Isahluko 14 — Umnyango Ovaliweyo
GSAM 214.1“Kwathi besayathenga, umyeni wafika; labo ababelungile bangena laye emtshadweni, umnyango wasuvalwa.”1
GSAM 214.2Ukuza koMyeni okukhulunywa ngakho kulo umzekeliso kakusikho ukuza kukaKhristu emhlabeni, kodwa yikuza kwakhe emtshadweni. Umtshado uyisenzakalo esenzeka iNkosi ingakabuyi. EVangelini elabhalwa nguLukha kutshiwo kanje: “Izinkalo zenu kazibotshwe, lezibane zenu zivuthe; lani libe njengabantu abalindele inkosi yabo, nxa ibuya emtshadweni, ukuze kuthi nxa ifika iqoqoda, bayivulele masinyane.”2
GSAM 214Ukwamukela Umbuso Kubizwa Ngokuthi Ngumtshado
GSAM 214.3Ukuza koMyeni emtshadweni kutshengiswa kuDanieli 7:13, 14, lapho uKhristu esiza kuYise ukuzakwamukela umbuso wakhe. Endulo, ukufika kwenkosi emzini oyinhloko wombuso wayo ukuzakwamukela isihlalo sayo sobukhosi lombuso kwakuthiwa ngumtshado. Lesi senzakalo—ukwamukela umuzi oyinhloko njengomlobokazi—sasithakazelelwa ngobukhazikhazi lobuhle bomtshado uqobo. Ngakho nxa uKhristu esamukela umbuso wakhe kuYise osezulwini, kuthiwa utshada lomlobokazi wakhe—iJerusalema Elitsha (Isambulo 21:9); njalo lokhu kubizwa ngokuthi “ngumtshado” kulumzekeliso.
GSAM 214.4Ngemva kokuphela kwensuku ezingu-2300, mhlaka 22 Mfumfu 1844, abantu bomnyakazo wokuza, ababeqhathanisa lokho ababedlule kukho lemikhuba yomtshado waseMpumalanga, bathi: “UKhristu usengenile emtshadweni.” Njengoba babesamukela ukukhanya okucacileyo ngesenzakalo esasizakwenzeka ekupheleni kwensuku ezingu-2300, ukholo lwabo lwalandela uKhristu emsebenzini ayesewuqalisile; ngakho ngokholo “bangena laye emtshadweni.”
GSAM 215“Ngizabuya”
GSAM 215.1Embonweni owaphiwa uNkosazana Harmon ngo-1845, kaKhristu esuka egumbini lokuqala esiya kwelesibili lendawo engcwele yasezulwini, sithola amazwi la: “‘Lindani lapha; ngiya kuBaba ukuyakwamukela umbuso; gcinani izembatho zenu zingelasici, njalo masinyane ngizabuya emtshadweni ngilamukele kimi.’ Kwasekusiza inqola yamayezi, elamavili anjengomlilo ovuthayo, ihanqwe yizingilosi, lapho uJesu ayekhona. Wangena enqoleni, wasethwalwa wayiswa endaweni engcwelengcwele, lapho uBaba ayehlezi khona.”3
GSAM 215Isihawu Ngemva Kokuvalwa Komnyango
GSAM 215.2Umnyango ovaliweyo walumzekeliso ukhanya ubhekisele esenzakalweni esenzeka iNdodana yomuntu ingakafiki uqobo ngamayezi ezulu; ngoba ngemva kokuvalwa komnyango, ezinye izintombi ziyafika ziqoqode, zitshelwe ukuthi “zilinde” ngoba zingalwazi usuku loba ihola lokuza kwakhe. Futhi, lumnyango uvalwa ngemva kokuba izintombi ezihlakaniphileyo sezingenile loMyeni emtshadweni.
GSAM 215.3Ngokwamazwi asetshenziswa kulumzekeliso wezintombi, kukhanya ukuthi ngemva kokungena emtshadweni kusesele ithuba lokuthi lezintombi “eziyiziwula” zilungiselele ngokwamukelekayo ukuhlangabeza uMyeni. Ziyalaywa ukuthi “zilinde.” Ukuqaphela lokulinda kuyizinto eziphathelene lokulungiselela okuqotho ukuhlangabeza iNkosi. Ngakho kukhanya ukuthi isihawu kasisuswa nxa umnyango ukulumzekeliso uvalwa.
GSAM 215Kakusikho Umnyango OkuLukha 13:25-28
GSAM 215.4Esikhathini esidlulileyo, kwenziwa amaphutha ngokuphambanisa umnyango okukhulunywa ngawo kulumzekeliso lomnyango okukhulunywa ngawo kuLukha 13:25-28, othi: “Nxa umninindlu esevukile wavala umnyango, liqale ukuma ngaphandle liqoqode emnyango, lisithi: Nkosi, Nkosi, sivulele; uzaphendula athi kini: Kangilazi ukuthi livela ngaphi.... Sukani kimi, lonke lina benzi bokubi. Kuzakuba lokukhala lokugedla kwamazinyo, nxa libona uAbrahama, loIsaka, loJakobe, labo bonke abaprofethi, embusweni kaNkulunkulu, kodwa lina likhishelwe ngaphandle.” Kusobala kakhulu ngamazwi la ukuthi nxa lumnyango uvalwa, isiphetho salabo abavalelwe phandle sesinqunyiwe. Umbuso kaNkulunkulu uyabe usufikile; ngoba bazabona abasindisiweyo embusweni. Kodwa emzekelisweni wezintombi iNkosi iyabe ingakafiki embusweni wayo, kodwa isiye kuYise ukuyakwamukela umbuso wayo.
GSAM 216Umnyango Ovaliweyo Enkonzweni Eyayiyisithunzi
GSAM 216.1Labo abalandela uKhristu ngokholo emsebenzini wakhe, ngemva kokuphela kwesikhathi sensuku ezingu-2300—mhlaka 22 Mfumfu 1844—babona ukuthi nxa usuku lokubuyisana lufika enkonzweni eyayiyisithunzi, umpristi omkhulu wayevala umnyango wegumbi langaphandle avule umnyango ongena endaweni engcwelengcwele, ukuze enze khona umsebenzi wakhe wokwesula izono ezazivunyiwe endaweni engcwele; lokuthi ngokunjalo uKhristu, umpristi wethu omkhulu, wayesevale umnyango wegumbi langaphandle lethempeli lasezulwini, wavula lelo gumbi okwabonakala kulo “umtshokotsho wesivumelwano sakhe.”4
GSAM 216Ngobani Ababephambukile?
GSAM 216.2Ngalesi sikhathi kwakukhona phakathi kwamakholwa angama-Adventist ababengakatholi ukukhanya okucacileyo ngenkonzo kaKhristu endaweni engcwele, bengakakhangeliswa umlayezo wengilosi yesithathu. Laba baphambuka ngokuphambanisa lumnyango wangaphandle wendawo engcwele lomnyango ovaliweyo okuLukha 13:25-28. Kodwa laba babengasibo ama-Adventist osuku lwesikhombisa. Sizazama ukutshengisa ukuthi babengobani, ukuthi imfundiso leyo yaqala njani, lokuthi yiziphi izimo ezabenza bafinyelela kuleyomibono.
