Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
16 / 31
16 / 31

Embolunoto 13 — Inkitoduaat e erikore e Enkai

John Norton Loughborough

GSAM 198.1“Etemua Enkai alo aayau olosho le ninye aitung'uaa empolos o likae osho, te ntemat, too nkitoduaat, too nking'asia, to larrabal, te nkaina nagol, o te nkaina naitudung'ua, o too nkituriat sapukin, anaa nena pooki naaitaasa Olaitoriani Enkai inyi te Misiri, idolidolo too nkonyek inyi? Kitoduaaki iyie kuna, pee iyiolou nchere Olaitoriani ninye Enkai; meetae ae nemetii ninye.”1

GSAM 198.2Inji etaasa Olaitoriani pee eya olorere aitung'uaa empolos o losho lemeiruk Enkai, pee eirik ninche aatupuku enetum airorie ninche enkitanapata enye, neisho ninche ina kitanapata eigero too mbelat oo soito. Me te naitiship indamunot enye e yieunoto aayiolou imbaa ng'ejuko eitaasishoreki kuna king'asia; kake pee eyiolou te sipata nchere ilo oitaasa “imbaa sapukin te Misiri; isiaaitin loo nking'asia te nkop e Ham, o imbaa naaiturisho te mbata e naiposha nanyokie,”2 neirorie ninche eing'uaa empolos enkima o empuruo to shumata o ldoinyo le Sinai oyupuyup, naa Enkai naishu nasipa ake, Olaitayioni loo tokitin pooki.

GSAM 198Enkipototo e Musa Naing'uaa Olmeterai Oyupuyup

GSAM 198.3Musa openy, meidim apa aitupuku Ilisraeli te Misiri te nejoki ake ninche, “Ore apa aarripita ntare ti ong'ata, natum indamunot e lng'ur te intae te na sinkaisho inyi, naadou taata arik intae aaitupuku te Misiri, anaa enaatemua aas apa pee aar ilo tung'ani le Misiri, eton eitu alapaki enkop e Midian.”

GSAM 199.1Olmeterai oyupuyup kake mepejayu, o oltoilo oning'oreki oing'uaa empolos oo lng'ejep le nkima, oitaasua sii Musa openy meiruk nchere ninye oishiaakino “alo arik olorere aitupuku te Misiri.” Te na oitoi e nking'asia etang'amua esiaai enye, ina kipototo enye kitok nasinya. Ore tenaa etolikio ilalashera lenyena ena kipototo, nening ninche nabo kata aashilaa, neaku errretena indamunot enye te nena naasuj, neiruk Musa, etii abori Enkai, metaa olrikoni lenye.

GSAM 199.2Tenaa eetae apa enkata, eiteru empiunoto o Laitajeunoni, natayieu lelo oosuj ninye, oobuaake osina neimin osiligi lenye, metum enkitagoloto te tenebo enye o irorei lenyena naaitagol oltau, naa ina kata eton eibung'a kulikae lairukok ooisinan neisilisili, enkirukoto namayian etulusua ilo “Oltoilo sapuk te mpolos e nkewarie” lo lari le 1844. Tenaa sii eiroro Enkai te lng'ur airorie iltauja ooisinan te ninye openy, nenaanya enchere ena kata o kulo tung'ana anaata eirorie te sipata.

GSAM 199Enkisiligata e Tenebo o Laitoriani

GSAM 199.3Ilo lemeeta enkitiekoto too nkoitoi aashu too tokitin naitaiasishore esiaai enye, naa ilo oipika inkishorot e Nkiyang'et atua kanisa enye “apa pee eilep alo keper,”3 eisiligie lelo oosuj ninye nchere ketii tenebo ninche te likioroto oo lomon supati, “o metabaiki enkiting'oto e nkop.”

GSAM 199.4Too nkatitin pooki etorretena Olaitoriani aitodolu engolon enye o inkishorot enyena te lelo ooing'oru ninye too ltauja lenye pooki. Eitu ejo, eishoru enkitanapata e likioroto oo lomon supati, “Keisuj kuna kitoduaat lelo ooiruk: te nkarna ai eitorierie iloiriruani torrok; neiroro too nkutukie ng'ejuko; neilep ilasuria; naa tenemat entoki naarisho, meitame ninche; neiteleiki iltameyio inkaik, neaku ninche biyoto”?4

GSAM 199Inkishorot e Nkiyang'et te Nkata e Nkibelekenyata e Kanisa

GSAM 199.5Eetae apa imbaa e nking'asia naaitodolu engolon o Laitoriani, o embolunot e Enkishooroto e naibon, te nkata e nkibelekenyata e kanisa te nkata e ip oo ilarin e tomon o ile, o too nkatitin naatusujua. Eiro D’Aubigné imbaa e naibon e John Huss. Ore Charles Buck, te mbuku enye, Ilomon kutiti loo nkirukoto, nelimu eibonisho e George Wishart, to lari le 1546. Ore John Wesley, too mbukui enyena, nelimu imbaa e naibon e Jonathan Pyrah, o enkitabayaroto enye. Ore Olpayian J. B. Finley, te mbuku e nkishui enye naigerua ninye openy, nelimu enduaata e nking'asia o enchiunoto natumua ninye openy te nkata oo nkolong'i nairoua to lari le 1842. Ore Olangoroni loo Lkristiano, embuku oo Ilmethodisti, neitapuku ilomon ooing'asia ooipirta enduaata nabo e nking'asia o imbaa naitayua, naishooki Oldakitarri Bond le ina kanisa, eton easita esiaai enye e nkirukoto. Inkitoduaat kuna te lelo ooing'oru Olaitoriani te mborron, nchere eitu eibelekenya ninye, naa eton eirorie olorere lenye te nkitumoto e Enkishooroto e naibon.

