11 — Olkilikuai lo lmalaika li are
GSAM 171.1“Nesujita likae malaika, ejo, Eturori, eturori ina ang kitok naji Babilon, amu eitookoyie iloreren pooki enaisho e ngoro e loloito enye.”1
GSAM 171.2“Neaku, engoro olopeny enkaji nejoki osinkan lenye, Shomo esioki too nkoitoi sapukin o nkutiti e nkang, nintukunu ene ilaisinak, o lelo ooitabaki nkurrunot too seseni, o lelo lemeidim aapuo aitirori, o ilmodook.”2
GSAM 171.3Eitonyuaa Olaitoriani enkop te siaai oo lairritak lenyena to lkilikuai oji, “Eewuo enkata e nkiguana enye,”—olkilikuai oidimayu pee etumore lelo pooki oojo era iltung'ana lenyena, tenaa etonyorra. Ena apa enkiguena e dukuya enetii “endaa” e nkiyama. Eitalikioki “enetii lelo ooitopotoki.”3 Ore pee etanyai ena kiguena too nkumok e nkilejilejata, neishori enkiguena e are, nanyaanyukie Olkilikuai lo lmalaika li are.4 Te na kiguena eitapaashayie Olaitoriani iltung'ana pee epuo dukuya o metabau enkiting'oto e nkata, epuo te nebo ewang'an naaponari e sipata enye.
GSAM 171Enkiguena e Are enetii Endaa e Nkiyama
GSAM 171.4Ore Olkilikuai li are—ilo osuj ina guena e nkata e nkiguana—nejo, “Eturori, eturori ina ang kitok naji Babilon, amu eitookoyie iloreren pooki enaisho e ngoro e loloito enye.” Ore enkiguena e are enetii endaa nejo, “Entung'uaiye esioki empuo too nkoitoi sapukin o nkutiti e nkang, nintukunu ene ilaisinak, o lelo ooitabaki nkurrunot too seseni, o lelo lemeidim aapuo aitirori, o ilmodook.” Ore tiatua kulo kigerot pokira are, neipoti lelo oojo era iltung'ana lo Laitoriani “enkang.” Ore te nkaraki inkirukot enye naarrabalakinore maate neitapong'o iltung'ana, neipoti “Babilon.” Ore te likae kigeroto oipirta nkatitin naabayie, nikidol aajo ore eton eitu elotu Olaitoriani, neipotuni iltung'ana lenyena metung'uaiye “Babilon”: “Eturori, eturori Babilon kitok, neaku ewueji neemany iloiriiruani, o ewueji neenorr inkiyang'eta pooki naaduruk, o olreshet le motonyi pooki naduruk nemenati.... Entung'uaiye ninye, iltung'ana laainei, pee ming'ar ng'ok enyena, nimintum sii intae intamuei enyena.”5
GSAM 172“Tadamu Enaiko Pee Ining'o”
GSAM 172.1Ore tiatua irorei oojokini kanisa e Sardis nikisom, “Tadamu naa enaiko pee itang'amua nitoning'o, nimbung te ngolon, nirridu. Neaku, te nimirripo, naa kalotu enitii iyie anaa olapurroni, nimiyiolou saa nalotunyie enitii iyie.”6 Ketiu anaa inchere etupukuo kanisa e Sardis te Nkibelekenyata e kanisa, te siadi enkata nemisimis e siaai e “Yesebel”—ina kanisa nating'uaa enkirukoto. Eitiaki kanisa e Sardis inchere apa eishu; kake ore pee ening enkiteng'enare e lotunoto o Laitoriani netanya, neipik kewan ewueji neidimayu pee eibung ina bae ninye anaa “olapurroni te nkewarie.” Naa neijia, anaa enatejo olkipaaretai Paulo te 1 Ilsesalonike 5:1-5, etiu lelo ooipotu aajo, “Eseriani o enkitajeunoto,” eton eishunye elotunoto o Laitoriani. Ore lelo oosuj ewang'an e sipata neipoti “inkera e nkolong,” nemeetai elotunoto o Laitoriani enetii ninche anaa olapurroni.