GSAM 217.1Abantu abazehlukanisa lamabandla ayengawokuzibiza nje, ngenxa yokumenyezelwa komlayezo wokuza, kanye lalabo abazehlukanisa labo, kukhulunywa labo ebufakazini obuya kwelesihlanu lakwelesithupha emabandleni ayisikhombisa akuSambulo. Isixwayiso sebandla lesihlanu, eleSardisi, sithi: “Ngakho khumbula ukuthi wamukela njani wezwa njani, ubambelele, uphenduke. Ngakho uba ungalindi, ngizakuza kuwe njengesela, njalo kawusoze wazi ukuthi ngizakuza kuwe ngaliphi ihola.”5 Ngamazwi la kuyacaca ukuthi abantu okukhulunywa labo kanje babekuzwile ukumenyezelwa kokuza kweNkosi. Babevumile ukuthi bayakwamukela, kodwa khathesi basebezakukulahla.
GSAM 217Ibandla LeFiladelfiya
GSAM 217.2Okulandelayo kukhulunywa ngebandla leFiladelfiya, isigaba sesithupha sebandla levangeli. Lelibandla limele abantu ababekhutshiwe ngokumenyezelwa kwemilayezo yokuqala leyesibili yeSambulo 14. Kulelibandla iNkosi ithi: “Khangela, ngiyeza masinyane; bambelela kulokho olakho, ukuze kungabi lomuntu othatha umqhele wakho.”6 Baphinda bakhulunyiswe ngamazwi la: “Lezizinto utsho yena ongcwele, yena oqinisileyo, yena olesihluthulelo sikaDavida, yena ovulayo kungabi lomuntu ovalayo, avale kungabi lomuntu ovulayo: Ngiyayazi imisebenzi yakho; khangela, ngibeke phambi kwakho umnyango ovulekileyo, njalo kakho ongawevala; ngoba ulamandla amancinyane, ugcinile ilizwi lami, njalo kawuliphikanga ibizo lami.”7
GSAM 217Uyini Umnyango Ovaliweyo Walumzekeliso?
GSAM 217.3Kumele siwuqedisise njani umnyango ovulekileyo lovaliweyo embhalweni osanda kucaphunwa? Sicabanga ukuthi impendulo eyanelisayo yalumbuzo ingatholakala encazelweni elandelayo: Kwakulabanye phakathi kwama-Adventist ababesamukele ukukhanya okwengezelelweyo, befundisa ukuthi uMsindisi wayesetshintshe inkonzo yakhe esuka egumbini lokuqala esiya kwelesibili lendawo engcwele yasezulwini, njalo bechasisela ngokufaneleyo labo ababezalalela indaba yomnyango ovulekileyo lovaliweyo. Kodwa elinye iqembu laliphikisa leliqiniso, lizama ukugxilisa ukukholwa emfundisweni yokuthi umnyango ovulekileyo wawuvaliwe, lovaliweyo wawuvuliwe. Ngokwenza lokhu babevimba indlela, kumbe bevimbela umsebenzi wezinceku zeNkosi lapha emhlabeni. Iminyango yendawo engcwele yasezulwini iyavulwa ivalwe ngamandla kaKhristu—“Yena ovulayo kungabi lomuntu ovalayo.” Emazwini abhekiswe ebandleni leFiladelfiya, abantu ababambelela baqine, bagcine ilizwi, njalo bangaphiki ibizo lakhe, bazuza ukunqoba okuvula umnyango ongelamuntu ongawuvala. Akuthandabuzwa ukuthi lokhu kutsho umnyango wokufinyelela ebantwini, umnyango okwakukhanya ukuthi abantu babewuvale ngokupheleleyo, njengoba sizabona; kodwa ngokwemukela ukuqina kwabathembekileyo, iNkosi ibeka phambi kwabo “umnyango ovulekileyo” ongelamuntu ongawuvala.
GSAM 218Umnyango Wokukhuluma
GSAM 218.1Kunikezwa izibonelo ezinengi eMibhalweni lapho umnyango usetshenziswa ngalumqondo. UPhawuli, ebhalela abaseKhorinte, uthi: “Umnyango omkhulu ophumelelayo ungivulekele, njalo banengi abaphikisayo.”8 Futhi encwadini yakhe yesibili eya kwabaseKhorinte uthi: “Ngathi ngifika eTrowasi ukutshumayela ivangeli likaKhristu, sengivulelwe umnyango yiNkosi, kangibanga lokuphumula emoyeni wami ngoba kangimtholanga uThithu umfowethu.”9 Wacela lakwabaseKholose kanje: “Phikelelani emthandazweni, liqaphele kuwo ngokubonga; lisikhulekele lathi, ukuze uNkulunkulu asivulele umnyango wokukhuluma, ukukhuluma imfihlakalo kaKhristu, engibotshwe ngenxa yayo.”10
GSAM 218.2Kulemibhalo kuyabonakala ukuthi amathuba okumenyezelwa kweqiniso abizwa ngokuthi yiminyango evulekileyo; njalo ngamazwi akhulunywa ebandleni leFiladelfiya kukhanya ukuthi ngesikhathi abantu laba bebizelwa ngaphandle, abantu babezama ngamandla ukubavalela umnyango wokukhuluma. Njengoba ibandla leFiladelfiya lalidlula ekulingweni, libambelele “elizwini” lakhe “lasebizweni” lakhe, ilizwi leNkosi kubo lalisithi izabeka phambi kwabo umnyango ovulekileyo ongelamuntu ongawuvala.
GSAM 219Isimo Ngemva Kuka-22 Mfumfu 1844
GSAM 219.1Njengoba indaba iphambi kwethu ngendlela ebekwe ngayo ngamazwi esiprofetho, kasikhangele emuva sibone isimo njengoba izenzakalo zaziqhubeka. Njengoba sekuveziwe, kwaze kwaba nguMabasa 1844 amabandla ayevulekele ukumenyezelwa komlayezo wokuza, kucelwa izisebenzi ezinengi okwedlula inani labatshumayeli ababephila. Ngemva kokudumala, entwasahlobo ka-1844, labo ababengazange bayamukele ngobuqotho imfundiso, baphenduka bayiphikisa. Ehlobo lika-1844, lapho kumenyezelwa umlayezo wengilosi yesibili weSambulo 14 “lesikhalo saphakathi kobusuku” (Mathewu 25), kwavuka ukuhlukuluzwa okulolaka olukhulu kakhulu kwalabo ababelokhu belesibindi sokuvuma ukholo lwabo ekusondeleni kokubuya kweNkosi. Abaphikisi laba bazama ngezindlela ezitshiyeneyo ukuyithulisa lindaba, langazo zonke izindlela ababelazo ukuvimbela umsebenzi walabo ababelokhu bememezela ukuthi “ihola lokwahlulela kwakhe selifikile.” UWilliam Miller wathi ngalokhu kuphikiswa: “Kuyinto ephambene kakhulu lemvelo, engachasisekiyo.” Kwasekuqinile kakhulu ukuphikiswa lapho kusondela ukuphela kwensuku ezingu-2300, uGeo. Storrs waze wathi ngakho: “Sesiqedile ngamabandla awokuzibiza nje langabo bonke ababi, ngaphandle kwalokho isikhalo lesi esingabafinyelela ngakho.”
