Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
04 / 31
04 / 31

Kapitulo 1 — Pasiuna

John Norton Loughborough

GSAM 21.1Kon maghambal kita parte sa ikaduha nga pag-abot ni Cristo, ginatandog naton ang isa ka tema nga sa pagkatinuod amo na ang paglaum sang katawhan sang Dios halin pa sang pagpalayas sa aton una nga mga ginikanan sa hardin sang Eden. Sa mga pulong nga ginhambal sa man-ug, nga ang binhi sang babayi magadugmok sang iya ulo, yara ang kasiguruhan nga sa ulihi magaabot ang isa ka manugpasag-uli, nga magapierde sa pag-agaw sang awtoridad ni Satanas kag magatuman sang katuyuan sang Dios sa duta. Ang hunahuna amo nga nagapati sanday Adan kag Eva nga ini nga buluhaton matuman gilayon, kag nga ang isa ka gilayon nga kaliwat halin sa ila amo ang mananaug. Apang sa plano sang Dios, ang saad sang Manluluwas gikan sa daw pagkaguba naglakip sang tanan nga ginpauswag halin sadto sa pagtuman sang iya “kaugalingon nga katuyuan kag bugay, nga ginhatag sa aton kay Cristo Jesus antes pa magsugod ang kalibutan.”1

GSAM 21.2Kon ginhatagan dayon sanday Adan kag Eva sang pagkakita sa kasakit kag kapighatian nga magapuno sa kalibutan sa malawig nga mga kapanahonan sa tunga sang pagkaguba sini kag sang pagpasag-uli sini, indi nila maagwanta ang ila kasubo. Ang Dios sang langit, sa iya malumo nga kalooy kag kaluoy, nagtago sa ila sini nga talan-awon, kag ginpabilin sila sa pag-amuma sang mahigugmaon nga paglaum nga sa indi madugay hilwayon sila sa mahimayaon nga kahilwayan sang mga anak sang Dios. Ang pagbaton sang hunahuna nga malapit na ang katubusan sa kinaandan magapukaw sa ila sa labi pa ka daku nga kaseryoso sa pagpanghanda sa pag-atubang sang hitabo.

GSAM 22.1Amo man sini ang kahimtangan sang katawhan sang Dios sa tanan nga kaliwatan halin pa sang mga adlaw ni Adan. Sigurado sila nga may daku kag importante nga hitabo nga matabo sa palaabuton—nga sa ulihi magaabot si Cristo kag magatukod sang iya ginharian. Pareho man sanday Adan kag Eva, nagapati sila nga malapit na ini nga hitabo, kag, pareho sa ila, wala sila makahibalo sang mga butang nga matabo sa tunga sang ila tion kag sang hitabo; kay kon nahibaluan nila ini, mahimo nga maluyahan sila sing buot sa pagpadayon pakadto sa padya.

GSAM 22.2Ini nga hunahuna mapaathag paagi sa mga hitabo nga natabo sa dalan sang mga daku nga pagkadiskubre. Ang mga tawo nga nagsugod sini, bisan wala sila makahibalo, sa pagkatinuod nagtuman sang katuyuan sang Dios; apang ginapalihok sila sang mga ideya nga indi sa tanan nga bahin nagauyon sa ila kaugalingon nga mga teoriya nga nag-agda sa ila sa paglihok.

GSAM 22Malawig nga mga Epekto sang mga Pagkadiskubre ni Columbus

GSAM 22.3Si Montgomery, sa iya Kasaysayan sang Amerika,2 samtang nagahambal parte sa teoriya nga nagpalihok kay Columbus sa pagsugod sang iya paglawig, kag sa pagtuman sang iya plano nga mag-abot sa Indias Orientales paagi sa paglayag pa-kadto sa nakatundan, nagsiling:—

GSAM 22.4“Nahunahuna ni Columbus nga mapaayo niya ang proyekto sang Hari sang Portugal. Sigurado siya nga may mas malip-ot kag mas maayo nga dalan pakadto sa Indias sang sa dalan nga ginmarkahan ni Diaz. Ang plano sang manuglayag nga taga-Genoa [Columbus] maisog kag orihinal. Sa baylo nga maglayag pa-sidlangan, ukon pa-timugan kag pa-sidlangan, nagpanukala siya nga maglayag diretso pa-nakatundan. May tatlo siya, suno sa iya pagtuo, nga maayo kag mabaskog nga mga rason sa amo nga buluhaton: Una, kaupod sang pinakamaayo nga mga heograpiya sang iya tion, nakumbinse si Columbus nga ang duta indi patag, pareho sang ginahunahuna sang kadam-an, kundi isa ka globo. Ikaduha, nagapati siya nga ini nga globo mas gamay gid sang sa iya matuod nga kadakuon, kag nga ang mas daku nga bahin sini duta sa baylo nga tubig. Ikatlo, tungod kay wala siya makahibalo kag wala man nagdahum sang pag-eksister sang kontinente sang Amerika ukon sang Dagat Pasipiko, naghunahuna siya nga ang baybayon sang Asia ukon sang Indias diretso nga atubang sang Espanya kag sang katundan nga baybayon sang Europa. Ang bug-os nga kalayuon pakadto sa Cipango, ukon Japan, ginbanabana niya nga ayhan indi magsobra sa mga apat ka libo ka milya.”
GSAM 23.1“Amo ini ang iya plano: Maghalin siya sa Europa; ipaatubang ang iya barko pa-kadto sa nakatundan padulong sa Japan, kag sundon ang kurba sang globo tubtob nga dal-on siya sini sa iya ginapangita. Sa iya hunahuna daw kasiguro kag kasimple sini pareho sa isa ka langaw nga magalakat palibot sa mansanas.”
GSAM 23.2“Kon magmadinalag-on ang ekspedisyon, may daku siya nga bentaha: Makasulod siya sa Indias diretso sa atubang nga pwertahan, sa baylo nga magkadto didto paagi sa liko-liko nga dalan kag daw paagi sa isa ka kilid nga pagsulod, subong sang kinahanglan himuon sang mga Portuges.”

GSAM 23.3“Makita naton nga ini nga tawo, nga nakahangop sa praktikal nga matematika, heograpiya, kag nabigasyon pareho ka maayo sa bisan sin-o sang iya tion, husto sa nahauna nga punto—ang hitsura sang duta—apang bug-os nga sayop sa duha pa.”

