Embolunoto 24 — Inkulie baa e naibon naatabayieki
GSAM 376.1“Entadamumu taata, aiteru te ena olong alotu dukuya, aiteru te nkolong e 24 o lapa le 9, aiteru te nkolong natipikaki enchetunoto e nkaji sinyati o Laitoriani; entadamumu ena. Eton etii enkesuwek enkaji neshumieki? Ee, eton eitu eiu olmusabibu, o olng'aboli, o olkomamanga, o oloirrien ilng'anayio: aiteru te ena olong aaremayian intae.”1
GSAM 376.2Enshomo dukuya nasipa nemeitoshioki o Lkilikuai lo lmalaika li okuni, aiteru enkiterunoto enye, eidim aitanyaanyukieki enamayian natisuj Serubabel aiteru te nkolong natipika osoit le nchetunoto e nkaji sinyati.
GSAM 376Enatiu imbaa e dukuya naaitureisho
GSAM 376.3Ore pee eipotoki iltung'ana loo Lyahudi aateche enkaji sinyati o Laitoriani, metii impesai too lbenyi lenye, nemetii endaa too nkajijik neshumieki, netiu te nkidimata oo ltung'ana anaa enyamali sapuk. Ore pee eining ninche enkirukoto, neibung esiaai te nkishui enye pooki, neibala enkáina e Enkai naishoru enamayian tenebo ninche. Ore pee kisuj imbaa naatipika tiatua enkiterunoto e ilo kilikuai li okuni, kidol enkáina narikoo lelo oogelu enkoitoi enye. Anake etum ninche inyalamaritin, eton eibala eramat e Enkai oo ltung'ana lenyena o esiaai enye too lelo ooiruko ninye.
GSAM 376Enchakenisho naitodolu enatiu lo ltung'ani
GSAM 376.4Te nkolong e 24 o lapa le 11, 1862, eeta ilturrurri are intumot te saa nabo tiatua enkaji e William Wilson, le Greenville, Mich., pee eitobiraki nkanisani are e lelo ootang'amutua esipata e Sabato te ina kop. Erikorita Olpayian White o enkitok enye enkiguena e kanisa e Greenville te oreti nabo e nkaji, naairikorita nanu o Olpayian Byington enkiguena e kanisa e West Plains te nkulie oreti. Ore eton kias esiaai le dukuya te oreti nabo, kidim aatining oltoilo le Enkitok White eshorita enchakenisho enye te nkulie oreti. Kitumita inyalamaritin te siaai ang, ore te nkata nanyorraa retoto nebol Enkitok White enkutuk aji, nejo, “Olalashe Loughborough, ore pee ang'or ena sirit, adol ajo aata inchakenishot e kulikae ltung'ana ootii ene. Tenaa intobirate, alotu airorie ninche.” Amu aa ina kata kiyieu retoto, nejing ninye. Ore metii Olpayian Byington o nanu, neyiolo ninye inkarn oo ltung'ana okuni ake te ina oreti. Ore lelo kulikae naa ilomon leitu ening'io ninye, leitu edol aa ninche, meteleku ake enaasikuaki ninye tiatua Enduaata.
GSAM 377Eitodolu enkishui e Pratt
GSAM 377.1Ore pee einosua airo, nejo ninye: “Entapalakiki tenaa aaitodolu intae te nkomomi inyi, alang inkarn inyi, ore pee alimu nena nayieu aajo, amu mayiolo inkarn inyi. Ore pee adol inkomomi inyi, neitoki aibalakinore nena naitodua Olaitoriani nanu naipirta intae. Ilo tung'ani otii olkurto, oata enkong'u nabo [neiro oltung'ani, ejo, ‘Eji ninye Pratt’], eliki iltung'ana te nkutuk sapuk ajo eiruko ninye, neitodolu anaa eeta enyorrata sapuk e Enkai, kake eton eitu eibelekeny oltau lenye. Eminjingu ninye kanisa etiu neijia, amu me olkristiano. Eitang'amuyie enkata enye naado epuyiapuyia pesho too nkajijik oo lasak o too nkajijik e nkinyang'a, eorroro imbaa e nkisoma e sipata, ore enkitok enye te nkang neishiaakino nedung ilkie, neirrita olchampa, o nkulie baa. Eishoru ninye inkitaisiligat te nkinyang'a enye nemeitabaya. Meiruko lelo oomeny aatiana ninye enirukoto nalikoo ninye. Enasupat te siaai e nkirukoto pee mejo ninye hoo ororei, eton etiu neijia.”
