Isahluko 8 — Isidlo Somtshado SeWundlu
GSAM 134.1“Umuntu othile wenza isidlo esikhulu sakusihlwa, wamema abanengi; ngesikhathi sesidlo wathuma inceku yakhe ukuthi iye ithi kwababemenyiwe, Wozani; ngoba konke sekulungile.”1
GSAM 134.2“Babusisiwe abamenyelwe esidlweni somtshado seWundlu.”2
GSAM 134.3Isidlo sakusihlwa yisidlo sokucina sosuku. Kulobizo oluthathu lokuya esidlweni sakusihlwa kulo umfanekiso. Lumfanekiso akumelanga uphanjaniswe lobizo lokuya ‘esidlweni semini’ okukhulunywa ngalo kuMathewu 22:1-7. ‘Isidlo semini’ yisidlo esidliwa phakathi kwemini. Emfanekisweni wobizo lokuya esidlweni semini, sifunda ukuthi labo ababebiza abantu ‘baphathwa kubi’ njalo babulawa, lokuthi lendodana yenkosi yabulawa. Inkosi eyayithumele ubizo ‘yabhubhisa labo babulali, yatshisa umuzi wabo.’
GSAM 134.4Lumfanekiso wobizo lokuya ‘esidlweni semini,’ otshengisa isiphetho salabo abaqala ukwala lolobizo, wakumela kuhle lokho okwabehlela labo abala ivangeli likaKhristu, bambulala yena labaphostoli bakhe. INkosi yathumela amabutho ukuba ahlasele lesosizwe, ‘abhubhisa labo babulali, atshisa umuzi wabo’—iJerusalema.
GSAM 134Ubizo Lokuya Esidlweni Sakusihlwa
GSAM 134.5Akuthandabuzwa ukuthi lolubizo lokuya esidlweni sakusihlwa emfanekisweni lutsho ‘isidlo somtshado seWundlu.’ Kuthiwa babusisiwe labo abamenyelwe kuleso ‘sidlo somtshado.’ Isidlo somtshado silandela umtshado. Umtshado weWundlu wenzakala lingakabuyi; ngoba, njengalokho esesikubonile, nxa uKhristu esefika ekucineni, ‘uzabuya emtshadweni.’3
GSAM 135.1Ngakho lolubizo lokuya esidlweni somtshado kumele lube yinto yinye lomlayezo wengilosi yokuqala okuSambulo 14, kanye lesimemezelo sesikhathi esisesahlukweni setshumi, esesikhulume ngaso. Ngokuloba kukaLukha, lolubizo lokuqala lokuya esidlweni sakusihlwa lusiya ‘kulabo ababemenyiwe.’ Kwakungobani ababemenyiwe?—Yilabo ababelizwile njalo balamukela ivangeli likaKhristu. Bathi bayamthanda uKhristu, njalo bayakuthanda ukubonakala kwakhe kwesibili, okulokugcwaliseka okupheleleyo kwethemba labo. Kungani ubizo lwalungeke luqale luye kubo? Njengoba kwakufanele ukuthi ivangeli liqale likhulunywe kumaJuda ayelaleMibhalo, njalo esithi alindele ukuza kukaMesiya,4 ngokunjalo umlayezo wokuza kwesibili kukaKhristu waqala wanikelwa kulabo ababesithi bangabalandeli bakhe, njalo bayakuthanda ukubonakala kwakhe.
GSAM 135Ubizo Kulabo Ababemenyiwe
GSAM 135.2Ubizo lokuqala lokuya esidlweni sakusihlwa, njengoba lwalusiya kulabo ababemenyiwe, kwakumele luye emabandleni. Njalo ngokwenzakala khona, isimemezelo sokuthi ukuza kukaKhristu kwasekuseduze, kusukela ngomnyaka ka-1833 kusiya entwasahlobo ka-1844, senziwa emabandleni, njalo sasekelwa kakhulu ngabafundisi balawo mabandla. Imibono kaWilliam Miller ngokusondela kokuza kukaKhristu yaqala ukushicilelwa ephepheni lamaBaptist laseBrandon, eVermont. Umsebenzi wakhe lowalabo ayesebenza labo kuze kube nguMabasa, 1844, wawusenziwa kakhulu ezakhiweni zamabandla kumbe emaholweni ayetholwe ngamabandla angalesosikhathi.