GSAM 172.2Ore tiatua ena limunoto e naibon naipirta nkanisani naapishana, nikidol aajo ore pee eturori kanisa e Sardis, nesuj ninye nabokata kanisa e Filadelfia, aa kanisa e nyorrata oo lalashera, anaa enajo ina arna. Neijia apa etiu, te sipata, lelo lairukok 50,000 ooitapukunye Olkilikuai lo lmalaika li are tiatua nkanisani pooki naapaasha, neibung'are tiatua naboisho e nyorrata oo lalashera te ina sipata kitok nara olkitamanyunoto, inchere eishunye elotunoto e Kristo.
GSAM 173Enaiko Pee Elikioki Olkilikuai li Are
GSAM 173.1Ore Oltoilo sapuk te mpolos e nkewarie le 12 le lolapa li 9, 1844, neeta irorei ootejo Olpayian J. V. Himes ooipirta Olkilikuai lo lmalaika li are, o imbaa naaitayu enkilikioto enye. Eigeroki olbalua lenye te McConnelsville, Ohio, te 29 le lolapa li 8, 1844, nejo:—
GSAM 173.2“Ore pee kinterunye esiaai te nebo Olalashe Miller to lari le 1840, etidipate ninye ilarin 9 eiteng'enisho. Ore tiatua ina kata, anaa obo ake apa eitashe. Kake eton easita esiaai enye nemetii eng'iyeng'iyeng'ata, neretu aaitopiu lelo oojo era ilairukok pee eyiolou osiligi osipa loo ltung'ana le Enkai, o enkitoboroto nanare pee eany elotunoto o Laitoriani; neitopiu sii iltung'ana pooki leitu eibelekenya enetii Enkai, pee edol ajo etiminie, naa kenare neirridu nabokata neibelekenya enetii Enkai, aa enkitoboroto pee etumore Olopeny enkiyama te seriani te lotunoto enye. Nena apa imbaa kituaak naing'oru ninye te siaai enye. Eitu etem aitabelekenya iltung'ana metijing'a enkiti chula aashu embata nabo e nkirukoto.
GSAM 173.3“Ore pee kitayiolo aajo kesipa inchere eishunye elotunoto, nikitang'amu ina kiteng'enare te nkibalunoto, nikiata sii iyiook nena damunot, nikisuj ina oitoi tiatua nchulata e nkirukoto naapaasha, enetii nikipotoki aataas esiaai te rikore e Enkai. Nikitiaka ilairritak o nkanisani inchere mme esiaai ang pee kimut ninche, aashu pee kior ninche nikinyamal: Kiata apa embae nabo naibalunye, naa pee kiisho ina ‘guena,’ aa enkitaaroto e nkiguana natii ‘te kutukaji,’ nikisai iltung'ana laa ilchoreta lang metoborokino ina bae.... Ore ilairritak o ilairukok ootang'amua eretoto e siaai ang, kake leitu eng'amu ina kiteng'enare te sipata, nedol aajo kenare nesuj ina kiteng'enare, nelikioo neigarakino, aashu, ore te ina kata e nkitemata natabayie ninche, netum inyamalaritin te nebo ilairukok oogelu te ngolon aaisiligayu. Neaku etanya ina kiteng'enare, negelu, embata te nkoitoi nabo neaku kulikae te nkoitoi ae, pee eisim ina bae. Neipik ina ilalashera o nkanashera ang naatii ninche atua ewueji e nkitemata nagol oleng. Enyorra embata kitok nkanisani enye, nemeidim aatadamu pee eing'uaa. Kake ore pee eimori ninche, neinyal, neing'oru nkoitoi kumok naagutieki ninche too nena tokitin naaitiship ninche apa neishoruni, ore pee eipishaki ninche ‘endaa te nkata enye,’ neitoki aaranyakinoki nkiyiaa enye ina sinkolio nalejisho e ‘seriani o enkitajeunoto’ ebaiki Sabato o likae Sabato, neaku nepaash esioki ina nyorrata naata te mbata enye e nkirukoto, neinyototo te nkitoo e ngolon enye, neiwuaang'ie olola owang'aki nkueshi enye, neilep oltoilo aajo, ‘Entung'uaiye ninye, iltung'ana laainei.’