GSAM 219.2Ngemva kokuphela kwesikhathi leso, ukuphikiswa lokuklolodelwa ngababi sekuqine ngokuphindwe kabili lakathathu, uWilliam Miller wathi ngesimo leso: “Sesiwenzile umsebenzi wethu wokuxwayisa izoni lokuzama ukuvusa ibandla elilandela imikhuba nje. UNkulunkulu, ekuqondiseni kwakhe, usewuvalile umnyango.”11
GSAM 219Ukuqina Kwezinhliziyo Zezoni Ngokubanzi
GSAM 219.3Le indlela yomhlaba oklolodayo yenza izoni zaba lenhliziyo ezilukhuni ngokumelene lemfundiso yokuza, njalo ubufakazi balabo ababesemabandleni awokuzibiza nje babusithi: “Nxa sikhumbula ukuthi ‘kulutshwana kanganani’ ukuphenduka okuqotho, lokudelela lokuqina kwezinhliziyo zezoni okuphose kungabi khona okungalingana lakho, siphose simemeze singahlosanga sithi: ‘UNkulunkulu usekhohliwe yini ukuba lesihawu? Kumbe umnyango wesihawu usuvaliwe?’”12
GSAM 220.1Kwesinye isisebenzi sifunda okunye ngesimo sangemva kokuphela kwesikhathi sesiprofetho: “Ngaleso sikhathi kwakuphose kungenzeki ukufinyelela kwabangakholwayo; ukudumala kuka-1844 kwasekuphambanise kakhulu imicabango yabanengi, njalo babengafuni ukulalela loba yiphi incazelo yalindaba.”13
GSAM 220Yonke Iminyango Yokufinyelela Kwabangakholwayo Ivaliwe
GSAM 220.2Isimo esinjalo sakhanya, ngaleso sikhathi, sivala umnyango wokufinyelela kuye loba ngubani ngaphandle kwalabo ababelokhu bebambelele okholweni lwabo lasethembeni lokubuya kukaKhristu masinyane. Njengoba umnyango wokukhuluma wawukhanya uvalwe ngokupheleleyo, labantu abangama-Adventist bebona ukuthi kwakulomnyango ovaliweyo emzekelisweni owawuqondene lalokho ababedlula kukho, kulula ukubona ukuthi bafinyelela njani emcabangweni wokuthi sasingasekho isihawu sezoni; kumbe, njengokutsho kwabanye, ukuthi “umnyango wesihawu wawuvaliwe,” ikakhulu nxa babecabanga ukuthi umnyango ovaliweyo kulumzekeliso lomnyango ovaliweyo okuLukha 13 kwakuyinto yinye. Nxa abantu babesala ngokupheleleyo ukulalela, ngalokho besenza inhliziyo zibe lukhuni, babengaphenduka njani?
GSAM 220Ngubani Owaqala Ukufundisa Amanga Ngomnyango Ovaliweyo?
GSAM 220.3Khathesi kuvela umbuzo othi: Ngubani owaqala ukufundisa imfundiso yokuthi “akulasihawu sezoni”? Ngobani ababeyikholwa? Njalo ngobani ababeyala? Ekuphenduleni umbuzo wokuqala, sizakhangela umbiko wokuvakatshela kukaJ. V. Himes esifundazweni seMaine entwasahlobo ka-1845. Uthi:—
GSAM 220.4“UMfowethu Joseph Turner labanye bema kwelokuthi sasesiphakathi kweSabatha elikhulu—ukuthi iminyaka ezinkulungwane eziyisithupha yayisiphelile—ngakho kwakungasamelanga kube lomAdventist owenza umsebenzi wezandla. Ngokubona kwabo, ukwenza lokho kwakuzabangela ukubhujiswa kwabo kokucina.
GSAM 220.5“Besalindile benje bengenzi umsebenzi wezandla walumhlaba, ukukhanya okutsha, njengoba babecabanga, kwakhanyisa ingqondo yoMfowethu Turner, ukuthi uMyeni WAYESEFIKILE—ukuthi wayefike ngosuku lwetshumi lwenyanga yesikhombisa yomnyaka wamaJuda owawusanda kudlula—ukuthi umtshado wawusuwenzekile ngaleso sikhathi—ukuthi zonke izintombi, ngandlela thile, zasezingenile laye emtshadweni, lomnyango wawuvaliwe!—kungekho loyedwa wazo owayengalahleka, njalo kungekho loyedwa owayengaphandle owayengasindiswa. Ngalokho zonke izindaba zomoya zalumhlaba omkhulu zaseziqediwe.”14
GSAM 221Ngubani Owamelana Ngamandla Lemfundiso Yamanga?
GSAM 221.1UMdala Turner waqala ukufundisa imfundiso yakhe yokuthi “akuselasihawu” eParis, eMaine, njalo okwesikhatshana waba labalandeli abanengi kuleyondawo. Njengoba umnyango wokufinyelela ebantwini ababengayisiwo ama-Adventist wawuvalwe ngokupheleleyo, loba bevuma ukholo loba bengaluvumi, abanengi bahle bangena embonweni kaTurner ngalindaba.
GSAM 221.2Ukuze ibala elithi ama-Adventist lingaqondakali kubi, kusukela lapha sizakhuluma ngabantu laba sithi ngama-Adventist osuku lokuqala lweviki; njalo ngabanengi baleliqembu ababesamukela imibono kaMnumzana Turner. Babengakaliboni loba balizwe iqiniso leSabatha, bengakezwa lomlayezo wengilosi yesithathu. Yibo laba uNkosikazi White akhuluma ngabo kanje komunye wemibhalo yakhe:—
GSAM 221.3“Ngemva kokudlula kwesikhathi sokulindela ngo-1844, ama-Adventist ayelokhu ekholwa ukuthi ukuza koMsindisi kuseduze kakhulu; ayesithi ayesefike esikhathini esiqakathekileyo sokuguquka kwezinto, lokuthi umsebenzi kaKhristu wokuba ngumkhulekeli womuntu phambi kukaNkulunkulu wawusuphelile. Njengoba ayesenikile isixwayiso sokusondela kokwahlulela, ayebona ukuthi umsebenzi wawo womhlaba wawusuphelile, aphelelwa ngumthwalo wenhliziyo wokusindiswa kwezoni, kuyilapho ukukloloda kwabantu abangamesabiyo uNkulunkulu, ngokudelela langokuhlambalaza, kwakukhanya kubo kungobunye ubufakazi bokuthi uMoya kaNkulunkulu wayesesusiwe kulabo ababesale isihawu sakhe. Konke lokhu kwabaqinisa ekukholweni ukuthi isikhathi sokuphenduka sasesiphelile, kumbe, njengokutsho kwabo, ‘umnyango wesihawu wawuvaliwe.’ Njengoba sekutshiwo, ama-Adventist ayemanyene okwesikhatshana ekukholweni ukuthi umnyango wesihawu wawuvaliwe.”15
GSAM 222.1Kulamazwi acaphuniweyo uNkosikazi White uchaza indlela ama-Adventist osuku lokuqala lweviki ayemi ngayo. Katsho loba kancane ukuthi laye wayekukholwa. Njengoba kutshengisiwe ngenhla, imfundiso le yaqala ukufundiswa nguJoseph Turner, eParis, eMaine. UNkosikazi White, ngaleso sikhathi esenguNkosazana Harmon, wahlangana loJoseph Turner endaweni eqanjwe ngenhla ekuqaleni kwentwasahlobo ka-1845, wamuzwa ememezela imfundiso yakhe yokuthi “akusela msebenzi wezandla kuma-Adventist, njalo akuselasihawu sezoni,” wasemtshela obala ukuthi “wayefundisa imfundiso yamanga; ukuthi sasisekhona isihawu sezoni, kanye lalabo ababengazange bale iqiniso beliqedisisa.”
