Pakauna iti Edisyon 1992
GSAM -[Pakaammo ti Mangipablaak ti CD-ROM: Gapu ta ti edisyon ti 1992 ket nangiraman iti saan pay a naipablaak a materyal ni Loughborough (kas Apendise A), maitutop a mairaman daytoy a kaudian a materyal ti likudan ken ti pakasaritaan ken panagmatmat a mainaig iti dayta.]
GSAM 5Biograpiko a Sketsa
GSAM 5.1Ni John Norton Loughborough ket nakasaksi iti pannakabangon ti iglesia dagiti Adventista ti Maikapito nga Aldaw. Ti ababa a pannakailawlawag iti bukodna a sasao maipapan iti biag ken ministeriona (naala manipud iti Apendise A) ket mangted iti likudan iti daytoy baro nga edisyon ti librona.
GSAM 5.2Nayanakak idiay Victor, Ontario County, N.Y., idi Enero 26, 1832. Daytoy a baryo nga addaan iti dua gasut wenno ad-adu pay a residente ket napalawlawan iti nasayaat a pannakabangon ti komunidad dagiti agtaltalon iti adu a milya. Adda dayta iti daan a ruta ti karwahe a mangiyeg iti surat manipud Albany agingga Buffalo. Daytoy a baryo ti lugar a timmabunoak iti Eskuela ti Domingo ken iti publiko a panagdaydayaw agingga iti primavera ti 1848, idi nagbalin a sentroko ti ciudad ti Rochester, N.Y. Agpadpada a ministro iti lokal nga iglesia Methodist ti ama ken apok, ngem isu a nagbiagda iti bukodda a panagtrabaho....
GSAM 5.3... Iti maudi a lawas ti Disiembre 1843, nangngegko ti immuna a sermonko maipapan iti panangaskasaba ti Yaay. Naggapu dayta iti Kabsat James Barry, maipapan iti topiko, “Dimtengen ti Oras ti Panangukomna.” Ti napigsa a pannakabalin ti Dios ket impasdekna iti pusok ti kinapudno nga impakaammona. Kasla agtaktakderkami iti sango ti tugaw ti panangukom ti Dios. Babaen iti pamagbaga ti pastor a simmaruno, kadua ti adu a sabali, immasidegak iti sango tapno maikararagankami. Ket idiay nangrugi ti immuna a panagregta ko a mangikararag ken mangsapul iti Dios....
GSAM 5.4Iti tiempo ti lam-ek ti 1852, sakbay a nangrugiak nga ikaskasabaan ti mensahe ti maikatlo nga anghel, idi adadalak pay no ikaskasabak kadi dayta a mensahe, wenno sostienak ti bagik ken ni baketko babaen iti panagtrabaho dagiti imak, naited ken Kabsat White ti maysa a sirmata iti mitingmi idiay Rochester iti maysa nga Aldaw a Panaginana, ken naited ti direkta a pammaneknek para kaniak a saanakon a bumayag, no di ket rumbeng a mapanak ken ikaskasabak ti mensahe, ket silulukatan ti Apo ti dalan tapno masuportaranak....
GSAM 6.1Idi naan-anayakon a simrek iti trabaho, kadagidiay immuna a tiempo, adda nagparang a banag a misterio kaniak. Daytoy dayta—iti tunggal napateg a miting kadagiti nadumaduma nga estado a tinabunuan dagiti Kabsat White, ayabandak a makikuyog kadakuada. Kunak iti bagik, “Apay a saan da nga ayaban dagitoy a ministro imbes kaniak a kanayon?”
GSAM 6.2Ket pay, idi dimteng dagita a tallo a panagrebelde manipud 1853 agingga 1865, idi nangrugi da iti tallo a nadumaduma a pagiwarnak, maysa para iti tunggal panagbuyok, apay a addaak idiay ken nakitak ti pannakarugi ti tunggal panagrebelde? Ket pay, apay a addaak a nakasaksi ken Kabsat White iti nalawag a sirmatana iti nasurok uppat a pulo a daras, nakitak a sinukisok dagiti doktor, nangngegko nga impadtona dagiti mapasamak—dagiti banag a kasla saan a mabalin kadagiti nangngeg iti padto, ngem napnuno a natungpal? Ibaga ko iti amin a kinapudno, dagitoy a gundaway ket saan nga okasion ti pannakapangato kaniak, no di ket misterio. Kunak iti bagik, “Apay a kasta amin dagitoy?”