GSAM 174Ti Atua Ewueji e Nkitemata Nagol
GSAM 174.1“Neipik kuna baa iyiook atua ewueji e nkitemata nagol, (1) amu kitii apa te nkiting'oto e nkata ang e naibon, ina kata nikiata osiligi inchere keturrurru Olaitoriani iltung'ana lenyena pooki metaa nabo; o (2) kigilunotoki aalikioo ae kiteng'enare; ore taata naibelekenya imbaa, ketumi oltung'ani ojo kira iyiook ilalejak tenaa king'ar ina guena e mpaashata o enkimutoto oo nkanisani naatang'amua iyiook o Olkilikuai lang. Neaku nikimbung'a ake, nikilo dukuya aataas anaa enikiasita te dukuya, o metabau pee eya kanisa o ilairritak ina bae ewueji nalakwa oleng, metaa neaku embae nemeeta enkae oitoi, te nkuretisho e Enkai, pee kitashe aarrip esipata o inkera e Enkai naainyalitae.
GSAM 174Enkitanyaanyukoto oo Lkipaareta te Nkoitoi Ang
GSAM 174.2“‘Nejing sinagogi, neiro te mpijan too ilapaitin 3, eirokinore iltung'ana neisai ninche too mbaa naipirta enkitoria e Enkai. Kake ore pee egolu iltauja loo kulikae, nemeiruk, neiro torrono naipirta ina oitoi te dukuya olturrur, neing'uaa ninche, neitapaasha ilooiteng'eni, neirokinore iltung'ana anaake te nkaji e nkisoma e oltung'ani oji Tirano.’7 Eitu eshuko ilalashera ang aatadamu pee epuo aapaash aing'uaa nkanisani, o metabau pee ‘egolu iltauja loo kulikae’ neitoki ‘aairo torrono naipirta ina oitoi [elotunoto o Laitoriani] te dukuya olturrur.’ Eitu eidim ninche aating'iria ena ‘kiroroto torrono’ oo ‘sinkan torrok,’ naa ore nena kanisani naasuj ina oitoi e nkisilisiloto o ‘enkiroroto torrono’ enetii lelo ooanyu ‘osiligi omayiana,’ nedol ninche anaa ntoyie e Babilon naisudoro. Neijia elikioto, nepuku ajing atua elakunoto oo lomon supati. Naa hoo neitu kitumore pooki tiatua enaipirta nena naaitaa Babilon, kitumore tiatua empaashata nabokata nemeitoki aashuko enetii lelo pooki oomen enkiteng'enare e lotunoto o enkitoria e Enkai naishunye. Kikiruk aajo embae e nkishui o enkeeya ena. Enkeeya te neton oltung'ani eibung'are nena chulata naamen elotunoto o Laitoriani aashu naarare. Enkishui tenaa epuku oltung'ani aing'uaa nkitanapat pooki e nkutuk oo ltung'ana, neitashe te shumata ororei le Enkai, neany anaake enkipang'akinoto o Laitoriani. Neaku taata nikijoki lelo pooki ooteenaki to lolikae oitoi ake atua olola le rrindikisho, ‘Entung'uaiye atua ninche, nipaash ate, ejo Olaitoriani, nemiseyie entoki naduruk; naa kaang'amu intae, naa kaaku Papa linyi, niaku ilayiok laainei o ntoyie aainei, ejo Olaitoriani Magilani.’”8
GSAM 175Enkaarare Nemetumi Aayiolou Enkaraki
GSAM 175.1Ena ejo Wm. Miller naipirta olarrabal apa oti ina kata tiatua nkanisani o Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo:—
GSAM 175.2“Embae e nkitarroto nemeyiolounoyu enkaraki, pee eitayu nkanisani e Kikristo ena kiteng'enare o ilairukok lenye te nkaraki ele siligi omayiana. Kayiolo inchere kejo embata oo nkanisani oo Lbatisitai mme enkirukoto enye naitayu ninche, kake eng'arata enye e ndaa Olaitoriani te nebo ilairukok ooanyu elotunoto. Neaku, tenaa mme enkirukoto enye enetii Olaitajeunoni olotu, aainyoo pee aataanya nanu too wuejitin enye e nkiteng'enisho, naitu aikata aang'ar endaa Olaitoriani te nebo ae kanisa meteleku ene Lbatisitai? Ena naa embae e nkilejilejata neme esipata. Kake meidim Imethodisti o Ilpresbiteriani aatejo ina; amu keiruk ninche aajo keishiaakino eng'arata e ndaa Olaitoriani tiatua iltung'ana loo nkanisani naapaasha. Kaa naitayu ninche? Atoning'o kulikae eitayui te nkaraki ‘enkaranyata’ oo sinkoliotin ooipirta Elotunoto e are e Kristo; kulikae te nkaraki enkukure, eton ina ake kukure naitoduaaya te ninche, naa eanyita Kristo. O Enkai, ‘Tapalakaki ninche, amu meyiolo enaasita.’”