GSAM 378Eitishipaki Olalashe Barr
GSAM 378.1Nelo dukuya ejo, “Olo alashe moruo [ore eitudukie ninye, nejo oltung'ani, ‘Olalashe Barr’] naa aaitoduaoki anaa oltung'ani oipishana oleng ilo tung'ani obo. Eeta ninye enkishui naasujiki, neirrita inkitaisiligat enyena pooki pee eitabaya, neramat olmarei lenye aitobiraki. Meiroro oleng te sipata tenebo lelo oomeny aatiana ninye, amu eurie ajo eidim aitorron esiaai o aaitame ninche. Medol ninye enaidim Olaitoriani aata olng'ur oje pee epalakinie ing'ok inyenyena, nejur ajo meishiaa hoo pee ejing kanisa.” Neitoki ajoki ninye, “Olalashe Barr, aaitanaapa Olaitoriani pee aajoki iyie ajo itolimuo ing'ok pooki niyiolo, naa eidipa apa oleng epalakinie ninye iyie ing'ok inono, tenaa irukie ake ena.” Neishiu osina otii enkomom o lo alashe. Neing'or shumata neirrid, nejo te mpurrunoto enye, “Etapala?” “Ee,” neishoo Enkitok White oltoilo, “naa aajoki pee aajoki iyie, ‘Lotu, intubulakinore kanisa; naa ore pee itum enkata, toliki oltung'ani ororei oitore esipata; esupat enatumoyu ena, amu eiruko iyie lelo oomeny aatiana iyie.’” Neishoo ninye oltoilo ejo, “Aas ina.”
GSAM 378.2Neitoki ajo, “Tenaa eidim Pratt aibung enkata kiti enkoitoi nanyaanyukie nena neibung'ita Olalashe Barr, esupat ena te ninye.”
GSAM 378.3Neijia eitaiyieki nabo e nena baa naaishoru iyiook inyalamaritin te nkipankata ang. Eton eitu eishoru ninye enchakenisho enye, leitu kidim aatining'isho Barr pee eitubulakino kanisa; ore te nkulie oitoi, kitum ajo eidipa iltung'ana aabaiki pooki aany aang'amu Pratt, kake metii hoo obo oishipa alimu enkaraki naany ninye.
GSAM 378Eishiunye olom otii olmarei
GSAM 378.4Neitoki airokini oltung'ani oata enkomom naatiu osinyai, oton ti ae bata e ina oreti e nkaji; neitudukie enkitok naata enkomom naronkai, naton te nkiting'oto e ina oreti e nkaji te bata naishiaakinore ilo tung'ani, neirorie ninche anaa olpayian o enkitok enye. Neitodolu kulie baa naatodoyie ninche te nkishui enye e dukuya, eton eitu ejo hoo obo ajo eiruko esipata. Nejo eitoduaa shetani ena baa te nkias sapuk tiatua enkidimata e nkidamunoto e ina kitok, o metabaiki naimin enkidimata e nkidamunoto enye. “Atodua,” ejo Enkitok White, “ajo eeta ena kitok olari obo tiatua enkaji neretieki lelo ooimina enkidimata enye; kake ore pee enoto enkidimata enye ake, netapalayie enkidimata enye eitameki ina kisharang'ata olom, naaitasina olpayian lenye oleng. Eidipa ninye aataas nena pooki naidim pee eitodolu enkitok enye ajo esipa te ninye, nemetii enkaraki pee earresh ninye anaa etaa ena.”
GSAM 379.1Te nkata nabo nerum ina kitok aim ina oreti e nkaji, neirrugo te ng'ute enyena aomon olpayian lenye pee epalakinie ninye. Naa iltung'ana leitu eyiolouni oleng te ina kop, nemetii oloyiolo enkatini enye e dukuya. Kake lelo ooiyiolo ninche alang ilkulikae, eyiolo ajo etii enkipagaroto tiatua ninche, kake meyiolo enkaraki enye.
GSAM 379Etanyaanyukie imbaa e Elisha o Hasael
GSAM 379.2Ore pee eidip Enkitok White aishoru enchakenisho enye, neisioki aitabayieki esiaai le nkipankata e kanisa. Nejing Barr te nkishipai olmeyan ina kipankata, ore Pratt nepalaata te boo. Te ina kata natumutukie enkiguena, nejo Pratt te ngolon sapuk, “Aajoki intae, metii enetum oltung'ani te nkitemata nelo tenebo ele tung'ana neisunkur; mindimidimi ataas ina.”
