Adventist Pioneer
Library
aplib.orgIlabhulali
Uluhlu lokuqukethwe
24 / 31
24 / 31

Isahluko 21 — Isandla Esikhokhelayo Emsebenzini

John Norton Loughborough

GSAM 322.1“Ngizakukufundisa njalo ngikweluleke ngendlela ozahamba ngayo.”1

GSAM 322.2Kulowo owenza iNkosi ibe yithemba lakhe, ukunakekela kwayo kubonakala njalonjalo. Kodwa kwezinye izikhathi lokhu kunakekela kuqondakala kakhulu, njengokukhululwa okukhethekileyo ebubini lasezingozini, ezibonakalayo lezifihlekileyo, kanye lokuvulwa kwendlela ngokuqondileyo ngokuhlinzekwa nguNkulunkulu ukuze iqiniso lakhe landiswe. Yilezi izihloko lesi sahluko esikhuluma ngazo.

GSAM 322Umbono Wokuqala eMichigan

GSAM 322.3Ngenyanga kaNkwenkwezi, 1853, uMdala White lomkakhe bavakatshela eMichigan. Kwakungokokuqala behamba entshonalanga yeBuffalo, N.Y. ISabatha lokucina likaNkwenkwezi babeseTyrone, njalo lapho uNkosikazi White watshengiswa embonweni amaqembu ehlukahlukeneyo abagcini beSabatha ayesesifundazweni, kanye lezixwayiso ngemithelela eyayingasebenza ukubaphikisa. NgoNhlangula 2, eJackson, wabhala amakhasi ayisificaminwembili ephepheni elikhulu, echaza ezinye izinto ayetshengisiwe zona. Wanginika ikhophi yepenseli yombono, ngesivumelwano sokuthi ngizamenza ikhophi ecacileyo ebhalwe ngosiba lange-inki.

GSAM 322Owesifazane Owayesithi Uyingcwele

GSAM 322.4Phakathi kwezinye izinto ezatshengiswayo kwakuchazwe indaba yowesifazane owayezama ukuzingenisa phakathi kwabantu bakithi. Wathi owesifazane lo wayesithi ungcwele kakhulu. uNkosikazi White wayengakaze ahlangane laye, futhi engazi lutho ngaye ngaphandle kwalokho ayekunikwe khona embonweni lo. Kazange atshele kuphela indlela owesifazane lo ayeziphatha ngayo, kodwa wathi lalapho esesolwa wayezabeka ubuso obubonisa ubungcwele, athi, “INkosi—iyayazi—inhliziyo—yami.” Wathi owesifazane lo wayehamba ilizwe lonke lomfana osakhulayo, ngesikhathi umkakhe, indoda endala, wayesekhaya esebenza ukuze abondle endleleni yabo embi. uNkosikazi White wathi iNkosi yayimtshengisile ukuthi “lanxa owesifazane lo wayezithi ungcwele, yena lomfana osakhulayo babelomlandu wokwephula umlayo wesikhombisa.” Ngencazelo ebhaliweyo yalindaba ephaketheni lami, ngalindela ngokukhathazeka ukubona ukuthi izinto zazizajika njani.

GSAM 323Umhlangano eVergennes, Mich.

GSAM 323.1Sasiba lemihlangano eJackson, Battle Creek, Bedford, leHastings, sasefika eVergennes, eKent Co., okwaba yindawo lapho owesifazane lo ayehlala khona. Safika endaweni esasizalala khona ebusuku ngoNhlangula 11, sekusele kancane ukuthi iSabatha liqale. Indawo esasima kuyo kwakuyikhaya lomunye uMdala White owayekade engumfundisi webandla lamaKhristu. Njengoba leli kwakulilizwe elalisanda kuhlaliswa, kwasekulungiswe ukuthi imihlangano yethu ibanjelwe esibayeni esikhulu esasanda kwakhiwa, amamayela amathathu phambili, njalo owesifazane owayebonwe embonweni, njengoba kwabonakala, wayesahlala amamayela amabili ngale kwendawo yomhlangano.

GSAM 323Ubufakazi Kumuntu Oshisekela Inkolo Ngokweqileyo

GSAM 323.2NgoNhlangula 12, ngehora leshumi lengxenye ekuseni, sahlangana esibayeni emhlanganweni. uNkosikazi White wahlala ngasekucineni kwesokunxele kwesiteji, mina ngahlala eduze kwakhe, uMdala Cornell eduze kwami, njalo uMdala White wayengakwesokudla kwesiteji ekhuluma. Esekhulume okwemizuzu elitshumi lanhlanu, indoda endala lomfana osakhulayo bangena ndawonye bahlala esihlalweni sokuqala eduze kwesiteji. Babehamba lowesifazane omude, ozacileyo, olobuso obumnyama, owahlala eduze komnyango. Ngemva kwenkulumo emfutshane kaMdala White, uNkosikazi White wasukuma waqalisa amazwi akhe ngokukhuluma ngokunakekela abefundisi okufanele babe lakho ukuze bangonakalisi umsebenzi ababewuphiwe, esebenzisa umbhalo othi, “Hlanzekani lina eliphethe izitsha zeNkosi.” Wathi kwakungeyisikho ngohlelo lukaNkulunkulu ukuthi owesifazane abizwe ukuba ahambe ilizwe lenye indoda ngaphandle komkakhe. Ekucineni watsho ngokusobala wathi,

