuig 1889, si Ginoo F. B. Grant kag ang iya asawa gin-agda sa pagbisita sa isla agod ipakilala ang mga balasahon sang aton denominasyon, kag tungod man sa isa ka pag-agda, si Elder Flowers kag ang iya asawa sa wala madugay nagsunod sa ila agod magpangabudlay suno sa nag-abri nga kahigayunan. Maayo ang ila kadalag-an tubtob nga si Elder Flowers gin-igo sang hilanat, nga nangin kabangdanan sang iya kamatayon sang Hunyo 29, 1894. Si Elder E. W. Webster ginpili bilang iya tal-us, kag naglayag siya halin sa New York sang Agosto, 1895.
GSAM 432.2Sang 1896, amo ini ang mga manugpangabudlay sa Kasadpang Indias: Sa Jamaica, si Elder A. J. Haysmer kag si W. W. Eastman, kag may pila ka manugbaligya sang mga libro sa Kapuluan sang Bahama. Sa Magagmay nga Antilles, didto si Elder E. Van Deusen kag ang iya asawa, upod si C. F. Parmlee kag ang iya asawa bilang mga manugpangabudlay sa pagtudlo sang Biblia, kag si Ginoo Bean kag si Ginoo Hackett bilang mga manugbaligya sang mga libro. Sa Trinidad, si Elder E. W. Webster kag ang iya asawa, upod si Señorita Stella Colvin bilang misyonera sa pagpanambal. Ang mga bunga,—isa ka gatos kag napulo ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa Jamaica, kag kalim-an ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway sa Trinidad, nga nagatilipon sa palibot sang Couva; isa ka iglesia sa Barbadoes, kag isa ka pundok sa Antigua, sa Magagmay nga Antilles.
GSAM 432TUNGA NGA AMERIKA
GSAM 432.3Si Elder F. J. Hutchins kag ang iya asawa naghalin sa Estados Unidos pakadto sa Kapuluan sang Bay sang Nobyembre 16, 1891. Sa sini nga tion may mga kaluhaan ka tawo, nga kalabanan sa Ruatan, nga nagabantay sang Adlaw nga Igpapahuway sang ikap-at nga sugo suno sa Napulo ka Sugo. Una nila nga natalupangdan ini nga kamatuoran paagi sa mga balasahon nga ginpadala sa ila sa koreo. Pagligad sang tatlo ka tuig, sang 1894, si W. A. Miller kag ang iya asawa naghalin sa California pakadto sa Bonacca, diin nag-ugyon sila sa buluhaton sa edukasyon bilang mga manunudlo sa isa ka eskwelahan nga ginbuksan sang Hulyo 4, 1894, sa isa ka edipisyo sang eskwelahan nga ginpatukod sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Sa nahauna nga tion sang pag-eskwela, ang kinaandan nga kadamuon sang nagatambong amo ang katloan kag apat. Sang 1895, ginpahayag nga ang eskwelahan makasustento na sang iya kaugalingon, kay ang kadamuon sang mga estudyante nagdugang sa kap-atan kag lima.
GSAM 433.1Sa Kumperensya Heneral nga ginhiwat sang 1895, si Elder Hutchins nagtaho nga may isa ka gatos ka tawo sa mga isla nga nagatuman sang mensahe, kag nagsiling man siya nga may duha ka balay-tililipunan nga ginpatukod kag ginapanag-iyahan sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Bangod diutay ang duta, kag tungod sini tuman ini ka bilidhon para sa pagpanguma, ang isa sa sini nga mga balay-simbahan ginpatukod sa ibabaw sang tubig. Ining duha ka edipisyo kag ang balay-eskwelahan ginpatitulo sa Asosasyon sang Kumperensya Heneral. Ang bili sang pagkabutang sang Komperensya sa isla ginbanabana nga $1,789.60. Ang kantidad sang mga libro nga nabaligya tubtob sang 1895 amo ang $2,243.
