Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
14 / 31
14 / 31

Kapitulo 11 — Ti Mensahe ti Maikadua nga Anghel

John Norton Loughborough

GSAM 171.1“Ket sinurot ti sabali pay nga anghel, a kinunana: Natnag, natnag ti Babilonia, dayta dakkel a siudad, agsipud ta pinag-inumanna dagiti amin a nasion iti arak ti pungtot ti pannakiabigna.”1

GSAM 171.2“Idi napungtot ti apo ti balay, kinunana iti adipenna: Mapanka a dagus kadagiti kalkalsada ken babassit a dalan ti siudad, ket iyegmo ditoy dagiti napanglaw, dagiti lugpi, dagiti pilay, ken dagiti bulsek.”2

GSAM 171.3Babaen kadagiti ministrona, ginuyogoy ti Apo ti lubong babaen iti mensahe, “Dimtengen ti horas ti panangukomna,”—maysa a mensahe a mabalin koma a pinagkaykaysa dagiti amin a nagkunkuna nga ili na, no kayatda. Daytoy ti immuna a awis iti “pammadaya ti panagasawa”. Naipakaammo daytoy “kadagiti naawagan.”3 Idi naibaybay-a daytoy nga awis gapu kadagiti nadumaduma a pambar, naited ti maikadua nga awis, a maitunos iti mensahe ti maikadua nga anghel.4 Babaen iti daytoy nga awis, insina ti Apo ti maysa nga ili tapno mapan agingga iti panungpalan ti tiempo agraman iti dumakdakkel a lawag ti kinapudnona.

GSAM 171Ti Maikadua nga Awis iti Pammadaya ti Panagasawa

GSAM 171.4Ti maikadua a mensahe—dayta a sumarsaruno iti pukkaw maipapan iti horas ti panangukom—kunana, “Natnag, natnag ti Babilonia, dayta dakkel a siudad, agsipud ta pinag-inumanna dagiti amin a nasion iti arak ti pungtot ti pannakiabigna.” Ket ti maikadua nga awis iti pammadaya kunana, “Mapankayo a dagus kadagiti kalkalsada ken babassit a dalan ti siudad, ket iyegyo ditoy dagiti napanglaw, dagiti lugpi, dagiti pilay, ken dagiti bulsek.” Iti tunggal maysa kadagitoy a teksto ti nasantuan a kasuratan, ti nagkunkuna nga ili ti Apo ket nanaganan a “siudad.” Gapu kadagiti naglaban ken nariribuk a kredona, nanaganan ida a “Babilonia.” Babaen iti sabali pay a teksto maipapan kadagiti maudi nga aldaw, makitatayo a sakbay unay ti yaay ti Apo, maawagan ti ilina a rummuar iti “Babilonia”: “Natnag, natnag ti dakkel a Babilonia, ket nagbalin a pagtaengan dagiti demonio, ken pagnaedan ti tunggal narugit nga espiritu, ken pagkulongan ti tunggal narugit ken makagura a tumatayab.... Rummuarkayo manipud kenkuana, o ili ko, tapno saan kayong makipaset kadagiti basbasolna, ken saan yo a maawat dagiti peste na.”5

GSAM 172“Laglagipem No Kasano a Nangngegmo”

GSAM 172.1Iti mensahe iti iglesia ti Sardis, mabasatayo: “Laglagipem ngarud no kasano a inawatmo ken nangngegmo, ket salimetmetam dayta, ken agbabawika. No saan ka ngarud nga agpaliiw, umayak kenka a kas mannanakaw, ket saanka a makaammo no ania nga oras ti iyay ko kenka.”6 Kasla ti iglesia ti Sardis ket nairuar babaen iti Repormasyon, kalpasan ti nasipnget a panawen ti trabaho ni “Jezebel”—ti iglesia a nagapostasia. Imbaga iti iglesia ti Sardis a nabiagda a iglesia; ngem idi nangngegda ken tinukiadda ti doktrina maipapan iti yaay ti Apo, inkabilna ti bagina iti kasasaad a mabalin a mabigla iti dayta a pasamak a kas iti “mannanakaw iti rabii.” Isu met laeng, kas imbaga ni apostol Pablo iti 1 Tesalonica 5:1-5, ti kasasaad dagidiay nga agpukkaw, “Talna ken kinatalged,” inton asidegen ti yaay ti Apo. Dagidiay sumursurot iti lawag ti kinapudno ket nanagananda a “annak ti aldaw,” ket saan nga umay ti Apo kadakuada a kas iti mannanakaw.