GSAM 6.3... Idi 1890, dinawat ti Sapasap a Kumperensia kaniak a mangtrabaho iti daya ti Rocky Mountains. Kalpasanna dimteng daytoy a pammaneknek, a naisurat ken Elder O. A. Olsen, a nakaited met kaniak ti maysa a kopia: “Ibagak a palubosan ni Elder Loughborough a mangaramid iti trabaho a masapul a maaramid kadagiti iglesia. Kayat ti Apo a madngeg ti timekna a kas iti ni Juan, a mangibaga kadagiti banag a napadasanna iti pannakabangon ken panagdur-as ti mensahe ti maikatlo nga anghel. Bay-an a tumakder ni Elder Loughborough iti umiso a pasetna, kas ken Caleb a sumango iti sango, a mangted iti natibker a pammaneknek iti sango ti saan a panamati, panagduadua ken kinaskeptiko, ‘naan-anay ti kabaelantayo a sumang-at ken tagikuaentayo ti nasayaat a daga.’ Saanyo a singkedan ni Elder Loughborough iti aniaman a suli. Saanyo nga ibeddeng iti maysa laeng a kumperensia. Bay-anyo nga mapan ditoy ken idiay, ken iti sadinoman, a mangibaga iti nakitana, naammoanna ken naiggamanna iti pannakabangon ti mensahe ti maikatlo nga anghel.”
GSAM 6.4(Kitaen ti Apendise B para kadagiti kangrunaan a petsa iti biag ni Loughborough.)
GSAM 7Maysa a Naipangruna a Ayab a Mangipaakar iti Libro ni Loughborough
GSAM 7.1Iti panagbalbaliw ti siglo, kalpasan a naisurat ni Kabsat Loughborough ti Pannakabangon ken Panagdur-as ti Mensahe ti Maikatlo nga Anghel a nagbalin a nangyun-una iti Dakkel a Panaggunay ti Maikadua a Yaay, insurat ni Ellen White dagitoy a sasao:
GSAM 7.2Mariknak iti nauneg ti kasasaadtayo ita. Masapul nga aramidentayo ita ti trabaho a nabayag koma a naaramid. Aramidentayo ti inturong ti Apo ken Moses a naaramid, idi dagiti annak ti Israel, kalpasan a linabasan ti let-ang, ket nagkampoda iti beddeng ti Jordan. Naibilin ken Moses a lagipen manen kadakuada ti amin a pannakilangen ti Apo kadakuada iti panagdaliasatda iti let-ang. Ti rekord daytoy a pananglagip manen ket masarakan iti libro ti Deuteronomio.
GSAM 7.3Ti rekord ti kapadasan a nalasatan dagiti tattao ti Dios iti immuna a pakasaritaan ti trabahotayo ket masapul a maipablaak manen. Adu kadagidiay simrek kalpasanna iti kinapudno ti ignorante iti wagas a panagtrabaho ti Apo. Ti kapadasan ni William Miller ken dagiti kakadduana, ni Captain Joseph Bates, ken dagiti sabali a nangrugi iti mensahe ti Yaay, ket masapul a kanayon a maiparang iti sango dagiti tattaotayo. Masapul a maitedan ti libro ni Elder Loughborough iti umiso a pannakaasikaso. Masapul a makita dagiti pangulo a tattao no ania ti maaramid para iti pannakaiwaras daytoy a libro.