GSAM 433Gamay nga Barko para sa Tunga nga Amerika
GSAM 433.2Sang ginpatalupangod sa Komperensya ang kasayon kag mga kaayuhan sang pag-angkon sang isa ka gamay nga barko nga makadala sang mga misyonero halin sa isa ka isla pakadto sa isa, ginbotohan nga magpatukod sang subong nga sakayan para sa buluhaton sa Kapuluan sang Bay, sa galastuhan nga indi magsobra sa $3,000.
GSAM 433.3Sang 1896, apat lamang ang manugpangabudlay sa Tunga nga Amerika: si Elder F. J. Hutchins kag ang iya asawa, kag si Elder J. A. Morrow kag ang iya asawa sa Espanyol nga Honduras. Sa Belize, ang kapital sang Honduras nga sakop sang Britanya, may isa ka pundok sang mga tumuluo nga nagabantay sang ikapito nga adlaw suno sa ikap-at nga sugo. Ang kalabanan sang pagpangabudlay sa sini nga duog ginhimo sa mga isla sang Dagat Caribbean. Diri may mga libro nga nagabili sang pila ka libo ka dolyar nga nabaligya, kag kan-uman ka tawo ang nagakalipay sa kamatuoran sang mensahe sang ikatlo nga anghel.
GSAM 434Ang Kamatayon ni Elder Hutchins
GSAM 434.1Mga napulo kag duha ka tuig nga nagpangabudlay si Elder F. J. Hutchins nga may daku nga katutom kag kasibot sa duog sang buluhaton sa Tunga nga Amerika. Sang ulihi nagluya ang iya kusog, kag nadaog siya sang balatian. Karon nagapahuway siya sa pagkatulog, nga nagahulat sang pagtawag sang Agalon—ang pagtawag nga magapukaw sa mga matutom.
GSAM 434BAGATNANG AMERIKA
GSAM 434.2Paagi sa naimprinta nga mga balasahon nga una nga napakilala sa Bagatnang Amerika ang mga pagtuluohan sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Sang Oktubre, 1891, sila Ginoo Snyder, Stauffer, kag Nowlin nagsugod sang ila buluhaton bilang mga manugbaligya sang mga libro sa Argentina. Sang 1893, paagi sa boto sang Kumperensya Heneral, si Elder F. H. Westphal, nga taga-Illinois, isa ka Aleman nga ministro, nag-ugyon sa buluhaton sa sini nga duog sang misyon, kag sang 1894, si Frank Kelley, nga taga-California, nagkadto sa Estados Unidos sang Colombia bilang misyonero nga nagasustento sang iya kaugalingon. Pagligad sang pila ka bulan, ginsundan sila sang iban nga mga manugpangabudlay, kag sa sini ginsugdan ang bag-o nga misyon. Sang 1896, ginhatag ang masunod nga taho nahanungod sa buluhaton sa sini nga duog: Ang Chile may isa ka ministro, si Elder G. H. Baber, nga nag-abot sang Oktubre 19, 1895; kag duha ka manugbaligya sang mga libro, si F. W. Richards kag si F. H. Davis. Ang Argentina may duha man ka ministro, si F. H. Westphal kag si Jean Vuilleumier; kag duha ka manugbaligya sang mga libro, si O. Oppegard kag si C. A. Nowlin. Luwas sa ila may apat ka manugpangabudlay sa pagtudlo sang Biblia, si Lucy Post, si Ginoo kag Ginang Snyder, kag si John McCarthy. Ang Brazil may duha ka ministro, si Elder W. H. Thurston kag si H. F. Graf; kag tatlo ka manugbaligya sang mga libro, si A. B. Stauffer, si J. F. kag si J. A. Berger. Ang Guiana nga sakop sang Britanya may duha ka ministro, si Elder W. G. Kneeland kag si Elder P. Giddings; kag duha ka misyonero sa pagpanambal, si Doktor B. J. Fercoit kag ang iya asawa.