GSAM 23Isa ka Sayop nga Nagdala sang Kaayuhan

GSAM 23.4“Apang, sa makatilingala nga paagi, ang iya mga sayop nangin bulig sa iya sa isa ka bahin. Ang sala nga iya nahimo parte sa kalayuon nangin labing mapalad nga sayop. Kon husto nga gin-ihap ni Columbus ang kadakuon sang globo kag ang matuod nga kalabaon sang amo sini nga paglawig, ayhan indi siya maglawig, kay makita niya dayon nga ang ginpanukala nga dalan sang Portugal labi ka malip-ot kag mas barato. Kag kon mahunahuna ukon makita niya sa bisan ano nga paagi nga ang kontinente sang Amerika yara mismo sa iya agianan, mahimo nga indi gihapon ina makapadasig sa iya nga magsugod sa pagdiskubre nga paglawig, kay ang iya katuyuan indi ang pagpangita sang bag-o nga pungsod, kundi sang bag-o nga dalan pakadto sa daan nga pungsod.”

GSAM 23Ang Daku nga Paglaum sang mga Kapanahonan

GSAM 23.5Gani ang katawhan sang Dios, nga nag-agi sa mga kapanahonan, may yara sa atubangan nila sang paglaum sa pag-abot ni Cristo “subong sang angkla sang kalag, pat-od kag malig-on.”3 Bisan masami sa tunga sang mga kasubo kag mga kalisdanan nagasinggit sila sa kasakit, “Tubtob san-o, O Ginoo, antes mag-abot ang kaluwasan?” apang nagpadayon sila, kag pareho kay Pablo nagsiling kag nagasiling pa gihapon, “Ano ang aton paglaum, ukon kalipay, ukon korona sang pagkalipay? Indi bala kamo mismo sa presensya sang aton Ginoong Jesu-Cristo sa iya pag-abot?”4

GSAM 24Si Pablo Ginsustinihan sang Paglaum

GSAM 24.1Pila lamang ka ilustrasyon sang nagapabakod nga gahum sini nga paglaum ang kinahanglan ihatag. Sang gin-atubang si Pablo sa hukmanan ni Felix kag gintugutan nga maghambal para sa iya kaugalingon, nagsiling siya, “Suno sa dalan nga ginatawag nila nga erehiya, amo man sini ang akon pagsimba sa Dios sang akon mga ginikanan, nga nagapati sa tanan nga nasulat sa kasuguan kag sa mga propeta; kag may paglaum ako sa Dios, nga amo man ang ila ginakilala, nga may pagkabanhaw sang mga patay, sang mga matarong kag sang mga indi matarong.”5

GSAM 24.2Sa iya maayo nga depensa sang gin-atubang siya kay Agripa, nagsiling si Pablo, “Karon nagatindog ako kag ginahukman tungod sa paglaum sang saad nga ginhatag sang Dios sa aton mga ginikanan; sa amo nga saad nagalaum ang amon dose ka tribo nga mag-abot, samtang nagaserbisyo sila sa Dios sing makugihon adlaw kag gab-i. Tungod sini nga paglaum, O Hari Agripa, ginapasakaan ako sang kaso sang mga Judio. Ngaa bala hunahunaon ninyo nga indi katuohan nga banhawon sang Dios ang mga patay?”6 Sang ulihi yara na siya sa Roma agod magpakita sa Cesar, nagsiling siya sa mga Judio, “Tungod sa paglaum sang Israel, ginagapos ako sini nga kadena.”7

GSAM 24.3Hilway nga ginhambal ni Pablo ini nga paglaum sa iya sulat kay Tito: “Kay ang bugay sang Dios nga nagadala sang kaluwasan nagpakita sa tanan nga tawo, nga nagatudlo sa aton nga, sa pagsikway sang pagkabuhi nga di-diosnon kag sang kalibutanon nga mga kailigbon, magkabuhi kita nga may pagpugong sa kaugalingon, matarong, kag diosnon sa sini nga kalibutan, nga nagahulat sang sina nga bulahan nga paglaum, kag sang mahimayaon nga pagpakita sang daku nga Dios kag aton Manluluwas nga si Jesu-Cristo.”8

GSAM 24Si Pedro Nagakalipay sa Paglaum

GSAM 24.4Ginhambal ni Pedro ang amo man nga paglaum: “Dayawon ang Dios kag Amay sang aton Ginoong Jesu-Cristo, nga tungod sa iya madagayaon nga kalooy gin-anak kita liwat sa buhi nga paglaum paagi sa pagkabanhaw ni Jesu-Cristo halin sa mga patay, para sa palanublion nga indi madinulunot, wala mahigkuan, kag indi malaya, nga gintigana sa langit para sa inyo, nga ginabantayan sang gahum sang Dios paagi sa pagtuo pakadto sa kaluwasan nga handa na ipahayag sa katapusan nga tion. Sa sini nagakalipay kamo sing daku, bisan karon sa malip-ot nga tion, kon kinahanglan, ginapabug-atan kamo sang nagkalain-lain nga mga pagsulay: agod ang pagsulayan sang inyo pagtuo, nga labi ka bililhon sang sa bulawan nga madinulunot, bisan ginatilawan sa kalayo, makita nga nagahatag sang pagdayaw, dungog, kag himaya sa pagpakita ni Jesu-Cristo.”9

GSAM 25Ang Katuyuan sang Dios sa Pagpanuga

GSAM 25.1Ginapahayag sang Kasulatan ang katuyuan sang Dios sa pagpanuga sang kalibutan; kag paagi sa pulong sang tagna nahibaluan man naton ang iya plano parte sa palaabuton: “Amo ini ang ginasiling sang Ginoo nga nagpanuga sang mga langit, ang Dios mismo nga naghimo kag nagporma sang duta; gin-establisar niya ini, wala niya ini panugaa nga walay pulos, iya ini ginporma agod pagapuy-an.”10 Sang naporma na niya ini, ginhatag niya ini sa tawo. Ang salmista nagsiling, “Ang langit, bisan ang mga langit, iya sang Ginoo; apang ang duta ginhatag niya sa mga anak sang mga tawo.”11 Apang sang ginhatag niya ini sa tawo, ang tawo matarong pa, subong sang ginsiling sang maalamon nga tawo, “Ini lamang ang akon nakita, nga ginhimo sang Dios ang tawo nga matarong; apang nagpangita sila sang madamo nga mga pamaagi.”12