GSAM 200Kanisa e Lelo Ootelekutua Naa Keeta Enkiyang'et e naibon

GSAM 200.1Etii Isirat Sinyat imbaa naibalayu naatejo aitodolu nchere keibalunye Olaitoriani te nkoitoi naje inkishorot e Nkiyang'et enye, o aisul Enkishooroto e naibon, tiatua lelo tung'ana oonyorri eanyitata elotunoto enye. Ore olkereri le dukuya likiyieu nishilaa, netii empalai oo Ilkorintio, nejo: “Ashukoki Enkai ai enashe anaa ake te intae, te empiris e Enkai naishooki intae te Yesu Kristo; nchere eitakarsis ninye intae te pooki toki, too nkirorot pooki o te ng'eno pooki; anaa enaitadedeyieki enchakenisho e Kristo tiatua intae: neaku meeta enkishooroto hoo nabo ning'oriki intae, ianyitata elotunoto o Laitoriani lang Yesu Kristo; naa ninye sii oitashe intae o metabaiki enkiting'oto, pee meetae embae torrono naiguanakini intae te nkolong o Laitoriani lang Yesu Kristo.”5

GSAM 200.2Kisom tiatua Embolunoto imbaa e “lelo ootelekutua”—kanisa oo lomon supati e nkiting'oto: “Etagorokine olasurai kitok enkitok [kanisa], nelo aas olarrabal te lelo ootelekutua loo nkera enye, lelo ooibung Inkitanapat e Enkai, neeta enchakenisho e Yesu Kristo.”6 Kinikilikuan aajo, kainyoo ena “enchakenisho e Yesu,” naata kanisa e nkiting'oto, naa ore pee eitadedeyieki, nerreten enkoitoi e mbolunoto oo nkishorot pooki e Nkiyang'et? Kitum ewoloto e ena kikilikuanata te nchakenisho o lmalaika oirorie Yohana to loikop oji Patmos: “Aturori nanu too nkejek enyena pee aserem ninye. Naajoki ninye, Ng'ura, mias ina: ara nanu osinka anaa iyie, naa ara sii obo loo lalashera linono ooata enchakenisho e Yesu: toserem Enkai: amu ore enchakenisho e Yesu naa Enkiyang'et e naibon.”7

GSAM 201.1Eitodolu ena limunoto naishorua olmalaika nchere “Enkiyang'et e naibon” naibalayu te kanisa naanyu Kristo, naa ninye narreten enkoitoi too nkishorot pooki, o nchere easakini kanisa e “lelo ootelekutua” olarrabal te naata ina kishooroto tiatua ninche.

GSAM 201Enchakenisho e Paulo Naipirta Inkishorot

GSAM 201.2Eitodolu empalai e Paulo oo Iltesalonike nchere enkolong o Laitoriani—enkolong e nkiting'oto naitabari enkiguana—kelotu enetii iltung'ana kumok “anaa olapurroni te nkewarie”; kake meing'uaki ninye nkera o Laitoriani naaisiligayu te na oitoi, amu “nkera e wang'an, naa nkera e nkolong.” Tiatuai nkikoot enyena te lelo tung'ana oorrita, nejo, “Eminture Enkiyang'et. Emimen eibonisho. Entem tokitin pooki; embung'a aaitagol ina sidai.”8

GSAM 201.3Ore te ilo rorei le nkutuk Olgiriki propheteias, oitabelekenyieki ene aajo eibonisho, ejo Greenfield, te Mbuku oo rorei loo Lgiriki enye, “Enkias e Enkishooroto e naibon, te na tipat, 1 Iltesalonike 5:20.” Keirukoki sii ena imbukui oo rorei oo Parkhurst, Robinson, o Liddell o Scott. Neaku ena naa enchakenisho naibalayu nchere ketii Enkishooroto e naibon nasipa tenebo kanisa naanyu Elotunoto e are e Kristo. Ore enkikoo, naa metaa emimen ina kishooroto, kake entem; ore pee itumutumu embolunoto sidai, naa “embung'a aaitagol” ninye.9

GSAM 201Enkitabayaroto e Nkisiligata

GSAM 201.4Kidipa aatodolu dukuya enaterua Olaitoriani aibalunye Enkishooroto e naibon te nkata natariki Olkilikuai lo lmalaika le dukuya o Olkilikuai lo lmalaika li are. Eponarita embolunoto e ena kishooroto eiteru enkiting'oto e Inkolong'i 2300. Etegelua Olaitoriani enaasishore te na siaai, eigelu ilo oitaasishore, leme aa etapalaka ninye tokitin pooki ake, kake sii etii enkishui enye empolos e keeya o enkishui, “ilo lemeeta ngolon aisul te lelo lemeeta ngolon.”10 Eton eitu eish inlapaitin are eiteru etulusua ina kata naanyitayi, neteru Entito Ellen G. Harmon, le Portland, Maine, natia nkata eata ilarin ooba tomon o naapishana ake, aang'amu embolunot naing'uaa Olaitoriani.