GSAM 176Storrs te Naipirta Enatiu oo Nkanisani
GSAM 176.1Ena ejo George Storrs naipirta enatiu oo nkanisani enetii Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo:—
GSAM 176.2“Kaa tiatua ninche nemejo tena kata, ‘Aton anaa enkitok naitore enkop’? Kaa tiatua ninche nemeitiship kewan to ndamunoto inchere kelotu enkolong naagilu enkop pooki, neipiki abori enkirukoto enye? Kaa tiatua ninche naishoo oltung'ani oibalunye enkirukoto enye e lotunoto natii te kutukaji, eton meure, metotona tiatua ninche te seriani? Anaa mme ina kitanapata e ntotonoto tiatua ninche neminyamali, inchere ‘tapala katukul’ enkibalunoto e nkirukoto ino e lotunoto o Laitoriani te ele ari, hoo ninye nena sipat niata naipirta ina bae, naa hoo nidol ajo keeta tipat kitok pee iipotu ajo, ‘Enture Enkai, nincho ninye enkitoo, amu eewuo enkata e nkiguana enye’?”
GSAM 176Enchakenisho e Mansfield
GSAM 176.3Ena eishakenoki L. D. Mansfield, eigero olbalua eing'uaa Oneida, N.Y., te 21 le lolapa li 3, 1844:—
GSAM 176.4“Keasita Enkai tiatua indamunot oo nkera enyena nanyor naanyita Olaitoriani oing'uaa keper, neirik ninche, mme pee ening ake ilo malaika ‘oata ilomon supati loo ntarasi pee elikioo, ejoito, Eewuo enkata e nkiguana enye,’ kake pee ening sii ina kitanapata nasuj, ‘Entung'uaiye ninye, iltung'ana laainei!’ Etagol te nanu alang apa inkatitin pooki inchere ore nchulata e nkirukoto e nkatitin e taata, naa ematua kitok e ina Babilon nayooki aanang'aki abori te ngolon, meitokini aikata aatum.... Kake kadol ajo ore tiatua embata e nena chulata, etodolu oleng enkinyaanyukoto enye o ina mowuo kutiti. Keitodolu imbaa kutiti ena bae.
GSAM 176Eibalunye Enkiyang'et e Olturrur Oinyalisho
GSAM 176.5“Olalashe oataasayie esiaai oretisho oleng tena kop, elikioo elotunoto o Laitoriani, eitobira enkata pee eiteng'enisho te ewueji nabo te nkata naidipaki aagelu. Neitobir Olaitoriani imbaa, metaa kenalaku ninye imailini 16 te ina wueji naidipaki aagelu, kake etii olairritani le _____ te dukuya olturrur oinyalisho, eeta orangi orok oibung'isho o inkobir oo motonyi, pee epaiki atua osesen le ilo sinkan le Enkai natii shumata pooki. Neiteru ele airritani obo eumata e nkolong'i kumok tenebik enkiti kata, kake erobi pooki neaku anaa endeem sapuk e nkop e moikuape—meeta oltung'ani otopiu aashu otoibelekenya enetii Enkai. Ore te nkiting'oto nejo ilo airritani eiruk inchere ‘kenare sii ninye netotona to lorika loo lelo oosina te ng'ok enye.’
GSAM 177.1“Etejo olarikoni le nkiti chula tena ang enetii iltung'ana le nkiti chula enye, ebaiki pee kinterua iyiook ntumo tena wueji, inchere tenaa kejingu oltung'ani enkaji enye nejo eiruk ajo kelotu Kristo te ele ari, keitayu ninye aing'uaa enkaji.”