GSAM 323.2“Lowesifazane owahlala eduze komnyango esikhathini esincinyane esidlule uthi uNkulunkulu umbizile ukuba atshumayele. Uhamba lomfana lo osakhulayo osanda kuhlala phambi kwedeski, kuthi le ndoda endala, umkakhe—uNkulunkulu amhawukele!—isebenza nzima ekhaya ukuze izuze imali abayisebenzisa ekuqhubekiseni ububi babo. Uthi ungcwele kakhulu,—uthi ungcwelisiwe,—kodwa lanxa ezithi ungcwele, uNkulunkulu ungitshengisile ukuthi yena lomfana lo osakhulayo balomlandu wokwephula umlayo wesikhombisa.”

GSAM 324.1Bonke ababekhona babekwazi ukuthi uNkosikazi White wayengakaze abone abantu laba baze bangena esibayeni. Ukubakhomba lokuchaza isimilo sabo ngendlela ayenza ngayo kwaba lomthelela ezingqondweni zababekhona, kwandisa ukuthemba kwabo njalo kwaqinisa ukukholwa kwabo emibonweni.

GSAM 324Amazwi Akhulunywa Njengoba Kwabikezelwa

GSAM 324.2uNkosikazi White esanika ubufakazi bakhe, wonke umuntu wayebheka uNkosikazi Alcott, owesifazane owayesolwa, efisa ukubona ukuthi wayezamukela njani izinto ezazikhulunywa lokuthi wayezakwenzani atsho. Aluba wayengelacala ayebekwa lona, kwakungalindeleka ukuthi asukume aphike konke. Aluba elecala futhi ebolile kakhulu, wayengaba ngumuntu omubi ngokwanele ukuba aphike konke lanxa ekwazi ukuthi kuliqiniso. Kodwa kazange enze njalo; wenza khona kanye lokho ubufakazi obathi wayezakwenza lapho esesolwa. Wasukuma kancane wema ngezinyawo, wonke amehlo emjolise kuye, wafaka ubuso bobungcwele, wasesithi kancane, “INkosi—iyayazi—inhliziyo—yami,” wahlala phansi engasakhulumanga elinye ilizwi. Wayetsho khona kanye lokho ubufakazi obathi wayezakutsho, wakutsho langendlela efananayo.

GSAM 325Icala Lamukelwa

GSAM 325.1Kwakuliqiniso ukuthi uNkulunkulu wayezazi izinhliziyo zabo, njalo labo ngokwabo babezazi ukuthi balecala ababesolwa ngalo; ngoba ngemva kwalokho umfana osakhulayo watshela uMnu. Gardner, owayehlala endaweni leyo futhi owambuza ngokucophelela ngaloludaba, wathi, “Mnu. Gardner, lokho uNkosikazi White akutshoyo ngathi kuliqiniso kakhulu;” lowesifazane, ngemva kokutshela uNkosikazi Wilson eGreenville, ngo-1862, ukuthi “wayengasoze alinge ukukhuluma ilizwi elibi ngoDadewethu White hlezi atholakale esilwa loNkulunkulu,” wavuma ukuthi lokho okwatshengiswayo ngaye lomfana osakhulayo kwakuliqiniso.

GSAM 325Iqembu LeSithunywa Seqiniso

GSAM 325.2Ngesikhathi sekwindla ka1853, abanye abambalwa ababengasathokozi eMichigan babuthana baqalisa ukushicilela iphepha elalibizwa ngokuthi Isithunywa Seqiniso. Injongo yephepha le kanye lababeliqondisa kwakukhanya ingeyokudiliza lokunyundela kulokwakha. Amanga amanengi afakwa emakhasini alo, okwasikhathaza emsebenzini wethu kumlayezo; futhi njengoba kwakungokokuqala sibhekana lokuhlaselwa okusobala okunje, sacabanga ukuthi kwakungumsebenzi wethu ukuphendula amazwi abo onyundelayo. Ukwenza lokhu kwathatha isikhathi okwakufanele sisisebenzise ekuthuthukiseni iqiniso esaliphathisiweyo, kwahambelana kuhle lezinjongo zikaSathane, okungangabazeki ukuthi nguye owayeyimbangela yalokhu kuphikisa. Ngakho isimo saqhubeka kwaze kwafika kusihlwa ngoNhlangula 20, 1855, lapho uMdala White lomkakhe, uMdala Cottrell, kanye lami sasisanda kuvala umhlangano eOswego, N.Y. Sasikhathazwe emhlanganweni wethu ngomunye uLillis, owangena wasabalalisa lezo zincwadi zonyundelo phakathi kwabantu. Njalo umbuzo womsebenzi wethu kule ndaba wavuka. Yonke imizamo yangaphambili yokuphendula amanga abo yayisiphumele ekutheni benze amanye amanengi.