GSAM 202.1Ore te naatumua erishata airoroki lelo ootii Portland te nkata e enduaata e dukuya, naa ayiolo sii Enkitok Haines, natoduaa Entito Harmon enduaata enye e dukuya te nkaji enye, naa kalimu nena baa anaa enaatolikia lelo tung'ana nanu.

GSAM 202.2Ore te ina kata etameiyio Entito Harmon oleng, netii te batisho enkishui enye. Eteetua wiki kumok meidim airoro aigiroo engoso. Etegelua oldakitarri obo nchere emoyian e ilgoitie naitasasu osesen neitupush osesen te nkare naataa. Etejo etorruoyie olkipiei lenye le tatene, netameiyio oleng ilo le kedienye, netadotie sii oltau lenye. Etejo ninye mejo nchere keidim aishu enkata naado, kake enkata kiti ake, naa keidim atwaa te nkata ake pooki. Etaata enyamal aiyang oleng etirragie. Te nkewarie meyeng'iyeng'a anaa temeninyikaki to rruat te nkoitoi natia etonito, eikashaki too nkitobirat naitagol. Inkataitin kumok nelo enkirroget o enchorrorroto oo sargei naing'uaa ilgoitie, neitadou ina engolon e sesen enye oleng.

GSAM 202Enduaata e Dukuya e Ntito Harmon

GSAM 202.3Ore apa pee etum enduaata enye e dukuya, etonito te nkaji e Enkitok Haines. Enkakenya apa, neseremita Enkai tenebo iltung'ana le nkaji. Iltung'ana imiet apa ootii ine, naa nkanashera pooki te nkirukoto. Eidipa kulikae aomon, naa ore eomonita Entito Harmon eing'aming'am, nedou engolon e Enkai te nkoitoi e nking'asia oleng, eitodolu nchere etadotie lelo pooki ootii ine. Ore nabo kata, nemetoki eyiolo nena pooki naasita te mbata enye—etii atua enduaata.

GSAM 202.4Ore te nkiguana natusujua, netoliki ninye ilairukok le Portland nena naitoduaaki. Eeta ninche osiligi olulung'a nchere eing'uaa Olaitoriani. Etii Portland te ina kata iltung'ana ooba ntomoni ile ooiruko nchere esiaai o Laitoriani ina. Eetae engolon natii tenebo ina enduaata, o sii te nelimu ninye, neidim aing'uaa Enkai ake. Etii atua oltau lenye anaa ake enkanyit nadupa e mbaa oo ntarasi, nenyaanyukie ninye oltung'ani oiputa enkituriata nemeidim aitalimu, te naategeluaki ninye eton enkerai lemeeta ngolon, metaa enaasishore Olaitoriani pee eirorie olorere lenye aisho ewang'an. Etejo ore etii enduaata, nenyaanyukie nchere eitang'adua ninye ilmalaika oowang'ita, too lgorieti le keper loo nkitoo, enetii enkileloto o eseriani ake; naa embae e sina ainyototo arrinyoki kuna baa nasipa e enkishui naata keeya, nemeitiship oltau.

GSAM 203Imbaa Naaituruk e Enduaata e Dukuya

GSAM 203.1Kuna baa naaituruk e enduaata enye e dukuya, naaidimayu te nkiroroto kiti, anaa enatolikio ninye ilairukok le Portland, naa keisho intae eyiolounoto kiti e enatiu enduaat enyena pooki:—