GSAM 172.2Iti daytoy naipadto a pannakailadawan dagiti pito nga iglesia, makitatayo a ti pannakatnag ti iglesia ti Sardis ket dagus a sinaruno ti iglesia ti Filadelfia, wenno, kas ipasimudaag ti balikas, ti iglesia ti ayat a kas kadagiti kakabsat. Pudno unay, kasta dagiti 50,000 a mamati a, babaen iti mensahe ti maikadua nga anghel, nairuar manipud kadagiti amin a nadumaduma nga iglesia, ket napagkaykaysa iti maysa a singgalut ti ayat a kas kadagiti kakabsat, iti dakkel a kangrunaan a kinapudno ti asidegen a yaay ni Cristo.

GSAM 173Kasano a Naipakaammo ti Maikadua a Mensahe

GSAM 173.1Ti periodiko a The Midnight Cry iti Septiembre 12, 1844, ket addaan iti pannakailawlawag ni Elder J. V. Himes maipapan iti mensahe ti maikadua nga anghel, ken kadagiti pasamak a nangiturong iti pannakaipakaammo dayta. Ti suratna ket naipetsaan iti McConnelsville, Ohio, Agosto 29, 1844, ket kastoy ti kuna na:—

GSAM 173.2“Idi rinugianmi ti trabaho a kaduana ni Kabsat Miller idi 1840, nakapagsao isuna iti siyam a tawen. Iti dayta a tiempo, kasla isu laeng ti agmaymaysa. Ngem dagiti panagbannogna ket saan a nagsarday ken nabunga iti panangriing kadagiti nagkunkuna nga agpasakop iti relihion iti pudno a namnama ti ili ti Dios, ken iti kasapulan a panagsagana para iti yaay ti Apo; kasta met iti panangriing kadagiti amin a klase dagiti saan pay a napabaliwan, tapno mariknada ti napukaw a kasasaadda, ken ti pagrebbengan ti dagus a panagbabawi ken panagbalbaliw iti Dios, kas panagsagana a sumabat iti Nobio agraman iti talna inton iyayna. Dagita dagiti dakkel a panggep ti panagbannogna. Saan isuna a nangpadas a mangbalbaliw kadagiti tattao iti maysa a sekta wenno partido iti relihion.”

GSAM 173.3“Idi napnekmi iti kinapudno a asidegen ti yaay, ket inawatmi iti publiko ti doktrina, isu met laeng dagiti pammati ti adda kadakami, ket isu met laeng ti dalan a sinurotmi iti nagduduma a sekta, kadagidiay a lugar a, babaen iti providensia ti Dios, naawagankami a mangtrabaho. Imbagami kadagiti ministro ken iglesia a saan a paset ti trabaho mi ti mangburak kadakuada, wenno mangbingay ken mangriribok kadakuada: Adda kadakami ti maysa laeng a nalawag a panggep, ket dayta ket ipaay ti ‘pukkaw,’ ti pakdaar a ti panangukom ket ‘iti ruangan,’ ken allukoyen dagiti padami a tattao nga agsagana para iti pasamak.... Dagiti ministro ken kamkameng a nangaramat kadagiti panagbannogmi, ngem saan a sipupudno a nangawat iti doktrina, nakitada a masapul a sumurotda iti doktrina, ket ikaskasaba ken salimetmetanda, wenno iti krisis a sidadaan a sumrek kadakuada, marigatda kadagiti napigsa ken natibker a mamati. Isu a nangikeddengda a sumuppiat iti doktrina, ket nangikeddengda, babaen iti maysa a pagannurotan wenno sabali, a supilin ti banag. Daytoy ti nangikabil kadagiti kakabsat a lallaki ken babbai iti tengnga da iti nakaro a pannubok. Kaaduanna kadakuada ket ay-ayatenna dagiti iglesiana, ket saan a mapanunot ti panangibati. Ngem idi inuy-uyawda ida, pinarigatda ida, ken iti nadumaduma a wagas pinutedda kadakuada dagiti immuna a pribilehio ken ragsakda, ken idi pinagkedkedan kadakuada ti ‘taraon iti umiso a tiempo,’ ket ti kanta a sirena ti ‘talna ken kinatalged’ ket naibaga kadakuada manipud Aldaw a Panaginana agingga Aldaw a Panaginana, napardasda a napukaw ti pannakaitanedda iti partidoda, ket timmakderda iti kinadayag ti pigsa da, inikkatda ti sangol, ket intag-ayda ti pukkaw, ‘Rummuar kayo manipud kenkuana, o ili ko.’”

GSAM 174Iti Tengnga ti Nakaro a Pannubok

GSAM 174.1“Daytoy a kasasaad dagiti bambanag ket nangikabil kadakami iti nakaro a pannubok, (1) agsipud ta adda kami iti tungpal ti naipadto a tiempo mi, a namnamaenmi a pagtitiponen ti Apo dagiti amin nga ilina iti maysa; ken (2) kanayonmi nga insuro ti naiduma a doktrina; ket ita a nabaliwan dagiti pasamak, maibilang a saan a napudno ti aramidenmi no makikaykaysakami iti pukkaw a panagsina ken panangburak kadagiti iglesia a nangawat kadakami ken iti mensahe mi. Isu a nagduadua kami, ket intultuloymi ti panagaramid a kas iti immuna a saadmi, agingga a ti iglesia ken ti ministerio ket inyalana ti banag iti kasta unay a pannakapilitmi, iti buteng iti Dios, a mangala iti saad a mangsalaknib iti kinapudno ken kadagiti annak ti Dios a naparigat.”