GSAM 435.1Sang 1896, may mga libro nga nagabili sang isa ka libo ka dolyar nga nabaligya sa Chile, kag katloan ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway ang nagbaton sang Adlaw nga Igpapahuway kag sang kaanggid nga mga kamatuoran paagi sa pagbasa sang mga balasahon nga ginbakal sa mga manugbaligya sang mga libro. Sa Brazil kag Argentina, may mga libro nga nabaligya sa kantidad nga napulo ka libo ka dolyar; kag ang labi pa gid nga maayo, may isa ka gatos nga nagabantay sang Adlaw nga Igpapahuway. Naorganisar ang isa ka iglesia kag lima ka Eskwelahan sang Adlaw nga Igpapahuway. Sa Argentina may tatlo ka naorganisar nga iglesia, sa Buenos Aires, Crespo, kag San Cristobal. May isa man ka naorganisar nga iglesia sa Guiana nga sakop sang Britanya, kag kalim-an ka manugtipig sang Adlaw nga Igpapahuway, nga nagahimo sang kabilugan nga isa ka gatos kag kalim-an ka mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw sa Bagatnang Amerika.
GSAM 435ANG SOSYEDAD SANG MGA MISYONERO SA BAGATNAN
GSAM 435.2Kon mangin eksakto kita sa aton paghambal, ini nga sosyedad indi matawag nga yara sa iban nga pungsod, bisan pa nga nagapangabudlay ini sa pagdala sang maayong balita sa isa ka dumuluong nga katawhan (mga Aprikano) sa aton kaugalingon nga pungsod. Daku nga pagdayaw ang nagakaigo sa mapinadayonon nga mga pagpanikasog ni Elder J. E. White, sa idalom sang pagpakamaayo sang Dios, tungod sa mga bunga nga naangkon na.
GSAM 435.3Sang tigpalamig sang 1893, sang nagaalagad ako bilang pangulo sang Komperensya sang Illinois, si Elder White nagkadto sa akon nga may mabug-at nga palas-anon sa iya tagipusuon para sa mga tawo nga maitom ang panit sa Bagatnan nga mga Estado. Bangod magapabilin siya sing pila ka semana sa Chicago, nagpangabay siya nga tugutan sa pagpangabudlay para sa mga tawo nga maitom ang panit nga nagapuyo sa siyudad. May daku nga kalipay nga gintugutan ang iya pangabay, kag didto gid nagsugod ang iya buluhaton para sa sini nga makaluluoy nga katawhan.
GSAM 435Ang Bapor ni Elder White para sa Buluhatong Misyonero
GSAM 435.4Halin sadto nagapangamuyo kag nagahimo siya sang mga plano para sa buluhaton sa Bagatnan. Sa iya pagtuon, naghamtong ang iya mga plano, nga nagtapos sa pagpatukod sang isa ka bapor malapit sa Danaw Michigan, nga ginhingadlan Bituon sa Kaagahon. Nga nasangkapan sining nagalutaw nga “Betel,” nagkadto siya sa Chicago, kag halin didto nanaog sa mga Suba sang Illinois kag Mississippi, kag nakaabot sa Vicksburg, Mississippi, sang Enero 10, 1895. Diri, upod ang pila ka kaupod, ginsugdan niya ang iya pagpangabudlay sa duog nga wala pa maabtan sang buluhaton.
GSAM 436Ang Buluhaton sang Sosyedad sang mga Misyonero sa Bagatnan
GSAM 436.1Nagakutlo kita halin sa isa ka taho nga ginhatag ni Elder White sa Kumperensya Heneral sang Abril 9, 1903, nga nagasaysay sang mga bunga sang pagpangabudlay kag nagapakita sang kahimtangan sang buluhatong misyonero sa Bagatnan sa amo nga tion:—
GSAM 436.2“Ang amon Sosyedad nagpatukod kag karon nagapadalagan sang lima ka eskwelahan sa Mississippi.... Ini nga mga eskwelahan yara sa Vicksburg, Yazoo City, Columbus, kag Jackson.... Ang amon mga manugpangabudlay nagpadayon man sang mga pagpanikasog sa Nashville, Memphis, kag Edgefield Junction, sa Tennessee, kag sa Louisville kag Bowling Green, sa Kentucky.