GSAM 203.2“Ore aomonita, naajing'aki engolon e Enkai te nkoitoi naleitu apa atoning aiko neijia. Eitang'adua nanu ewang'an, nalep ailep shumata, aitung'uaa enkop. Naibelekenya pee aing'oru iltung'ana ooanyu elotunoto e are e Kristo te nkop, kake maidim atum ninche. Nejo oltoilo ajoki nanu, ‘Toning'o aing'or ake, naa ting'iria nkonyek aing'or shumata aki kiti.’ Nailep te ina nkonyek aainei, nadol enkoitoi naitoriori narangai, naitilepaki shumata oleng agiroo enkop. Tenaa oitoi epuo iltung'ana ooanyu elotunoto e are e Kristo aapuo ena anasa natii inaiting'ie enkoitoi. Eeta ewang'an kitok nawang'ita naitasheyieki te siadi ninche, te nkiterunoto e nkoitoi, naa inaa najoki olmalaika nchere ninye ilo ‘Oltoilo sapuk te mpolos e nkewarie.’ Eitawang'a enkoitoi pooki, neisho nkejek enye ewang'an pee meitoriori. Naa tenaa etagol nkonyek enye aing'or Yesu, otii dukuya ninche arikita ninche aaya ina anasa, naa etii te seriani. Kake ore peetii enkata kiti, neiteru kulikae aanauru; nejo etii ina anasa elakunoto naado oleng, naa etejo ninche anaata eidipa aajing ninye dukuya. Neitagol Yesu iltauja lenye, eilep enkaina enye e tatene naata enkitoo; neing'uaa ina aina ewang'an nawang' oleng, naim shumata iltung'ana ooanyu elotunoto e are e Kristo, nebuaku ninche, Meisisi Enkai! Kake eng'uar kulikae aaitanya ewang'an natii siadi ninche, nejo mme Enkai narikito ninche o mebaiki ine. Neimin ewang'an natii siadi kulo tung'ana, neaku etii nkejek enye ena naimin katukul, neitoriori, neiturru nkonyek enye te ina enapa aing'or, nemetoki aadol Yesu, neipung'uaa enkoitoi aaturori tiabori, atua ina kop naimin natorrono. Ore meatai enkata naado, nikining oltoilo le Enkai otii anaa oltoilo le nkare kumok, oishoo iyiook enkolong o esaa e lotunoto e Yesu. Eyiolo lelo sinyat ooishu ina toilo, nening'u ninye, kake etejo iltung'ana torrok nchere enkikurrukurroto o engusugusoto e nkop. Ore pee etolimu Enkai ina kata, neirrishaki iyiook Enkiyang'et Sinyati, neiteru nkongeta ang aawang'u, ewang'ita te nkitoo e Enkai, anaa enatiu e Musa pee edou aitung'uaa Oldoinyo le Sinai.”11

GSAM 204Enalimu Enatiu Enkitok White Etii Atua Enduaata

GSAM 204.1Eton eitu kisujie dukuya kulo lomon ooikirikirie oltau, loo ena embolunoto e nking'asia e Nkiyang'et e Enkai, naa kalimu imbaa naasipa naaipirta enduaat. Ore enkata e dukuya natoduaa Enkitok E. G. White (Entito Harmon apa dukuya), naa to lolapa le tomon, 1852. Te ina olong atoduaa ninye etii enduaata nateetua enkata naalang esaa nabo. Eiteru ina kata atumua enkiyianata aadol ninye etii enduaata nkatitin naaba ntomoni imiet. Atii apa pee ejur ildakitarri ninye eton etiu neijia, naa enkileloto te nanu aishakenoo nena natoduaa nayiolo. Aata osiligi nchere memeni te nkoitoi e memutaki kuna baa naasipa nalimu te nkirukoto oo ndamunot ake nemeyioloyu e lelo leitu hoo edol ninye etiu neijia.

GSAM 204.2Ore pee ejing atua enduaata, nebuaku nkatitin uni te nkileloto ajo, “Enkitoo!” Nerinyu ninche aaitoki aatir, oltoilo li are, o aisul ilo li okuni, edoyio kake eikirikirie oltau aisul ilo le dukuya. Etiu oltoilo anaa oloo ltung'ani otii elakunoto naado, etaa meoning'oreki. Too sekondini ong'uan aashu imiet, nenyaanyukie ninye eturori anaa oltung'ani ominatinyi, aashu ilo oiminaki engolon; neitoki nabo kata aanyaanyukie oitusuaki engolon naagiroo enoo ltung'ana, nkatitin kulie neinyototo nabo kata atashe too nkejek enyena, nelo aanyiorri atua enkaji. Enkatitin kumok eigusugus inkaik o ilpirri, neutu tatene aashu kedienye, eibelekenyita elukunya. Te nkoitoi sidai oleng eas kuna gusugusot pooki. Hoo aake enatii enkaina aashu olpirri lenye, meeta oltung'ani oidim aigusugusie. Ebol nkonyek enyena anaa ake, kake meirriapie ninche; eilepita elukunya enye, neing'or shumata, mme te nkoitoi naing'or pesho nemeeta endamunoto, kake te nkop ang'ameta sidai, eibelekenyie enatiu anaa ake te naanyaanyukie enchere eing'orita oleng entoki natii elakunoto naado. Meiyang ninye, kake epukupuku ilosekin loo sargei lenyena aairirikino. Esidai enkomom enye, naa enanyokie e nkomom enye etiu anaa enatiu eton te nkitanyaanyukoto enye e nkishui anaa ake.

GSAM 205Enkigerua na Daniel

GSAM 205.1Enkiting'oto enye te nkipir, enkisudai e nkishumata, o enkitagoloto enye pee eiseyie olmalaika le Enkai ninye, pooki eeta enkiteng'enare naitobiraki pee Daniel, olnaibon, aajo te nduaata enye: Neba naa nashomo nanu ake, naa nadol enduaata nakitok; naa meeta enkishumata te nkitiata nemeeta oltau, amu enkishumata e nkitoria naata nanu eton meeta, naapa olkitaunoto, naa meeta enkishumata. Kaji eidim ilo osinka le ele laitoriani lai airorie ele laitoriani lai? Amu nanu, te nkitiata, meeta enkishumata te nkitiata, naa meeta enkipir. Neishuaki ake oltung'ani oshi tado, naaiseyie, naaiteng'enare nanu, naajo: Lo tung'ani onyorraki oleng, miureisho; eseriani etii tenebo iyie; tagolo, ee, tagolo. Neishoru ake, naaiteng'enare, naajo: Olaitoriani lai, ishori; amu aaiteng'enare nanu.12

GSAM 205INKITANAPATA OO LOOLDOLI

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D.