GSAM 379.3Enkitodunoto e natiu lo ltung'ani, anaa te ena baa natolimuo, neitadamu iyiook te ngolon enyamali nanyaanyukie naatisiraki too nkolong'i e Elisha oloiboni le Enkai:2 Eirriwayie Ben Hadad, olaiguanani le Siria, osinka lenye Hasael enetii Elisha pee eitayiolo tenaa eishiunye to lmueyian lenye. Eidipa Elisha atudua enatiu e Hasael, ore pee elotu ilo tung'ani dukuya ninye, neing'or ninye enkomom enye, neibalakinore imbaa pooki te nkidamunoto enye.
GSAM 379Eekunye Olpayian White
GSAM 379.4Te nkolong e ong'uan e wiki, te nkolong e 16 o lapa le 8, 1865, neekunye Olpayian White, te nkaraki esiaai naatipilaa oleng o eitu etum enkirragata nanyorraa. Amu eton eitu eitecheki inkajijik e biyotisho tiatua iltung'ana lang, neya ninye Dansville, N.Y., ti enkaji e biyotisho naji, “Enkang ang te mbata o ldónyo.” Enkitok enye o nanu olaisirani naa kitii tenebo ninye teine aiteru enkolong e 14 o lapa le 9 o metabaiki enkolong e 7 o lapa le 12. Amu eeta retoto kiti ake ti embaare neshori ti ina aji, kishomo enkang e Bradley Lamson, Lake View, Rochester, N.Y., naang'amuyie iyiook te nanyorrata, neine kiton aabaiki iweekini okuni. Kishipate oleng aatumo teine Olpayian J. N. Andrews, olodipa atushuko Rochester, eidipa aatono ilapaitin kumok ti Maine.
GSAM 380Enkomono e Olpayian White
GSAM 380.1Olmarei le Olpayian Andrews o ole Orton neitubulakino iyiook teipa enkolong pooki te nkata e nkomono tenebo Olpayian White, neomonoki ninye. Neasayu ena o metabaiki enkolong e 25 o lapa le 12. Ore eiputukuo enkop e boo te nkishipai o isirua te ina olong e nkiu e Kristo, neibung kanisa e Rochester ina olong pee eany endaa neomonoki Olpayian White. Kiatua intumot enasirie o teipa enkolong ti enkaji e Olpayian Andrews, te nkoitoi e New Main; ore te nkewarie, lelo oodipa aaomon tenebo Olpayian White neitoki aatumo tenebo ninye ti enkaji e Lamson.
GSAM 380Enduaata nashorunoki te nkewarie e nkiu e Kristo
GSAM 380.2Enkiguena e ina teipa olong naa eeta engolon sapuk. Eremayianaki Olpayian White oleng, neshori Enkitok White Enduaata e nkumok e nking'asia, natii imbaa kumok naaitoduaoki ninye. Neitoduaa tiatua nena inkitanapat e Olpayian White enaidim aashomo dukuya pee easishore enkirukoto enye te Enkai. Eibala oleng ajo aadoyioo Enkai enkaina enye aas te ninye pee etum enkishiunoto.
GSAM 380Eibonaki empikas e shetani
GSAM 380.3Nejoki Enkitok White lelo ooomonita Olpayian White:
GSAM 380.3“Enkiguena e shetani naa pee eitaruoo olpayian lai, neya ninye enkirragata oo ltuata. Ti ena nkomono e nkishui pooki, etebelaki engolon enye. Aaitodua ajo eirimin shetani te ena sirit natashomo dukuya too iweekini okuni eomonita te nkishui pooki ele sinka le Enkai, naa eiguenete taata pee epik ninche te ngolon sapuk. Aajoki pee aajoki intae, ‘Enton aatiana oleng Enkai, pee intobirate too nena naaidim aabau intae.’”
GSAM 381Ening J. T. Orton imbaa eton eitu easayu
GSAM 381.1Te nkolong e dukuya o lapa le 1, 1866, neiteru Olpayian White o olmarei lenye enkoitoi te ngarri e nkima nelo Battle Creek, Mich. Natung'wayie nanu te nkop e New York natii enedoyio enkolong, enkata e nkijape pooki natung'wayie. Aiteru te ina teipa olong nashorunoki Enduaata, nening J. T. Orton ajo eeta enkishui enye enkurruna, kake meyiolo enewuo ina. Neliki kulikae ina nening. Teipa Enkolong e dukuya e wiki, te nkolong e 4 o lapa le 3, netushuko Rochester eewuo Parma, enedipa atii enkiguena oo nkolong'i are, tenebo E. B. Sanders (oata taata, 1905, enkang ti San Jose, Cal.). Neomon ninye pee esuj enkoitoi naata ewang'an alang pooki ore epuo tiatua Rochester, “amu,” ejo ninye, “aning enkata pooki anaa etii oltung'ani olotu aitem pee aaar.” Kake eton netiu anaa meeta enkidamunoto oloo yieu aitaruoo enkishui enye.