GSAM 7.4Masapul nga adalentayo a masarakan ti kasayaatan a wagas a panangrugi iti panangrepaso kadagiti kapadasantayo manipud iti rugi ti trabahotayo, idi immadaykami kadagiti iglesia, ken immabante a tukad-tukad iti lawag nga inted ti Dios kadakami. Idi ket inkeddengmi a ti Biblia, ken ti Biblia laeng, ti agbalin a mangidalan kadatayo; ket saantayo a pulos a sumina iti daytoy a takder. Naikkan kami iti nakaskasdaaw a pannakaiparang ti pannakabalin ti Dios. Naaramid dagiti milagro. Manen ken manen, idi naiyeg kami kadagiti narigat a lugar, naiparang ti pannakabalin ti Dios para iti tulongmi.— Surat 105, 1903 (CWE145) (naipaganetget).
GSAM 7Apay a Maipablaak Manen?
GSAM 7.5Iti lawag dagiti napalabas a pammaneknek, utobentayo dagiti rason no apay a naibilin ken Kabsat Loughborough a mangisalaysay iti pakasaritaantayo, ken no apay a nadanonmi ti pannakaidalan a mangisubli iti salaysayna iti aktibo a pannakaiwaras.
GSAM 8—Ayab a Manglagip
GSAM 8.1Iti ngato ti amin, ti panangrepaso kadagiti pasamak iti pakasaritaan ket mangted kadatayo iti gundaway a suruten ti ima ti Dios nga agtrabaho, a makita dagiti pammaneknek ti naayat a panangaywanna. Daytoy ket mangpabileg iti pammati, ken isurona kadatayo dagiti adal ti napalabas, nasayaat man wenno dakes. Repasuenna dagiti batayan ti Kasuratan ti iglesiatayo, ken iparangarangna ti espiritu ti sakripisio dagiti nangrugi iti trabaho tayo. Ipalagipna dagiti naespirituan a ramut tayo. Kas iti inbaga ni Kabsat Loughborough iti panid 33, “No naimbag para iti Israel ti manglagip iti panangidalan ti Apo kadakuada, saan kadi a naimbag met para kadatayo? Iti ragsak ti sumasalmo agsao manen, ‘Bendisionam ti Apo, O kararuak, ket dimo liplipatan ti amin a paraburna.’”
GSAM 8—Maysa a Naisangsangayan a Tiempo iti Pakasaritaan
GSAM 8.2Dagiti tawen ti pannakabangon ti trabaho dagiti Adventista ti Maikapito nga Aldaw ket maysa kadagiti naisangsangayan a tiempo iti pakasaritaan. Saan a bumaba iti tallo a pagilasinan ti kasta a tiempo ti umay iti panunotko.
GSAM 8.3(1) No maysa a dakkel a padto ti matungpal. Kadawyan a ti kasta a pasamak ket saan a nalawlawa wenno naan-anay a maawat iti dayta a tiempo. Isu a napateg ken makatulong unay ti panangtaliaw iti napalabas tapno maawatan dagiti sakup ti padto—dagiti mensahe a pinanggep ti Apo kas agdama a kinapudno para iti dayta a panawen iti pakasaritaan ti daga.
GSAM 8.4(2) No dagiti pundasion ket maipatakder para iti naisangsangayan a trabaho a planon ti Apo nga aramiden. Iti pannakaawat kadagiti kasta a tiempo, napateg unay ti makita ti wagas a pannakaisaad dagiti poste, dagiti ebidensia manipud iti Kasuratan ken dagiti pasamak ti providensia a tukad-tukad a nangiturong kadagiti “nangrugi,” dagiti mangbangon a naayaban para iti kasta a tiempo, iti nainggana ken nainsiriban a pannakakombinsir maipapan iti mensahe ken misyon a naitalek kadakuada ti Dios.