GSAM 325Iseluleko Lesiprofetho

GSAM 325.3Emhlanganweni womkhuleko owawubanjwe ngalobobusuku endlini kaJohn Place, edolobheni laseOswego, uNkosikazi White wanikwa umbono lapho atshengiswa khona ukuthi nxa singaqhubeka emsebenzini wethu, sitshumayela iqiniso kungakhathalekile abantu abanjenge “liqembu leSithunywa Seqiniso,” bona babezakulwa phakathi kwabo njalo iphepha labo lalizakuwa; kuthi lapho lokho sekwenzekile sizathola ukuthi izigaba zethu seziphindwe kabili. Njengoba sasikholwa ukuthi lobu bufakazi buvela eNkosini, saqalisa masinyane ukwenza ngokuvumelana labo.

GSAM 326Ukuwa Kweqembu LeSithunywa Seqiniso LePhepha Lalo

GSAM 326.1Indaba yeqiniso yaqhubekela phambili masinyane, ngesikhathi “iqembu leSithunywa Seqiniso” lingena enkingeni phakathi kwalo. Esikhaleni esifitshane leliqembu lahlakazeka, abakhokheli balo abanengi bese belahle iSabatha. Iphepha labo laphela masinyane ngenxa yokuswela ukusekelwa, njalo lowo owayesebenze okwesikhathi esithile engumhleli walo waphendulela ingqondo yakhe ekufundiseni isikolo; kodwa njengoba wayengaqalanga ukufunda ukuzibusa, wehluleka ngokupheleleyo ukubusa abafundi bakhe. Ezama ukulungisa omunye wabafana esikolo sakhe, wakhupha isibhamu esincane, sachofoza kodwa asidubulanga. Ukuze abalekele ukubulawa yixuku, kwadingeka abaleke ebusuku aye eCanada.

GSAM 326Umphumela Endabeni Yokuza KweNkosi

GSAM 326.2Ngalesosikhathi kwakulobunye lokuvumelana okukhulu phakathi kwabantu bakithi ukwedlula loba nini ngaphambili; njalo kwathi kusenziwa imizamo yokuphuma lomlayezo, indlela yavuleka macala onke.

GSAM 326.3KuNombolo 10, uMqulu 11, weSibuyekezo loMemezeli, kaZibandlela 14, 1858, umhleli ekhuluma ngomphumela womsebenzi weSithunywa Seqiniso wathi: “Ngesikhathi sokungathokozi, lapho kwenziwa umzamo wokudiliza iSibuyekezo loMemezeli, impahla yebandla e-ofisini yayilinganiswa kuphela ngama-$700. Kusukela lapho yakhula yaba ngama-$5,000. Ngalesosikhathi kwakulababhalisile abakhokhayo abangaba yinkulungwane, khathesi sebeyizinkulungwane ezimbili, ngaphandle kohlu ‘lwamahhala’ olukhulu.”

GSAM 326.4Njengoba sesifike ngesikhathi (1858) lapho “iqembu leSithunywa Seqiniso” lahlukana lasabalala, njalo iSithunywa Seqiniso saphela, lezinombolo ezingenhla ziqakathekile. Njengoba inani lababhalisile abakhokhayo beSibuyekezo loMemezeli laliphindwe kabili ngokupheleleyo, kanjalo lenani labakholwayo lalingaphezu kokuphindeka kabili. Ngalokho isiprofetho esakhulunywa ngoNkosikazi White ngoNhlangula, 1855, sagcwaliseka.

GSAM 327Kwahlongozwa Kuqala Imihlangano Yamatende

GSAM 327.1Ezinsukwini zokuqala zomlayezo kwakuyisiko lethu ukubamba imihlangano ezindlini zezikolo lapho kwakungatholakali indawo engcono. Ngelinye ilanga esakhiweni saloluhlobo, kwahlangana ixuku elikhulu labantu okokuthi izindlu zezikolo ezimbili ezilingana laleyo zazingeke zibathwale. Ukuze kuzwakale kubo bonke, isikhulumi sama efasiteleni elivulekileyo sakhuluma lababesendlini kanye labanye abanengi ababehlezi ezinqoleni zabo laphezu kotshani. Yikubona kwaloluhlangano olukhulu okwaholela ekucabangeni ngokubamba imihlangano yamatende.

GSAM 327Umhlangano Wokuqala Wetende eBattle Creek, Mich.

GSAM 327.2Ngalokho ngoNkwenkwezi 22, 1854, kwanqunywa nguMdala James White labanye emkhandlwini ukuthi kwakuzaba licebo elisebenzayo ukusebenzisa amatende emihlanganweni. Ngalesosikhathi amatende amakhulu ayengavamanga ukusetshenziswa kwezinye izinto ngaphandle kwemidlalo yesekisi, izindawo zezilwane, lemibukiso etshiyeneyo. IMichigan yaba yisifundazwe sokuqala lapho ama-Adventist osuku lwesikhombisa enza khona loluhlelo lomsebenzi. Umhlangano wetende wokuqala wavulwa eBattle Creek, ngoNhlangula 10, 1854. Khathesi leyondlela yokubamba imihlangano ngesikhathi sehlobo isikhule kakhulu.