GSAM 25.2Nabasa naton ang pagpakig-angot sang Ginoo sa kaliwat sang tawo, nga “sang ginbahin niya ang mga anak ni Adan, ginbutang niya ang mga dulunan sang mga katawhan suno sa kadamuon sang mga anak ni Israel,”13 sa ato pa, suno sa kadamuon sang matuod nga Israel nga sa ulihi pagatipunon sa duta bilang mga sakop sang iya palaabuton nga ginharian. Ginpahayag ini ni Pablo sa sini nga mga pulong: “Ang Dios ... naghimo gikan sa isa ka dugo sang tanan nga pungsod sang mga tawo agod magpuyo sa bug-os nga nawong sang duta, kag gintalana niya ang mga tion nga nahauna na gintakda kag ang mga dulunan sang ila puluy-an; agod pangitaon nila ang Ginoo, basi pa makapangita sila sa iya kag makita siya, bisan indi siya malayo sa tagsa sa aton; kay sa iya kita nagakabuhi, nagakilos, kag nagaluntad.”14 Kon matuman na ini nga orihinal nga katuyuan parte sa duta, “ang imo katawhan mangin matarong tanan.”15 Liwat ginsiling parte sa ila sa sina nga kahimtangan, “Ang pumuluyo indi magsiling, Masakit ako: ang katawhan nga nagapuyo didto patawaron sang ila kalapasan.”16 Amo ina ang tion nga “ang mga mapainubuson magapanubli sang duta; kag magakalipay sila sa kadagaya sang kalinaw.”17

GSAM 26Ang Ikaduha nga Pag-abot ni Cristo Indi Isa ka Hinimo-himo nga Sugilanon

GSAM 26.1Ginsiling sa ikaduha nga sulat ni Pedro nga “wala kami magsunod sa mga hinimo-himo nga sugilanon nga may paglimbong, sang ginpahibalo namon sa inyo ang gahum kag pag-abot sang aton Ginoong Jesu-Cristo, kundi nangin mga saksi kami sang iya kahalangdon. Kay nakabaton siya gikan sa Dios nga Amay sang dungog kag himaya, sang nag-abot sa iya ang isa ka tingog gikan sa labing matahom nga himaya, Ini ang akon hinigugma nga Anak, nga sa iya nalipay gid ako. Kag ini nga tingog nga naghalin sa langit nabatian namon sang kaupod niya kami sa balaan nga bukid. May yara man kami sang mas masaligan nga pulong sang tagna, nga maayo inyo nga talupangdon, subong sang suga nga nagasilak sa madulum nga lugar, tubtob magbanag ang adlaw kag magbutlak ang bitoon sang kaadlawon sa inyo mga tagipusuon.”18

GSAM 26.2Sa sini nga Kasulatan ginapatuhuyan sang apostol ang pagbag-o sang dagway sa bukid bilang pamatuod sang ikaduha nga pag-abot ni Cristo. Antes sini nga hitabo, nagsiling ang aton Manluluwas sa iya mga apostoles, “May iban diri nga nagatindog nga indi makatilaw sang kamatayon tubtob nga makita nila ang Anak sang tawo nga nagaabot sa iya ginharian”19—subong sang ginsulat ni Lucas, “May iban diri nga nagatindog nga indi makatilaw sang kamatayon tubtob nga makita nila ang ginharian sang Dios.”20

GSAM 26.3Ini nga saad literal nga natuman sa pagbag-o sang dagway mismo. Sa sini nga “palanan-awon” sa bukid nakita nila si Jesus nga ginhimaya, subong sang iya pagpakita sa iya pag-abot sa iya ginharian. Nakita nila si Elias, nga gindala sa langit nga wala makatilaw sang kamatayon, nga nagasimbolo sa mga pagabayluhan—pagabayluhon halin sa may kamatayonon pakadto sa indi mamalatyon—“sa isa ka tion, sa isa ka pitik sang mata,” kon magaabot ang Ginoo.21 Yara man didto si Moises, ang isa nga napatay na, nga nagasimbolo sa mga pagabanhawon halin sa mga patay agod mag-atubang sa Ginoo. Gani sa sini nga “palanan-awon” nakakita sila sang talan-awon ni Cristo nga magaabot sa iya ginharian, subong sang iya ginsaad sa ila.

GSAM 27Ang Tagna Isa ka Mas Masaligan nga Pulong

GSAM 27.1Bisan nakita sang mga apostoles ini nga mahimayaon nga talan-awon sa bukid sang pagbag-o sang dagway kag nabatian ang tingog sang pag-uyon sang Dios, ginpamatud-an ni apostol Pedro: “May yara kita sang mas masaligan nga pulong sang tagna.” Paagi sini nga pahayag wala niya ginapakunhod ang ila nakita kag nabatian sa sina nga halandumon nga okasyon. Nabatian nila makaisa ang tingog sang Dios, apang sa daku nga mga linya sang tagna, nga nagaabot tubtob sa ikaduha nga pag-abot ni Cristo, nabatian naton sing masami ang tingog sang Dios. Sa pagkatinuod, ang tagsa ka pat-od nga panagna sang tagna nga natuman ukon nasulat sa kasaysayan amo ang tingog sang Dios para sa aton. Amo gid ini ang kahulugan sang pagsiling nga ang pulong sang tagna “mas masaligan.” Ang Ginbag-o nga Bersyon naghubad sini nga “ginhimo nga masaligan.” Ang tagna ginahimo nga masaligan sang tagsa kag tagsa ka detalye nga natuman. Ang tagsa kag tagsa ka hitabo nga ginpanagna, kon matuman, kasiguruhan nga ang nabilin nga mga hitabo nga ginpanagna matabo gid.

GSAM 27Ang Kinaiya sang Tagna

GSAM 27.2Ang masunod nga mga pamatuod sang bantog nga mga estudyante sang Biblia parte sa kinaiya sang tagna mabaskog:—

GSAM 27.3Si Thomas Newton nagapahayag nga “ang tagna amo ang kasaysayan nga ginpauna kag ginpahalip-ot; ang kasaysayan amo ang tagna nga natuman kag ginpalapad. May mga butig nga orakulo sa kalibutan; apang ang tanan nga kaalam kag malisya sang mga tawo kag mga demonyo indi makahimo sang mga tagna nga pareho sa mga nasulat sa Kasulatan.”