GSAM 205.2Te nkiting'oto e Enkitok White pee enduaata, ilomon oo looldoli oidim aishoru enkiteng'enare. Olo dukuya e M. G. Kellogg, M.D., oimaki enduaata e dukuya naaitobiraki Michigan, olapa o 29 May 1853, te eumata naaitobiraki Tyrone, Livingston County. Najo:—

GSAM 206.1Enkanashe White netii enduaata te nkata naaba dakika 20 o metabaiki dakika 30. Pee aingoru enduaata, pooki lelo ootu eumata neituo enkiyang'et o enkitoria e Enkai, naa inkulie tenebo netiaki Enkiyang'et e Enkai te nkishooroto kitok. Naitobiraki te nkayiana o Sabato, te saa 9. Olalashe White, olpayian oashe, o Enkanashe White neishoru, naa nanu aishoru te nkata eisho. Meeta enkitung'oto, meeta enkiteng'enare. Kitoomonito Enkai te ngolon pee emayian eumata te netii ninye tenebo iyiook, o pee emayian siaai e Michigan. Pee Enkanashe White aishoru oltoilo o lmasula, ‘Ewang’an! e-w-a-n-g-a-n-! e-w-a-n-g-a-n-!’ naadoli aishoroki dukuya pee aingoru enduaata, Olalashe White neitayuak olomon: enkanashe enye eeta enduaata. Neishoru enkiteng'enare e nduaata enye, o aajo nemeeta enkipir te nkata e nduaata, naaitayuak pooki oltung'ani naibooni aishomo aidol enkiteng'enare. Olaitobir Drummond, olaitobir naa olalikoroni loo lairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo ooasayia te nkolong e dukuya, otejo aajo eimu enduaata enye te nkidimata naji mesmerism, o aajo oidim aaitodolu enduaata te nkitiata enye, neishomo, naadolu pooki. Neishomoki enkikayio o enkiteng'enare, neiborr oleng', nejo: ‘Meeta enkipir!’

GSAM 206.2Naitayiolo sidai aajo meeta enkipir te nkata e nduaata o te nkulie enduaata naata nanu tenebo. Enkiterunoto e nduaata neitodolu ake pee ening'oki, naa enkitoduaata e nemeeta enduaata neitodolu pee aairu enkipir. Aairu enkipir e dukuya, epito, eker, naitodolu aajo inkirri e nkipir neeta meeta. Teisho enkipir e dukuya, neisho dakika inkulie pee aairu enkipir e are; neiteng'enare inkirri pooki ake, pee enkata e are. Neisho enkata e dakika 2, neairu enkipir e okuni, naa pee ake enkipir neiteng'enare olkitaunoto. Eitobiraki, ‘M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., Dec. 28, 1890.’

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Aishoru enkiteng'enare e oltung'ani naadolu enkiteng'enare e olaitobir te nkata Enkanashe White eeta enduaata, Stowe, Vermont, te nkata e enkolong' e 1853. Najo:—

GSAM 207.2Netii olaitobir ine, naaitobir enkiteng'enare enye pee oleng'eni o enkisoma enye aaitayuak enkiguana e nkidong'oi. Neibungi olkilang'ilang'et oata enkima taa nkonyek enyena naabolokinote oleng'; neitu eitir enkirnyanyi nabo e nkong'u. Neiteng'enare olkiboret, o enkipir, naa meeta enkirua. Enkiteng'enare neitobiraki aajo meeta enkiguanana te nkoitoi e nkop ana e nkisoma e ilaitobir. Eitobiraki, “F. C. Castle.”

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Inkitanapata enkopitoi te nkiting'oto naaitobiraki pee Enkanashe White eeta enduaata, eumata naaitobiraki te nkaji e Olpayian James White, Monroe Street, Rochester, N.Y., June 26, 1854:—

GSAM 207.4Naata nanu ilarin 17. Etiu te nanu anaa eton aining' lelo toilo lenyena oo ‘E-w-a-n-g-a-n!’ oishoro ninye. Neiteng'enare te nkompe, nemeeta enkiteng'enare, neisho te nkitiata, naaiteng'enare te nkirri e olaitayuak. Ilaitobir aare neisho, olpayian lomon o laiyoroto. Olalashe White nemeeta enkiteng'enare amu naingoru aaitobir Enkanashe White, naa naaitobiraki. Naaitayuak enkirri, naa oltung'ani nabo naaitayuak enkirri te nkirri enye pee aishoru; neishoru olomon, ‘Meeta enkipir.’ Neiteng'enare inkipaareta enye pee ening'oki, aishoru olomon, pee aiboi enkisudai e nkipir, naa meeta enkitoduaata e nkipir. Pee naasipu enkiteng'enare ena, neiteng'enare ake, enduaata eton, naadolu Enkitapukuni naiteng'enare te nkaitin, naaituruj inkaitin, naaitayuak ilomon sidai, naa nkonyek enyena neing'orita shumata, eitu eing'or embuku.