GSAM 174Pagwadan dagiti Apostol para iti Dalanmi

GSAM 174.2“‘Ket simrek isuna iti sinagoga, ket nagsao a situtured iti tallo a bulan, a makisinnupiat ken mangpatalged maipapan kadagiti bambanag a maipanggep iti pagarian ti Dios. Ngem idi dagiti dadduma ket nagbalin a natangken, ket saan a namati, no di ket nagsao iti dakes maipapan iti dayta a dalan iti sanguanan ti umariwekwek, pimmanaw isuna kadakuada, ket insinana dagiti disipulo, a makisinnupiat iti inaldaw iti eskuela ni Tirano.’7 Saan pay laeng a napasamak agingga a ‘nagbalin a natangken dagiti dadduma’ ken ‘nagsao iti dakes maipapan iti dayta a dalan [ti yaay ti Apo] iti sanguanan ti umariwekwek,’ idi natignay dagiti kakabsatmi a rummuar ken sumina kadagiti iglesia. Saan da a kabaelan a tiisan daytoy a ‘panagsao iti dakes’ dagiti ‘nadangkes nga adipen,’ ken dagiti iglesia a mabalin a mangtultuloy iti dalan ti pannakaparigat ken ‘panagsao iti dakes’ kadagidiay nga agur-uray iti ‘nagasat a namnama,’ ket awan sabali a nagnaganda kadakuada no di ket dagiti babbai nga annak ni mistiko a Babilonia. Kasta ti impakaammuanda kadakuada, ket dimtengda iti wayawaya ti evangelio. Ket uray no saan a mapagkaykaysakami amin iti kaipapanan ti Babilonia, napagkaykaysakami iti dagus ken maudi a pannakaisina kadagiti amin a sumuppiat iti doktrina ti yaay ken pagarian ti Dios a asidegen. Pammatimi a daytoy ket banag ti biag ken patay. Patay ti agtalinaed a naikaykaysa kadagidiay a bagi a mangumsi wenno sumuppiat iti yaay ti Apo. Biag ti rummuar manipud iti amin a tradision ti tao, ket agtakder iti sao ti Dios, ken agur-uray iti inaldaw iti pannakaiparang ti Apo. Isu a kuna mi ita kadagiti amin a nairaman iti sangol ti pannakaadipen iti aniaman a wagas, “Rummuarkayo manipud iti tengnga da, ket sumina kayo, kuna ti Apo, ket saan yo a sagiden ti narugit a banag; ket awatenkayo, ket agbalinak a Ama kadakayo, ket agbalinkayo a annakko a lallaki ken babbai, kuna ti Apo a Mannakabalin-amin.”8”

GSAM 175Saan a Mailawlawag a Panagsuppiat

GSAM 175.1Kastoy ti panagsao ni William Miller maipapan iti riri a nagadda idi a tiempo iti nagbaetan dagiti iglesia ken dagiti Adventista:—

GSAM 175.2“Supiat unay iti nainsigudan a galad ken saan a mailawlawag a dagiti Cristiano nga iglesia ket ipapanawda daytoy a doktrina ken dagiti kamkamengda gapu iti daytoy nagasat a namnama. Ammok a kuna dagiti dadduma nga iglesia ti Baptista a saan da nga ipapanaw ida gapu iti pammatida, no di ket gapu iti pannakiranudda iti Santa Cena a kaduada dagiti mamati iti yaay. No saan ngarud a gapu iti pammatida iti umay a Mangisalakan, apay a maipapanawak kadagiti pulpito da, a saanak a pulos a nakiranud iti Santa Cena no di ket iti iglesia ti Baptista? Bula a pambar dayta. Ngem saan a mabalin a pambar dagiti Methodista ken Presbiteriano; ta mamati da iti pannakiranud dagiti kamkameng ti nagduduma nga iglesia iti Santa Cena. Apay ngarud nga ipapanawda? Nangngegko a naipapanaw ti dadduma gapu iti ‘panagkanta’ kadagiti kanta maipapan iti maikadua a yaay; dagiti sabali gapu iti kinabagtit, idi ti isuamin a kinabagtit a napaneknekan kontra kadakuada ket agur-urayda ken Cristo. O Dios, ‘pakawanem ida, ta saanda a ammo ti ar-aramidenda.’”