GSAM 27.4Si Sir Isaac Newton nagapamatuod nga “ang pagpamati sa mga propeta amo ang panguna nga kinaiya sang matuod nga iglesia.”

GSAM 27.5Si Dr. A. Keith nagsiling nga “ang tagna katumbas sang bisan ano nga milagro, kag sa iya kaugalingon milagroso.... Ang tingog lamang sang Makagagahum sa tanan ang makahimo pagtawag sa mga patay gikan sa lulubngan,—ang tingog lamang sang Makahibalo sa tanan ang makasugid sang tanan nga natago sa madulum nga palaabuton, nga para sa tawo indi masulod pareho sang puluy-an sang mga patay,—kag ang duha pareho nga tingog sang Dios.”

GSAM 28.1Si Matthew Henry nagsiling nga “sa tion sang Dios, nga amo ang pinakamaayo nga tion, kag sa paagi sang Dios, nga amo ang pinakamaayo nga paagi, ang tagna sigurado nga matuman. Ang tagsa ka pulong ni Cristo putli gid, gani sigurado gid.”

GSAM 28Ang Katuyuan sang Tagna

GSAM 28.2Mahibaluan naton gikan sa mga pulong ni Cristo sa iya mga apostoles ang isa ka katuyuan sang Ginoo sa paghatag sang tagna. Sang nagpanagna siya parte sa mga butang nga matabo sa kabuhi ni Judas, nagsiling siya, “Ginasugid ko ini sa inyo antes pa ini matabo, agod kon matabo na, magapati kamo nga ako amo siya.”22

GSAM 28.3Nagasiling man ang Ginoo paagi kay propeta Isaias, “Ako amo ang Dios, kag wala na sing pareho sa akon, nga nagapahayag sang katapusan halin sa ginsuguran, kag halin sa dumaan nga mga tion sang mga butang nga wala pa matabo, nga nagasiling, Magapadayon ang akon laygay, kag himuon ko ang tanan nga akon kalipay.”23

GSAM 28.4Liwat, “Ginpahayag ko ang nahauna nga mga butang halin sa ginsuguran, kag nagguwa sila sa akon baba, kag ginpakita ko sila; ginhimo ko sila gulpi, kag natabo sila.... Bisan halin pa sa ginsuguran ginpahayag ko ini sa imo; antes ini matabo ginpakita ko ini sa imo; basi magsiling ka, Ang akon dios-dios amo ang naghimo sini, ang akon linilok nga larawan kag ang akon hinulma nga larawan amo ang nagsugo sini. Nabatian mo ini; tan-awa ini tanan; kag indi bala ninyo ini ipahayag? Ginpakita ko sa imo ang mga bag-o nga butang halin sa sini nga tion, bisan ang mga butang nga natago kag wala mo nahibaluan. Ginpanuga sila karon, kag indi halin sa ginsuguran; bisan antes sini nga adlaw wala mo pa sila mabatii, basi magsiling ka, Yari, nahibaluan ko na ini.”24

GSAM 28.5Sa sini nga hambal makita ang kusog sang mga katumanan sang tagna bilang pamatuod sang diosnon nga ginhalinan sang tagna, kag bilang pagpakita man sang gahum sang Ginoo labaw sa tanan nga dios sang mga pagano. Makita man sa sini nga mga pulong nga ang tagna may importante gid nga lugar sa mga Kasulatan sang kamatuoran. Tungod nga matuod ini nga mga kamatuoran, makatilingala gid nga madamo nga tawo ang nagahatag sing diutay ukon wala gid sing pagtagad sa pagtuon sang mga bahin sang Balaan nga Kasulatan nga may tagna.

GSAM 29Ang Tagna Wala Naselyohan

GSAM 29.1Ang mga wala sing ihibalo nagasiling nga wala sila sing kinaadman, kag gani indi makahangop sang mga tagna. Sa pihak nga bahin, madamo sang mga edukado, kag ang iban sa ila yara sa ministeryo, nagasiling: “Ang mga tagna naselyohan, kag indi mahangpan. Nahibaluan naton tanan nga ang libro sang Bugna isa ka libro nga naselyohan.”

GSAM 29.2Sa Bugna, ang hinigugma nga Juan ginhatagan sang pinasahi nga sugo nga indi pagselyohan ang libro.25 Kag sa sini nga libro ginpahayag man ang pagpakamaayo sa mga nagapamati sa mga pulong sini nga tagna, kag nagabantay sang mga butang nga nasulat diri.26 Paano mabantayan ang mga butang nga yara sa libro nga naselyohan kon wala ini mahangpan, kag indi man mahimo nga mahangpan? Ang Ginoo nagsiling paagi kay Moises, Ang mga tinago nga butang iya sang Ginoo nga aton Dios; apang ang mga butang nga ginpahayag iya naton kag sang aton mga kabataan sa walay katapusan, agod mahimo naton ang tanan nga pulong sini nga kasuguan.27

GSAM 29.3Nga gindesinyo sang Ginoo nga mahangpan ang mga tagna ni Daniel, maathag sa iya mga pulong sa iya mga gintutun-an parte sa sini. Nagabasa kita: Kon makita ninyo niyan ang makangilil-ad nga pagkalaglag, nga ginpamulong ni Daniel nga manalagna, nga nagatindog sa balaan nga duog (ang nagabasa, maghangop siya),28 nga sa pagkamatuod nagasiling, Hangopa si Daniel nga manalagna.