GSAM 381.2Natashuko nanu Rochester aewuo Parma te nkolong e 7 o lapa le 3, naton tenebo Lamson, olpayian le ntoyie e Orton. Te nkolong e 8, ninye o Enkitok Orton nepuonu aatonyua tenebo iyiook, neitobiraki iyiook pee kimpuo tedekenya e ina olong natii dukuya te ngarri e nkima aabaiki Lancaster, te nkop e Erie, enaasie nanu enkias e nkiyama o layioni lenye obo ake. Kitushipa tenebo te ina olong, kake olong natii enkidamunoto sapuk.
GSAM 381Enkarata e J. T. Orton
GSAM 381.3Eishomo ninche aaitai enkang e Lamson te saa 5 P.M., naa te saa 7:30 P.M. nelotu olkilikuai, neliki iyiook ajo eidipa oltung'ani lemeiyioloi apiki Orton te ntorrone sapuk, tiatua enkaji enye oo mbartani, ore eramatita mbartani enyena. Kishomo teine te nsioo, netum ajo eidipa aaroki enlukunya enye te ntorrone sapuk te nchata e ngarri naata enkisilore e shumata, naa eiterre. Netua ninye te saa 12:35 te ina kewarie. O metabaiki ena olong, eton meyiolouni ng'ae oataas ina torrone. Esipa ajo me impesai eitayieki ina, amu leitu eibung'i esaa enye natii olbene le ng'ila, hoo olbene lenye lo mpesai, oata $45, leitu eibung'i. Eisirngang'a ena baa Enkitok Orton oleng, naitame ninye eton metum enkishiunoto. Neisioki amashu embiotisho e sesen enye, nemeton enkata naado eidipa olpayian lenye aatua.
GSAM 382Etabayieki enaibon nashorunoki te ina olong e nkiu e Kristo
GSAM 382.1Eton eitu elusoo ilapaitin kumok eidipa ina teipa olong e nkiu e Kristo nemetirikinoyu, neetii iltung'ana ile te lelo naudo ootaas nena nkomonot oo iweekini okuni tiatua inkirragat oo ltuata. Neijia eitabayieki nkulie naibon te nkoitoi naibala oleng.
GSAM 382Enkirétoto e lelo ooimina osiligi
GSAM 382.2Tedekenya oleng te nkolong e 12 o lapa le 12, 1866, nelotu Elias Stiles, le North Liberty, Ind., enkang ai, naomon nanu pee kimpuo tenebo ninye ina wueji pee aretu, tenaa eidimayu, James Harvey, oimina osiligi nening ajo metii hoo osiligi te ninye. Amu ayiolo ajo aata Enkitok White endoloto sapuk oleng ti ina Enduaata nashorunoki te nkiting'oto, naa eitoduaaki ninye imbaa oo ltung'ana kumok te naibon, najoki ninye, “Eidimayu ajo eidipa Enkanashe White atudua enyamali enye, naa tenaa neijia, tenaa eisir ninye ena, eeta engolon alang hoo teni ororei oadim aajoki ninye.”
GSAM 382.3Kishomo enetii ninye te ina kata, naa eton eitu erorieki ninye hoo ororei oipirta enatiu e Harvey, naaikilikuan, “Enkanashe White, itumoyie ewang'an hoo ti ae enduaata naishooki iyie naipirta enyamali e Olalashe James Harvey?” “Ee,” ejo ninye, “atumoyie, naa aning too nkolong'i kutiti nena naalusoo ajo aishiaakino aisir ena, naaishori ninye.” Neiteru aliki iyiook enatodua. Natejo, “Alo aing'or ninye tedekenya, naa tenaa isir enaitoduaaki iyie, ayaaki ninye.” Neijia kipala ninye, o neitoki aashuko teipa enkolong. Eidipa ninye aisir, naaretu iyiook eisomaki iyiook ena te oltoilo oning'oi.
GSAM 383Enchakenisho e James Harvey te nkata nemeeta osiligi
GSAM 383.1Etejo enchakenisho aibalunye inchere keshalaa Olpayian Harvey te biyotisho, naa kenyok Shetani aitaa ninye metaa meeta osiligi, neitodolu ninye ajo metii olng'ur le ninye, nemeeta osiligi tiatua imbaa enyena. Kake etodua ninye inchere etaasa Harvey pooki naidim aitobir intorrok e nkishui enye naloitie, naa etapalaki Enkai ninye; o sii, ore pee etemi ninye metaar kewan metua, neitoduaa ninye ajo etii ilmalaika le Enkai eporita aamanita ninye, neutu ninye metipik osiligi te Enkai o te keper. Etii kulie rorei kumok ooijo lelo, le nkitagoloto o le nkitang'ejukoto, tiatua ina chakenisho.