GSAM 208.1Nedol ninye inkipaareta naapishana e nkiting'oto. Naa nedol enkiteng'enare e ilairukok, o inkitoilo enye e nkisudai nining' ake nena. Te nkiterunoto ena aishoru enkitayiolo. Eitobiraki, “Olpayian D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., Feb. 8, 1893.”

GSAM 208Enkitok Drusilla Lamson

GSAM 208.2Enkiteng'enare e are naishoroki enkiteng'enare e olaitobir ena, enkitok Drusilla Lamson, enkoliai e enkerai e olalashe aashu enkanashe e obo loo ntoiwuo loo Olpayian Lamson o enkitok e nkaji e biyotisho Clifton Springs, N.Y. Pee aajo eumata o June 26, 1854, naajo:—

GSAM 208.3Nakitayiolo eumata pee aaitobir enkiteng'enare, amu Olalashe White naajo pee naishoru oleng' nemeeta enkipir te nkata e nduaata, kake madamu enkarna o olakitarr otii ine. Neidim aajo naitobiraki Olaitobir Fleming, amu ake oshi aakuo amu enkiguana. Kake etua taata ninye. Kake ena enkiteng'enare naitobiraki, naa meeta enkitoduaata e nkipir te nkirri e ng'ejuk. Eitobiraki, “Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., March 9, 1893.”

GSAM 208.4Enkitayiolo e are naishoroki oltung'ani naata eumata ena:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5Ena enkitayiolo aajo naaisoma inkitanapata oo David Lamson o Enkitok Drusilla Lamson, te nkiting'oto e ilaitobir pee aaitobir Enkitok E. G. White te nkata e nduaata, June 26, 1854. Naatia eumata ena, naa naadolu enkiteng'enare. Naitobiraki tenebo o Olalashe o Enkanashe Lamson, naa naajo enkiteng'enare enaa naibukaki; naa naijo Olaitobir Fleming o olaitobir lenyena naitobiraki. Pee Enkanashe White aingoru te nkik, naishoru ilomon e Enkitapukuni, Olaitobir Fleming neitayuak olkilang'ilang'et oata enkima. Naaitayuak olkilang'ilang'et te ng'ejuk e nkirri enye, naashu olkilang'ilang'et te nkingoto e enkitok enye pee meeta enkiteng'enare, te nkitiata e nkipir pee aairu. Neitu eikirikira olangat le nkima hoo kutiti. Nejo olaitobir te nkisudai: ‘Ena neiteng'enare ake, nemeeta enkipir te nkirri enye.’ Eitobiraki, “David Seeley, Fayette, Iowa, Aug. 20, 1897.”

GSAM 209Olpayian o Enkitok A. F. Fowler

GSAM 209.1Inkitanapata enaa enkiteng'enare naitobiraki pee Enkanashe White eeta enduaata te Waldron’s Hall, Hillsdale, Mich., te nkata e February, 1857. Olaitobir Lord, olaitobir oo Hillsdale oisiaayia anaa olaitobir too larin 50, naaitobir enkiteng'enare sidai; naishoru inkitanapata enaa:—

GSAM 209.2Naatia eumata pee (te February, 1857) Enkanashe E. G. White eeta enduaata te Waldron’s Hall, Hillsdale. Olaitobir Lord naaitobir enkiteng'enare, naajo: ‘Oltau enye neingoru, kake meeta enkipir. Eeta enkishui, kake inkirri e nkipir nemeeta siaai; meyiolou nanu enkiting'oto ena.’ Eitobiraki, ‘A. F. Fowler, Enkitok A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., Jan. 1, 1891.’

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Ena enkiteng'enare e are te nkata e nduaata ena:—

GSAM 209.4Naatia eumata pee Enkanashe White eeta enduaata naatayioloki te Waldron’s Hall, Hillsdale. Te nkopitoi e nkitanapata ena, naining olaitobir aajo enkiting'oto e Enkanashe White te nkata e nduaata ‘naa mbae nemeidim ninye ayiolo.’ Nejo ake: ‘Etii embae te ena nelusoo nkidimata e nkop.’ Eitobiraki, ‘C. S. Glover, Battle Creek, Mich., Jan. 19, 1891.’

GSAM 209Olpayian o Enkitok Carpenter

GSAM 209.5Ena enkiteng'enare e okuni te nkiting'oto ena:—

GSAM 209.6Ena enkitayiolo aajo naatia Waldron’s Hall, Hillsdale, Mich., te February, 1857, pee Enkitok E. G. White eeta enduaata, naa te nkata e nkiting'oto naaitobiraki te Olaitobir Lord, naa naining enkiteng'enare e olaitobir te nkop, enaa naishoroki Olpayian o Enkitok Fowler. Eitobiraki, ‘W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., Aug. 30, 1891.’