GSAM 29.4Ginapahayag sang Ginoo ang sayop sang pangangkon nga indi mahangpan ang tagna, paagi sa sini nga mga pulong: Ang palanan-awon sang tanan nangin pareho sa inyo sang mga pulong sang isa ka libro nga naselyohan, nga ginahatag sang mga tawo sa isa nga may kinaadman, nga nagasiling, Basaha ini, nagapangabay ako sa imo; kag nagasiling siya, Indi ako makahimo, kay naselyohan ini: kag ang libro ginahatag sa isa nga wala sing kinaadman, nga nagasiling, Basaha ini, nagapangabay ako sa imo; kag nagasiling siya, Wala ako sing kinaadman. Gani nagsiling ang Ginoo, Tungod kay ini nga katawohan nagapalapit sa akon paagi sa ila baba, kag nagapadungog sa akon paagi sa ila mga bibig, apang ginpalayo nila ang ila tagipusuon sa akon, kag ang ila kahadlok sa akon gintudlo paagi sa sugo sang mga tawo: gani, tan-awa, magahimo ako sang makatilingala nga buhat sa tunga sini nga katawohan, makatilingala nga buhat kag katingalahan: kay ang kaalam sang ila mga maalamon magakalaglag, kag ang paghangop sang ila mga mainalamon pagatagoon.29 Kon ginsunod sang katawohan nga ginatumod diri sang manalagna ang masaligan nga pulong sang tagna, indi kuntani sila naanod palayo sa kasuguan sang Dios kag nag-ilis sang iya mga sugo sang mga mando sang mga tawo.

GSAM 30Ang Tagna Indi Para sa Pribado nga Paghubad

GSAM 30.1Indi tungod kay ang tagna may madalom, tinago, kag misteryoso nga kahulugan nga amo nga madamo ang indi makahangop sini. Ang apostol Pedro nagsiling parte sini, Una sa tanan, nahibaluan ini ninyo, nga wala sing tagna sang Kasulatan nga iya lamang sang pribado nga paghubad. Kay ang tagna wala mag-abot sang una paagi sa kabubut-on sang tawo; apang ang balaan nga mga tawo sang Dios nagpamulong samtang ginapalihok sila sang Balaan nga Espiritu.30 Maathag nga ginapahangop sang sini nga mga pulong nga ang kinahanglanon para mahangpan ang tagna amo ang pagbaton sa sina nga Espiritu nga nagpamulong paagi sa mga manalagna. Parte sa sina nga Espiritu, nga ginsaad sa tanan nga nagapangita sini, nasulat: Tuytuyan kamo niya sa bug-os nga kamatuoran.31

GSAM 30Natuman nga Tagna

GSAM 30.2Sa pagtuon sang tagna may pila ka kamatuoran nga dapat pirme dumdumon: ang Dios, nga indi masayop, amo ang tagsulat sang tagna, kag kon magaabot ang tion para matuman ang isa ka panagna, matabo gid ang gintagna nga hitabo. Dugang pa, tungod kay ang Ginoo may gahom nga makita daan kon ano ang himuon sang mga tawo, nagatakda siya sang tion kon san-o matabo ang isa ka butang; kag kon magaabot ang sina nga tion, matuman gid ang tagna. Sa iban nga pulong, imposible ang sayop nga katumanan sang tagna sa gintakda nga tion para sa matuod nga katumanan. Nagaangay sa sini nga prinsipyo ang aton pagsiling nga kon magaabot ang tion sang Ginoo para ihatag sa kalibutan ang iya mensahe sang kamatuoran, ang mensahe nagapakita gid sa tagsa ka tion.

GSAM 30.3Sang isa ka tion, pagkatapos nga nakahambal ang manunulat sang isa ka sermon parte sa katumanan sang tagna, nagpalapit ang isa ka wala nagapati nga tawo kag nagsiling, “Kinahanglan ko kamo nga mga manugpahayag sang tagna nga dayawon bilang mga palaran gid. Sa inyo pagtuon sang kasaysayan, daw kadali ninyo makita ang butang nga eksakto nga nagaangay sa tagna.” “Huo,” amo ang amon sabat, “nagaangay ini kay ginhimo ini agod magaangay. Kon magkadto ka sa tindahan sang gwantis agod magbakal sang isa ka pares, indi bala magpaabot ka nga makakita sang magaangay sa imo kamot?” Nagsabat siya, “Matuod gid, kay ginhimo ini agod magaangay.” “Amo man,” siling sang manunulat, “ang Dios nga nakahibalo daan kon ano ang himuon sang mga tawo naghimo sang mga panagna parte sa ila; kag kon mag-abot sa talan-awon sang buluhaton ang sina nga mga tawo kag himuon gid ang mga butang nga iya gintagna, ang matuod nga manunulat sang kasaysayan nagarekord sang ila mga binuhatan, nga kon itandi sa panagna, eksakto gid nga nagaangay.”

GSAM 31Ang Tagna Bilang Kapawa sa Kadulom

GSAM 31.1Ang apostol Pedro nagasiling nga dapat naton hatagan sing pagtagad ang tagna subong sang kapawa nga nagasiga sa madulom nga duog. Kon wala ang suga sang tagna, bug-os nga kadulom ang palaabuton. Ang katuyuan sang kapawa amo ang pagpahalin sang kadulom—kon nagalakatan sa madulom nga duog, ginapakita sini ang dalan, kag ginapakita ini sing maathag agod makita kag mapili sang manlalakbay ang dalan tikang sa tikang. “Ang imo pulong,” siling sang salmista, suga sa akon mga tiil, kag kapawa sa akon alagyan.32 Ang maalamon nga tawo nagasiling, Ang alagyan sang matarong pareho sang nagasidlak nga kapawa, nga nagasidlak sing dugang kag dugang tubtob sa hingpit nga adlaw.33 Gani makita naton, samtang nagalabay kita sa suba sang tion, nga ang pulong sang Dios, labi na gid sa iya mga tagna nga natuman, magabukas sing labi pa kag labi pa, nga magapahayag sing mas maathag sa nagatuon sang Biblia nga yara gid siya sa dalan pakadto sa kapawa nga wala sing katapusan kag sa walay katapusan nga adlaw.

GSAM 31Tatlo ka Talalupangdon nga Hitabo halin Eden tubtob sa Katapusan

GSAM 31.2Sa pagkonsiderar sang dalan sang katawohan sang Ginoo halin Eden tubtob sa katapusan, sa kapawa sang Kasulatan, may tatlo ka hitabo nga pinasahi nga nagatindog. Ang nahauna amo ang nahauna nga pag-abot ni Cristo, ang pagpakatawo, ang pag-abot ni Emmanuel, ang Dios nga nagpakita sa unod; ang ikaduha, ang daku nga Repormasyon pagkatapos sang Madulom nga mga Panahon—ang 1260 ka tuig sang pagpigos, sa diin ang pulong sang Ginoo halos bug-os nga ginpugngan sa ordinaryo nga katawohan—ang paggwa sang iglesia halin sa iya kahimtangan sa kamingawan, kag ang pagbutang sang Kasulatan sa duog nga ang tanan makabasa kag makahibalo sang iya kabubut-on; ang ikatlo, ang ikaduha nga pag-abot sang aton Ginoo agod dal-on ang mga tion sang pagpahiuli sang tanan nga butang nga ginpamulong sang baba sang tanan niya nga balaan nga mga manalagna halin sang ginsuguran ang kalibutan; ini, agod tapuson ang “pagpakigbaisay sang mga katuigan,” ang pagpakigbaisay sa tunga sang sala kag pagkamatarong, kag dal-on ang panahon sang himaya nga ginapaabot sang tanan nga katuigan.