GSAM 177Enkaitin e nkanisani
GSAM 177.2Te ina wueji, kintodu olchakenisho eing'uaa enkiroroto natii to nkiguana e lairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo naasari Boston, Mass., te 31 Mei 1844, naaitemaki te William Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, o J. V. Himes. Nejo:
GSAM 177.3“Too mbaa naipirta enkaitin ang te nkanisani, neidim sii airo ae rorei. Enkuretisho natii ene, anaa te nkulie mbaa kumok, kidol iyiook nchere etii te nelusoo oltung'ani enaa naishiaakino te nkalo pokira. Enkuretisho e dukuya naa enaa pee eisho oltung'ani engolon e kanisa naitobiki iyiook aitikaki iyiook airo te mbaa naipirta enkaitin. Meetae aiyolo iyiook nchere kumok aaitobiraki aing'uaa enkiguan e Nkai amu aaitang'amu nkitanapat e nkanisani enye naagilunore Ilkigerot Sinyat, kake anaata ninche aaiteng'ena aaisiligayu, naa taata anaata aabik te wueji naidipaki oleng, naataretu iltung'ana, hoo anaata aaitobiraki aaisilisi.
GSAM 177.4“Enkuretisho e are naa enaa pee eipoti engoro amu nkanisani aataasa torrono iyiook, na pee kirriki iyiook olarrabal te nkanisani pooki naaijo nena, eitu kior ninche. Te mbaa naipirta enkaitin oo Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo te nkanisani natii iyiook, nemeidim aisho intae enkitanapata nabo naitaba iltung'ana pooki. Keyookini aataas te nkuretisho e Enkai, anaa enitodua eneba enkiguan.
GSAM 178.1“Kake keyookini aaiteng'ena aataasa enkaitin ang, aibalunye esipata te nkata pooki naishiaakino. Tenaa te ina enkoitoi kintorrono nkanisani, nejo ninche keikinturr tenaa kiton ake aairo, (hoo tenaa kinturuo enekitoki iyiook o kanisa te eseriani, naa keaku enkoitoi naidipaki), nchoo kias enkaitin ang; pee eiturr intae, enting'iria te nkisilisiloto, naa entang'amu tenebo Olaitoriani lang ‘aapuo auluo kishomi, aanap emoroto enye.’”
GSAM 178.2Too kulo rorei naipirta nkiaas oo nkanisani te lelo ailikioo Olkilikuai lo lmalaika li are, nedoloki ake eneba, te dukuya eipoti ena kipototo e are te ‘ndaa e kewarie,’ lelo aaitobiki tiatua enchula nabo e nkishui neji ninche ‘lelo ootaramu,’ ‘lelo oigu,’ o ‘lelo oidor,’ naa eibalunye enkisilisiloto naataki ninche too ‘nkisudoroto’ oo ‘lalashera’ lenyena, lelo aatodoru ninche.
GSAM 178Iltung'ana ootodori negeluni pee eng'amu esipata ng'ejuk
GSAM 178.3Eyieunoto e Laitoriani nedol oleng te naaitobiraki iltung'ana aaiteng'ena, aa lelo oota enchula nabo te naalikio Olkilikuai lo lmalaika li are—enkipototo e are te ‘ndaa e kewarie’—o Oltoilo sapuk te mpolos e nkewarie. Esipata naata tipat oleng te nkolong'i e siadi anaata eing'ori neibalunyeki; naa nemeidim aataasa te nkanisani naibung'uaki te nkitanapat enye, anaa enalikio Ilomon Supati te nkop nemeidim aataasa te kanisa e ilkipaareta tenetii enchula o Lyahudi. Enkai naipoti enkisudoroto ine,9 neipoti sii enkisudoroto oo Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo aing'uaa lelo oiyieu aaitobik ninche tiatua nkitanapat enye.
GSAM 179Ilkilikuai ile oo Storrs
GSAM 179.1Te nkata pee eidipa ina aisudoroto, kintoduaa ewang'an etii lelo ooanyu elotunoto e are e Kristo te mbaa e nkisilisiloto naasari te mbukui ‘Ilkilikuai ile’ oo George Storrs. Ninye ejo oltung'ani te nkewan enye neitu eishoo nkishui nemeiting; lelo ootuata nemeiyolo ae toki te nkitii oo eyie o eipiu; enkisilisiloto e siadi oo lelo torrono naa enaa aaitalam ninche pooki; naa enishooroto e nkishui nemeiting eing'uaa Enkai, naataki aaitang'amu te nkirukoto tiatua Olaitoriani lang Yesu Kristo.