GSAM 383.2Aata ena sirata, nikishomo North Liberty te nkakenya nasujita. Ore te nkoitoi, naaliki Olpayian Stiles inchere keyieu Olpayian Harvey naadolu nanu, kake ketejo ninye inchere maatumi ororei le siligi te nanu; ore pee airtum ninye, naa kaanyorraa ninye ajo meeta osiligi tiatua imbaa enyena, naa oltung'ani oimina ninye. Neaku, netadamutua Harvey ajo kebatata ninye kue neye, anaa Eli le apa pee elikini inchere etuyaaki esanduku e Enkai.
GSAM 383.3Kibatua enkang e Olpayian Harvey te saa naanyaanyukie 9 te ndama (15:00). Ore pee airtum ninye najoki, “Olalashe Harvey, kaji itiu?” Neewal te nkoitoi e nkurrunoto kitok ajo, “Aimina! Aimina!! AIMINA!!!” Najoki nanu, “Aa! Mira oimina. Eton itii osiligi!” Ore pee edol inchere aewaliki ninye neijia, nejo to ltoilo otodoyie, “Etabaiki ijumaani uni adamu ajo maatumi osiligi, naa aimina. Ore taata, pee alotuta aing'uaa enkurma ajing olkerenket, naimu olang'et lotii te silanke e nkare easishoreki aidoong mbura, neijo etii entoki naajoki, ‘Ira oimina! Meeta osiligi lino! Tusulai kewan atua ina silanke nikinyai enkare!’ Atadamua ajo ore teneaas ina, naa kaayau enkurroki te siaai e Kristo, neaku naa ainayiki metaa meaar kewan metua.”
GSAM 384Elotu enjeunoto asieku
GSAM 384.1“Olalashe Harvey, mira oimina!” atejo nanu. “Kaata tene enchakenisho naing'uaa keper katukul, najo mira oimina!” Neewal, “Neaku, kaaning ninye.” Anaa ina, naisumaki ninye ina chakenisho, ang'asa alimu ajo eitu eiteleikioki hoo ororei obo inkaik aainei. Ore pee aidip enkisumata, neiwang'u enkumom enye to nkomom e ng'ida nejo, “Neaku, eton atii osiligi. Kairuk nanu Olaitoriani.”
GSAM 384.2Ore pee kidip aaisum, nikitum erishata e nkomono; netonyua ninye eibelekenyaki, eiputai encipai. Netiliki iyiook inchere eibalunye ina sirata nena naaing'uaa indamunot enyena too ijumaani uni ootulusoo, aitalala alang enaidim ninye makewan alimu. Neijia eibalunyeki enyorrata e Enkai, eitajeu ele alashe to sina lemeeta osiligi teina oitoi.
GSAM 384Eitasapukaki ewueji e siaai
GSAM 384.3Metabaiki olari le 1868, ore ewueji e siaai oo Ilairukok le nkolong e naapishana ooanyu elotunoto e are e Kristo, naa eitoki ake te United States, o sii tiatua ina kop naa teina rubata natii te moikuape e mpaka e kopikop e Missouri, o te oloosaen e Nkare e Missouri. Ore te shumata enkiguana e ngenore iwuejitin e siaai o enkoitoi naori ilaisiaayiani, te nkata e Enkiguana kitok e kanisa pooki naatayioki te Battle Creek, Michigan, te nkolong e 28 olapa le 5, neiguanaki meishori ilaisiaayiani aare o olng'obor otemi inkejek 60 (ft) nelotu California. Olpayian D. T. Bourdeau o nanu oisirita ena, nikibatua San Francisco te nkolong e 18 olapa le 7 te ilo ari.
GSAM 384Enkiterunoto e siaai e likioroto te California
GSAM 384.4Kayieu naimaki embae nabo naipirta enkiterunoto e siaai e likioroto te California, naitodolu aitobiraki enaretisho Enkishooroto e naibon te siaai. Ore Paulo, eimaki inkishoorot e nkiyang'et, o sii Enkishooroto e naibon, nejo era ninche “te nkitobirata nalulung'a oo sinyat, te siaai e ramatare, te nchetata o sesen le Kristo.”3 Nadede, ore enkoitoi naishiakino oleng aitobir sinyat metaa ilootabaitie naa ina naitodolu ninche intorrok enye, pee eoru, neitukui too ng'ok enye to sarge le tipat o Laitoriani lang Yesu Kristo. Enkaraki ina, neibalunyeki eretoto naimu Enkishooroto e naibon te siaai e ramatare to pooki kata e siaai e Esipata e taata, eitodolu ilaisiaayiani loo Laitoriani nena nemesidain te nkoitoi enye e siaai, o eneiko teneasishore enkoitoi napasha pee eret oleng iltauja meibelekenya.