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Enkitayiolo enaa enkiteng'enare naitobiraki pee Enkanashe White eeta enduaata Buck’s Bridge, St. Lawrence County, N.Y.:—

GSAM 210.2June 28, 1857, naadolu Enkanashe Ellen G. White te nduaata te nkiterunoto. Naatayiolo nemeeta enkirukoto te nduaata, kake enkiteng'enare nabo te nkulie naaitobiraki naaiteng'enare nanu aajo enduaata enye e Enkai. Pee aayiolou nemeeta enkipir, naaitayuak enkirri te nkipoto, naata oltau pee nayiolou aajo inkirri nemeeta enkiteng'enare enaa oltung'ani naituo. Naa naaitayuak ake enkirri naajuk akap nena, naaitayuak enkirri te nkirri e ng'ejuk, naa naa meeta enkiteng'enare oidim aairu ana aairu. Naatia ake enkirri e nkata e dakika 10, nkata eishomo pee oltung'ani aituo te nkoitoi e nkop; ake meeta enkiting'oto te nkata ena. Pee naadolu enkiteng'enare ena, meeta enkitayiolo nemeeta enkirukoto aajo enduaata enye e Enkai. Eitobiraki, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., Feb. 4, 1891.”

GSAM 210Olaitobir le nkiyang'et naatiboki enduaata

GSAM 210.3Aishoru enkiteng'enare e olaitobir lenyena naadolu nanu Parkville, St. Joseph County, Mich., Jan. 12, 1861.

GSAM 210.4Pee enkiteng'enare e Enkanashe White eisho te nkaji e eumata e Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo, naata iltunganak oshiok, eramatare e Enkai neisho enye te nkisudai kitok, naa naaitayuak enduaata te nkata eton te nkompe. Naatia Olaitobir Brown, olaitobir oleng' naata enkop o nkishumata, naa olaitayuak nkiyang'et. Naajo enduaata e Enkanashe eeta enkiteng'enare e olaitayuak nkiyang'et, o aajo pee eeta enduaata te nkata ena, oidim aaitayuak aingoru te dakika nabo. Aaitayuak pooki lelo naishomo aingoru enkiteng'enare te nkata e nduaata. Olaitobir neishomo, kake pee eishomoki enkiguana e nkiting'oto, neiteng'enare oltung'ani nemeeta enkishumata, neiteng'enare enaa olkare. Olpayian White nejo: ‘Olaitobir, aishoru enkiting'oto enye?’ Nejo: ‘Meeta enkipir,’ naa neishomo te nkakuu te nkaji. Lelo ootu te nkutuk, naayiolou aajo naajo oltung'ani te nkisudai, nejo: ‘Aishuaki, tisa enaa naajo; aaitayuak enkitok ena te nduaata.’ Te nkisudai kitok naaitayuak olkiboret e nkutuk, kake meeta enkitayuak aaitunuki enkutuk pee iltunganak oo nkutuk neibua: ‘Olaitobir, naa niki?’ Nejo: ‘Enkai ake neyiolou; aingoru nanu nashomo te nkaji ena’; naa neishomo.

GSAM 211.1Neidul aajo nkiyang'et naaitobiraki olaitayuak nemeeta enkiteng'enare te nkata pee eeta enkitoria naaitayuak Enkanashe White te nduaata, enaa iltunganak oo nkiyang'atin te nkata e Olaitajoki, naajo: Amaa iewuo iyie ene aitame iyiook eton eitu ebau enkata?13

GSAM 211.2Enkiteng'enare e nkata ena neeta enaa naitobiraki te nkiting'oto e Daniel olnaibon. Pee aingoru enduaata te nkiyang'et e Olaitoriani, Ilkaldayo ootu—iltunganak lemeiruk, lemeiyolo ina Kiyang'et—neibuluk oleng'. Neishomo pee aikenaki.14

GSAM 211Enkitok Harmon naaitayuaki aishoru enduaata enye

GSAM 211.3Te nkata naaba nkolong'i naapishana eidipa enduaata enye e dukuya, te eumata naitobiraki te nkaji e olpayian oashe, Enkitok Harmon naata enduaata e are, naaitayuak aaitodolu iltunganak inkulie baa naitodoluaki enye. Naatia te nkisudai kitok amu nemeeta enkitayiolo aajo aidim aaitobir siaai e Olaitoriani. Enkibotore enye neituo oleng', nemeeta enkiteng'enare e nkop, naa te nkopitoi neeta nkata kutiti pee aituo. Neeta ake ilarin 17, neishumata, naituo te nkoitoi e nkaji, nemeeta enkitayiolo e iltunganak, naa enkiteng'enare enye naipirta aishomo eituo. Naishoru Enkai te nkata pooki o te nkewarie naipirta enkata ena aituo, pee enkata ena esipuaki, aaitayuak oltung'ani lenyena naidim aishomo. Kake enkisudai e siaai meitoki aibeleken; ilomon oo lmalaika neining oshi: ‘Tolikioo ilkulie nena baa nikintoduaa nanu iyie.’