GSAM 436Mga Manugpangabudlay sa Bagatnan
GSAM 436.3“Sa karon may kaluhaan kag pito ka manugpangabudlay sa nagkalainlain nga mga sanga sang Sosyedad. Lima ka ordinado nga ministro ang nahanas sa buluhaton sang Sosyedad sang mga Misyonero sa Bagatnan.... Napulo kag tatlo ka manunudlo sa eskwelahan ang ginsangkapan sa nagkalainlain nga mga paagi para sa ila buluhaton.... Isa ka pamatan-on nga lalaki ang ginapaeskwela sang Sosyedad bilang doktor, sa Kolehiyo Medikal sang Meharry, sa Nashville, kag ang isa pa ginabuligan sa iya kurso sa amo man nga eskwelahan.... May maayo nga mga manugpangabudlay sa pagtudlo sang Biblia nga nahanas. Ang pila sa mga manunudlo nagamaayo man sa pagpangabudlay sa sini nga sanga.
GSAM 436Ang Bapor nga “Bituon sa Kaagahon”
GSAM 436.4“Ang Bituon sa Kaagahon akon kaugalingon nga pagkabutang, nga ginpatukod sa akon kaugalingon nga kuwarta. Dugang pa sini, ang tanan nga galastuhan sa pagpadalagan sang sini nga sakayan nabayaran halin sa akon kaugalingon nga kinitaan. Isiling ko man nga ang galastuhan sa pagpangabuhi sa sakayan ako gid pirme ang nagabayad. Sa masami ang mga kaupod nagalab-ot halin sa napulo tubtob sa napulo kag walo ka tawo.... Bisan ang mga suweldo sang tanan nga manugpangabudlay nga ginpatrabaho sang Sosyedad sa sulod sang mga katuigan wala ginkuha sa mga donasyon, kundi sa akon kaugalingon nga kinitaan.
GSAM 437Kon Paano Nag-abot ang Kuwarta para sa Misyon sa Bagatnan
GSAM 437.1“Mahimo nga may mamangkot, ‘Diin ninyo ginkuha ini nga kuwarta?’ Ginhatag ini sa amon sang Ginoo. May pila ka magagmay nga libro nga ginmantala. Una ang Nahauna nga mga Leksyon sa Maayong Balita, nga sa sinugdan gintuyo nga gamiton sa pagtudlo sa mga tawo nga maitom ang panit. Ginpaabot nga pila ka libo lamang ka kopya ang mabaligya, apang sa amon katingala, naglab-ot na ini sa halos isa ka milyon ka kopya.
GSAM 437.2“Si Iloy [Ginang E. G. White] nagbulig sa amon paagi sa libro nga Si Cristo ang Aton Manluluwas, nga nabaligya sing tatlo ukon apat ka gatos ka libo ka kopya. Duha ukon tatlo ka gatos ka libo ka kopya sang Labing Maayo nga mga Sugilanon ang nabaligya. Ginbanabana nga ang mga kopya sang Ang Hari nga Magaabot nga napanagtag na, kon patungpatungon, makalab-ot sa apat ka milya ang kataason. Paagi sa bayad nga amon nabaton para sa mga katungod sa sini nga mga libro, luwas sa pagsuporta sang madamo pa nga iban nga mga hilikuton kag mga sanga sang buluhaton, ginpatukod namon ang Bituon sa Kaagahon.”
GSAM 437SA MADAMO NGA MGA PUNGSOD
GSAM 437Mehiko
GSAM 437.3Ang aton buluhaton sa sini nga pungsod nagsugod sang tuig 1894, sa pagtukod sang isa ka misyon sa pagpanambal sa Guadalajara. Sang 1896, gintaho ang pundok sang mga manugpangabudlay nga amo ini: Si Elder D. T. Jones kag ang iya asawa, nga amo ang nagadumala sang misyon. Ang mga manunudlo amo sila si Ora A. Osborne, si Ginang A. Cooper, si Kate Ross, kag isa ka tumandok nga kabulig. Ang mga misyonero sa pagpanambal amo sila si Doktor J. A. Neal, si A. Cooper, si Ginang A. J. Rice, si Ginang Bartlett, kag si Ginang Rachel Flowers. Kap-atan ka masakit sa kada adlaw ang nagapakadto sa misyon, kag kap-atan ka estudyante ang nagatambong sa eskwelahan sang misyon. Ginapatukod sa sini nga tion ang isa ka bag-o nga balay-paulian sang panglawas, sa kantidad nga $12,000.