GSAM 135.3UMdala Himes ukhuluma kanje ngomsebenzi kaMdala Miller kuze kube sentwasahlobo ka-1844:
GSAM 135.3“Wasebenza phakathi kwawo wonke amaqembu lamahlelo, engaphazamisi ukuhlelwa kwawo kumbe imithetho yawo yokuqondisa amalunga, ekholwa ukuthi amalunga amabandla atshiyeneyo ayengaqhubeka esemabandleni awo, ngasikhathi sinye azilungiselele ukuza kweNkosi yawo.”
GSAM 135.4UMdala Himes, ekhuluma ngomsebenzi yena loMdala Miller ababewenza ndawonye, uqhubeka esithi: “Inengi labafundisi lamabandla abasivulela iminyango thina labafowethu ababememezela imfundiso yokuza, lasebenza lathi kuze kube ngumnyaka wokucina”—umnyaka ka-1844.
GSAM 136Iminyango Evulekele Umlayezo
GSAM 136.1Mayelana lomsebenzi wakhe lendlela owawuyiyo, uWm. Miller wathi:
GSAM 136.1“Ngivulelwe iminyango yokumemezela limfundiso yokuza kwesibili kukaKhristu phakathi kwawo phose wonke amahlelo, ngakho ngenelise ukwamukela ingxenye encane kuphela yezimemo.... Kuzo zonke izindawo engiye kuzo, amalunga amabandla akhonza uNkulunkulu ngokuzimisela okukhulu, azinikeleyo njalo aphilayo ekukholweni, ayamukela masinyane kakhulu imibono emenyezelwa ngalindlela; kodwa lowo othi uyakholwa ikanti ethanda okomhlaba, umFarisi, obambelele kokwakhe engafuni ukuzwa okunye, ozigqajayo, oziphakamisayo, lozicabangela yena yedwa, bayayiklolodela njalo bayihleke usulu imfundiso yokuza kwesibili kukaKhristu.”
GSAM 136.2Mayelana lesimo somlayezo wokuza, kungatshiwo ngawo lokho uD’Aubigné akutsho ngeNguquko,—ukuthi ‘yenziwa egameni lesimiso sikamoya. Yamemezela ukuthi umfundisi wayo lilizwi likaNkulunkulu; indlela yayo yensindiso lukholo; izikhali zayo nguMoya oNgcwele: njalo ngazona lezizindlela yalahla konke okomhlaba.’
GSAM 136Igagasi Elikhulu Lemvuselelo
GSAM 136.3Isimo semvuselelo eyalandela ukumenyezelwa komlayezo wokuza sichazwa kanje nguL. D. Fleming, umfundisi webandla lamaKhristu elisemgwaqweni uCasco, ePortland, Maine:—
GSAM 136.4“Intshisekelo evuswa yizintshumayelo zakhe [uWm. Miller] ngeyohlobo olucabangisisa kakhulu njalo olungathathekiswa yimizwa, njalo lanxa kuyimvuselelo enkulu kulazo zonke esengake ngazibona, ilokuthatheka kwemizwa okuncane kakhulu. Kukhanya ibamba kakhulu ingxenye yabesilisa emphakathini. Okubangela lokhu yikhu: uMfowethu Miller uthatha nje inkemba kaMoya, ikhwatshiwe ingelalutho oluyimbozileyo, abeke usiko lwayo olubukhali phezu kwenhliziyo engelalutho oluyivikelayo, ibisisika! Yilokho kuphela. Phambi kosiko lwalesisikhali esilamandla, ukungakholwa kuyawa, lemfundiso yokuthi bonke abantu bazasindiswa iyabuna. Izisekelo zamanga ziyanyamalala, labathengisi baseBhabheli bayamangala. Kimi kukhanya sengathi lokhu yikho okusondele kakhulu emvuselelweni yabaphostoli kulakho konke okubonwe ezikhathini zamanje.”