GSAM 176Ti Panangkitkita dagiti Iglesia a Kas Imbaga ni Storrs

GSAM 176.1Ni George Storrs ket nagsao iti panangkitkita dagiti iglesia kadagiti Adventista, iti kastoy a wagas:—

GSAM 176.2“Siasino kadakuada, iti daytoy a kanito, ti saan nga agkuna, ‘Agsiddatak a kas reyna’? Ket siasino kadakuada ti saan a pagragragsaken ti bagina iti kapanunotan a iti maysa nga aldaw maabakda ti lubong, ket mapasakup iti pammatida? Siasino kadakuada ti mangpalubos iti maysa a kararua a sitatalna nga agtalinaed iti tengnga da, a silalawag ken situtured nga ipudnona ti pammatina iti yaay a sidadaan iti ruangan? Saan kadi a dagitoy ti kondisyon tapno agtalinaed iti tengnga da a saan a mariribok, a ‘liklikanyo a naan-anay’ ti pampubliko a pannakaiparang ti pammati iti yaay ti Apo ita a tawen, uray pay no ania ti pammati yo iti banag, ken uray no kasano a napateg iti panunot yo ti panagpukkaw, ‘Butenganyo ti Dios, ket itedyo kenkuana ti dayag, ta dimtengen ti horas ti panangukomna’?”

GSAM 176Pammaneknek ni Mansfield

GSAM 176.3Ni L. D. Mansfield, a nagsurat manipud Oneida, N.Y., idi Marso 21, 1844, ket kastoy ti pammaneknekna:—

GSAM 176.4“Ti Dios ket agtartarawidwid iti panunot dagiti ay-ayatenna nga annak nga agur-uray iti Apo manipud langit, ket idaldalanna ida saan laeng a mangngeg iti anghel a ‘addaan iti agnanayon nga evangelio a maikasaba, a kunana, Dimtengen ti horas ti panangukomna,’ no di ket agtulnog iti sumaruno a bilin, ‘Rummuar kayo manipud kenkuana, o ili ko!’ Mas napnekak ita ngem idi napalabas a tiempo, a dagiti organisasion ti relihion iti agdama a aldaw ket mangbukel iti saan a bassit a paset ti dayta a Babilonia a maipuruak a sipipigsa, ket saanen a pulos a masarakan.... Kasla kaniak, nupay kasta, a iti dadduma kadagiti organisasion, ti pannakipada iti bassit a sara ket nakaskasdaaw unay. Adda dadduma nga ulidan a mangilawlawag iti banag.”

GSAM 176Ti Nalawag a Espiritu ti Umariwekwek

GSAM 176.5“Adda maysa a kabsat a nangtrabaho a nabunga unay iti daytoy a rehion, iti panangipakaammo iti yaay ti Apo, ket nangaramid iti tipon a panangisuro iti maysa a lugar iti naituding a tiempo. Inurnos ti Apo a 16 a milya ti kaadayona manipud iti lugar ti tipon, ngem adda idi maysa a _____ a ministro, a mangulo iti umariwekwek, agraman iti alkitran ken dutdot, tapno ipakatda kadagita iti dayta adipen ti Kangatoan a Dios. Daytoy met laeng a ministro ket nangrugi iti nabayag a tipon di nagbayag, ngem amin ket nalamiis ken nagyelo a kas iti dakkel a yelo iti Amianan—awan ti kararua a nariing wenno nabaliwan. Iti ud-udina, kinuna ti ministro a mamati isuna a ‘masapul a sumrek iti tugaw dagiti agdanag.’”

GSAM 177.1“Ti mangidalan iti klase iti daytoy a baryo ket kinunana iti klasena, nanipud idi nangrugikami nga agtipon ditoy, a no adda aniaman a tao a sumrek iti balayna ket kuna na a mamati a umay ni Cristo ita a tawen, ipapanawna isuna iti ruangan.”

GSAM 177Pagrebbengan kadagiti Iglesia

GSAM 177.2Iti daytoy a punto, iparangarangmi ti pammaneknek manipud iti maysa a pakaammo a naipatulod iti kumperensia dagiti mamati iti yaay a nagtitipon iti Boston, Mass., idi Mayo 31, 1844, ken pirmado ni Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, ken J. V. Himes. Kinunada:

GSAM 177.3“Maipapan iti rebbengmi kadagiti iglesia, mabalin met a mangibagami iti maysa a sao. Ti peggad ditoy, kas iti kaaduan a dadduma a kasasaad, kasla adda kadakami iti dua a pagpatinggaan. Ti umuna a langa ti peggad ket ti panangipalubos iti turay ti iglesia a pakikaduami a mangipataud iti pannakaulimek kadakami iti kasta a banag ti rebbeng. Awan duadua mi a rinibu ti nangipan kadagiti bagida iti pannakaocom iti sangoanan ti Dios gapu iti panagtulnogda kadagiti saan a naibatay iti Kasuratan a kalikagum dagiti iglesiada iti daytoy a banag; ket no napudno ken napingetda koma, itan ket ad-adda koma a natalged ti kasasaadda ken ad-adda a makatulong, uray no masapulda met a lumasat iti panagsagaba.