GSAM 437Tunga nga Aprika
GSAM 437.4Sang 1893, ang buluhaton sang mensahe sang ikatlo nga anghel nag-uswag na sing daku, gani nakita sang Komite sang Kumperensya Heneral nga may nagakaigo nga kabangdanan sa pagrekomendar nga tukuron ang isa ka misyon sa Tunga nga Aprika. Gani ginbotohan, “Nga sa labing madali nga mahimo, buksan ang isa ka misyon sa Matabeleland.” Suno sa sini nga desisyon, isa ka pundok sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw nagsulod sa amo nga pungsod sang 1894, kag nagpili sang isa ka uma nga may 12,000 ka akre. Sa komperensya sang 1895, si Elder C. B. Tripp kag ang iya asawa, si W. H. Anderson kag ang iya asawa, kag si Doktor A. S. Carmichael ginpili bilang mga misyonero para sa sini nga malayo nga duog. Gilayon nila nga ginsugdan ang pagpangaman para sa malawig nga paglakbay, kag pagkatapos sang isa ka maayo nga paglayag, nakaabot sila sa ila kaladtuan sang Hulyo 26, 1895.
GSAM 438Ang Baybayon sang Bulawan
GSAM 438.1Sa sulod sang pila ka tuig, ang panawagan nga subong sang sa taga-Macedonia nga nagapangayo sang bulig nag-abot sa mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw halin sa Kasadpan nga Baybayon sang Aprika. Napukaw ang interes sa kamatuoran paagi sa pagbasa sang mga balasahon sang mga Adbentista, apang sang tuig 1894 lamang, ukon sa palibot sina nga tion, nga napadala ang bulig. Sadto si Elder Sanford kag si Ginoo Rudolph gin-agda sang Komite sang Kumperensya Heneral sa pagsugod sang buluhaton nga madugay na nga nagahulat. Nagsulod sila sa sini nga duog nga may kasibot kag kaisog. Apang wala madugay pagkatapos sini, si Elder Sanford gin-igo sang hilanat nga tuman kadamo didto, gani ang pungsod ginatawag nga “lulubngan sang tawo nga maputi ang panit.” Tatlo ka beses siya gin-atake, kag dayon, agod mabuhi, napilitan siya nga magbalik sa Amerika. May iban nga ginpadala sa Kasadpan nga Baybayon, lakip sa ila si Elder D. U. Hale, si Geo. F. Kerr kag ang iya asawa, kag si G. P. Riggs. Apang ining naulihi tuman nga ginpaluya sang balatian nga nadulaan na sila sang paglaum para sa iya kabuhi, kag nagpalagyo siya sa Inglaterra sa paglaum nga mag-ayo siya paagi sa pagbalhin sang klima. Sa sini siya kag ang iya mga abyan nadismaya, kay amat-amat siya nga nagluya, kag sa ulihi napatay, kag didto siya ginlubong. Siya man nagahulat sang pag-abot sang Manughatag sang Kabuhi.
GSAM 438India
GSAM 438.2Sang Enero 12, 1890, si Elder Haskell naglayag halin sa Pantalan sang Durban, sa habagatan-sidlangan nga baybayon sang Aprika, pakadto sa Calcutta, India, Tsina, kag Hapon. Antes sini nga petsa, si Percy T. Magan, ang iya sekretaryo, nag-upod na sa iya. Ang katuyuan sang sini nga paglakbay sa India amo ang “pagsusi” agod makakuha sang impormasyon nga makabulig sa ila sa paghatag sang laygay kag panugyan kon sugdan na sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw ang aktibo nga buluhatong misyonero sa amo nga duog. Nga may hunahuna sa pagtukod sang isa ka misyon sa India, ang Kumperensya Heneral sang 1893 nagrekomendar nga si Wm. Lenker magkadto sa amo nga pungsod bilang manugbaligya sang mga libro. Sa pagtuman sang sini nga rekomendasyon, nagkadto siya sa India kag ginpakilala ang mga balasahon sang mga Adbentista sang Ikapito nga Adlaw. Sa ulihi nagtaho si Ginoo Lenker nga siya kag ang apat pa ka tawo, tubtob sang 1896, nakalibot sa nagkalainlain nga mga bahin sang India sa pagbaligya sang mga libro, kag nakabaligya sang mga balasahon nga nagabili sang $10,000. Agod ipakita ang interes nga napukaw sang mga libro nga nabaligya, nagsiling pa siya nga samtang nagabaligya siya sang mga libro sa palibot sang Madras, sa kasadpan nga baybayon sang India, “isa ka tumandok nga manugwali naglakat sing kan-uman ka milya agod magbakal sang isa ka kopya sang Mga Panghunahuna Bahin sa Daniel kag sa Bugna.”