GSAM 385Enchakenisho naipirta enkoitoi e siaai te California
GSAM 385.1Ore pee kidipa aabaiki California, neitu elotu erishata nabo oodo, nikitumutua empalai naing'uaa Enkitok White, naimakita Enduaata naishooki ninye te Battle Creek te nkewarie e nkolong e ile e wiki, te nkolong e 12 olapa le 6,—enkolong nikitushukote te Lancaster, N. Y., eton eitu kiteru elototo California. Eitu apa ninye elotu California, nemeeta eyiolounoto naing'uaa ninye makewan naipirta mpukunot oo ltung'ana le ine. Nadede, teina kata eton eitu elotu enkop natii te oloondoluo e Nkare e Missouri. Ore pooki eyiolounoto naata ninye naipirta imbaa e ine, naa nena naitoduaa Olaitoriani ninye anaa enaatishipe ninye.
GSAM 385.2Ore te nkiteng'enare e mpalai enye, neibalunye inkoitoi e kishorunoto e ntokitin te ltung'ana le California, o enaatumore teneasisho olairukoni tiatua ninche te nkipankata nagol, “narrip enkiti pesa oleng.” Ore te likioroto oo ltung'ana le California, neishiakino neinyikaki ninche te nkishorunoto nanyaanyukie enaasishore ninche, kake mme te nkoitoi e nkiturujoto oo mpesai.
GSAM 385Etubayie esidano natibonoki
GSAM 385.3Ore taata, pee aing'or kue too larin 37 ootulusoo, eing'uaa enkiterunoto e siaai te California, nadamu enaatiu imbaa teina kata, o enaatiu iltung'ana, o enkoitoi nikintasishore te siaai teneme ina chakenisho nikitumutua, nadol sii ilng'anayio le nkisujoto e nkiteng'enare naishooki iyiook, naa aidim atejo eshomo esiaai ang dukuya too ilapaitin uni alang enkitashomo te olari obo teneme eretoto nikitumutua “te siaai e ramatare” te nkiteng'enare naing'uaa Enkishooroto e naibon. Metabaiki enkata e mbulunoto oo lkeek te olari le 1871, etaa nkanisani imiet e lelo ooibung Sabato naitayua isiaaitin te nkop e Sonoma.
GSAM 386Eumata to lng'obor e dukuya te San Francisco
GSAM 386.1Te olapa le 6 te ilo ari ake, nikiteshetua olng'obor lang te nkata e dukuya te San Francisco. Ore amu eteroyie Olpayian Bourdeau enkop e oloosaen, neirriwaki olikae aisiayiani eing'uaa Michigan pee edum ewueji enye. Nebau te nkolong e 17 olapa le 6, neitoki aibung'are nanu te siaai tiatua ina kang kitok. Ore pee kitusuja esiaai too ijumaani kutiti to lng'obor, nikintukuja intumorot ang too ajijik nikimoyita metabaiki enkolong e 1 olapa le 12, 1871. Ore enkaraki ele siaai, neng'amu iltung'ana oolang onom Olkilikuai te San Francisco.
GSAM 386Intemat naing'uaa atua California
GSAM 386.2Metabaiki ena olong, ore intemat ang te California naatumore oleng ilmeneng'a oo ltung'ana le boo; kake teina kata neing'uaa enkitamata e nkirukoto oo ltung'ana lang, naitu nikiya niyiolo, napasha. Eibung'a olikae aisiayiani lang enkoitoi naayiolo nanu aitadedeyie ajo keyau enkurroki te ninye o te siaai. Kiata ilmang'ati torrok oleng tiatua enkang kitok, ootii aang'or pooki nikiasita, nerreten ake aataasishore embae nabo nemeeta eng'eno nikitaasa, pee eitorroo iyiook. Enkaraki ina, neaku entoki naata tipat oleng enkining'oto enkitanapata oo lkipaaret le Enkai najo, “Entapaasha pooki mpukunoto e ntorroni.”