GSAM 177.4“Ti maikadua a langa ti peggad ket ti panagpaabak iti espiritu ti panagibales kadagiti iglesia gapu iti kinaawan hustisiana a impakitada kadakami, ken ti panangaramid iti gubat a saan a mamili a maibusor kadagiti amin a kasta nga organisasion. Maipapan iti rebbengan dagiti Adventista iti pannakikadua kadagiti iglesiada, no kiddawen kadakami a mangted iti pagannurotan, awan kami ti mabalin a mangted iti bilin a maipakat iti amin a kasasaad. Masapul nga agtignayda iti buteng iti Dios, kas idawdawat dagiti pasamak ti banag.

GSAM 178.1“Nupay kasta, masapul a napinget tayo iti panangaramid iti rebbengtayo, iti panagsaksi iti kinapudno iti amin a umiso ken maitutop a gundaway. Ket no babaen iti panangaramid iti daytoy ket mapagpungtot dagiti iglesia kadakami, ken pangtaanda kami iti pannakaikkat malaksid no agulimek kami (nupay no makita tayo a nasaysayaat a maisina a sitatalna ti pannakikadua tayo iti iglesia, mabalin a dayta ti nasaysayaat a dalan), aramiden tayo ti rebbengtayo; ket inton maikkat kami, aganus tayo iti pannakidadanes, ken siaanamong tayo, a kadua ti Aputayo, a ‘rumuar iti ruar ti ruangan, nga aw-awitentayo ti pannakaumsina.’”

GSAM 178.2Manipud kadagitoy a naadaw a sasao maipapan iti aramid dagiti iglesia kadagiti mangited iti mensahe ti maikadua nga anghel, nalaka a makita no kasano a kas umuna a bunga ti panangited iti maikadua a ayab iti “piging,” dagidiay napagtitipon iti maymaysa a naespirituan nga arban ket naawagan a “nabaldado,” “pilay,” ken “bulsek,” a napigsa a mangipasimudaag iti dakes a panangtrato a naawatda gapu iti “panangpukpok” dagiti “kakaduada nga adipen,” a nakaisinada kadakuada.

GSAM 178Napili a Naisina a Umili a Mangawat kadagiti Baro a Kinapudno

GSAM 178.3Nalawag a mailasin ti panggep ti Apo iti panangparuarna iti naisangsangayan nga umili babaen iti pannakaipakaammo ti mensahe ti maikadua nga anghel—ti maikadua nga ayab iti “piging”—ken ti “panagpukkaw iti tengnga ti rabii.” Dagiti napateg a kinapudno para kadagiti maudi nga aldaw ket masapul a sapulen ken maipakaammo—maysa a trabaho a saan a maaramid iti iglesia a nakagapos kadagiti kredona, kas met laeng a ti panangipakaammo iti evangelio iti lubong ket saan a maaramid ti iglesia apostolica bayat a pagtalinaedenna ti pannakikadua kadagiti sekta dagiti Judio. Ti Dios ti nangayab iti pannakaisina sadiay,9 ken nangayab met iti pannakaisina dagiti mamati iti Maikadua a Yaay kadagidiay mangsapul a mangtengngel kadakuada iti uneg ti sirkulo dagiti kredoda.

GSAM 179Dagiti “Innem a Sermon” ni Storrs

GSAM 179.1Di nagbayag kalpasan daytoy a pannakaisina, mapaliiwmi a dimteng ti lawag kadagiti grupo dagiti Adventista maipapan iti masakbayan a pannakadusa, a kas naiparang iti babassit a libro nga “Innem a Sermon” ni George Storrs. Ti panangisuro dayta ket ti tao, babaen iti kasasaadna, ket mortal; dagiti natay ket awanan iti pannakaammo iti nagbaetan ti patay ken panagungar; ti maudi a pannakadusa dagiti nadangkes ket naan-anay a pannakapukaw; ken ti kinaawan patay ket sagut ti Dios, a maawat laeng babaen iti pammati iti Apo Jesu-Cristo.

GSAM 179.2Rinibu kadagiti Adventista ti nangawat iti daytoy a doktrina maipapan iti kasasaad ti tao, ngem saan nga amin. Ti panangilaksid iti dayta ket saan a nangpataud iti pannakariribok kadakuada, ta naibilang dayta a banag ti pammati laeng, ken saan a pagsukatan ti kinamoral; isu a saan a naputol ti nagmaymaysa a panagtrabaho a mangballaag iti lubong iti asideg a yaay ni Cristo. Nupay kasta, pinataudna ti pannakapungtot dagiti iglesia kadakuada.