GSAM 137Okwenzakala ERichmond, EMaine
GSAM 137.1Njengesibonelo somsebenzi wemvuselelo owawuhamba lokutshunyayelwa kwemfundiso yokuza, sizacaphuna embikweni womunye owayesebenza ngenkuthalo kulowomnyakazo. Ekhuluma ngomhlangano owawubanjwa kanye ngenyanga ezintathu, owawuseRichmond, eMaine, owawumele amabandla angamatshumi amathathu amaBaptist eNtando Ekhululekileyo, uthi:—
GSAM 137.2“Ngathi ngingena endaweni yokukhonzela, uMdala Rollins, owayehlezi eceleni kwepulpiti ngasekucineni kwendlu, wasukuma wathi, ‘Mfowethu White, uzathola isihlalo lapha eceleni kwami.’ Ngemva kwentshumayelo, abantu bavunyelwa ukuthi bakhulume, ngasengikhuluma ngikhululekile ngempilo yomKhristu, langokunqoba kwabalungileyo ekuzeni kwesibili kukaKhristu. Amazwi amanengi amemeza athi, ‘Ameni! Ameni!’ njalo inengi kulelobandla elikhulu lalilezinyembezi.... Umhlangano usuzaphela, ngemva kokuba sengivumile, uMdala Rollins wasukuma wathi: ‘UMfowethu White, ohlezi ngakwesokunene sami, uzakhuluma endlini yokukhonzela yaseReed kusihlwa lamuhla, ngokufika kwesibili kweNkosi yethu uJesu Khristu. Wozani, bazalwane, lizizwele. Silendawo eyaneleyo yokulamukela lonke. Wozani, bazalwane, kakulamunye wenu ozalimala ngokuzwa ngalindaba.... Wayekwazi kuhle ukuthi inengi labafowabo lalizatshiya umhlangano wabo emzini, lihambe amamayela amathathu lizongizwa, lokuthi umhlangano wabo owawuhlelelwe ukuxoxa ngemisebenzi yabo wawuzaphazamiseka. Kwaba njalo. Izingxenye ezintathu kwezine zabafundisi laphose bonke abameli basuka, njalo indlu yokukhonzela yaseReed yagcwala kuseselesikhathi. Isihloko sami sasikuMathewu 24. UMoya kaNkulunkulu wanginika ukukhululeka okukhulu. Intshisekelo yayimangalisa.
GSAM 137.3“Ngathi sengiphetha ngokukhuthaza amaKhristu ukuthi azinikele ngokupheleleyo njalo alungele, lezoni ukuthi zidinge uKhristu zilungele ukuza kweNdodana yomuntu, amandla kaNkulunkulu ehlela phezu kwami kakhulu okokuthi kwadingeka ngizisekele ngezandla zombili ngibambe ipulpiti. Kwakuyisikhathi esilesizotha esikhulu. Ngathi ngikhangela isimo sezoni, ezilahlekileyo ngaphandle kukaKhristu, ngazibiza ngikhala, ngiphindaphinda ngisithi, ‘Woza kuKhristu, soni, usindiswe lapho ezabonakala enkazimulweni yakhe. Woza, soni esidabukisayo, kungakabi sekwephuze kakhulu. Woza, soni, soni esidabukisayo, woza.’
GSAM 138.1“Indawo yayilesizotha esesabekayo. Abafundisi labantu bakhala, abanye bephumisa ilizwi. Ekupheleni kobizo ngalunye esonini, kwakuzwakala ukububula kulo lonke ibandla. Ngangime ngenyawo ngichaza isahluko njalo ngikhuthaza okwamahola edlula amabili, njalo ilizwi lami laseliqalisa ukuhoshozela. Ngayekela ukukhuluma, ngakhala ngelizwi elikhulu ngalababantu abathandekayo, ngilomuzwa ojulileyo owaziwa kuphela ngulowo uNkulunkulu ambizele ukutshumayeza izoni iqiniso lakhe. Kwasekulihola lesificamunwemunye ebusuku, njalo ukuvumela abanye bakhulume kwakuzakwenza ukuthi umhlangano uqhubeke kuze kube phakathi kobusuku. Kwakungcono ukuvala umhlangano abantu beselomuzwa ojulileyo ababekuwo, kodwa kwakumele kuqale kuthi wonke umuntu aphiwe ithuba lokukhetha ukuba sohlangothini lweNkosi. Ngasengibiza bonke ababekhona ababefuna ukuhlanganyela lami emthandazweni, lalabo ababefuna ukuthi bakhulekelwe phambi kwesihlalo sobukhosi somusa, ukuze balungele ukuhlangana loMsindisi ngentokozo ekuzeni kwakhe kwesibili, ukuthi basukume. Wonke umuntu kuleyondlu enkulu wasukuma, njengalokho engakutshelwa ngemva kwalokho ngabantu ababesezindaweni ezitshiyeneyo zayo. Ngemva kwesikhathi esifitshane somthandazo, umhlangano wavalwa.