GSAM 179.2Kumok oo Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo aaitang'amu ena kiteng'enare naipirta empukunoto e tung'ani, kake neme ninche pooki. Enkiguan e na nemeetae esunkureisho tiatua ninche, amu etoduaa anaa enkirukoto ake, neme enkitodua e sinyatisho; te ina pee eitu eirikun enchula nabo aaitobiraki aaitodolu nkop nchere elotu Kristo ake te nkata naibor. Kake eata enkiguana e nkanisani te ninche.
GSAM 179Meidim aaitorrono ‘Ilkilikuai ile’
GSAM 179.3Olairritani le Methodist natii enkang naabikie nanu, laa apa oisuj aalikioo enkiteng'enare e lotunoto te 1843, neinos ‘Ilkilikuai ile,’ neisom, neirukoki ilalashera lenyena nchere meidim aaitorrono ina kiteng'enare; kake pee edol nchere kumok oo ilalashera lenyena aaitang'amu, nesai kulikae metoisom mbukui, amu ‘keiruk ina kiteng'enare teneisom.’ Te olapa le Septemba 1844, pee eworu eing'uaa enkiguana enye e larin pooki, neitoki ninye te nkaji e seriani neibalunye aaituruk enkiteng'enare e lotunoto, neomon enkigunyung'uny e kanisa amu apa eipotieki ilaiteng'enak airo te nkaji.
GSAM 179Aaitogorino te nkiguan
GSAM 179.4Ena aasiaai e lairritani neisujaki ake enkiguan pee eikoo Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo amu enkiteng'enare e nkitarruorroto; kake amu eishori ninche airo nena enkiguan lenyena eing'uaa Biblia, neitu kanisa aata engolon. Kulo kulikae aaiturraki aing'uaa ena kanisa amu enkoitoi enye nemeishiaakino enkitanapat, naa kulikae kumok aing'uaa ate amu aaiturraki lelo aairuk eitu eidim aaitodolu nchere eitorrono Biblia. Te ina enkoitoi, neiturraki enkiteng'enare e lotunoto aing'uaa kanisa ntarasi, ina kanisa apa natumie iltung'ana iip kumok Olaitajeunoni, neshipa tiatua Enkai.
GSAM 180.1Ena naataasa enkang naatoiwuoki nanu teishori te nkanisani kumok tiatua enkop. Lelo aaitorroni te nkalo oo lalashera apa lenyena aatum enkirukoto sapuk te kulo rorei oo loibon Isaya: “Entoning ororei lo Laitoriani, intae lelo ookirikira te nening ororei lenye: Etejo lelo alashera linyi ooiba intae, nenang'aki intae auluo te nkaraki enkarna ai, ‘Enchoo meisisi Olaitoriani’; kake keipang'u ninye pee itumutumu intae eng'ida, naa ninche epuoia aaitukurru.10”
GSAM 180Engoro e lelo torrono naibalunye
GSAM 180.2Te nkolong naigira pee elotu Olaitoriani, lairukok neitodolu enkishomono te siaai enye, naa lelo torrono aaitobiraki aaitorrono o aatukurru oleng, anaa enaidolokini te rorei loo nkiguan oo lelo oisomaki Oltoilo sapuk te mpolos e nkewarie te 31 Octoba 1844:
GSAM 180.3“Enkitodua e nchula ena te lelo torrono, eata sii enkibung'oto iyiook tiatua enkirukoto ang nchere Enkai etii tiatua ena nchula. Te naasari iltung'ana oo Enkai aaitobiki tenebo aaitudumunye o aaitorrono ate te dukuya ninye, na aaitobiraki ate aanyu enkipang'akinoto enye, anaa enaitishipaki enchula e lelo ng'ok ooidim aaitum enjeunoto te empiris ake, lelo torrono aaitodolu engoro kitok. Te naasari eitu kintod olkilikuai e nkijiko ang pee epuonu te nkikomoni ang, neme kintobiki iltung'ana; kake iltung'ana oo Belial neitobiki ninche tiatua, naataas enkisidaa sapuk. Te kewarie e Jumamosi, te 12 e nkolong na (12 Octoba 1844), eitu kias enkikomoni te ng'obor, pee oloibung aitum enkata aatukuo enkaji pee eaku naibor te Sabato [Enkolong e dukuya e wiki]. Kake enkisidaa e ltung'ana nejing enkaji te ngolon, neitu eisho hoo enkata ina. Kake olaiguanani, eitu eipotioki, neitobiki ninche te ngolon, neiturr ninche.”