GSAM 212.1Te nkata ena e nkisudai, Enkitok Harmon neitia eumata lenyena te nkaji e olpayian oashe. Te nkata ena, pooki lelo neishoru Enkai te nkishooroto e nkisudai amu enye, naa enkitok neiteng'enare ake te nkata e are pee aishoru enkai, naata enkitayiolo aajo eishori Enkai. Te nkata eishoru, olkiboret o nkewarie naata enkiting'oto enye neiteng'enare, naa enkitok nejo te nkata e are aajo elotu enetii ninye ewang'an nawang' oleng', naikununo anaa empira e nkima, naa enkishumata enye naisho; neitodolu aajo eeta enduaata e Yesu o lmalaika. Neining'aki ake: ‘Tolikioo ilkulie nena baa nikintoduaa nanu iyie.’ Nejo naishoru Enkai te nkisudai aajo pee naishomo aaitodolu iltunganak ena naadolu Olaitoriani, naaitayuak nemeeta enkiteng'enare e nkitoria. Nejoki olmalaika ninye aajo etowaluaki enkomono enye, naa pee eeta enkiteng'enare e nkitoria, naitayuak enkibotore. Olmalaika nejo: ‘Pee aishoru enkikayio te sidai, naaiteng'enare pee aisho enkata e nkompe, naa ninya ilng'anayio loo lchani le nkishui, niok enkare e olkeju le nkishui.’

GSAM 212Eiroroki Enkitok Harmon Poland, Maine

GSAM 212.2Enkitok Harmon naaitodoluaki aajo eishomo Poland, Maine, pee aishoru enduaata enye. Enkolong e are pee enduaata e okuni, eitu eiteiki oltung'ani ajo elotu, olautani lenye naingoru enkutuk e nkaji e olpayian oashe, naajo aishomo tenebo nena Poland. Te nkata naata eumata, naishoru enduaata enye. Hazen Foss,15 Naatia te nkisudai, naa meeta enkitayiolo aajo eishomo eumata, kake naata enkitayiolo e nkutuk, naining' enkiteng'enare e nduaata, naajo: ‘Enduaata naishoru enkitok ena neeta enaa naitodoluaki nanu, enaa iltunganak aare oidim aishoru baa nabo.’ Enkolong e are neitobiraki naingoru Enkitok Harmon, naajo aishoru siaai te sidai, aaiteng'enare enkata, o aishoru inkitanapata naishoroki Olaitoriani, naa meitoki aikenaki te Enkai. Te nkulie iltunganak nejo: ‘Ena oltung'ani naaitayuak Olaitoriani pee eisho enkata ena.’ Eshiayiolou oleng', amu naadolu oltung'ani te nduaata naitayuak aajo enkata ena naaitayuak ake enye.

GSAM 213.1Siaai e Enkitok Harmon te nkata ena neeta aishomo enkop o enkop te nkopin New England, aishoru baa naitodoluaki enye. Te nkulie nkata naaitayuak te nduaata enkop naishomo, naa naaitayuak inkata o inkiting'oto naidim aingoru. Ilkilikuai enye neeta enkiteng'enare pee lelo oishomo te nkirukoto e lotunoto e nkiyang'et e Kristo, o enkiteng'enare pee pooki lelo aishiaakino te nkata e dukuya.

GSAM 213.2Aajo te nkata enye: ‘Ilkulie neitoki aishiaakino siaai, naa naitayuak iltunganak pooki nemeeta enkiteng'enare e nkirukoto enye te baa ena. Enkai naaitodolu enkiteng'enare ena nanu te nduaata, naa naisho nanu pee aishoru inkera enyena naasita ntorrok aaitayuak; kake ilkumok lenye neany olkilikuai katukul, naajo nanu aishiaakino te nkop. Te nkulie, Ilairukok ooanyu elotunoto e are e Kristo te nkarna ake neajo nanu naata enkiteng'enare e nkisudai, naa nanu naaitayuak olaitayuak e nkisudai, ake nanu naata siaai e nkopitoi pee akenaki.’16 Kikiyolou ena oleng' te mbolunoto nasuj ena.

Notes

  1. Enkigilata oo Nkitanapat 4:34, 35. ↩
  2. Olkerempe le Nkai 106:21, 22. ↩
  3. Ile Efeso 4:8-15. ↩
  4. Marko 16:17, 18. ↩
  5. 1 Ilkorintio 1:4-8. ↩
  6. Embolunoto 12:17. ↩
  7. Embolunoto 19:10. ↩
  8. 1 Iltesalonike 5:5, 19-21. ↩
  9. Pee itum enjurrore nalulung'a e nchakenisho e Biblia naipirta ebikoto oo nkishorot e Nkiyang'et, tosoma Enkishooroto e naibon te kanisa oo lomon supati, embuku kiti naata imbata 120, natumuni te ae ake Enkaji e nkitapukunoto oo mbukui ang. ↩
  10. Anaa enaitoduaaki Hazen Foss. Ng'ura Embolunoto 11 e ena mbuku. ↩
  11. Isirat e dukuya, imbata 14, 15. ↩
  12. Daniel 10:8, 17-19. ↩
  13. Matayo 8:29. ↩
  14. Daniel 10:7. ↩
  15. Dol Embolunoto 11. ↩
  16. Imbukui e dukuya, p. 22. ↩

Note

Back