GSAM 386Enkibung'ata e ndamunoto e kewan naata bata
GSAM 386.3Eitu ajo etaasa ele alashe eng'oki nasipa te nkoitoi enye, kake etejo indamunot aainei naa keasishore ilmang'ati lang nena najo ninye meeta entorroni pee eitorroo iyiook. Netipika enkiguana enye inchere keeta esipata “aas enaatishipe” teina bae, neisulaki amu etang'amayieki ajo metii eng'oki tiatua nena naasita. Neijia eitasujaki imbaa metabaiki enkolong e 23 olapa le 1, 1872, pee aing'uaa enkop e Sonoma alo San Francisco aadol enaidimayi pee eiboki imbaa e ine.
GSAM 387.1Teina kata etaa easishore ilmang'ati lang enkoitoi enye anaa enaatashala nanu, kake ninye nejo “mme imbaa enye,” naa keitodolu ninche ajo keeta indamunot e kewan, neeta enkitoria ashomo too nkoitoi e nkang kitok anaa enaatishipe, tenebo o pooki oiyieu, nemeeta enkatina o rorei lenye. Anyoka te siaai o lalaa aikilikuan ninye aa ninye ake, pee aitudolu ninye ajo meishiakino ina oitoi, naa ore ina damunoto nemeitanyit kulie naa entorroni eiting'ie. Eeta ilchoreta lenyena ooning'ito ninye oleng, naa kulikae ninche neiteru aibung enkiguana naitoki ayau enkiguena sapuk te ninye. Ore ematua kitok e kanisa nedol entorroni e nkosheke enye, nerreten aaret ena nanyokita nanu, pee aitarop esiaai to mboloroto.
GSAM 387Eipankaki enkiguana e njurrunoto
GSAM 387.2Neijia etiu imbaa te Sabato, te nkolong e 27 olapa le 1, pee etiguanaki ajo keishiakino nejurri ina bae, nedum kanisa enkiguana naibalunye, pee eitajeu ninche to mboloroto oyau ena damunoto naitasieki. Neipankaki enkiguana naiteru te Enkolong e dukuya e wiki, te nkolong e 28 olapa le 1, te saa 3 e nkakenya (09:00), pee king'or enaatiu imbaa o enaasishiaakino iyiook anaa kanisa te nena baa. Ore te pooki naadol, neijo meeta enkoitoi naboki enkioroto e ina kanisa. Atamuta erishata kitok e ina kewarie aomon Enkai pee eas esiaai enkaraki iyiook.
GSAM 387Empalai e nkibalunoto oo ntorrok
GSAM 387.3Ore te nkakenya e nkolong e 28, pee alo atua enkiguana, nairtumu ilo aisiayiani lang to siadi e nkoitoi, eakuo enaje natii amanyita nanu, egira aishir. Nejo ninye, “Olalashe Loughborough, maalo atua enkiguana taata.”
GSAM 387.4“Milo atua enkiguana?” aikilikuan nanu; “naa imbaa inono eimaki ina kiguana.”
GSAM 388.1“Kayiolo ina,” nejo ninye, “kake nanu otorrorno katukul. Iyie oata esipata te nkitayiata nitipika naipirta nanu. Ena empalai e nkibalunoto oo ntorrok naatisiraka kanisa; tudum ninye niisumaki ninche. Enaikash te iyie, o te lelo ooidim aapuo tenebo nanu, teneitu atii ine.”
GSAM 388.2“Kainyoo natoiu ena kibelekenyata kitok tiatua iyie eing'uaa ng'ole?” aikilikuan nanu.
GSAM 388Etumutua Enduaata naing'asia
GSAM 388.3Neewal, “Atoshomo enkaji e mpala ng'ole te nkewarie, eidipa Sabato, natum empalai naing'uaa Enkanashe White, te Battle Creek, Michigan. Enchakenisho naatisiraka ninye nanu.” Neishoo nanu ninye, nejoki, “Tisoma ena, naa idol enadol Olaitoriani imbaa aainei.”
GSAM 388.4Naaomon metaa naaliki kanisa ajo etumutua enchakenisho naing'uaa Enkanashe White, naing'ode ninye enkaraki inkoitoi enyena, naa etang'amayie ninye, amu esipata ninye.
GSAM 388Engolon e Enduaata naitairuk iltung'ana
GSAM 388.5Ematua ena e Enduaata naishooki Enkitok White te Bordoville, Vt., te nkolong e 10 olapa le 12, 1871. Eiterua aisir ematua naipirta imbaa oo ele alashe te nkolong e 27 olapa le 12, 1871, kake enkaraki embae naje neimutie enkidipata e ina sirata metabaiki enkolong e 18 olapa le 1, 1872. Teina kata neidipi, neirriwaki te nkaji e mpala te Battle Creek. Teina kata, keyieu mpala inkolong'i naanyaanyukie 9 pee ebaiki California eing'uaa Michigan eimu enkop.