GSAM 181.1“Te nkikomoni ang e Sabato naaisujaki, pee eishomo enkaji pooki, enkisidaa kitok e ltung'ana neitobiki te enkalo e nkaji, naa kumok aata engoro amu etii iltung'ana ooiruk elotunoto e Laitoriani. Te kewarie, amu eirraru oltung'ani, eitu eata enkikomoni; kake enkalo neitobiki te enkisidaa te nkata naibor. Kake te naaitobiki olaiguanani o ilpolisi lenyena, neiturr enkisidaa, pee eiturr kulikae aaitobiki te nkaji e nkiripish. Kintoduaa ake enkoitoi e nkisidaa anaa enaa naatobiki te kutuk e Lot te kewarie pee eibayu Sodoma.... Ena nchula e ninche naibor, nabo nabo, o naigira wueji kumok, te naibalunye te nkolong e dukuya e olapa loo Lyahudi le oopishana, neitayio enkirukoto ang nchere ele olapa neaku te sipata.”
GSAM 181Ilaitorok aaitudu inkilani oo eipiu
GSAM 181.2Te 22 Octoba 1844, te nkolong naigira Inkolong'i 2300, te Paris, Maine, te naabik lairukok tiatua enkaji e seriani aaitoomon Enkai te nkirukoto nchere Olaitoriani elotu te ina nkolong, ilaitorok aaitobiki enkaji, aaisuj olalai o aaitukurru lelo ooebik te nkaji aaitoomon o aaitar Enkai. Aare oo kulo iltung'ana aaitudu inkilani ooibor oleng, aatata shumata enkaji, aaisuj olalai o aaitukurru lelo ooebik tiatua aaitoomon o aaitar Olaitoriani elotu.
GSAM 181.3Ebaiki nchere te na ena naibul enkulie nkiguan naaitayuaki te Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo aaitudu inkilani oo eipiu; amu hoo imbaa oo Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo aaitayu enkishoroto e dolin $500 pee ebaiki ae naataasa te sipata pee Olairukoni oaanyu elotunoto e are e Kristo aaitudu enkilani oo eipiu te 1844 naanyunyu Olaitoriani elotu, neitu ae kata aibalunye ae enkiaas.
GSAM 182Enduaata e Hazen Foss, 1844
GSAM 182.1Te ina kata naa etii Poland, Maine, olaiteng'eni ake oji Hazen Foss, oiruk oleng nchere Olaitoriani elotu te nkolong e tomon e olapa le oopishana. Ninye oltung'ani naibor enkewan, neiro te nkoitoi naitiship iltung'ana, neisomaki oleng. Te nkulie nkata eitu eidipa Oltoilo sapuk te mpolos e nkewarie, Olaitoriani neitobikoki ninye nabo Enduaata, ninye nedol enkoitoi e lairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo nalo anasa e Enkai, tenebo inkuretisho enye. Neisho ninye ilkilikuai oo nchakunoto, neitayio airo, neitoduaa sii enkisilisiloto o enkisudoroto naataki te ninye teneisiligayu airo ena naitodua. Ninye, anaa Olpayian Foy, neitoduaa inkata okuni naaitodolu iltung'ana oo Enkai pee ebaiki pooki te nkoitoi nalo anasa sinyati. Amu ninye oiruk Olaitoriani elotu ‘te nkulie nkolong'i kutiti’ (anaa apa aairir olalai), nemeidim aaiteng'en enaaipirta inkata okuni te nkoitoi; naa amu etii te nkewan enye enkibung'oto, neitidiki enashaa, neitu eiroi. Enduaata neisujaki are, neibalunyeki sii ninye nchere tenaa eitu airoi ena naitodua, keing'uaa ninye olola, neisho oltung'ani oota engolon kutiti oo nkera oo Laitoriani, oltung'ani nairoi enaa naibalunyeki Enkai. Neitu eiroi ninye. Neisujaki okuni Enduaata, neibalunyeki nchere eitobiki ninye, neisho olola oltung'ani oota engolon kutiti, naataasa enkitau e Laitoriani.