GSAM 138.2“Ekuseni ngelanga elilandelayo ngabuyela emzini, ngiphelekezelwa okungenani yizingxenye eziyisikhombisa kweziyisificaminwembili zalabo ababekulowomhlangano wamaBaptist eNtando Ekhululekileyo owawubanjwa kanye ngenyanga ezintathu. Wonke umuntu wayelandisa ngomhlangano olenkazimulo ababewungene kusihlwa kwelanga elidlulileyo.
GSAM 138Izimemo Zokuletha Umlayezo Kwezinye Izindawo
GSAM 138.3“Ngesikhathi sekhefu, abameli labafundisi bangimema ukuthi ngihlanganyele labo ekuhleleni isikhathi engangingatshumayela ngaso emabandleni atshiyeneyo ayekulowomhlangano owawubanjwa kanye ngenyanga ezintathu, ayelalezindlu zokukhonzela ezibanzi. Kwasekuphakathi kukaNhlolanja, kwavunyelwana ukuthi kwakusele amaviki angedluli ayisithupha okuhamba kuhle ngezileyi phezu kongqwaqwane, okwakuzanika abantu ithuba elihle lokuya emihlanganweni. Kwakhethwa izindawo ezilitshumi lambili ezaziqakatheke kakhulu ukuthi ngisebenze kuzo kulawomaviki ayisithupha. Kwakumele ngenze izintshumayelo ezilitshumi, okwakuzadinga ukuthi ngikhulume izikhathi ezingamatshumi amabili ngeviki. Lokhu kwangitshiyela ingxenye yosuku kuphela iviki ngayinye, engangandise ukuyidinga kakhulu ukuze ngihambe amamayela alitshumi lanhlanu kumbe angamatshumi amabili ngisiya endaweni yomhlangano elandelayo.”5
GSAM 139Kwaphenduka Amakhulu Abantu
GSAM 139.1Imvuselelo lokuphenduka kwamakhulu abantu kuyo yonke indawo kwalandela ukutshunyayelwa kwemfundiso yokuza, njalo lokhu kwabonakala kakhulu lapho besondela ekupheleni komnyaka wamaJuda ka-1843 (uMbimbitho 21, 1844). Kwakuphakathi kwalobobusika lapho umlobi aqala ukuzwa ngalindaba emzini wakibo—eVictor, eNew York—njalo lanxa wayeleminyaka elitshumi lambili kuphela, walwamukela ukholo lokuza kwesibili, ngalokho ayekuzwisisa ngalesosikhathi. Umuzwa owawusebantwini wawujulile ngempela, kungayisikho emihlanganweni kuphela, kodwa kuyo yonke indawo. Ngalesosikhathi iVictor yayingumuzi omncane olabantu abangaba ngamakhulu amabili kuphela, kodwa emaphandleni ayewuzungezile kwakuhlala abantu abanengi. Ngenxa yaloluchungechunge lwemihlangano eyabanjelwa kulowomuzi omncane, kwabikwa ukuthi kwaphenduka abantu abangamakhulu amahlanu.
GSAM 139Ubufakazi Bencwadi Yomnyaka YamaWeseli
GSAM 139.2Mayelana legagasi elikhulu lemvuselelo elalandela ukumenyezelwa kokuza, sithola eNcwadini Yomnyaka YamaWeseli ukuthi ‘phakathi kweminyaka emine kusukela ngo-1840 kusiya ku-1844, kwaphenduka abantu abangu-256,000 eMelika.’ Okwakwenzakala eMelika kwakwenzakala lakwamanye amazwe lapho ubizo olwamenyezelwa khona. ‘Amandla amakhulu ayehamba lokutshumayela, njalo imiphefumulo yayiphenduka kuyo yonke indawo.’ Njengoba ubizo lokuqala lokuya esidlweni somtshado lwaya emabandleni,—‘kulabo ababemenyiwe,’—lwasabalala ngawo lwafinyelela bonke ababefuna ukuza bahlanganyele ensindisweni elindele abantu bakaNkulunkulu. Kungelani lokuthi umlayezo wawutshunyayelwa, uthandazwa kumbe uhlatshelelwa ‘ngezihlabelelo zokuza,’ ukusebenza okulamandla kukaMoya kaNkulunkulu kwakuhamba lomsebenzi.