GSAM 439Si Georgia Burrus sa India
GSAM 439.1Sang 1895, si Señorita Georgia Burrus naghalin sa California pakadto sa India. Sang pag-abot niya didto, gilayon niya nga ginsugdan ang pagtuon sang pinulongan nga Bengali, kag sa wala madugay nagsulod siya sa buluhatong misyonero. Tubtob sang 1896, may pila ka tawo nga nagsugod na sa pagbantay sang Adlaw nga Igpapahuway sang Ginoo paagi sa pagpakig-upod sa aton mga manugpangabudlay.
GSAM 439.2Ang mga manugpangabudlay sa sini nga duog sang 1896 amo si Elder D. A. Robinson kag ang iya asawa. Si Señorita May Taylor kag si Señorita Georgia Burrus mga manugpangabudlay sa pagtudlo sang Biblia. Si Ginoo Lenker kag si Ginoo Masters mga manugbaligya sang mga libro. Nakaangkon na sang isa ka nagakaigo nga edipisyo para sa puluy-an sang misyon, kag may mga panawagan nga ginpadala sa kaugalingon nga pungsod para sa mga doktor, mga manug-atipan sang masakit, kag dugang nga mga kabulig agod masabat ang mabug-at nga mga kinahanglanon nga nagaatubang sa ila. Si Elder Brown, upod ang iban, nagsabat sa sini nga panawagan. Siya kag si Elder D. A. Robinson pareho nga napatay sa Karmatar, Bengal, India, sa katapusan sang Disyembre, 1899.
GSAM 439Hawaii, Kapuluan sang Sandwich
GSAM 439.3Sang tuig 1884, si Ginoo La Rue kag si Henry Scott, sa ila kaugalingon nga galastuhan, nagkadto bilang mga misyonero sa Hawaii. Ginsugdan nila ang ila pagpangabudlay paagi sa personal nga buluhatong misyonero kag sa pagbaligya sang mga libro. Nagpukaw ini sang daku gid nga interes sa isla, gani ang Kumperensya Heneral sang Nobyembre, 1885, nagboto nga si Elder Wm. Healy magkadto sa Hawaii sa masunod nga panahon agod magpangabudlay, kag nga pangabayon ang Komperensya sang California nga magpahulam sang isa ka tolda para sa sini nga katuyuan. Nga nasangkapan sing subong, si Elder Healy kag ang mga yara na sa isla naghiwat sang isa ka pagtililipon sa tolda sa tig-ilinit sang 1886. Bilang bunga sang sini nga pagpanikasog, may pila ka tawo nga nagbaton sang mensahe. Si Ginoo La Rue nagpabilin sa Honolulu tubtob sang tuig 1889, sang naglayag siya pakadto sa Hong Kong, Tsina.
GSAM 440Ang Buluhaton para sa mga Tsino sa Hawaii
GSAM 440.1Diutay lamang nga buluhaton sang mga ministro ang nahatag sa isla tubtob nga nagtilipon ang Kumperensya Heneral sang bulan sang Marso, 1895. Sa amo nga tion ginbotohan nga “Si Elder Gates kag ang iya asawa, upod si Ginoo kag Ginang Brand bilang mga manunudlo para sa mga Tsino, magkadto sa Honolulu agod magpangabudlay sa buluhatong misyonero.” Ang buluhaton sang pagtudlo ginsugdan gilayon, kag si Elder Gates, bisan maluya ang iya panglawas, naghimo sang iya masarangan sa pagpauswag sang buluhaton. Isa ka doktor kag mga manug-atipan sang masakit sa wala madugay nagsunod sa mga misyonero, kag maayo ang pagsugod sang buluhaton sa amo nga sanga sang mensahe.