GSAM 8.5(3) No mapasamak dagiti dakkel a panagbaliw iti anti-tipikal, pudno a serbisyo ti santuario. Gapu ta ti dalan ti Dios “adda iti santuario” (Salmo 77:13), kritikal a maawatan ken suruten babaen iti pammati no ania ti araramiden ti Dios tapno asikasuanna ti problema ti basol. Naisangsangayan ti tulong ti panangipada iti napalabas a dakkel a panagbaliw ken iti napasamak iti panagriing ti Yaay. Kayat ti Apo a panunutentayo ti napasamak idi nagbaliw manipud iti paraangan iti nasantoan a lugar (manipud Calvario agingga iti Panagpangato), ken no kasano a dagiti nadiosan a tattao iti dayta a tiempo ket immuna a saan a naawatanda ti napasamak, ket gapu iti dayta napadasanda ti nakaro a pannakapukaw ti namnama, ngem iti ud-udina nakita da ti pasetda iti pannakaipaduyakyak ti plano ti Dios. Ti kapadasanda ket mangsilnag iti kapadasan dagiti mamati idi 1844 ken kalpasanna, idi nagbaliw manipud iti nasantoan a lugar iti kasasantoan a lugar (manipud Panangibabaet agingga iti Panangukom a Panangibabaet).
GSAM 9.1Makitatayo dagitoy tallo a pagilasinan iti panawen ti pannakabangon a nailawlawag iti salaysay ni Kabsat Loughborough. Tarigagayantayo a maawatan ken mairaman iti isu met laeng nga espiritu dagidiay nagsapul iti kinapudno “kas iti natago a gameng,” nasarakanda dayta, ken intalekda ti amin iti pannakaipakaammona.
GSAM 9—Panangpasingked iti Espiritu ti Padto
GSAM 9.2Sabali pay a rason iti pannakaipablaak manen ti pammaneknek ni Loughborough ket ti panangpasingked manen iti aldawtayo iti pakasaritaan ken naibatay iti Biblia a papel ti ministerio ni Ellen White kas agsurat, agsao, ken mangawat iti naisangsangayan a sagut ti Espiritu, a tinukoyna iti pakaunana.
GSAM 9—Salaysay ti Nakasaksi iti Pannakabangon dagiti Kinapudno
GSAM 9.3Dagiti ebidensia ket mangipakita iti saan a bumaba iti tallo a rason no apay nga inturong ni Ellen White idi agarup 90 a tawen ti napalabas a nairaman daytoy a libro iti nalawlawa a pannakaammo, ken repasuen ken ipablaak manen dagiti sasao ken salaysay dagidiay nangipatakder kadagiti pundasion ti trabaho. (1) Dagitoy a nakasaksi ket matmataydan, isu a dagiti personal ken naisao a pammaneknekda ket mapukpukaw. (2) Dagiti rinibribu a dumadagdag a sumursurot iti iglesia nga awan personal a pannakaammoda kadagiti pasamak wenno tattao ti pannakabangon ket mangiturong iti iglesia a saan a makaammo kadagiti ramutna a naituding ti Dios. (3) Dagiti ministerio ti panangpadas dagiti erehia ket padasenda ti iglesia, nangnangruna iti pannakabulsekna a naipakita iti kapadasan ti Minneapolis ken bunga dayta. Iti kasta ti pammati ti adu iti kinapudno a kanayon a pinangunaan ti Apo daytoy a panaggunay ket mapadas iti nadumaduma ken nasikap a wagas. Napateg unay a dagiti pammaneknek ti panagtrabaho ti imana ket nalawag ken napigsa a maisalaysay.