GSAM 179Saan a Nakabael a Mangsupiat iti “Innem a Sermon”

GSAM 179.3Ti ministro Metodista iti ili a pagnaedak, a nakikadua idi iti panangikasaba iti doktrina ti yaay idi 1843, ket nakaawat iti “Innem a Sermon,” binasana, ken inaminna kadagiti kameng ti iglesiana a saan na a kabaelan a supiaten ti doktrina; ngem idi nakita na a dagiti adu kadagiti kameng ti iglesiana ket umawat iti dayta, pinagbagaanna dagiti sabali a saan a basaen ti libro, ta “mamati da iti doktrina no basaenda dayta.” Iti bulan ti Setiembre, 1844, kalpasan a nagsubli daytoy a ministro manipud iti tinawen a kumperensia, timmakder iti pulpito-na ken impakaammona iti publiko a tinalikodna ti doktrina ti yaay, ken sipapakumbaba a kiniddawna ti pammakawan ti iglesia gapu iti panangawisna kadagiti mangaskasaba a mapan agsao iti balay.

GSAM 179Naukom gapu iti Heresiya

GSAM 179.4Di nagbayag, kalpasan daytoy nga aramid ti ministro, adda panagpadas a mangtaming kadagiti mamati iti yaay gapu iti heresiya; ngem gapu ta napalubosanda a mangpambusa kadagiti kasoda manipud iti Biblia, awan ti balligi ti iglesia. Sumagmamano ti naikkat iti daytoy nga iglesia gapu ta ti dalanda ket saan a maitunos iti disiplina, ken adu pay ti pimmanaw gapu iti pannakaikkat dagiti kameng a ti pammatida ket saan a mapaneknekan a maibusor kadagiti Kasuratan. Iti kasta, ti doktrina ti yaay ket naikkat iti agnanayon iti iglesia a pakasarakan idi dagiti ginasgasut iti Mangisalakan ken naparagsakda iti Dios.

GSAM 180.1Ti naaramid iti ili a nagtaudak ket naaramid met iti ginasgasut a sabali nga iglesia iti intero a pagilian. Dagidiay kasta a tinaming dagiti dati a kakabsatda ket nakasarak iti dakkel a liwliwa kadagiti sasao ni profeta Isaias: “Denggenyo ti sao ni Jehova, dakayo a agbuteng iti saona: Dagiti kakabsatyo a guraenda kayo, a nangiruar kadakayo gapu iti naganko, kinunada, ‘Maidaydayaw koma ni Jehova’; ngem agparang isuna iti rag-o yo, ket mapabain da.”10

GSAM 180Naiparangarang ti Pungtot dagiti Nadangkes

GSAM 180.2Bayat nga umasideg ti aldaw a pagur-urayan iti Apo, ad-adda a nagaget dagiti mamati iti trabahoda, ken ad-adda a napinget ti pungtot ken pananguyaw dagiti nadangkes, kas makita iti sumaruno a sasao ti editor ti pagiwarnak a Midnight Cry idi Oktubre 31, 1844:

GSAM 180.3“Ti epekto a pinataud daytoy a panaggunay kadagiti nadangkes ket nakatulong met unay a mangpapigsa kadakami iti pammatimi a ti Dios ket adda iti dayta. Idi nagtitipon dagiti annak ti Dios tapno agruknoy ken ipababa dagiti bagida iti sangoananna, ken agsagana para iti panagparangna, kas maitutop nga aramiden ti maysa a grupo dagiti managbasol a maisalakan laeng babaen iti parabur, impakita dagiti nadangkes ti naindaklan a kinadakes. Idi awan ti impakaammomi a panagtitiponmi malaksid iti bukodmi a papel, ken awan ti inayabami iti publiko iti dayta, simrek a sangabunggoy dagiti annak ni Belial kadagita, ken nangpataud iti adu a riribok. Iti rabii ti Sabado, idi maikasangapulo ket dua daytoy a bulan [Oktubre 12, 1844], awan ti panagtitiponmi iti tabernakulo, tapno ti tagalinis ket maaddaan iti gundaway a mangdalus iti balay para iti Aldaw a Panaginana [Domingo]. Ngem pinilit dagiti umariwaw a sinerrek ti balay, ken uray dayta a gundaway ket linaksidanda. Nupay kasta, ti alkalde, a saan a naayaban, ket dagus a nakibiang ken pinapanawna ida.”