GSAM 222Ukumelana Lemfundiso Yokuthi “Akulasihawu”
GSAM 222.2UJ. N. Andrews, owayehlala eParis, eMaine, ngo-1844 lango-1845, njalo owayeyazi kuhle indlela yabantu bakuleyondawo, kanye lekaJoseph Turner, owayefundisa ukuthi sasingasekho isihawu sezoni, utsho ngokuma kukaNkosazana Harmon ngalindaba ngaleso sikhathi ukuthi: “Imibono kayibakhokhelelanga ekwamukeleni lumcabango, kodwa yalungisa labo ababelokhu bebambelele kuwo.”16
GSAM 222.3UNkosazana Harmon wavakatshela eParis, eMaine, okwesibili ehlobo lika-1845. Ngalokhu kuvakatshela ngizacaphuna amazwi kaNkosikazi Truesdail, owayehlala eParis ngaleso sikhathi. Uthi:—
GSAM 222.4“Ngesikhathi sokuvakatshela kukaNkosazana Harmon eParis, eMaine, ehlobo lika-1845, ngamchasisela ngendaba yomngane wami engimthandayo owayevinjwe nguyise ukungena imihlangano yethu, ngakho wayengazange ale ukukhanya. Waphendula ebobotheka wathi: ‘UNkulunkulu kakaze angitshengise ukuthi kakukho ukusindiswa kwabantu abanjalo. Yilabo kuphela abatshengiswe ukukhanya kweqiniso basebekwala besazi.’”17
GSAM 222.5Ukhuluma njalo ngokuvakatshela kukaNkosazana Harmon eParis okwesithathu, ngo-1846, kanje:—
GSAM 222Okunye Ukukhuza Imfundiso Yamanga
GSAM 222.6“Esinye isenzakalo esifanele ukuqanjwa ngumbono owaphiwa ngo-1846, eParis, eMaine. UNkosazana Harmon watshengiswa ukuthi nxa uSathane esehluleka ukuvimbela abaqotho enhliziyweni ekwenzeni wonke umsebenzi wabo abafanele bawenze, wayezasebenzisa ubuqili bakhe ukubafuqa badlulele ngalé kwalokho ababefanele bakwenze. Omunye udadewethu olungileyo wayetshela amabandla ukuthi uNkulunkulu wayewalahlile ngoba ayewalile umlayezo owawuthunywe uvela ezulwini ukuzawasindisa. UDadewethu Harmon watshengiswa ukuthi kwakungelaqiniso emlayezweni wakhe, ngoba babebanengi emabandleni ababesazalamukela iqiniso; ukuthi izingilosi ezilungileyo zazisazasebenzela imiphefumulo kulawomabandla, njalo nxa zisenza njalo, zona [izingilosi] zazizamtshiya lodadewethu lomlayezo wakhe [kutshiwo umlayezo wakhe wokuthi ‘akulasihawu’] ngaphandle komnyango.”18
GSAM 223Akukho Ukuphikisana
GSAM 223.1Njengoba kulabanye abazama ngokukhuthala okukhulu ukuveza ukuthi uNkosikazi White wake wafundisa imfundiso yokuthi “akuselasihawu sezoni,” kodwa khathesi usefundisa okuphambene layo, ngizaletha ubufakazi balabo ababewazi umsebenzi wakhe kusukela ngo-1845, mayelana lomsebenzi wakhe wokuphendula izoni. Okulandelayo ngamazwi kaIra Abbey, waseBrookfield, esabelweni seMadison, esifundazweni seNew York:—
GSAM 223.2“Phakathi kweminyaka ka-1846 leka-1850, uMfowethu loDadewethu White bafika endlini yethu, bekhuthalele kakhulu abantwana lalabo ababengazange bale iqiniso. Basebenzela imiphefumulo eyayingakaphenduki, njalo kangikhumbuli ngisizwa uDadewethu White esithi lalingekho ithemba kulabo ababehlehlele emuva lalabo ababengazange bale iqiniso.”19
GSAM 223Ubufakazi Bama-Adventist Osuku Lokuqala Lweviki
GSAM 223.3Mayelana lalokho ama-Adventist osuku lokuqala lweviki aseNew England akwaziyo ngemfundiso eyeqisayo yomnyango ovaliweyo, incwadi elandelayo kayifakaze:—
GSAM 223.4“Kusukela mhlaka 5 kusiya ku-9 Ncwabakazi 1891, ngenza impikiswano loMdala Miles Grant eBrookston, idolobho elalilezakhamizi ezingaba ngu-30,000. Impikiswano yayisetendeni elikhulu, iqondiswa nguMnumzana John Barbour, owayeke waba ngumongameli wekhansili yedolobho. Lelidolobho lingamamayela angaba ngamatshumi amabili ukusuka eBoston. Impikiswano yayimayelana leSabatha, kodwa uMnumzana Grant wazama ukungenisa kuyo indaba yalokho uDadewethu White ayedlule kukho kulumsebenzi. Wamsola esithi ‘waboniswa kudala ngo-1844 ukuthi isikhathi sokuphenduka sase siphelile, lokuthi kwakungaselasihe ezonini.’”
GSAM 224.1“Ngimphendula, ngamtshela ukuthi ama-Adventist osuku lokuqala lweviki, phose wonke, ake aba lalowomqondo singakaze sehlukane lawo, lokuthi uNkosikazi White kazange awusekele lowomqondo; kunalokho, okunye kwezinto zokuqala aziboniswayo kwakuyikuthi lowomqondo ‘wawungamanga,’ lokuthi izoni zaziseselomusa. Ngathi, ‘Kunjalo, njalo uMdala Grant uyakwazi ukuthi kunjalo.’ Ngathi ngisitsho lokhu, abanengi bama-Adventist osuku lokuqala lweviki ababephambi kwami [lelixuku laliyingxenye enkulu yabantu ababegcwalise itende elikhulu] banqekuzisa amakhanda bevuma ngamandla langokuqiniseka ukuthi lokhu kwakuliqiniso. Kwanele ukusho ukuthi uMdala Grant kazange aphinde akhulume ngalowomcijo kuyo impikiswano.” Kusayine “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., mhlaka 6 Mpalakazi 1895.”