GSAM 327Kwahlongozwa Imihlangano Yamakhempu

GSAM 327.3Ngomnyaka ka1868 kwathathwa elinye inyathelo eliqinileyo. Ukufaneleka kokubamba imihlangano yamakhempu kwacatshangelwa ngokupheleleyo, kwasekufinyelelwa esinqumeni sokuthi lokhu kwakuzakuba yindlela enhle yokwamukela imihlangano emikhulu yabantu bakithi. Njengoba kwakuletende elikhulu lezinkonzo zomphakathi lamatende amancane emuli, abantu babezakuba lokunethezeka, futhi ngalokho izinsuku ezinengi zazingachithwa ngenzuzo emkhandlwini lasekukhonzeni.

GSAM 328Umhlangano Wokuqala Wekhempu eWright, Mich.

GSAM 328.1Umhlangano wekhempu wokuqala wabanjwa eWright, Mich., Mpandula 1-7, 1868. Lemihlangano emikhulu eqakathekileyo yabantu bakithi isikhule yaze yaba ngaphezu kwengxenye yekhulu yemihlangano yamakhempu ebanjwa umnyaka ngamunye ezindaweni ezitshiyeneyo zensimu. Imihlangano le ayibanjwa eMelika kuphela, kodwa laseYurophu, e-Australia, eNew Zealand, leSouth Africa.

GSAM 328.2Umhlangano omkhulu kulayo yonke yaloluhlobo owake wabanjwa ngabantu bakithi wawungomnyaka ka1893, eLansing, Mich. Kuloluhlangano olukhulu kwakulabantu abangu-3,400 ababehlala ematendeni emuli angaphezu kwama-500. Kwakusetshenziswe amayadi endwangu angaphezu kwama-150,000 ekwakheni amatende ehlukahlukeneyo enkambeni.

GSAM 328Ukukhululwa Enhlekeleleni Yesitimela

GSAM 328.3Ngosuku olulandelayo ngemva kokwenziwa kwesinqumo sokuthenga itende lethu lokuqala elingamafidi angu-60 (Nkwenkwezi 23, 1854), uMdala White lomkakhe, ngalesosikhathi beseJackson, Mich., kwakufanele baqalise uhambo lwabo oluya eWisconsin, lapho ababefanele basebenze khona okwesikhathi esithile. Sachitha intambama sisendlini kaD. R. Palmer, ibanga elifitshane nje ukusuka esiteshini. Izikhathi ezinengi emini uMdala White wakhuluma wathi, “Ngizizwa ngendlela emangalisayo mayelana lokuqala lolu hambo; kodwa Ellen, silomhlangano ohleliweyo, njalo kufanele sihambe. Aluba bengingelamhlangano, bengingasoze ngihambe lamuhla ebusuku.”

GSAM 328.4Kwathi ubusuku bungena, sekusondele isikhathi sokufika kwesitimela, saba lesikhathi somkhuleko. Bonke bakhanya bekhokhelwa ukuba bakhulekele ukuphepha kukaMdala White lomkakhe kuloluhambo. Sithe sisukuma, uMdala White watshengisa ukukholwa kwakhe ukuthi iNkosi yayizabanakekela ibagcine.

GSAM 328.5Ngehora lesificaminwembili ngahamba labo esitimeleni ukuze ngibasize ukuthola izihlalo lokuhlela izimpahla zabo. Sangena enqoleni eyodwa eyayilezihlalo ezinemihlane ephezulu, eyayibizwa ngalezozinsuku ngokuthi “inqola yokulala.” uNkosikazi White wathi, “James, ngeke ngihlale enqoleni le, kufanele ngiphume lapha.” Ngabasiza bathola isihlalo phakathi kwenqola elandelayo. uNkosikazi White wahlala phansi izimpahla zakhe zisemathangeni, kodwa wathi, “Angizizwa ngikhululekile kulesisitimela.” Insimbi yakhala, njalo ngemva kokubavalelisa masinyane ngathi “Hamba kuhle,” ngahamba masinyane ngaya kuCyrenius Smith ukuze ngilale khona ebusuku.

GSAM 329.1Ngesikhathi sekuhwatsha ihora leshumi, sonke samangala kakhulu ukuzwa uMdala White, esasithi usekhatshana esiya eChicago, engqongqoza ecela ukungeniswa. Wathi isitimela sasiphumile emzileni amamayela amathathu entshonalanga yeJackson; ingxenye enkulu yesitimela, kanye lenjini, yayichotshozwe yaphela; kodwa lanxa kwakubulewe abanengi, yena loNkosikazi White babesindile bengalimalanga. Wathola masinyane ibhiza lenqola, wahamba loAbram Dodge wayakuthatha uNkosikazi White, uMdala ayemthwele ibanga elithile ngezingalo zakhe, ewela indawo emanzi elemaxhaphozi lomfula omncane, wamsisa endaweni ephephileyo ekhatshana lendawo yengozi.