GSAM 181.1“Kadagiti panagtitiponmi iti Aldaw a Panaginana a simmaruno, kalpasan a napno ti tabernakulo, ti napuskol a bunggoy ket nangpunno iti dalan iti sangoanan ti gusali; adu kadakuada ti napungtot ta adda mamati iti yaay ti Apo. Iti rabii, gapu iti riribuk ti umili, awan ti naaramid a panagtitipon; nupay kasta, napno ti dalan iti umariwaw iti nasapa pay nga oras; ngem ti dagus a pannakibiang ti alkalde ken dagiti epektibo a polisna ket pinawilanda dagiti tattao iti dalan, kalpasan a nangipan iti sumagmamano iti balay ti bantay. Maipada laeng ti aramid dagiti umariwaw iti nanglikmut iti ruangan ni Lot iti rabii sakbay ti pannakadadael ti Sodoma.... Daytoy a panaggunayda ket kasta kapardas, agsasabay, ken nalawa, isu a ti pannakaiparangarangna iti umuna nga aldaw ti maikapito a bulan dagiti Judio ket nangpapigsa kadakami iti kapanunotmi a daytoy ket isu koma ti bulan.”

GSAM 181Dagiti Managuy-uyaw Nagsuot iti Kawes ti Panagpangato

GSAM 181.2Idi Oktubre 22, 1844, iti aldaw a nagpatingga dagiti 2300 nga aldaw, idiay Paris, Maine, bayat a nagtitipon dagiti mamati iti balay ti panagdayaw, a naimpusuan a nagkararag iti Dios iti namnama a dumteng ti Apo iti dayta nga aldaw, nagtitipon dagiti managuy-uyaw iti aglawlaw ti balay, agkankanta iti pananguyaw. Dua kadagitoy a managaramid iti kinadakes ti nagsuot iti atiddog a puraw a kawes, immuli iti bubong ti balay, nagkanta, ken nanguyaw kadagidiay adda iti balay a nagkararag ken nagur-uray iti yaay ti Apo.

GSAM 181.3Nalabit a manipud iti daytoy a pasamak nagtaud dagiti ulbod a naipakaammo maipapan kadagiti Adventista a nagsuot iti kawes ti panagpangato; ta uray pay no dagiti pagiwarnak dagiti Adventista ket nangipaay iti sagut agingga iti $500 para iti maysa a napudno a pasamak a nagsuot ti maysa nga Adventista iti kawes ti panagpangato idi 1844, ken naguray iti yaay ti Apo, awan pay laeng ti naparang a kasasaad.

GSAM 182Sirmata ni Hazen Foss, 1844

GSAM 182.1Iti aglawlaw daytoy a tiempo, adda idi agnanaed idiay Poland, Maine, ti maysa a baro a lalaki a nagananna ni Hazen Foss, a sipipinget a mamati a dumteng ti Apo iti maikasangapulo nga aldaw ti maikapito a bulan. Isu ket napintas ti langana, naalumamay ti panagsaona, ken adu ti edukasionna. Sumagmamano a lawas sakbay a nagpatingga ti “panagpukkaw iti tengnga ti rabii,” dimteng ti Apo ken nangted kenkuana iti sirmata, a pakitana ti panagpagna dagiti tattao ti yaay a mapan iti ciudad ti Dios, agraman dagiti peggadda. Adda dagiti mensahe ti ballaag a naited kenkuana, nga isu ti mangyeg kadakuada, ken nakitana met dagiti suot ken pannakadangran a sumaruno no matalek a ibagana ti naipakita kenkuana. Kas ken Foy, naipakita kenkuana dagiti tallo a tukad a pag-aramatan dagiti tattao ti Dios tapno sumrekda a naan-anay iti dalan a mapan iti nasantuan a ciudad. Gapu ta sipipinget a mamati iti yaay ti Apo “iti sumagmamano pay nga aldaw” (kas kantaenda idi), ti paset ti sirmata maipapan kadagiti tallo a tukad iti dalan ket saan na a maawatan; ket gapu ta nakapalangguad ti espirituna, nagkedked iti kruz, ken saan nga imbaga dayta. Naulit iti maikadua a gundaway ti sirmata, ken naibaga kenkuana pay a no agkedked pay laeng nga ibagana ti naipakita kenkuana, ti pasan ket maikkat kenkuana, ket maited iti maysa kadagiti kakapsutan kadagiti annak ti Apo, iti maysa a sipupudno a mangibaga iti ipalgak ti Dios. Nagkedked manen. Kalpasanna, naited ti maikatlo a sirmata, ken naibaga kenkuana a napalubosan isuna, ket ti pasan ket naipabaklay iti maysa a kakapsutan kadagiti nakapsut, nga isu ti mangaramid iti pagayatan ti Apo.