GSAM 224UNkosikazi White Ehlala Edinga Ukusindiswa Kwezoni
GSAM 224.3Ukuthi uNkosikazi White usesebenzele ukuphenduka kwezoni kusukela ngo-1844 kuze kube khathesi kuqiniswa lalezi zindaba: Yena loMdala White babamba umhlangano endlini ka-Albert Belden eRocky Hill, Conn., kusukela mhlaka 20 Mabasa 1848. Kulowomhlangano kwasetshenzelwa abanye ababevela emhlabeni. UMdala White lomkakhe babonisa ukubakhathalela kakhulu abantu laba. Kulokhu sizanika ubufakazi bomunye walabo owabhabhathizwa nguMdala White. UJohn Y. Wilcox, ebhala eseKensington, Conn., mhlaka 22 Nhlolanja 1891, uthi:—
GSAM 224.4“Ngangeniswa eqinisweni ngesikhathi imihlangano ibanjelwa ekamelweni elalingakaqedwa elalisendlini kaMfowethu A. Belden eRocky Hill, Conn. Ngamukela ukukhanya kweqiniso lamanje ngomsebenzi kaMfowethu loDadewethu White. Kungekudala ngemva kwalokho ngabhabhathizwa nguMfowethu White. Ngaphandle kwesikhuthazo lamandla engawamukela kubo, kangazi langabe ngangiyake ngibe lesibindi sokucabanga kumbe sokuzwa ukuthi iNkosi yayingamukele. Babengikhathalela kakhulu, basebenza ukungisiza.”
GSAM 225.1Encwadini ayibhalela uStockbridge Howland eTopsham, Maine, uMdala White wathi ngalowomhlangano, “UMfowethu Bates wachaza imithetho ngokucacileyo kakhulu, lobukhulu bayo bagcizelelwa ngobufakazi obulamandla amakhulu. Ilizwi labasebenza ukuqinisa labo ababevele beseqinisweni lokuvusa labo ababengakasenzi isinqumo esipheleleyo.”
GSAM 225Ukusebenzela Izoni e-Oswego, N.Y.
GSAM 225.2Ngo-1849 uMdala James White lomkakhe basebenza e-Oswego, N.Y. Kuleyomihlangano uHiram Patch loNkosazana Benson, ababethembisene ukutshada, baphendukela kuNkulunkulu laseqinisweni lamanje.
GSAM 225.3NgoMbimbitho 1850, imihlangano yaphinda yabanjwa e-Oswego. Ku-Iqiniso Lamanje kaMabasa, uMdala White ekhuluma ngaleyomihlangano wathi:
GSAM 225.3“Umsebenzi othokozisa kakhulu uyaqhubeka khathesi phakathi kwabantwana bensali kulelidolobho. Ukusindiswa kwabo kube yindaba eyinhloko emihlanganweni yethu ngamaSabatha amabili adlulileyo, njalo uNkulunkulu usibusisile ngokumangalisayo. Iqiniso libe lomthelela omuhle kithi kanye lasebantwaneni bethu. Kusihlwa ngemva kosuku lokuqala lweviki olusanda kudlula, saba lomhlangano owawuqondane lokubasiza, loMoya weNkosi wathululwa phakathi kwethu. Bonke abantwana baguqa phambi kweNkosi, bekhanya bekuqonda ukuqakatheka kokugcina imithetho, ikakhulu owesihlanu, lokudinga insindiso ngoJesu Kristu. Lo wawungomunye wemihlangano ethokozisa kakhulu engake ngayibona.”
GSAM 225.4Ku-Iqiniso Lamanje kaLwezi 1849, uMdala White washicilela indaba yabanengi abaphendukayo babhabhathizwa; njalo kumagazini wokucina waleliphephandaba ngo-1850 kulendaba yomhlangano owabanjelwa eWaitsfield, Vt., lokuba khona kukaHeman Churchill, owayesanda kuphenduka ephuma emhlabeni. Kuleyondaba ubizwa ngokuthi ‘uMfowethu.’ Lokho kwakungenzeka njani uba kwakungaselasihe ezonini?
GSAM 226Ubufakazi Babafakazi Abangamatshumi Amabili Lanye
GSAM 226.1Mayelana lalokhu sinika ubufakazi obasayinwa ngo-1888 ngabantu abangamatshumi amabili lanye, ngamunye wabo owayephakathi komnyakazo wokuza ngomnyaka ka-1844, njalo ekwazi ukuvela komlayezo wengilosi yesithathu. Bonke babesemlayezweni kungakafiki u-1851, inengi labo lixhumene lama-Adventist osuku lwesikhombisa phose kusukela ekuveleni komlayezo:—
GSAM 226.2“Thina esisayine ngaphansi, esasisiwazi kuhle umnyakazo wokuza ngo-1844 ngesikhathi esamisiweyo sesidlulile, njalo esasesesamukele iqiniso lomlayezo wengilosi yesithathu ngo-1850 kumbe kungakafiki lowo mnyaka, sibeka amabizo ethu lapha ngokuthokoza sivumelana lamazwi alandelayo mayelana lemfundiso yomnyango ovaliweyo eyayiphethwe ngabakholwa umlayezo wengilosi yesithathu kusukela ekuveleni kwawo kuze kufike umnyaka osanda kuqanjwa, langemva kwawo.
GSAM 226.3“Babekholwa, ngokuvumelana leSambulo 3:7, 8 leminye imibhalo, ukuthi ekupheleni kwensuku ezingu-2300 ezikuDanyeli 8:14, uKristu wavala umsebenzi wakhe egumbini lokuqala lendawo engcwele yasezulwini, wathuthela inkonzo yakhe endaweni engcwele kakhulu, waqalisa umsebenzi wokwahlulela, etshintsha ngalokho ingxenye yakhe ecebweni lensindiso. Lapha kwakulomnyango ovuliweyo lomnyango ovaliweyo.
GSAM 226.4“Babekholwa ukuthi labo ababelokukhanya okucacileyo ngomlayezo wengilosi yokuqala, basebewuhlamukela bewuphikisa kabuhlungu, balahlwe nguNkulunkulu. Kodwa babengakholwa ukuthi labo ababengakutholanga ukukhanya, kumbe labo ababengakafiki eminyakeni yokuziphendulela kungakafiki u-1844, babezalahlwa uba babedinga uNkulunkulu ngenhliziyo eziqotho.
GSAM 226.5“Lanxa babekholwa loWilliam Miller lenengi elikhulu lama-Adventist, masinyane ngemva kokudlula kwesikhathi, ukuthi umsebenzi wabo womhlaba wawusuphelile, lokuthi iNkosi yayizakuza masinyane kakhulu, kodwa ngemva kokuba ukukhanya ngendawo engcwele langomlayezo wesithathu sekuchasise ukudumala kwabo, babengakholwa ukuthi isihe sasesiphelile ngaphandle kwalabo ababelahle ukukhanya.”
GSAM 227.1Kusayine, “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; uNkosikazi R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; uNkosikazi Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; uNkosikazi L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; uNkosikazi Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; uNkosikazi F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; uNkosikazi Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; uNkosikazi Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; uNkosikazi Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; uNkosikazi Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; uNkosikazi Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; uNkosikazi R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; uNkosikazi Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”
GSAM 227Umbono Owaqondwa Kubi
GSAM 227.2Kwenziwe umzamo wokuchasisa umbono owanikwa uNkosikazi White eTopsham, Maine, mhlaka 24 Mbimbitho 1849, njengofundisa limfundiso elahlekileyo yokuthi kakuselasihe ezonini. Lumbono wanikelwa ngesikhathi kuqalisa ‘ukungqongqoza kwaseRochester’ (ukuxhumana lemimoya yabafileyo). UNkosikazi White wabona ukuthi izibonakaliso eziyimfihlakalo lezimangaliso lokuvuselelwa kwamanga kwakuzakwanda kusabalale. Lokhu kuvuselelwa kwakungasikho ukusuka ekulahlekeni kusiya eqinisweni (kazange athi kakusoze kube lokuvuselelwa okunjalo, kodwa wathi uhlobo aluboniswa, lapho ababesebenzisa khona amandla abantu, lwalunjalo), kodwa kwakuyikusuka ebubini kusiya kokubi kakhulu; ngoba labo ababesithi inhliziyo zabo seziguqukile babembethe nje isembatho senkolo esasifihla ububi benhliziyo embi. Abanye babekhanya bephenduke ngeqiniso, ngalokho bekwazi ukukhohlisa abantu bakaNkulunkulu; kodwa uba inhliziyo zabo zazingabonwa, zazizakhanya zilokhu zimnyama njengakuqala.