GSAM 9Dagiti Nota maipapan iti Apendise A
GSAM 9.4Ti panagsaludsod, panagduadua ken ignoransia dagidiay saan a nakasaksi ket nakita iti bukod a biag ni Kabsat Loughborough. Maysa kadagita a pagulidanan ti nangted iti pamuon kenkuana a mangisurat iti maited ditoy kas Apendise. Ibilangmi a pribilehio ken pagrebbengan ti pannakaipaaymi ti sungbatna iti daytoy nga edisyon, ta daytoy ti umuna a pannakaipablaakna. Naammoanmi ti kaaddana gapu iti reperensia iti bassit a libro ni L. E. Froom a Panangsarak kadagiti Napukaw a Nakasaksi ti Padto. Ulitenmi ti pannakaibaga ni Froom iti pakasaritaan ti manuskripto a mangbukel iti Apendise A:
GSAM 10.1Sabali pay a napateg a naited ket maysa a dakkel a manuskripto a naitype, a tinuktok ni J. N. Loughborough iti daan a makina ti telegrapo a Blick a panagsurat, amin a letra ket dadakkel. Sungbatna dayta, a naisagana idi 1918 iti bassit a tiempo sakbay ti ipapatayna, kadagiti pammabasol ti kinaulbod, panangbaliw ken kinaawan umiso nga impuruak dagiti sumagmamano a kritiko iti saan unay a nabayag sakbay dayta maibusor kadagiti immuna a librona maipapan kadagiti rugi ti Panaggunay ti Maikadua a Yaay. Idi naipaay para iti pannakaipablaak iti maysa kadagiti balay ti panagipablaakmi, nalawag a saan nga umdas ti interes ti publiko tapno maipablaak. Isu a naisubli iti nagsurat.
GSAM 10.2Iti panaglakayna, inted ni Elder Loughborough dayta ken H. A. Washburn, idi propesor ti pakasaritaan iti Pacific Union College, a nangipateg ken nangsalimetmet iti dayta. Maysa nga aldaw napuoran ti balay ti propesor agingga iti pundasion, ket napan kadua dayta ti napintas a aklatan na. Dagiti sumagmamano a libro a nabati ket adda iti lamisaan na iti kolehio. Kaduada daytoy a manuskripto, a ti titulo na ket “Sumagmamano a Kapadasan.” Idi nalpas ti umuna a serye dagiti pannursuro ko maipapan iti Panaggunay dagiti Millerista, a dinawatda kaniak nga ited iti pananglukat ti Abanse a Eskuela ti Biblia a naaramid iti dayta a tawen iti Pacific Union College, inyeg ni Propesor Washburn ti manuskripto ken intedna iti imak a kinunana, “Ita maawatan ko no apay a daytoy a manuskripto ket maysa kadagiti sumagmamano a banag a nasalimetmet manipud iti entero a aklatak gapu ta adda iti lamisaan ko iti kolehio. Kayat ti Dios a nasalimetmet dayta para iti daytoy a pannakaaramat. Ipaaymo dayta iti Koleksion ti Pamuon ti Yaay.”—pp. 48, 49
GSAM 10Ti Panagtitinulong ti Apo ken Sangkataoan
GSAM 10.3Iti pannakaawat iti sumagmamano maipapan iti kababalin ti sangkataoan a maipakita iti bukodtayo a puspusok, ammotayo unay dagiti banga a daga a kanayon nga inus-usar ti Apo iti panagtrabahona. Ipaaymi daytoy a libro tapno mapabileg ti pammati no kasano a nagtrabaho ti Apo, saan a tapno patibkeren ti ulbod a pammati iti kinakapuy dagiti tattao a pinadasna a pagaramatan iti pagayatanna. Saankami nga agpambar maipapan iti aniaman a wagas a pakaiparangan ti kinatao dagitoy nadiosan a lallaki ken babbai iti napudno a managsapul iti kinapudno iti aldawtayo, bayat ti panagbasa na iti daytoy a libro wenno iti sabali pay a salaysay dagita napateg a tiempo. Kanayon a nagtrabaho ti Dios a makitinnulong iti sangkataoan, iti panagmaymaysa ti sangkataoan ken kinadios (Efeso 2:20). Kanayon koma a denggen ti timekna, uray babaen kadagiti agkakapsut a sasao dagiti sabali. “Dikay umsi iti dagiti padto; padasenyo dagiti amin a banag; salimetmetanyo ti naimbag.” (1 Tesalonica 5:20, 21). (Kitaen ti Dagiti Napili a Mensahe 3:342-347)
GSAM 11Ti Panawen ti Pannakabangon ti Kangrunaan a Tema
GSAM 11.1Makitatayo a ti kadakkelan a maitulong daytoy a libro ket ti panangsungbat iti adu a saludsod (masansan uray saan a naisalsaludsod) maipapan iti panawen ti pannakabangon ken kadagiti immuna a tawen. Dagiti sabali a saludsod a mainaig iti naudi a kapadasan ti iglesia iti panungpalan ti maika-19 a siglo ken manipud idi ket nasaysayaat a maasikaso iti sabali a lugar. Ti mensahero ti Apo ket nailadawan na iti dagiti pammaneknek ti kasasaad ti iglesia idi, ti lawag a pinadas ti Apo nga iyeg idi 1888, ken dagiti bunga, iti dayta a tiempo ken iti tawen agingga iti aldawtayo, ti panangtukiad ti iglesia iti dayta a mensahe.