GSAM 32Ang Tagna Nagahatag sang mga Palatandaan Pakadto sa Katapusan

GSAM 32.1Sa paghatag sing pagtagad sa masaligan nga pulong sang tagna subong sang kapawa nga nagatuytoy sa aton mga tikang, nga nagapakita sa aton sang husto nga dalan sa tunga sang kadulom, indi mahimo nga indi naton makita nga ang dalan maathag nga ginmarkahan sa pulong sang tagna sa bug-os nga pagdalagan sang tion tubtob sa ikaduha nga pag-abot ni Cristo. Tungod sini, ang mga nagasunod sing malapit sa kapawa sang tagna indi lamang makakilala sang mga tanda kag palatandaan nga malapit na ang dakung adlaw, kundi makakilala man sang buluhaton sang Ginoo samtang padayon ini nga nagapadayon paagi sa mga mensahe sang kamatuoran nga magaandam sang isa ka katawohan sa pagsugata sa iya sa kalinong sa iya pag-abot.

GSAM 32.2Samtang ginapahayag sang Kasulatan nga ang adlaw sang Ginoo magaabot sa kadam-an subong sang isa ka kawatan sa gab-i,34 nagasiling man ini parte sa mga nagatindog sa laygay sang Ginoo, Mga kauturan, wala kamo sa kadulom, agod ang sina nga adlaw mag-abot sa inyo subong sang isa ka kawatan. Kamo tanan mga anak sang kapawa, kag mga anak sang adlaw.35

GSAM 32Dumduma ang Pagpanguna sang Ginoo

GSAM 32.3Sa pagdumdum sang pagpanguna sang Ginoo sa kahublagan sang pag-abot, maayo nga talupangdon nga daan pa gid katuyuan sang Dios nga dumdumon sang iya katawohan ang mga pagpakita sang iya pagtagana kag gahom para sa ila kaayuhan. Sa paghatag sang mga rason sa pagtalikod sang Israel sa Dios, ang salmista nagasiling, Ginlipatan nila ang Dios nga ila Manluluwas, nga naghimo sang dagkung mga butang sa Egipto; mga makatilingala nga binuhatan sa duta ni Ham, kag makahaladlok nga mga butang sa tupad sang Pulang Dagat.36 Kon maayo para sa Israel nga dumdumon ang pagpanguna sang Ginoo sa ila, indi bala maayo man ini para sa aton? Sa kalipay nga sobra sa paghambal, nagsiling liwat ang salmista, Dayawa ang Ginoo, O akon kalag, kag indi pagkalimti ang tanan niya nga mga benepisyo.37

GSAM 33.1Sa tanan nga katuigan may importante nga mga kamatuoran ang Ginoo, nga paagi sa iya grasya gintuyo nga magpagwa sang isa ka katawohan halin sa pagkaulipon sang sala kag magpaigo sa ila para makasulod sa langitnon nga Canaan; kag mapuslanon nga hunahunaon ang pagpakig-atubang sang Ginoo sa mga nagpahayag sini nga mga kamatuoran.

GSAM 33Dalagku nga mga Resulta paagi sa Pinakagamay nga mga Paagi—Pamatuod ni D’Aubigné

GSAM 33.2Si D’Aubigné, sa iya Kasaysayan sang Repormasyon, nagasiling, “Ang Dios, nga nagaandam sang iya buluhaton sa sulod sang mga katuigan, nagatuman sini paagi sa pinakamaluya nga mga instrumento kon magaabot ang iya tion. Ang paghimo sang dalagku nga mga resulta paagi sa pinakagamay nga mga paagi, amo ina ang kasuguan sang Dios. Ini nga kasuguan, nga nagagahom bisan diin sa kinaiyahan, makita man sa kasaysayan.”38

GSAM 33.3Sang una nga tion, sang nagsugod ang Dios sa pagpili sang pinasahi nga katawohan agod himuon sila nga pinasahi nga pungsod para sa iya kaugalingon, gintawag niya ang isa ka tawo—si Abraham—nga nagaistar sa tunga sang mga pagano, sa Ur sang mga Kaldeo. Halin sa iya naggikan ang madamo nga kaliwat; apang parte sa ila, sang ginbayaw na sila sa dungog sang isa ka pungsod, nagsiling ang Dios sang langit: Wala ginbutang sang Ginoo ang iya paghigugma sa inyo, kag wala kamo niya pilia, tungod kay mas madamo kamo kay sa bisan ano nga katawohan; kay kamo amo ang pinakagamay sa tanan nga katawohan.39

GSAM 33.4Liwan, sang luyag niya nga hilwayon ang iya katawohan halin sa pagkaulipon sa Egipto, nagpili siya bilang ila pangulo sang isa nga sang iya pagkabata gintago sing tatlo ka bulan sa balay sang iya iloy, kag pagkatapos ginbutang sa isa ka simple kag magagaspang nga kaban nga hinimo sa mga tangbo kag ginpahiran sang alkitran, kag gintugyan sa pagbantay sang Suba Nilo. Ining amo man nga Moises, sang nag-abot siya sa edad sang paghangop, nagpili sang mapainubuson nga dalan sang pag-antos upod sa katawohan sang Dios sa baylo sang kalipay nga makita sa mga kalipayan sang sala sa malip-ot nga tion.40