GSAM 227.3Wasesithi: “Ingilosi eyayingiphelekezela yangitshela ukuba ngikhangele ukukhathazeka komphefumulo ngenxa yezoni njengalokhu okwakuvame ukuba khona. Ngakhangela, kodwa kangikubonanga; ngoba isikhathi sokusindiswa kwabo sesidlulile.”20
GSAM 228.1Kuthiwe lumbono wafundisa ukuthi kakuselasihe ezonini, kodwa siyabuza sithi, Lokho kwakungenzeka njani yena wayesephikise limfundiso kusukela ngesikhathi uJoseph Turner eqala ukuyifundisa entwasahlobo ka-1845, njalo wayelokhu esebenza ngokukhuthala ukuze izoni ziphenduke zisindiswe?
GSAM 228.2Ku-Isengezo se-Engidlule Kukho Lemibono, esashicilelwa ngo-1854, uNkosikazi White uthi, “ ‘Ukuvuselelwa kwamanga’ okukhulunywa ngakho kusazabonakala ngokugcweleyo. Lumbono uphathelene ikakhulu lalabo abezwe ukukhanya kwemfundiso yokuza basebekwala. Banikelwe ekukhohlisweni okukhulu. Abanjalo kabayikuba ‘lokukhathazeka komphefumulo ngenxa yezoni’ njengakuqala.”21
GSAM 228.3Abaphikisi bathi bakwazi kakhulu okwakubonwa nguNkosikazi White kulumbono kulalokho yena ayekwazi. Asiwuhlole okwesikhatshana ngokuhambelana lokuwuchasisa kwabo; okutsho ukuthi wayebona isimo sezoni kulokuba abone esabavuseleli. Ngakho wakhangela izoni ukuze athole ‘ukukhathazeka komphefumulo ngenxa yezoni, kodwa kakubonanga.’ Ngubani owake wathola ukukhathazeka komphefumulo ngenxa yezoni ngokukhangela izoni nje? Kodwa siyabuza sithi, Kuthiwani ngabantu abaqanjwe kulobufakazi obungenhla, ababesebenzisa amandla abantu lokulalisa abantu ngamandla engqondo ukuze bathole abaphendukayo, besithi kungumsebenzi kaMoya kaNkulunkulu? Laba abaphikisi ababezimisele kangaka ukubonisa ukuthi uNkosikazi White wafundisa umbono oweqisayo ‘womnyango ovaliweyo,’ sebekulungele yini ukuvuma ukuthi laba abavuseleli babengabantu abangcwele, njalo bethola abaphenduke ngeqiniso?
GSAM 228.4Kuyacaca kuye wonke umuntu oqotho ukuthi uhlobo lwabantu okukhulunywa ngalo lapha yilabo ababesithi balalokhu kukhathazeka komphefumulo, bona bekulahlile ukukhanya leqiniso, njalo besebenzisa ukulalisa abantu ngamandla engqondo ukuze bathole abaphendukayo. Abanjalo babengeke babe lokukhathazeka komphefumulo okuqotho ngenxa yezoni bona ngokwabo bengaphansi kokulahlwa; ngoba ‘isikhathi sokusindiswa kwabo [okwabo ngokwabo] sesidlulile.’
GSAM 229.1Ngombono kaNkosikazi White wamhlaka 24 Mbimbitho 1849, abanye bazamile ukuphetha ngokuthi wawufundisa ukuthi kakuselasihe ezonini; kodwa sesivele sibonisile ukuthi ngo-1845 eParis, Maine, wafundisa ukuthi kwakulesihe kubo bonke ababengalahlanga ukukhanya leqiniso besazi njalo beqonda. Embonweni owanikwa endaweni efananayo ngo-1846, kwaboniswa ukuthi iNkosi ‘yayilabantu emabandleni ababengalilahlanga iqiniso.’ Labo ababecabanga ngokwehlukileyo bakhuzwa, betshelwa ukuthi izingilosi zikaNkulunkulu zazisazabasebenzela abantu laba, lokuthi nxa sezisebenza, labo ababebasola babezatshiywa phandle.
GSAM 229.2Njalo ngoMabasa 1848, uMdala White lomkakhe babesebenza eRocky Hill, Conn., ukuze izoni ziphenduke. Konke lokhu kuqinisa ukuthi umbono wamhlaka 24 Mbimbitho 1849 uyavumelana lowanikelwa eParis, Maine, ngo-1846, kanye lendlela eyalandelwa yizinceku zikaNkulunkulu lezi ngoMabasa 1848.
GSAM 229Umvuseleli Wamanga Unqotshiwe
GSAM 229.3Lumbono waqala ukushicilelwa eConnecticut ngomnyaka ka-1849. Omunye umfundisi wayesebenza ngokukhuthala kakhulu lapho ukuze athole abaphendukayo, esithi ulesipho sokukhuluma ngezindimi. Wayezama ukuba lamandla phezu kwexuku elincinyane labagcini beSabatha eRocky Hill. Omunye wabo wambiza ngokuthi ‘ngongcwele othandekayo weNkosi.’ Phambi kwakhe, uNkosikazi White waba lombono owawubonisa ubuqili bomsebenzi wakhe, lokuthi ‘ongcwele wakhe othandekayo’ wayehamba ngendlela engavumelani lomthetho wesikhombisa. Lowesifazana ‘ongcwele’ wakuphika ukusolwa, lomfundisi wancenga ngamandla, efuna abantu bazwele ‘ongcwele weNkosi olosizi,’ njengokumbiza kwakhe. Ngobusuku obalandelayo, intombi le yahlaselwa yisifo sohudo lokuhlanza, yacabanga ukuthi isizakufa. Yathumela ukuba uNkosikazi White abizwe, yavuma ukuthi okwakuboniswe ngayo kwakuliqiniso; ukuthi yayilecala lakho kanye uNkosikazi White ayekutshilo. Ngakho lesisisebenzi samanga sehluleka ukukhohlisa lelixuku, lobunjalo bomsebenzi wakhe bavezwa, okwahle kwamisa imizamo yakhe kuleyondawo.
GSAM 230Omunye Umvuseleli Wamanga e-Oswego, N.Y.