GSAM 440Kabilugan nga Taho sang mga Misyon, Enero 1, 1903
GSAM 440.2Ang taho sang Sekretaryo sang mga Misyon sa Iban nga mga Pungsod, nga ginhatag sang Disyembre 31, 1902, nagapakita sang buluhaton sang mensahe sa guwa sang Estados Unidos nga amo ini:—
GSAM 440.3Ang Unyon nga Komperensya sang Australia, nga ginalakipan sang mga komperensya sang Victoria, New South Wales, New Zealand, Queensland, Bagatnan nga Australia, Tasmania, kag Kasadpan nga Australia.
GSAM 440.4Ang Kumperensya Heneral sang Europa, nga ginalakipan sang Unyon nga Komperensya sang Alemanya, Kasadpan nga Alemanya, Sidlangan nga Alemanya, Bagatnan nga Alemanya, Olanda kag Flandes sa Belhika, Austria-Hungaria, kag mga Estado sang Balkan, ang bahin sang Suwisa nga Aleman, Bagatnan nga Rusya, Aminhan nga Rusya, kag Tunga nga Rusya.
GSAM 440.5Ang Unyon nga Komperensya sang Escandinavia, nga ginalakipan sang Dinamarka, Noruwega, Suwesya, Finlandia, kag Islandia.
GSAM 441.1Ang Unyon nga Komperensya sang Britanya, nga nagasakop sang Aminhan nga Inglaterra, Bagatnan nga Inglaterra, Irlanda, Escocia, kag Wales.
GSAM 441.2Ang Pranses-Latin nga Unyon nga Komperensya, nga ginalakipan sang bahin sang Suwisa nga Pranses, Pransya, kag Italya.
GSAM 441.3Ang Misyon sa Sidlangan, nga ginalakipan sang Ehipto, Siria, kag Turkiya.
GSAM 441.4Ang Unyon nga Komperensya sang Bagatnan nga Aprika, nga ginalakipan sang Kolonya sang Cape, Natal-Transvaal, Basutoland, kag Matabeleland.
GSAM 441.5Nagkalainlain: Bermuda, Brazil, Guiana nga sakop sang Britanya kag sang Olanda, Tunga nga Amerika (Bagatnan), Tsina, Fiji, India, Jamaica, Hapon, Magagmay nga Antilles, Mehiko, Nyassaland, Pitcairn, Porto Rico, Rio de la Plata, Raratonga, Samoa, Kapuluan sang Sosyedad, Sumatra, Tonga, Trinidad, Kasadpan nga Baybayon (Bagatnang Amerika), kag Kasadpan nga Baybayon (Aprika).
GSAM 441.6Ang kadamuon sang aktibo nga mga manugpangabudlay sa sini nga nagkalainlain nga mga duog, lakip ang mga ministro, mga may lisensya sa pagwali, mga manugpangabudlay sa pagtudlo sang Biblia, mga manugbaligya sang mga libro nga nagalibot, kag mga manugbaligya sang mga libro, amo ang 754.
GSAM 441Mga Duog nga May Daku nga Kapuslanan Natukod Na
GSAM 441.7Halin sa sini nga malip-ot nga mga pahayag nahanungod sa aton mga misyon, makasiling kita, subong sang ginsiling sang Sekretaryo sang mga Misyon sa Iban nga mga Pungsod sang tuig 1896:
GSAM 441.7“Bangod ang mensahe yara na sa sini nga mga duog nga may daku nga kapuslanan sa halos tagsa ka bahin sang kalibutan, ang Dios, paagi sa iya wala sing dulunan nga gahum, makahimo sang isa ka daku kag gamhanan nga buluhaton sa tuman kalip-ot nga tion. Palip-uton niya ang iya buluhaton sa pagkamatarong.”
Notes
- Roma 15:21. ↩