GSAM 140Abantwana Betshumayela ESweden
GSAM 140.1Mayelana lalokhu sizabona indlela iNkosi eyasebenza ngayo ukwethula isimemezelo emazweni lapho umthetho owawungavumeli khona ukuthi kutshunyayelwe loba yini ephikisana ‘lebandla elamiswe nguhulumende.’ ISweden yayingelinye lalawo mazwe. Khonale iNkosi yasebenzisa abantwana abancane ukuqala umsebenzi. Lokhu kwaqala ukubonakala ehlobo lika-1843, e-Eksjö, eningizimu yeSweden. Intombazana encane, eyayileminyaka emihlanu kuphela, eyayingakaze ifunde ukubala kumbe ukuhlabelela, ngelinye ilanga, ngendlela elesizotha esikhulu, yahlabelela kuhle isihlabelelo eside samaLuthela, yasisimemezela ngamandla amakhulu ukuthi ‘ihola lokwahlulela kwakhe selifikile,’ yakhuthaza abendlu ukuthi balungele ukuhlangana leNkosi; ngoba yayisizakuza masinyane. Ababengaphendukanga kulowomuzi bakhala kuNkulunkulu becela umusa, bathethelelwa. Lumnyakazo wasabalala usuka kwelinye idolobho usiya kwelinye, labanye abantwana bememezela umlayezo. Lowomnyakazo phakathi kwabantwana wabonakala njalo ngezinga elithile eNorway laseGermany.
GSAM 140“Yebo! Kwakumele Ngitshumayele”
GSAM 140.2Ngo-1896, ngesikhathi ngiqhuba imihlangano ezindaweni ezilitshumi lasikhombisa ezitshiyeneyo eSweden, ngadlula ezindaweni ezinengi lapho abantwana ababeshumayele khona ngo-1843, njalo ngathola ithuba lokukhuluma lalabo ababezizwile lezo ntshumayelo, kanye lamadoda ayetshumayele esengabantwana. Ngathi komunye wabo, “Watshumayela umlayezo wokuza usesengumfana?” Waphendula wathi, “Ukutshumayela! Yebo, kwakumele ngitshumayele. Ngangingazange ngihlele lutho ngalokhu. Amandla ehlela phezu kwami, ngase ngikhuluma lokho engangiphoqwa yilawo mandla ukuthi ngikutsho.”
GSAM 140UBoquist loWalbom eÖrebro, eSweden
GSAM 140.3Esifundeni saseÖrebro (isifunda), umsebenzi lo wasabalala kwaze kwaba sekutheni abantu abadala baqhutshwa ukuthi bamemezele umlayezo. Ngakho iziphathamandla zombuso, zikhuthazwa ngabaphristi be“bandla elisemthethweni,” zabopha abafana ababili, uWalbom owayeleminyaka elitshumi lasificaminwembili, loOle Boquist owayeleminyaka elitshumi lanhlanu, zisithi zizabenza isibonelo emphakathini. Zatshaya imihlane yabo eze ngezinduku zezihlahla ze-birch, zase zibafaka, lamanxeba abo ayesopha, entolongweni yaseÖrebro. Kwathi amanxeba la eselapheka, zabakhupha entolongweni zibabuza zithi, “Lizayekela yini ukutshumayela le mfundiso?” Lanxa zabatshaya ngezinduku ngokwesibili, zivula amanxeba abo futhi, impendulo kuphela ezayithola yathi, “Sizatshumayela intshumayelo iNkosi esilaya ukuthi siyitshumayele.” Ngokuncenga kowesifazane odumileyo webandla eÖrebro, uNkosi Oscar I watshela iziphathamandla ukuthi zibakhulule labo bafana entolongweni, njalo ziyekele labobantu. Ngalokho ukunqoba kweqiniso kwatholakala eSweden.