GSAM 230.1Njengesinye isibonelo sesimiso esibekwe ebufakazini obungenhla, lokubonisa ukuthi uMdala White lomkakhe babelokhu besebenzela ukuphenduka kwezoni ngo-1849-50, sinika izindaba ezilandelayo, engazilandiselwa ngu-Elias Goodwin labanye ababengamalunga okuqala ebandla lase-Oswego, esifundazweni seNew York:—
GSAM 230.2Ngalesosikhathi (1849) kwakuhlala kuleyondawo ijaha elalithiwa nguHiram Patch. Lalithembisene ukutshada lentombi elatshada layo ngemva kwesikhathi esifitshane. Babengabantu ababengakaphenduki, kodwa babengena imihlangano eyayibanjwa nguMdala White lomkakhe, njalo basebephose bavuma ukuba ngamaKristu. Ngalesosikhathi kwaqaliswa ukuvuselelwa kwelinye lamabandla e-Oswego, kuqaliswa lilunga elaziwayo elalingayisuye umfundisi, elalingumgcinimali wesabelo. Indoda le yayikhanya itshiseka kakhulu, isithi ikhathazeka kakhulu ngenxa yezoni. Yayibambana izandla izicindezele ikhulekela abangakaphenduki, ikhanya isosizini olukhulu ngenxa yesimo sabo sokulahleka.
GSAM 230.3UMnumzana Patch lentombi yakhe ababeyithembise ukutshada baya kuleyomihlangano yokuvuselelwa, bengaqiniseki ukuthi benze siphi isinqumo. Babekhona ngesinye isikhathi lapho uNkosikazi White esiba lombono lapho aqondiswa kuHoseya 5:6, 7, othi, “Bazahamba lemihlambi yabo yezimvu leyezinkomo bedinga iNkosi; kodwa kabayikuyithola; isizisusile kubo. Bayiphathe ngokungathembeki iNkosi; ngoba bazele abantwana bezizwe: khathesi inyanga izabadla kanye lamafa abo.” Waboniswa ukuthi labo ababeqhuba lokhu kuvuselelwa babengaqondanga loNkulunkulu, lokuthi babengelakukhathazeka okuqotho komphefumulo ngenxa yezoni.
GSAM 231Isibikezelo Sokwehluleka
GSAM 231.1Wasesithi kuMnumzana Patch, “Ngatshelwa ukuba ngithi kuwe, kulindaba amazwi ombhalo azagcwaliseka njengalokhu ebhaliwe. Linda inyanga, uzazibonela ubunjalo babantu abenza lokhu kuvuselelwa, njalo abathi balokukhathazeka okukhulu kangaka ngenxa yezoni.” UMnumzana Patch wathi, “Ngizalinda.”
GSAM 231.2Kungakapheli amaviki amabili kusukela ngesikhathi lumbono owanikwa ngaso, umgcinimali oqanjiweyo, owayesithi ulobuhlungu obukhulu kangaka bomphefumulo ngenxa yezoni, ekuzenziseni kwakhe usizi wadabukelwa ngumthambo wegazi esiswini, kwadingeka ukuthi asiwe embhedeni wakhe ngenxa yokulahlekelwa ligazi. Izindaba zehofisi yomgcinimali kwadingeka ukuba zithathwe yisikhulu samapholisa sesabelo. Yena lelinye ipholisa bakhangela inani lemali okwakumele ibe khona ngokwebhuku lomgcinimali, basebebala imali belungiselela ukuthatha umsebenzi, kanti bheka, kwakusilela imali eyayilingana kanye le-$1,000.
GSAM 231.3Kulesikhulu samapholisa lakwelinye ipholisa kwakukhanya kungenzeki ukuthi indoda eyayikhuthala kangaka ekuvuseleleni ingaba lecala lokuthatha imali. Bacabanga ukuthi kumele ukuba wayeyikhuphile ekhokhela okuthile, wakhohlwa ukubhala kuhle ebhukwini; kumbe wayeyifake ebhanga, ingasabonakali embikweni wemali osebhokisini eliqinileyo. Loba kunjalo, kwakumele badinge kuye ingcazelo esuthisayo, kodwa kwamele benze lokhu ngonanzelelo; ngoba uba wayelemali, ngokungathandabuzekiyo wayezazama ukuyifihla. Ngakho bahlela ukuthi omunye wabo ahambe kuqala ayecatsha endlwaneni engemuva kwendlu, alinde umnyango wangemuva ukuze abone loba yini engenziwa, isikhulu samapholisa sona singene ngomnyango wangaphambili. Lapho isikhulu sisondela endlini singena ngomnyango wangaphambili, sabona isembatho sowesifazana owayesanda kuphuma ngomnyango wangemuva. Indoda eyayisendlwaneni yabona owesifazana esiya masinyane enqunjini yongqwaqwane, wagebha igodi ongqwaqwaneni, wafaka okuthile lapho, wakusibekela ngongqwaqwane, wasebuyela endlini.
GSAM 232.1Isikhulu samapholisa safika eceleni kombhede womgcinimali. Sesimbuzile ukuthi unjani empilweni, sakhuluma ngokufitshanisa ngokudideka ababekuthole ehofisini, sisithi mhlawumbe wayengabachasisela ubunzima lobu. Indoda yakhathazeka kakhulu, yaphakamisela isandla ezulwini, yabiza uNkulunkulu ukuba abe ngufakazi, yathi yayingazi lutho ngemali. Khonapho umkayo wangena, wafuna ukwazi ukuthi kulendaba bani, lokuthi kungani indoda yakhe yayikhathazeke kangaka. Indoda yaphendula yathi, “Bacabanga ukuthi silemali yabo.” Owesifazana laye waphakamisa izandla ngokunjalo, wabiza uNkulunkulu ukuba abe ngufakazi ukuthi babengelamali leyo, njalo babengazi lutho ngayo. Eseqeda nje amazwi la, ipholisa, elalisukume masinyane lapho elalicashe khona laya enqunjini yongqwaqwane lapho owesifazana engena endlini, laphazamisa lisithi, “Nkosikazi, kuyini lokhu? Ngikubonile uphuma masinyane endlini, ufaka lokhu enqunjini yongqwaqwane, nansi lapha ingxowa yemali elahlekileyo, ebhalwe ukuthi $1,000.”
GSAM 232.2Njengoba kwakungalindelwa, lokho kuvuselelwa kwahle kwabhidlika. UMnumzana Patch lentombi yakhe ababeyithembise ukutshada, sebefundile ngobunjalo balowo owayeqhuba ukuvuselelwa, bema eqinisweni, bahlanganyela lama-Adventist osuku lwesikhombisa, bahlala bengamalunga afaneleyo alelobandla kwaze kwaba lusuku lokufa kwabo.
GSAM 232.3Lumbono, njengokubonakala ngokucacileyo, wanikelwa ngenxa yokukhathalela abangakaphenduki lokubasiza ngokukhethekileyo, wabangela ukuphenduka kwezoni, kodwa wawuqondane ngqo lalabo ababeyizoni ngokwabo, belahlwe yiNkosi ngenxa yokuzenzisa kwabo. Babe ‘bayiphathe ngokungathembeki iNkosi;’ besithi balokukhathazeka okukhulu komphefumulo ngenxa yezoni, babezala nje ‘abantwana bezizwe.’
GSAM 232Isisebenzi Esizenzisayo eCamden, N.Y.