GSAM 182Saan a Naibaga ni Foss ti Sirmatana

GSAM 182.2Nagsiddaaw unay daytoy a baro a lalaki, ket inkeddengna nga ibagana ti naipakita kenkuana, isu a nangipakaammo iti panagtitipon a pangibagaanna. Nagpupulong dagiti tattao tapno makakita ken makangngeg. Siaannad nga imbaga ti kapadasanna, no kasano a nagkedked idi a mangibaga iti naipakita ti Apo ken no ania ti mapasamak gapu iti panagkedkedna. “Ita,” kinunana, “ibagak ti sirmata.” Ngem sayang! naladawen: timmakder iti sangoanan dagiti tattao a kasla rebulto a naulimek, ket iti ud-udina kinunana iti nauneg unay a tuok, “Saan ko a malagip uray maysa a sao ti sirmata.” Pinisilna dagiti imana iti ladingit, a kunana, “Natungpal ti sao ti Dios. Inikkatna kaniak ti sirmata,” ken iti dakkel a pannakariribok ti isipna kinunana, “Napukaw a taoak.” Manipud idi, napukaw ti namnamana ken Cristo, ket napan iti kasasaad ti pannakawalang namnama. Saanen a nakikadua iti aniaman a panagtitipon dagiti Adventista, ken awanen ti personal a interesna iti relihion. Ti kababalinna iti adu a wagas, no kuma bassit ti ibagami, ket kasla ti maysa a naikkat iti naalumamay a impluwensia ti Espiritu ti Apo, kasla ti maysa a “naibati iti bukodna a dalan, tapno mapno iti bukodna nga aramid.” Iti daytoy a kasasaad ti isipna, natay idi 1893.

GSAM 183Sirmata ni Foss a Naibaga ti Sabali

GSAM 183.1Agarup tallo a bulan kalpasan ti pannakapaayna a manglagip iti sirmatana, nangngegna manipud iti asideg a kuarto ti sirmata a naibaga ti sabali. Naaramid ti panagtitipon iti maysa a balay a yanna idi. Inawisda isuna a sumrek iti panagtitipon, ngem nagkedked. Kinunana a ti sirmata ket kapada unay ti naipakita kenkuana a kasla dua a tao a mangibaga iti maymaysa a banag. Ket iti kasta, naammoan ti nakitana ngem saan a nalagip idi padasenna nga ibaga. Idi nakitana kalpasanna ti tao, kinunana, “Dayta ti kasangkapan a pinabaklayan ti Apo iti pasan.”

GSAM 183Ti Napait a Pannakapukaw ti Namnama

GSAM 183.2Dimteng iti ud-udina ti maikasangapulo nga aldaw ti maikapito a bulan iti tiempo dagiti Judio (Oktubre 22, 1844). Nasarakanna dagiti rinibu ken rinibu a mangur-uray iti dayta a punto para iti pannakatungpal dagiti namnamada. Awan ti insaganada a naidagaan iti labes dayta a petsa. Uray ti kapanunot a “no saan a dumteng” ket saanda man la a pinanunot; no di ket inurnosda dagiti naidagaan a banagda a kas iti panangurayda a pagpatingga dayta nga aldaw ti panawen ti naidagaan a biagda. Nagballaagda ken nangibaga kadagiti nadangkes a tumaray iti pungtot a sumaruno, ket adu kadagitoy ti nagbuteng a nalabit a pudno ti mensahe. Binalakadanda ken nakikararagda kadagiti kakabagianda, ken nagpakadada kadagidiay saan a nangited kadagiti pusoda iti Dios. Iti kinaagpayso, nagpakada da iti amin a banag a naidagaan agraman ti amin a kinasolemne ti maysa a mangibilang iti bagina a sumango iti Okom ti intero a daga. Isu a, iti kasla awan angesna a panagbuteng, nagtitiponda kadagiti lugar ti panagdayawda, a mangur-uray iti tunggal kanito a mangngeg iti “timek ti arkanghel ken ti trumpeta ti Dios,” ken makakita iti langit a sumsumged iti dayag ti umay a Arida.

GSAM 184.1Nabayag a limmabas dagiti oras, ket idi iti ud-udina limmubong ti init iti laud, napatingga ti maikasangapulo nga aldaw ti maikapito a bulan dagiti Judio. Inyaplag manen ti sipnget ti rabii ti nasipnget a kalubna iti lubong; ngem iti dayta a sipnget dimteng ti napait a ladingit iti puspusot dagiti mamati iti yaay, a ti kapadana ket masarakan iti ladingit dagiti disipulo ti Aputayo, bayat a solemne nga agturongda iti pagtaenganda iti rabii kalpasan ti pannakailansa ken pannakaitanem ti maysa nga idi bassit pay laeng ti napalabas ket inkuyogda a simrek iti Jerusalem a sipaparagsak kas Arida.

Notes

  1. Apocalipsis 14:8. ↩
  2. Lucas 14:21. ↩
  3. Lucas 14:17. ↩
  4. Lucas 14:21; Apocalipsis 14:8. ↩
  5. Apocalipsis 18:2-4. ↩
  6. Apocalipsis 3:3. Para iti naan-anay a pannakailawlawag dagiti pito nga iglesia, kitaen ti Panunot maipapan ken Daniel ken ti Apocalipsis. ↩
  7. Aramid 19:8, 9. ↩
  8. 2 Corinto 6:17, 18. ↩
  9. Aramid 13:46. ↩
  10. Isaias 66:5. ↩

Note

Back