GSAM 141Ubufakazi bukaBoquist
GSAM 141.1Ku-Review and Herald ka-7 Mfumfu 1890, kulendaba ethakazelisayo kakhulu mayelana lokutshumayela kwabantwana, eyabhalwa ngu-O. Boquist ngokwakhe. Uthi:—
GSAM 141.2“Ngomnyaka ka-1843 kwaba lokunyakaza kwezenkolo phakathi kwabantu baseKarlskoga, esifundeni saseÖrebro. Abakhokheli balokhu kunyakaza babengabantwana lamajaha, ababebizwa ngokuthi ‘ngama-rapare.’ Laba babetshumayela ngamandla kaNkulunkulu, bememezela phambi kwabantu ngokuqiniseka okukhulu ukuthi ihola lokwahlulela kukaNkulunkulu selifikile.
GSAM 141.3“Ekwindla yalowomnyaka, mina O. Boquist, ngalesosikhathi ngileminyaka elitshumi lanhlanu, kanye lelinye ijaha, uErik Walbom, owayeleminyaka elitshumi lasificaminwembili, sathatheka kakhulu ngamandla la angabonakaliyo saze sahluleka lokuwamelana lawo. Masinyane nje lapho sibanjwa ngamandla la asezulwini, saqalisa ukukhuluma labantu, simemezela ngelizwi elikhulu ukuthi ihola lokwahlulela selifikile, sibakhomba kuJoweli 2:28-32 leSambulo 14:6, 7.”
GSAM 141Abantwana Embonweni
GSAM 141.4Abantu bangazisa ukuthi labo ababethonywe ngalindlela ngamandla asezulwini babelahlekile kukho konke okwakubazungezile. Babephakathi kombono ovela kuNkulunkulu sibili, bekhuluma ngamandla ayethwala umthelela omkhulu wokukholisa. Bathi lababantwana abancinyane, ngesikhathi bengaphansi kwalowomthelela, babekhuluma ngamandla langesithunzi samadoda labesifazane asebekhulile ngokupheleleyo. Ngakho labo ababekubona lokhu baholelwa ekuphetheni ngokuthi kwakuyiNkosi eyayibasebenzisa ngendlela yesiprofetho ukuze bakhulume lamaqiniso aqakathekileyo. Umbhali uqhubeka esithi:—
GSAM 142.1“Abantu babuthana ngobunengi ukulalela thina, njalo imihlangano yethu yaqhubeka emini lebusuku, kwaze kwaba lokuvuka okukhulu kwezenkolo. Abatsha labadala bathintwa nguMoya kaNkulunkulu, bakhala eNkosini becela isihawu, bevuma izono zabo phambi kukaNkulunkulu labantu.
GSAM 142.2“Kodwa kwathi umpristi webandla esezisiwe ngalokhu, kwenziwa imizamo eminengi yokusithulisa, lokumisa ngaleyondlela ukuvuseleleka kwezenkolo okwakusanda ngamandla; kodwa yonke imizamo yehluleka. USherifu wacelwa ukuthi asibophe, kwathi okwamaviki ayisithupha kwenziwa ukudingisisa okungelazithelo ukuze basithole ehlathini, lapho esasibalekele khona siyocela isiphephelo.
GSAM 142.3“Ekucineni, sabizwa ukuthi sivele phambi komfundisi webandla. Inani lethu lase likhule kwaze kwaba ngamajaha lamantombazana angamatshumi amane aziveza endlini yomfundisi, lapho sahlolwa khona isikhathi eside. Bonke ngaphandle kwami loWalbom bavunyelwa ukubuyela emakhaya; kodwa thina sabotshwa, kwathi ngosuku olulandelayo safakwa esitokisini entolongweni yaseÖrebro, lapho safakwa khona ndawonye lamasela esitokisini 14, kungathi senze icala elikhulu.”