GSAM 329.2Ekuseni kakhulu ngosuku olulandelayo ngahamba loMnu. Dodge ukuyabona ingozi. Endaweni lapho umgwaqo owela khona umzila ngendlela etshekeleyo, inkabi yayilele phansi iphumula khona kanye phezu komzila. Injini yayingelalo ithuluzi lokususa izinkabi, ngakho lapho itshaya isilwane yaphoswa yasuka emzileni yaya ngakwesokunxele. Ekutshayeni kokuqala kwenjini emhlabathini, inqola yezimpahla eyayilomboko wezincwadi zikaMdala White yeqa yaphuma ngokupheleleyo emzileni kodwa ayilimazanga; ngesikhathi esifanayo inqola yabagibeli eyayingemuva kwesitimela yakhululwa kwenye ingxenye yesitimela ingelancedo lomuntu, yama ngokuthula emzileni. Injini lenqola eyayidonsa zagingqika emhlabathini zasuka emzileni ama-rod athile ayisithupha loba ayisificaminwembili, lapho injini yatshaya isiqu se-oki esasingaba ngamafidi amathathu ngobubanzi. Amandla esitimela ayemakhulu okokuthi injini yaphenduka yalala ngesisu phezulu, kwathi umuva wenqola yokudonsa waphenduka wawela phezu komzila. Umzimba omkhulu wesitimela, usiya ngamandla apheleleyo, watshaya leyonhlekelele yenjini, kwadala ukutshayeka kwesibili. Inqola yokuqala eyatshaya injini yayiyinqola yezimpahla ezithunyelwayo, yachotshozwa yaba yizicucu. Yona lezinto ezazikuyo kwaba yinqwaba yezibi ezaziphezu kwalenqola yokudonsa lasemaceleni ayo. Elandelayo yayiyinqola yesigaba sesibili, ilabagibeli abalitshumi lasificaminwembili, omunye wabo wabulawa njalo bonke abanye balimala ngendlela ethile. Le nqola yahlukaniswa phakathi yinqola yokulala eyayidlula kuyo. Ingxenye yangaphambili yenqola yokulala yachotshozwa, lesihlalo lapho uNkosikazi White ayengazizwa ekhululekile ukuhlala khona satshabalala ngokupheleleyo.

GSAM 330Ubufakazi Bokukhululwa Kwaphezulu

GSAM 330.1Sithe sibona ingozi, kanye lenqola uMdala White lomkakhe ababegibele kuyo ngesikhathi sengozi, imi yodwa ngokuthula ibanga elingama-rod alitshumi lanhlanu ukusuka engozini, sazizwa sisithi ezinhliziyweni zethu uNkulunkulu wayewuzwile umkhuleko, njalo ngubani owaziyo ukuthi wayengathumelanga ingilosi yakhe ukuba ikhulule leyonqola ukuze izinceku zakhe zisinde zingalimalanga? Lomcabango wasigcizelela kakhulu lapho umphathi wamabhuleki esithi wayengayikhululanga, futhi wathi kakho owayesepulatifomu ngesikhathi kwenzakala lokhu, kwakuyisimangaliso kuye lakubo bonke abasebenzi besitimela ukuthi kwenziwe njani; okwakumangalisa kakhulu kubo yikuthi isixhumanisi lesikhonkwane kwakungaphukanga, lesikhonkwane kanye lentsambo yaso kwakulele phezu kwepulatifomu yenqola eyayichotshozwe, kungathi kwabekwa khona ngesandla esinakekelayo.

GSAM 330.2Ngesikhathi sokuhlwa komhla ka24 umzila wawusuhlanjululwe ngokwanele ezibini okokuthi izitimela zahamba njengokujayelekileyo, njalo uMdala loNkosikazi White baphinda bangena ezinqoleni bahamba ngokuphepha baya emhlanganweni wabo eWisconsin.

GSAM 330Abaphikisi Basolwa

GSAM 330.3Kwakungahambi ngokuthula konke ku-Israyeli wasendulo. Babelazo izitha ngaphandle ezazifuna ukuvimbela ukuqhubeka kwabo kuzo zonke izinyathelo. “Ixuku elixubileyo” labantu abangazange bazinikele ababengaphakathi enkambeni babeyizikhali ezilungele ukusetshenziswa, uSathane esebenzisa bona ukuvusa ukungathokozi, ingxabano, ukububula lokuhlamuka. Iqiniso lokuthi isandla sikaNkulunkulu esiphumelelayo sasikwalabo ababemethemba, lokuthi ukunqoba kwakuhamba lemizamo yabo, kwakubufakazi bokuthi abantu laba babethole umusa emehlweni akhe—ukuthi isandla seNkosi sasibakhokhela.