GSAM 182Hazen Foss meidim airo Enduaata enye
GSAM 182.2Ena neitoduaa enkuretisho te laiteng'eni, neiteng'ena airo ena naitodua ninye, neitayu enkata enye. Iltung'ana neitobiki tenebo pee aing'or o pee aning. Ninye neiroi te nkop pooki empukunoto enye, enaa eitu eiroi ena naitodua ninye Olaitoriani, o ena naataki teneitu eiroi. “Taata,” nejo ninye, “kairo Enduaata.” Kake o, enkata neitoki: neitobiki te dukuya iltung'ana anaa oltung'ani neitu eiroi, neishuk nejo te nkisilisiloto kitok, “Meidim aatadamu hoo ae rorei e Enduaata.” Neitukurr inkaik lenyena te nkisilisiloto, nejo, “Enkai eitayio ororei lenye. Eitayu Enduaata ai.” Nejo sii te nkisidaa e ltau, “Ara oltung'ani naitu ebaiki.” Aing'uaa ina kata, neisudoroki osiligi lenye tiatua Kristo, neitoki te nkisidaa. Neitu aata ae nkikomoni e Olairukoni oaanyu elotunoto e are e Kristo, neitu aata tipat te nkiteng'enare. Empukunoto enye te mbaa kumok, te rorei kutiti, neijia etiu oltung'ani naaitayu enkiyang'et e Laitoriani, oltung'ani ‘naatobiki te nkoitoi lenyena pee eishoru enchololoto enye.’ Te ina empukunoto e ltau, netua ninye te 1893.
GSAM 183Enduaata e Foss airoki te likae
GSAM 183.1Te nkata e olapa okuni eing'uaa enkata pee eitu eadamu Enduaata, neining'uaa enkaji e embata ae Enduaata nairoki te likae. Enkomono neasari te nkaji e oltung'ani natii ninye. Neisai ninye metobiki te nkikomoni, kake neitu eiyieu. Nejo Enduaata neijia etiu anaa ina naitodua ninye, anaa iltung'ana aare naaidim airo ae toki nabo. Te ina enkoitoi neiyolou ena naitodua kake neitu eadamu pee eiro. Pee eidol oltung'ani te siadi, nejo, “Ele ninye enkitoki naataki Olaitoriani olola.”
GSAM 183Osina lo siligi leitu ebaya
GSAM 183.2Enkolong e tomon e olapa le oopishana te nkata oo Lyahudi (22 Octoba 1844) nebaiki te siadi. Neinos kumok oleng lelo oanyu ina kata pee etaba enkitamioto e siligi enye. Neitu eitobir ninche entoki hoo nabo e nkop te siadi ina olong; neitu aata hoo endamunoto ejo, ‘tenaa eitu elotu,’ kake neitobiki nkiaasin enye oo nkop anaa naa anaata ina olong neaku siadi e nkishui enye e nkewan. Neibalunye o neisai lelo torrono pee aing'uaa engoro nalotu, naa kumok oo ninche neikilikuan nchere ena olkilikuai ebaiki te sipata. Neikok ilalashera lenyena, neomon tenebo ninche, neitanapare ninche lelo eitu aisho iltauja lenyena Enkai. Te rorei nabo, neitayu ate imbaa pooki oo nkop te nkanyit pooki e oltung'ani naing'or ate anaa elotu pee eiririk te dukuya e Olaiguanani le nkop pooki. Te ina nkuretisho naibor, neitobiki te wuejitin oo nkikomoni, aanyunyu te nkata pooki aining ltoilo lo lmalaika kitok o endarata e mowuo e Enkai, o aing'or keper aaitobiraki te enkitoo e Laitoriani lenyena.
GSAM 184.1Inkatitin neishomo te nkata naanyunyu, naa pee edoyio enkolong aimin te abori ewueji netumo enkop o keper te nkalo o loontoluo; neitoki enkolong e tomon e olapa le oopishana te nkata oo Lyahudi. Enkewarie neitobiki empololo naimin te nkop, kake tenebo ina aimini neisho enkisilisiloto e osina tiatua iltauja oo Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo, anaa enkisilisiloto e ilkipaareta oo Laitoriani lang, te naapuopuo ninche te nkanyit too nkajijik enye te nkewarie naisujaki eshatoto e Yesu to salaba o enukaroto enye; naa ore ake te nkata kutiti eitu ebaiki ina, netorikoo ninche ninye te ng'ida ajing Yerusalem anaa Olaiguanani lenyena.