GSAM 34Kadaugan ni Gideon

GSAM 34.1Pagkatapos, sang luyag sang Ginoo nga hilwayon ang Israel halin sa mga Midianhon kag mga Amaleknon, nga nagsalakay sa ila duta subong kadamo sang mga apan, kag naglaglag sang patubas sang duta, nga wala nagbilin sing pagkaon para sa Israel, bisan karnero, baka, ukon asno, nagpadala ang Ginoo sang anghel kay Gideon. Ini nga anak ni Joas napilit sa paggiok sang diutay nga trigo kag pagtago sini sa iya mga kaaway. Sang ginpahibalo siya sang anghel nga hilwayon niya ang Israel, namangkot si Gideon nga matingala, Paano ko luwason ang Israel? Tan-awa, ang akon pamilya imol sa Manase, kag ako ang pinakakubos sa balay sang akon amay.41 Ini man nga mapainubuson kag imol nga tawo naglakat upod sa iya tatlo ka gatos ka tawo, dala ang ila simple nga mga suga kag mga tibod (isa ka binuhatan nga daw kabuangan sa paghukom sang tawo), kag tungod nga ginhimo nila ang Dios nga ila kusog, nakakuha sila sang daku nga kadaugan. Antes sang pagluwas, mahimo nga naghambal si Gideon sang kasubo pareho sang manalagna nga si Amos sang namangkot siya, Paagi kay sin-o magbangon si Jacob? Kay diutay siya.42

GSAM 34Ang Bata sa Sabsaban

GSAM 34.2Sa gintakda nga tion sang Ginoo natawo ang Manluluwas sang katawohan, kag nakita siya sang mga manugtatap sang karnero nga nagahigda sa sabsaban. Ang iya mga paryente sa duta nagsunod sa mapainubuson apang dungganon nga mga buluhaton sang kabuhi. Parte sa iya kapigadohon sa duta, nagsiling ang Manluluwas, Ang mga soro may mga lungag, kag ang mga pispis sa kahanginan may mga salag; apang ang Anak sang tawo wala sing duog nga kapahulayan sang iya ulo.43 Ginpili niya ang iya mga apostoles “halin sa mas manubo nga ranggo, nga bisan indi amo ang pinakamanubo, wala nagaabot sa lebel sang tunga nga mga klase. Ang tanan sini ginhimo agod ipakita sa kalibutan nga ang buluhaton indi iya sang tawo, kundi iya sang Dios.”

GSAM 35Indi Madamo ang mga Manggialamon nga Gintawag

GSAM 35.1Nagsiling si Pablo parte sa buluhaton sang mga adlaw sang nahauna nga iglesia: Ang kabuangan sang Dios mas maalamon kay sa mga tawo; kag ang kaluyahon sang Dios mas makusog kay sa mga tawo. Kay makita ninyo ang inyo pagtawag, mga kauturan, nga indi madamo ang mga maalamon suno sa unod, indi madamo ang makagagahom, indi madamo ang dungganon, ang gintawag; apang ginpili sang Dios ang mga butang sang kalibutan nga kabuangan agod pakahuy-an ang mga maalamon; kag ginpili sang Dios ang maluya nga mga butang sang kalibutan agod pakahuy-an ang mga butang nga makagagahom; kag ang mga kubos nga butang sang kalibutan, kag ang mga butang nga ginatamay, amo ang ginpili sang Dios, huo, kag ang mga butang nga wala, agod mangin wala ang mga butang nga yara; agod wala sing unod nga magpasikat sa iya presensya.44

GSAM 35Mapainubuson nga mga Tawo sa Repormasyon

GSAM 35.2Makita naton ang amo man nga prinsipyo sa kabuhi sang bantog nga mga Repormador sang ikanapulo kag anum nga siglo. Ang manunulat sang kasaysayan nagasiling: “Ang Repormador nga si Zwingle naggwa halin sa kubo sang isa ka manugtatap sang karnero sa kabukiran sang Alpes; si Melanchthon, ang teologo sang Repormasyon, halin sa tindahan sang manugpanday sang armas; kag si Luther halin sa kubo sang isa ka imol nga minero.” Parte sa iya kaugalingon, nagsiling si Luther: “Imol gid ang akon mga ginikanan. Ang akon amay isa ka imol nga manugsapsap sang kahoy (katapos nangin minero siya), kag ang akon iloy masami nga nagadala sang kahoy sa iya likod agod makapangita sang paagi sa pagpadaku sang iya mga kabataan. Nag-antos sila sang pinakamabudlay nga trabaho para sa amon.”

GSAM 35.3Ang apostol Santiago, sa paghambal parte sa pagtawag sang mga tawo sa pag-alagad sa Ginoo, nagasiling, Pamatii, mga hinigugma ko nga kauturan, wala bala ginpili sang Dios ang mga imol sa sini nga kalibutan, nga manggaranon sa pagtuo, kag mga manunubli sang ginharian nga iya ginsaad sa mga nagahigugma sa iya?45

GSAM 35Mga Una nga Metodista

GSAM 35.4Sa pagtan-aw sa nagapadayon nga linya sang mga repormador pakadto sa nahauna nga mga adlaw sang Metodismo, sang ginpahayag sing mainiton ang doktrina sang libre nga grasya, makita naton nga ginduyugan ini sang gahom sang Dios. Sang matutom ini nga ginpresentar sa katawohan, upod ang malumo nga paghigugma ni Cristo, kag ginbaton paagi sa buhi nga pagtuo, ang mga tumuluo wala lamang nakabaton sang kapatawaran sang nagligad nga mga sala, kundi sang gahom nga nagabalaan sa ila agod magkabuhi sila sing kabalaan. Mapainubuson ang pagsugod sang Metodismo, kag ginpakamaayo ini suno sa pagtuo kag simple nga pagsalig sang mga ministro kag layko.