GSAM 331.1Kunjalo lasekukhuleni lasekuqhubekeni komlayezo wengilosi yesithathu; ukuqhubeka kwawo kakubanga ngoba amaqiniso ayethulwe ayevumelana lenhliziyo yemvelo yomuntu. Kunalokho, iqiniso eliphakathi lomyalezo—iSabatha leNkosi—liyaphikisana lezifiso zobugovu lezomhlaba, lehlukanisa abalilalelayo lomsebenzi womhlaba izinsuku ezimbili ngeviki. Indaba yeqiniso lamanje ibe lezitha zayo zangaphandle, ezazimisele njalo ziqhubeka emizamweni yazo yokudiliza umsebenzi. Ngazo kungatshiwo ngamazwi omhubi ukuthi, “Aluba bekungeyisi iNkosi eyayikithi, u-Israyeli katsho khathesi; aluba bekungeyisi iNkosi eyayikithi, lapho abantu besisukela; ngabe basiginya siphila, lapho ulaka lwabo lwaluvutha kithi.”2

GSAM 331.2Abantu abazicabangela bona kuphela labangathokozanga phakathi kwezigaba zethu babevela ngezikhathi ezithile, bekhuluma ngezinto ezinkulu ezazizakwenziwa lapho izinhloso zabo sezifezekile; kodwa njengezibane eziphambukisayo, ukukhanya kwabo kwacima kudala. Okwamanje indaba yeqiniso lamanje yayiqhubeka ngokuqiniseka langokungaphezi izungeza umhlaba, izuza ukuqina lamandla ngakho konke ukuqhubekela phambili.

GSAM 331Abadala uStephenson loHall

GSAM 331.3Ngesikhathi sehlobo sika-1855, oMdala uStephenson loMdala uHall bazama ukuvusa ukuvukela esifundazweni saseWisconsin. Kwakwaziwa ngabazalwane ababeholayo ukuthi babefuna ukuhlola zonke ezinye izimfundiso zokholo lwethu ngemfundiso yabo ethi ‘Isikhathi Esizayo’, futhi babefisa kakhulu ukuthi ama-Adventist osuku lwesikhombisa afundiswe ukuthi isikhathi sokuhlolwa kwezoni siqhubeka ngemva kokuza kwesibili kukaKristu.

GSAM 331Isiprofetho Mayelana Labo

GSAM 331.4NgoNovemba 20, 1855, uNkosikazi White wanikwa umbono ngenkambo yabo, kanye lesiprofetho ngomphumela wayo wokucina, ngamazwi la: ‘Liyacabanga yini, muntu obuthakathaka, ukuthi lingamisa umsebenzi kaNkulunkulu? Muntu obuthakathaka, ukuthinta nje komunwe wakhe kungakuwisa phansi. Uzakuvumela okwesikhatshana kuphela.’

GSAM 332.1Abaphikisi bethu bathi lapha kwakulombono owathi la amadoda azakufa masinyane, kodwa njengoba aphila iminyaka eminengi, umbono wawungagcwalisekanga. Akukho lutho embonweni oluthi azakufa. Bakhonjiswa bengamadoda ayezama ukumisa umsebenzi womlayezo wengilosi yesithathu. Lanxa betshelwa ukuthi kungaba lula kangakanani ukuthi uNkulunkulu abamise, kwanezelwa ukuthi, ‘Uzakuvumela okwesikhatshana kuphela.’ Benzani? Esikhundleni sokuphumelela empini yabo njengoba babelindele, kwabonakala sengathi batshiyelwa ukuba bazitholele indlela ebumnyameni. Emasontweni ambalwa balilahla ngokupheleleyo iSabatha, basebephenduka baliphikisa. Babefisa ukwakha iqembu le‘Isikhathi Esizayo’, bona bengabaholi. Esikhundleni sokuphumelela, ngokulahla iSabatha balahlekelwa ngokupheleleyo yisithunzi sabo ebantwini bakithi. Ngalokho-ke, ngenkambo yabo, banqoba ngokwabo lokho ababekuhlose kuqala. Abantu bakithi bathi, ‘Impela, uNkulunkulu “ubavumele okwesikhatshana kuphela.”’

GSAM 332Ukuphela Okudabukisayo Kwempilo

GSAM 332.2Mayelana lomphumela walamadoda womabili, kungaba kuhle ukunikeza ezinye izitatimende ngesiphetho sabo esidabukisayo, ezakhulunywa ngabazalwane babo, amakholwa e‘Isikhathi Esizayo’, ababehlanganyela labo ngemva kokutshiya iSabatha. Eminyakeni engamatshumi amathathu lesikhombisa edlule, uMnu. Hall waqalisa ukuba lokuphazamiseka kwengqondo (okwabangelwa kuthamba kobuchopho); imbangela yalesisimo kwaba yikulahlekelwa kwempahla enengi ngenxa yenkohliso yabanye. Wayephila ngenkohliso yokuthi nxa ephuma phandle wayezacabalala, kumbe awe phansi emhlabeni. Kalangozi, kodwa sekuyiminyaka le emide engasafaneleki ngokupheleleyo umsebenzi wobufundisi loba ngayiphi indlela.3

GSAM 332.3UMdala uStephenson seleminyaka engaba litshumi lesithupha efile. Eminyakeni eminengi ngaphambi kokufa kwakhe wayengasenangqondo ephilileyo (ehlanya), lanxa wayengelangozi kwabanye. Engakabi kulesisimo, esebenzisa inkululeko ayecabanga ukuthi wayelayo ngaphansi kwemfundiso yokungabi lomthetho ayeyamukele, watshiya umkakhe, owesifazana okwakungekho cala lokuziphatha elalibekwa kuye (wayengathola isehlukaniso kuphela ngokuqasha ummeli ongathembekanga), watshada omunye owesifazana owayemncane kakhulu kulowakhe wokuqala. Lesisenzo sasikukwephula okucacileyo kokuziphatha kangangokuthi labazalwane bakhe be‘Isikhathi Esizayo’ abasisekelanga isenzo sakhe, futhi kabazange besamvumela ukuthi abashumayele.