GSAM 11.2Napateg a makita ti pagduduma ti pannakatantanay ti namnama dagiti tattao, a nagbalin a paset dagiti tattao ti Dios iti amin a panawen, a namnamaenda nga asideg ti yaay ti Apo ngem naawatda ti pammaneknek a saan pay a tiempo da, ken ti pannakatantanay dagiti panggep ti Apo, idi kas iti Israel idi un-unana inyegna kadatayo kas maysa a tattao iti beddeng ti Canaan ken kinunana, “Sumrek kayo,” ngem saan a simrekan gapu iti saan a panamati. Makitatayo koma no sadino ti ayantayo, ken apay a adda tayo ditoy. Adalentayo dagiti adal dagiti kapuonantayo, isalaysay ti bendision ken nabayag a anus ti Apo, ken palubosantayo Isuna nga aramiden iti uneg ken babaen kadatayo ti saan a nabalinna nga aramiden idi 100 a tawen ti napalabas.
GSAM 11.3(Kitaen ti Apendise C)
GSAM 11Tantangan iti Agdama nga Iglesia
GSAM 11.4Iti pakauna ni Kabsat Loughborough, kinunana a dagiti 100,000 Adventista ti Maikapito nga Aldaw a buklen ti iglesia idi ket nangipakita iti pigsa ken regta a nangpapada kadakuada iti dua a milyon. Iti panangusar iti isu met laeng a pagtimbangan, mabalintayo kadi nga ibaga ita a dagiti 6 a milyon tayo ket kasla 120 a milyon? Ania dagiti karit nga iyeg ti panangisalaysayna kadagiti immuna a tawen iti iglesia ita?
GSAM 12.1Baybay-anmi kadakayo dagiti sumagmamano a saan pay a nasungbatan a saludsod a ikararagmi a iparang daytoy baro nga edisyon:
GSAM 12.2(1) Sadino ti napanan ti “panaggunay”?
GSAM 12.3(2) Nagbalin kadi a napudno dayta kadagiti pundasionna?
GSAM 12.4(3) Iti ania a tukad a maipalawag dagiti panagbaliw a makitatayo iti iglesia manipud idi tiempo ni Loughborough babaen iti panagbaliw ti sociedad wenno babaen iti panagtrabaho ti Apo iti tengngami?
GSAM 12.5(4) Apay a adda pay laeng tayo ditoy kalpasan ti agarup 150 a tawen manipud idi nangrugi ti panaggunay a mangipakaammo iti asideg a panagsubli ni Cristo?
GSAM 12.6Iti panangrepaso iti napalabas a pakasaritaantayo, kalpasan a nilakbayko ti tunggal tukad ti panagrang-ay agingga iti agdama a saad, mabalinko nga ibaga, Dayawon ti Dios! Bayat a makitak ti naaramid ti Apo, mapnoak iti pannakasdaaw, ken iti pammati ken Cristo kas mangidalan. Awan tayo pagbutngan para iti masakbayan, malaksid no malipatan tayo ti wagas a panangidalan ti Apo kadatayo, ken ti pannursurona iti napalabas a pakasaritaantayo.—Dagiti Sketsa ti Biag ni Ellen G. White, 196
GSAM 12.7Dimo ikkaten ti daan a pagilasinan nga insaad dagiti ammam. —Proverbio 22:28 Ti Komite ti Adventist Pioneer Library Loma Linda, California, Marso 1, 1992