GSAM 232.4Phakathi kwezinye izindawo ezavakatshelwa nguMdala loNkosikazi White ebusika buka-1849-50, kwakulomuzi weCamden, N.Y., oqhele ngamamayela angaba ngamatshumi amane ukusuka e-Oswego, lapho ababesahlala khona. Mayelana lalowomhlangano, uNkosikazi White uthi:
GSAM 232.4“Ngingakayi, ngaboniswa ixuku elincinyane lababesithi bakholwa iqiniso lapho, njalo phakathi kwabo ngabona owesifazana owayesithi ukhonza kakhulu, kodwa wayengumzenzisi, ekhohlisa abantu bakaNkulunkulu.”22
GSAM 233.1NgoZibandlela 1884, ngisebenza esifundazweni seNew York, ngathola izindaba ezilandelayo kuMnumzana Preston, owayehlala eCamden ngesikhathi somhlangano oqanjwe ngenhla, njalo okwakuhlala kwakhe uMdala White lomkakhe ngesikhathi somhlangano:—
GSAM 233.2“Lowesifazana wayefundisa imibono eyeqisayo mayelana lokungcweliswa, esithi kwakulesimo sokuphelela umuntu ayengafika kuso abe ngaphezu komthetho kaNkulunkulu ngokupheleleyo; njalo wayesithi usefikile kulesosimo sokuphelela. Ngalimfundiso yobungcwele wayehlupha ingqondo zabanye babantu bakithi eCamden. UDadewethu White waboniswa ukuthi phezu kwakho konke ubungcwele lowesifazana ayezenzisa ngabo, inhliziyo yakhe yayimnyama ngesono, lempilo yakhe yonakele.
GSAM 233.3“Esesendaweni le, uDadewethu White wanikwa omunye umbono phambi kwalowesifazana, owayekhanya elokukhathazeka okukhulu komphefumulo ngenxa yabangakaphenduki; kodwa uDadewethu White wamtshela ukuthi kwakungasikho ukukhathazeka okuqotho komphefumulo ngenxa yezoni, ngoba indlela yakhe yokuphila yayingaqondanga emehlweni kaNkulunkulu. ‘Ngakho,’ kutsho uMnumzana Preston, ‘lokho okubizwa ngokuthi ngumbono waseCamden kwakuqondane ngokucacileyo langokukhethekileyo lendaba yalowesifazana, kungaqondananga lesimo sezoni zonke, njalo yileyo indlela esakuqonda ngayo ngalesosikhathi.’”
GSAM 233.4UNkosikazi White eselandisile umbono wakhe, owesifazana wasukuma wathi, “UNkulunkulu uyayazi inhliziyo yami, njalo aluba belingayibona, belizabona ukuthi imsulwa njalo ihlanzekile.” Umhlangano waphela kanjalo. Kodwa kungakapheli isikhathi eside, lowesifazana wagula kakhulu, wacabanga ukuthi wayesifa. Wathi, “Kumele ngibone uDadewethu White; ngilokuvuma engifuna ukukwenza kuye. Ngamtshela ukuthi ngangingowesifazana olungileyo, ukuthi ngangimsulwa. Akunjalo. Ngingowesifazana omubi. Indoda le engihlala layo kayisiyo indoda yami. Ngatshiya indoda elungileyo eNgilandi, lomntwana oyedwa omncinyane, ngabaleka lendoda le. Kasizange sitshade. Bengizibiza ngokuthi ngingudokotela, ngithengisa umuthi engafunga enkantolo ngathi wawungibizele i-$1 ngebhodlela, kanti wawungibizele amasenti alitshumi lambili kuphela ngebhodlela. Ngafunga njalo ukuthi inkomokazi esayithengisela umuntu ongumyanga yayisibizele i-$30, yona yayisibizele i-$20 kuphela.”23
GSAM 234.1Amazwi kaNkosikazi White mayelana ‘lokukhathazeka komphefumulo ngenxa yezoni’ aqondane labazenzisi abanjalo, engasi lezoni zonke. Nxa sicabangela izindaba ezinikelwe ngenhla, ezibonisa ukuthi imfundiso yokuthi ‘kakuselasihe’ ezonini yalahlwa ngokupheleleyo kusukela iqala ukutshunyayelwa entwasahlobo ka-1845; lokuthi uNkosikazi White ubelokhu esebenzela ukuphenduka kwezoni ngokukhuthala kusukela ngalowomnyaka, ngubani ongakholwa ukuthi ngo-1851, lapho umsebenzi wakhe othi Engidlule Kukho Lemibono ushicilelwa, wayehlose ukufundisa ukuthi ‘kakusensindiso yezoni’?
GSAM 234Indoda Eyayisithi Kakuselasihe
GSAM 234.2Langesikhathi somnyaka ka-1848, kwakuselokhu kulabantu lapha lalaphaya ababebambelele ekutheni kakuselasihe ezonini. Kodwa laba babengasibo ama-Adventist osuku lwesikhombisa. Omunye waloluhlobo, owayethiwa nguSweet, wayehlala edolobheni leRochester, N.Y. Ngemva nje kokuba sengivume ukholo lwami obala njalo sengibhabhathiziwe phakathi kwama-Adventist osuku lokuqala lweviki, ngangena umhlangano wetende eCanandaigua, N.Y., owawuqhutshwa ngabaDala J. C. Bywater loGeo. W. Burnham. Indoda le enguSweet yayikhona, yabonisa ukuthandabuza okukhulu ngobuqotho bempilo yami yokukholwa, ngoba ‘yayicabanga ukuthi kwakungasenzeki khathesi ukuba izoni ziphenduke.’
Notes
- Mathewu 25:10. ↩
- Lukha 12:35, 36. ↩
- Imibhalo Yakuqala, ikh. 55. ↩
- Isambulo 11:19. ↩
- Isambulo 3:3. ↩
- Isambulo 3:11. ↩
- Isambulo 3:7, 8. ↩
- 1 KwabaseKhorinte 16:9. ↩
- 2 KwabaseKhorinte 2:12, 13. ↩
- KwabaseKholose 4:2, 3. ↩
- UMemezeli Wokuza, 11 Mpalakazi 1844. ↩
- Circleville, Ohio, Isibonakude Senkolo, 1844. ↩
- UNkosikazi E. G. White, kuSibuyekezo Sokuza, 20 Lwezi 1883. ↩
- Umbiko kaMdala Himes ngomsebenzi eMaine, kuKulinda Kwasekuseni, edolobheni leNew York, 6 Nhlangula 1845. ↩
- UMoya wesiprofetho, umqulu 4, amakh. 268, 271. ↩
- Incwadi kaJ. N. Andrews, Mpandula 1874. ↩
- Incwadi kaNkosikazi Truesdail, 17 Ncwabakazi 1875. ↩
- Incwadi kaNkosikazi Truesdail, 27 Zibandlela 1891. ↩
- Incwadi kaIra Abbey, Mbimbitho 1885, ecaphunwe kuSibuyekezo loMemezeli ka-7 Mabasa 1885. ↩
- Imibhalo Yakuqala, ikh. 45. ↩
- Bona ingcazelo ku-Imibhalo Yakuqala, ikh. 45. ↩
- Izindaba Zempilo ka-Ellen G. White, ikh. 129. ↩
- Indaba elandiswa nguMnumzana Preston mayelana lomhlangano waseCamden iqinisa amazwi aku-Izindaba Zempilo ka-Ellen G. White, amakh. 129-130, njalo inika lezindaba ezingenhla ezingaqanjwanga lapho. ↩