GSAM 388.6Tiatua Enduaata, keitodua ninye imbaa kumok too nkoitoi e naibon. Neijia apa ena bae. Ore te nkata naishooki Enduaata, naa oloip ake otii e nena naaponu aibalunye te nkata natobayie enchakenisho San Francisco. Ore teneitanyaanyuki inkolong'i, keidip aadol ajo etobayie imbaa te San Francisco pee etidipa enchakenisho naigero aing'uaa ina wueji nabo. Ore ilalashera lang le San Francisco neyiolou asieku inchere metii oltung'ani oidim atisiraki Battle Creek, neitayiolo Enkitok White nena baa, eitumoki erishata nasir ninye ena palai, amu eton metii apa imbaa neijia.
GSAM 389.1Keeta ena bae tipat sapuk te lalashera le ine, neitairuk ninche ajo ketii engolon e Enkai tenebo ina Enduaata. Eitu aasir hoo ororei obo te Olpayian White arashu enkitok enye, naipirta enaatiu imbaa te San Francisco; netejo sii ilo aisiayiani lang eitu eisir hoo toki. Netejo ilalashera, “Hoo teneisir apa ninye, nemeimaki nena baa naaibalunyeki naipirta ninye makewan.”
GSAM 389Enaikununo pee eisiri Enduaata
GSAM 389.2Ore pee kitayiolo tenakata naasujita, teina wueji naing'uaa empalai, naipirta enkigero o enkirriwata e nchakenisho, neitoki aibalunye oleng ajo Olaitoriani oishoo ina Enduaata eata eramatata naipirta enkata nagiri o neirriwari ewueji napuo, pee ebaya ina wueji te nkata naishiakino katukul.
GSAM 389.3Te nkakenya oleng, te nkolong e 18 olapa le 1, 1872, neitonyi Enkitok White, etii ina chakenisho naimakaki shumata aibalunye oleng too ndamunot enyena. Ore ina enkitadamuoto naata ninye, naa eibalunye anaa teneiroro ororei oningi nejo, “Tisiru asieku ina chakenisho e California, nintijing atua mpala naang'uaa teina kata nasujita; keyieuaki ninye.” Ore pee eitoki ina te nkata e are, netonyua, neishop asieku, neidip enaigirita. Eakuo endaa e nkakenya, neishoo enkerai enye Willie ina palai, nejo, “Tudumu ena palai enetii enkaji e mpala, kake mintipik atua esanduku. Inchoo kewan olkitok le nkaji e mpala, nintadedeyie metipik atua olbene loo mpala oing'uaa ena kakenya.” Ore tenakata naasujita netejo ninye inchere eetai indamunot ajo epasha enkiti nena naitanapaki, kake eitu eikilikuan hoo toki; neas anaa enaatitanapaki, “nedol empalai ejing atua olbene loo mpala.”
GSAM 389Enchakenisho naitadedeyie erikore e Enkai
GSAM 389.4Ore te iyiolounoto e enaatiu imbaa ang te San Francisco teina kata, naa itum asieku aadol tipat e nkitijing'ata e ina palai atua nena pala ake. Too nena olong'i, kiaata elototo nabo ake oo mpala te nkop te nkolong pooki. Tenetobau empalai te nkewarie e Enkolong e dukuya e wiki, te nkolong e 28, me te nkewarie e nkolong e naapishana e wiki, te nkolong e 27, naa nadede keitayua enkioroto e sina tiatua kanisa. Tenetobau kulie jumanin eton eitu ebaya ina kata, hoo asieku eidipi aishoo Enduaata, naa menoto kanisa eyiolounoto e ngolon enye asieku neijia.
GSAM 390.1Etii tene enchakenisho naata inkitoduaat naibalunye e nkaina oo Laitoriani: mme ake amu etobau te nkata naishiakino pee eitobir aitobiraki intorrok naaatii, kake sii amu etang'amayie ele alashe ninye te mborron, neas anaa enaatitanapaki, neaku eeta engolon sapuk naayau naboisho o enkitashe nagol tiatua ina kanisa ng'ejuk.
GSAM 390Enkoitoi nagiri Induaat
GSAM 390.2Keretu sii ena bae aitodolu nena natejo ninye makewan naipirta enkoitoi nagir ninye nena natodua. Nejo ninye naipirta ena: “Aaitonyi tiatua eruatata ai, naata eyiolounoto naibalunye oleng oo mbaa naitoduaaki indamunot aainei apa; naa atisirua, te mpolos e nkewarie, mpala naaishomo aaim enkop kitok. Neponu aabaiki te nkata nagol, neitajeu esiaai te ntorroni sapuk oleng.”4