GSAM 333.1Izitatimende zabazalwane babo ngokwemihla yokucina yalawomadoda ziveza isihawu esikhulu; kodwa zingamaqiniso angafihlwanga, anikelwa ngaphandle kobubi loba ubandlululo. Ngalokhu sitshiya abafundi bethu ukuthi bazakhele isiphetho sabo mayelana lokuthi lobufakazi busebenza njani esimweni semizimba yalawomadoda.

GSAM 333UMdala uJ. H. Waggoner Wamukela Umlayezo

GSAM 333.2Ngomnyaka ka-1852, uMdala uJ. H. Waggoner, owayephethe iphephandaba lesifunda eWisconsin, wamukela iqiniso lamanje, kwathi ngomnyaka olandelayo wazinikela ngokupheleleyo emsebenzini wobufundisi. Ngo-1857 wabhala amapheshana amabili aqakathekileyo, ngalinye lingamakhasi angaba ngamakhulu amabili. Elokuqala lalilesihloko esithi, *Ubunjalo Lokuthambekela Kokusebenzelana Lemimoya Kwesimanje*, elesibili lithi, *Ukuphikiswa Kwesikhathi Esizayo*. Elokuqala alizange libe yindlela yokusindisa abanengi ekungeneni kulowomjibila kaSathane kuphela, kodwa, ngesibusiso sikaNkulunkulu, lavula amehlo abanengi ababengakwazi ukuthi benzeni ngalezizibonakaliso zesimanje.

GSAM 333.3*Ukuphikiswa Kwesikhathi Esizayo* kuyikuchasiswa okupheleleyo kakhulu kwemibono yamanga yesikhathi sokuhlolwa kwezoni ngemva kokuza kwesibili kweNkosi yethu. Kuyikuphikiswa okupheleleyo kakhulu kwaleyomfundiso kangangokuthi ayizange iphendulwe, futhi akukaze kube lomzamo wokuphendula owafika ekuboneni kwethu. Incwadi iveza ngokucace kakhulu langokufingqa isikhundla sikaKristu njengompristi esihlalweni sobukhosi sikaYise (ubuphristi bakhe bukaMelkisedeki) ngesikhathi samanje, kanye lesikhundla azasithatha esihlalweni sakhe sobukhosi embusweni wakhe waphakade ozayo—isihlalo sobukhosi esingayikuhlanganiswa lobuphristi bokulamula.

GSAM 334.1Ngemva kwesikhathi uMdala uWaggoner wabhala ipheshana lesithathu elingangobukhulu obufanayo, elalilesihloko esithi, *Ukuhlawulelwa Ekukhanyeni Kwengqondo Lesambulo*. Kungaba ngomnyaka ka-1884 lokhu kwabuyekezwa kwandiswa kwaba yivolumu engamakhasi angaba ngu-400. Kuyincazelo ecacileyo emfushane ngesihloko esivezwe ligama layo.

GSAM 334.2Kusukela ngalesosikhathi wayehlangene kakhulu lomsebenzi wokushicilela, engumbhali lomhleli. Waqhubeka futhi lemisebenzi yakhe yobufundisi, iminyaka yakhe yokucina eyichitha eYurophu.

GSAM 334.3Ngo-Apreli 17, 1889, wafa ngokuzuma eBasel, eSwitzerland, esanda kuqeda incwadi yakhe yokucina, *Ukusuka E-Edeni Kusiya E-Edeni*. Ngomhla ka-16 wasebenza usuku lonke ebhala, wasebhala edayari yakhe wathi, ‘Ngisebenze kanzima usuku lonke.’ Embikweni wendaba yakhe owenziwa ngabazalwane baseYurophu, kwatholakala lemininingwane elandelayo:

GSAM 334.4‘Ekuseni komhla ka-17, cishe ngehora lesihlanu lengxenye, wawa wafa ekhishini lakhe, ngaphandle kwesixwayiso somzuzwana, ngenxa yokukhubazeka kwenhliziyo. Wayesebenza nzima kakhulu ukuze aqede uhlelo lwesiNgisi lwencwadi yakhe entsha, futhi wayelindele ukuqala ukuya eLondon ngeSonto elilandelayo, ukuze asebenze lomsebenzi owawulapho, engakabuyeli eMelika ehlobo elalizayo.’

GSAM 334.5Kusukela ngo-1854 uMdala uWaggoner wayelokhu ephambi kwabantu ngendlela ecacileyo evikela iqiniso, epulpiti lasezindabeni. Ngesikhathi esifa wayeseleseduze leminyaka engamatshumi ayisithupha lesitshiyagalolunye. Wangcwatshwa eBasel ngo-Apreli 20. Ngaleyondlela kwawa esikhundleni sakhe somsebenzi omunye wabasebenzi bokuqala endabeni.