GSAM 142Ubufakazi bukadadewabo kaBoquist
GSAM 142.4Ngo-22 Mpandula 1896, udadewabo kaBoquist, owayeleminyaka engamatshumi ayisikhombisa lambili, waya emhlanganweni wethu eÖrebro, wasitshela ngokwamehlela umfowabo; ngoba wabona ukutshaywa kwakhe, ukubotshwa kwakhe, lokukhululwa kwakhe. Wasihlatshela ihubo elahlatshelwa nguBoquist loWalbom ngesikhathi bephuma entolongweni besiya ebhulohweni eliphezu komsele owawuzungeze le nqaba yekhulu le-16, eyayisetshenziswa njengejele ngo-1843. Amandla okunyakaza kwango-1843 ahambisana lobufakazi kanye lokuhlatshelwa kwehubo. Nxa lihunyutshwe esiNgisini, ihubo limi ngalindlela:—
GSAM 143Ihubo Elihlatshelwe nguBoquist loWalbom
GSAM 144Umfana Owayetshumayela eKarlskoga
GSAM 144.4Indoda ethile eÖrebro yangilandisela okwenzakala eKarlskoga, lapho eyayihlala khona ngo-1843. Yathi:—
GSAM 144.5“Umfana omncane owayeleminyaka eyisificaminwembili, owayengakaze afunde ukufunda, waqalisa ukutshumayela umlayezo, ecaphuna iMibhalo eminengi. Abantu bathi, ‘Lowomfana ugcwele iBhayibhili.’ Lokhu kwenzakala ngemva kokuba uNkosi Oscar esekhulumile evuna ababephathwa nzima, ngakho umpristi waleyondawo wayesehluleka ukumisa umfana phambi kwenkantolo ukuze amise umsebenzi; kodwa watshela abantu ukuthi balethe umfana phambi kwakhe, yena wayezamveza obala, ababonise ukungazi kwakhe iBhayibhili.
GSAM 144.6“Phambi kwesixuku sabantu umpristi wavula incwadi yamahubo, wacela umfana ukuthi amfundele. Umfana waphendula wathi, ‘Angikwazi ukufunda;’ kodwa wathi ephendulela umpristi umhlane, walihlabelela lonke ihubo ngokufaneleyo kusukela ekuqaleni kuze kube sekucineni, umpristi yena ebuka incwadi emangele. Umpristi wathi kumfana, ‘Ubonakala ukwazi konke.’ Umfana waphendula wathi, ‘Hatshi. Kasivunyelwa ngaso sonke isikhathi ukutshela konke esikwaziyo.’”
GSAM 145.1“Umpristi wasesivula iThestamente Elitsha wathi kumfana, ‘Ngifundele lapha.’ Umfana waphendula wathi, ‘Angikwazi ukufunda.’ Umpristi wabuza wathi, ‘Kanti uyini okwaziyo ngeBhayibhili?’ Impendulo yakhe yathi, ‘Ngiyazi lapho okulombhalo olebala elithi “and” izikhathi ezilitshumi lane.’ Umpristi wathi, ‘Hatshi! Kawukho umbhalo onjalo eBhayibhilini.’ Umfana wathi, ‘Ngicela ungifundele iSambulo 18:13?’ ‘Yebo,’ watsho umpristi. Kwathi efunda abantu babala, njalo sibili ibala elithi “and” lalikhona izikhathi ezilitshumi lane, futhi phakathi kwalezozikhathi ezilitshumi lane kwakulokuthi ‘ukubotshwa kwemiphefumulo yabantu.’ Abantu bamemeza bathi, ‘Nanso! Nanso! Umfana wazi okunengi ngeBhayibhili kulompristi!’ Umpristi wathi esephoxeke kakhulu, washiya udaba lolu, wasesitshiya abantu bengasaphazanyiswa.”
GSAM 145.2Ngakho, ngomlomo wabantwana iNkosi yaqinisekisa ilizwi layo, njalo ngalindlela emangalisayo yaletha iqiniso layo ezindlebeni zabantu, ababevinjelwe yimithetho yabo ukuthi batshumayele enye imfundiso ngaphandle kwaleyo “yenkolo esemthethweni.”
GSAM 145Izipho ZikaMoya Ezihambelana Lomlayezo
GSAM 145.3Kwakungesilo eSweden kuphela lapho iNkosi, ihambelana lomnyakazo wokuza, eyakhuluma labantu bayo ngezipho zoMoya wayo. EScotland, eNgilandi, laseMelika, iNkosi yafundisa abantu bayo ngezambulo ezikhethekileyo.
GSAM 145Imibono kaWilliam Foy
GSAM 145.4Ngomnyaka ka-1842 kwakuhlala eBoston, eMassachusetts, indoda eyayifundile kakhulu ebizwa ngokuthi nguWilliam Foy, eyayingumkhulumeli oliciko. YayingumBaptisti, kodwa yayilungiselela ukuthatha izikhundla zobuphristi njengomfundisi we-Episcopal. INkosi ngomusa yamnika imibono emibili ngo-1842, owokuqala ngo-18 Zibandlela, omunye ngo-4 Nhlolanja. Lemibono yanika ubufakazi obucacileyo bokuthi yayiyizibonakaliso zeqiniso zoMoya kaNkulunkulu. Wayemenywa indawo ngendawo ukuthi akhulume emapulpitini, hatshi ngama-Episcopalian kuphela, kodwa langamaBaptisti lamanye amabandla. Nxa ekhuluma, wayehlala egqoke isembatho somfundisi, esifanana leso esasigqokwa ngabafundisi balelibandla emisebenzini yabo.