GSAM 36.1Sa pagsubay sa mga hitabo kag eksperyensya nga may kaangtanan sa kahublagan sang pag-abot, makita naton nga, kaangay sang tagsa ka buluhaton sang Ginoo nga ginahimo sang tawo bilang ahente, ang iya ginsuguran yara sa tunga sang mga imol kag wala sing dungog; apang indi maghukom ang bisan sin-o batok sini tungod sini antes usisaon sing maayo ang ebidensya nga ginatukoran sini nga daku nga buluhaton, basi mahibaluan nga yara sila sa kahimtangan sang mga tawo nga ginpamangkot sang Ginoo, Sin-o ang nagtamay sa adlaw sang magagmay nga mga butang?46

GSAM 36Sabat ni Eck kay Luther

GSAM 36.2Para sa kaayuhan sang mga mahimo nga magdesisyon kon husto ukon sayop ang isa ka punto sang doktrina base sa kadam-an ukon diutay nga nagabaton sini, magahatag kita sang bahin sang kontrobersiya sa tunga ni Luther kag Eck. Sang nagbase si Luther sa Kasulatan kag nagpangahas sa pagpakigbaisay sa katungod sang mga tawo nga ibutang ang ila mga opinyon sa ibabaw sang pulong sang Dios, nagsabat si Eck sa sini nga mga pulong nga may pagyubit: “Natingala ako sa pagkamapainubuson kag pagkamatinahuron nga paagi sa diin ginapangahas sang ginatahod nga Doktor nga supakon nga nagaisahanon ang madamo nga bantog nga mga amay, kag nagapangangkon nga mas nahibaluan niya kay sa pinakamataas nga mga pontipise, mga konseho, mga doktor, kag mga unibersidad! ... Makatilingala gid, wala sing duhaduha, kon gintago sang Dios ang kamatuoran sa madamo nga mga balaan kag mga martir tubtob sa pag-abot sang ginatahod nga Amay.”

GSAM 36.3Ini nga sabat mahimo gid nga sabton sang ginhatag ni Zwingle kay John Faber, sa Zurich, sang ang ulihi nagpahayag sang iya “katingala sa kahimtangan nga naabot sang mga butang, sang ginbayaan ang daan nga mga kinaandan nga nagdugay sang dose ka siglo, kag maathag nga ginkonklude nga nasayop ang Kristiyanidad sa sulod sang katorse ka gatos ka tuig.” Sa gilayon nagsabat si Zwingle nga “ang sayop wala mangin indi na sayop tungod lamang kay ang pagtuo sini nagdugay sang katorse ka gatos ka tuig, kag sa pagsimba sa Dios ang katigulangan sang kinaandan wala sing pulos kon wala sing basehan ukon garantiya nga makita sa balaan nga Kasulatan.”47

GSAM 37Ang Pulong sang Ginoo Batok sa Kaalam sang Tawo

GSAM 37.1Ang katalagman sang pagsalig sa mga opinyon sang mga tawo, sa baylo nga husayon ang pamangkot nga “Ano ang kamatuoran?” paagi sa pulong sang Ginoo, maathag nga ginlaragway sang manalagna nga si Oseas sang nagsiling siya, Nag-arado kamo sang kalautan, nag-ani kamo sang kasal-anan; nagkaon kamo sang bunga sang mga kabakakan; kay nagsalig kamo sa inyo dalan, sa kadam-an sang inyo gamhanan nga mga tawo.48 Ang hilig sang tagipusuon sang tawo pirme amo ang pagsalig sa tawo; apang samtang nagapalapit kita sa tion nga ang Ginoo magaabot agod magbangon kag mag-uyog sing makakulugmat sa duta ang manalagna nga si Isaias nagalaygay, Untati ninyo ang pagsalig sa tawo, nga ang gininhawa yara sa iya mga ilong; kay sa ano siya pagkabigon?49

GSAM 37.2Tungod nga ginsabdan kita sang Kasulatan parte sa aton katalagman sa sini nga direksyon, indi magdali ang bisan sin-o sa paghukom batok sa kahublagan sang pag-abot, nga daw indi ini takus konsiderahon tungod sa mapainubuson sini nga ginsuguran, ukon tungod kay ang mga ginakabig nga bantog sa panulok sang kalibutan wala nag-upod sa sini nga kawsa. Sa baylo, timbangon sang tanan sing maayo ang mga pangangkon sini. Ang kamatuoran may bili nga indi masukot, kon itandi sa sini ang mga opinyon lamang sang mga tawo daw wala sing pulos nga upa.

Notes

  1. 2 Timoteo 1:9 ↩
  2. David H. Montgomery, Ang Panguna nga mga Kamatuoran sang Kasaysayan sang Amerika, edisyon sang 1902, mga pahina 8, 9. ↩
  3. Hebreo 6:19. ↩
  4. 1 Tesalonica 2:19. ↩
  5. Mga Buhat 24:14, 15. ↩
  6. Mga Buhat 26:6-8. ↩
  7. Mga Buhat 28:20. ↩
  8. Tito 2:11-13. ↩
  9. 1 Pedro 1:3-7. ↩
  10. Isaias 45:18. ↩
  11. Salmo 115:16. ↩
  12. Manugwali 7:29. ↩
  13. Deuteronomio 32:8. ↩
  14. Mga Buhat 17:26-28. ↩
  15. Isaias 60:21. ↩
  16. Isaias 33:24. ↩
  17. Salmo 37:11. ↩
  18. 2 Pedro 1:16-19. ↩
  19. Mateo 16:28. ↩
  20. Lucas 9:27. ↩
  21. 1 Corinto 15:51, 52. ↩
  22. Juan 13:19 ↩
  23. Isaias 46:9, 10 ↩
  24. Isaias 48:3-7 ↩
  25. Bugna 22:10 ↩
  26. Bugna 1:3 ↩
  27. Deuteronomio 29:29 ↩
  28. Mateo 24:15 ↩
  29. Isaias 29:11-14 ↩
  30. 2 Pedro 1:20, 21 ↩
  31. Juan 16:13 ↩
  32. Salmo 119:105 ↩
  33. Hulubaton 4:18 ↩
  34. 1 Tesalonica 5:2; 2 Pedro 3:10 ↩
  35. 1 Tesalonica 5:4, 5 ↩
  36. Salmo 106:21, 22 ↩
  37. Salmo 103:2 ↩
  38. Kasaysayan sang Repormasyon, libro 2, kapitulo 1, parapo 1 ↩
  39. Deuteronomio 7:7 ↩
  40. Hebreo 11:25 ↩
  41. Mga Hukom 6:4, 5, 15 ↩
  42. Amos 7:2 ↩
  43. Mateo 8:20 ↩
  44. 1 Corinto 1:25-29 ↩
  45. Santiago 2:5 ↩
  46. Zacarias 4:10 ↩
  47. Kasaysayan sang Protestantismo ni Wylie, kapitulo 12, parapo 16, 17; Edisyon sang Cassel, p. 458 ↩
  48. Oseas 10:13 ↩
  49. Isaias 2:22 ↩

Note

Back