GSAM 146.1Imibono kaMnu. Foy yayiphathelane lokuza kukaKristu okwakuseduze, ukuhamba kwabantu bakaNkulunkulu besiya emzini wezulu, umhlaba omutsha, lobukhazikhazi besimo sabahlengiweyo. Njengoba wayelolwazi oluhle lolimi, lamandla amahle okuchaza, wayesenza abantu bamangale loba wayaphi. Ngokumenywa wayesuka kwelinye idolobho esiya kwelinye ukuyalandisa ngezinto ezimangalisayo ayezibonile; njalo ukuze kutholakale indawo yezixuku ezinkulu ezazibuthana ukuzomlalela, kwakuthathwa amahholo amakhulu, lapho ayetshela khona izinkulungwane ngalokho ayekutshengisiwe ngomhlaba wezulu, ngobuhle beJerusalema Elitsha, langezixuku zezingilosi. Nxa ekhuluma ngothando lukaKristu oluthambileyo nolulesihawu ezonini eziswelayo, wayeluleka abangaguqukanga ukuthi bafune uNkulunkulu, njalo abanengi babephendula ekuncengeni kwakhe okuthambileyo.
GSAM 146Umbono Wezinyathelo Ezintathu
GSAM 146.2Umsebenzi wakhe waqhubeka kwaze kwaba ngumnyaka ka-1844, sekusondele ukuphela kwensuku ezingu-2300. Wasebusiswa ngokunye ukubonakaliswa koMoya oNgcwele,—umbono wesithathu, ayengawuzwisisi. Kulowo waboniswa indlela abantu bakaNkulunkulu ababehamba ngayo baze bafike emzini wezulu. Wabona ithala elikhulu, kumbe isinyathelo, lapho abantu abanengi ababebuthene khona. Ngezikhathi ezithile umuntu wayesewela phakathi kwalelothala anyamalale emehlweni, njalo kwathiwa kuye ngomuntu onjalo, “Uhlubukile.” Wasebona abantu besenyukela esinyathelweni sesibili, kumbe ethala, labanye labo bewela phakathi kwethala banyamalale emehlweni. Ekucineni kwavela ithala lesithathu, elafinyelela emasangweni omuzi ongcwele. Isixuku esikhulu sabuthana lalabo ababeqhubekele phambili baya kulelothala. Njengoba wayelindele ukuthi iNkosi uJesu ifike ngesikhathi esifitshane kakhulu, wehluleka ukubona ukuthi kwakuzalandela umlayezo wesithathu ngemva kwemilayezo yokuqala lowesibili yeSambulo 14. Ngakho umbono wawungachazeki kuye, wasesephetha ukukhuluma obala. Ngemva kokuphela kwesikhathi sesiprofetho, ngomnyaka ka-1845, wezwa omunye elandisa ngombono ofananayo, echaza ukuthi “imilayezo yokuqala lowesibili yayisinikiwe, njalo owesithathu wawuzalandela.” Ngokuphangisa ngemva kwalokho uMnu. Foy wagula wafa.
GSAM 147.1Ngokubonakaliswa okunje kwamandla kaNkulunkulu okwakuhambisana lokutshunyayelwa kokuza kwakhe “eminyango,” kanye lokuthokoza kwezinkulungwane ezazisuka esonweni zisiyakhonza iNkosi, zilindele ukuza kwayo, abantu baqinisekiswa kabili ukuthi lokhu kwakungumlayezo weNkosi emhlabeni sibili.
GSAM 147.2Kodwa kwafika u-21 Mbimbitho 1844, wadlula, njalo iNkosi kayizange ifike. Lanxa kunjalo, ukuqiniseka kwabazinikeleyo labacabangayo kwakuyikuthi babehamba ngokuvumelana lengqondo yeNkosi, lokuthi ngesikhathi esifaneleyo konke kwakuzacaca.