GSAM 334Ukuphulukiswa Ngokholo

GSAM 334.6Ekuqaleni kwentwasahlobo ka-1858, uNkosikazi White wayehlutshwa kakhulu okwensuku ezinengi, evalelwe embhedeni esesimweni sokungabi lamandla phose ngokupheleleyo. Ngobunye ubusuku, sekuphakathi kobusuku, waquleka; umdeni wazama zonke izindlela owawuzazi ukuze umbuyisele ekwazini, kodwa wehluleka. Waqhubeka ekulesisimo okwedlula ingxenye yehora, kwathi uMdala uAndrews lami sabizwa masinyane nguMdala uWhite ukuba sihlanganyele esikhathini somkhuleko. Ekuphendulweni kwezicelo ezitshisekayo ezanikelwa eceleni kombhede wakhe, iNkosi yambuyisela ngomusa ekwazini, yamsukumisa waba sempilweni yakhe ejayelekileyo. Esathi enikela udumo kuNkulunkulu wathathwa waba sembonweni, elokhu elele embhedeni. Ezinye izinto aziboniswa kulombono zingafundwa ku-*Ubufakazi beBandla*, No. 5.

GSAM 335Isibonakaliso Somzimba Esimangalisayo

GSAM 335.1Kwakulesibonakaliso somzimba esingavamanga esihambisana lalombono, esifuna ukusinaka ngokukhethekileyo. UMdala uWhite lami sasihlezi eceleni kolunye uhlangothi lombhede, uMdala uAndrews ekwelinye. Izandla zakhe zazibanjwa phezu kwesifuba sakhe ngokuntshintshana, kumbe zihanjiswe ngezingalo zakhe ngendlela yakhe ejayelekileyo ekhululekileyo, enhle, zisiya ezigigabeni ezitshiyeneyo ayezibona. Ingxenye ephezulu yomzimba wakhe yayiphakanyisiwe embhedeni, kwaze kwaba lesikhala esingaba ngamayintshi ayisitshiyagalombili kumbe ayisithoba phakathi kwamahlombe akhe lomqamelo. Ngamanye amazwi, umzimba kusukela ezinqeni kusiya phezulu wawugobeke nge-engeli engaba ngamadigri amatshumi amathathu. Wahlala ekulesosimo ngesikhathi sonke sombono, okwakuyimizuzu engamatshumi amathathu. Akulamuntu owayengathatha lesosimo ngokwemvelo engasekelwanga ngezandla lezingalo, kungasaphathwa ukuthi ahlale lapho isikhathi eside kangaka. Lalapha futhi kwakulobufakazi bokuthi amandla ayengahlangene lokulawula kwakhe ayehlangene lombono.

GSAM 335Esinye Isiprofetho

GSAM 335.2Ngomhla wokuqala ka-Okthoba, 1858, uMdala loNkosikazi White kanye lombhali baba lomhlangano jikelele eRochester, eNew York. Kulo umhlangano umbhali wabaphelezela ohambeni wadabula esifundazweni saseNew York lezifundeni zaseNew England. Ngelinye iSabatha uNkosikazi White wanikwa umbono lapho aboniswa khona, phakathi kwezinye izinto, ukuthi kwenye indawo ohambweni lwethu esasiluhlelile uSathane wayezamhlasela ngamandla, lokuthi uMdala uWhite lami kwakumele sibambelele kuye ngokholo, njalo iNkosi yayizamkhulula.

GSAM 336Ukuhlutshwa KukaNkosikazi White

GSAM 336.1Lalapha kwakulesiprofetho salokho okwakuzakwenzeka. Okulandelayo kuzabonisa ukuthi sagcwaliseka ngokunemba kangakanani. NgeSabatha lokuqala ngemva komhlangano waseRochester sasiseRoosevelt, kwathi ngeSabatha elilandelayo saba eBrookfield, esifundeni saseMadison. Evikini elalandelayo saba lemihlangano ekhishini elikhulu likaMnu. Ballou eMannsville, esifundeni saseJefferson. Sihamba ngesitimela sisuka eBrookfield sisiya eMannsville, ubuso bukaNkosikazi White baqalisa ukuvutha ngaphansi kwamehlo. Lokhu kwaba buhlungu kakhulu kangangokuthi sathi sifika eMannsville waphoqeleka ukulala. Ukuvuvuka kwanda okwensuku ezimbili, kwamvalela ubuthongo futhi kwamvimbela ukuba ahlanganyele emihlanganweni. Ikhanda lakhe lavuvuka kwaze kwavaleka amehlo womabili, lobuso bakhe baphazamiseka kakhulu waze wangasafani lomuntu. Phakathi kwalobuhlungu obabumlimaza, lokuthuthumela okukhulu kwemizwa okwabangelwa yikungabi lobuthongo, isitha sasizama ngamandla ukumenza akhonone ngoNkulunkulu. Izinto zaqhubeka njalo kwaze kwaphela imihlangano eyayimisiwe.

GSAM 336.2Ngemva kokuphela kwemihlangano uMdala uWhite wathi kimi,

GSAM 336.2‘Mfowethu John, lokhu yikho kanye ukuhlasela kukaSathane kumkami esaxwayiswa ngakho eRochester. Uyakhumbula ukuthi lapho kwenziwa isithembiso sokuthi nxa singabambana simphakamise ngokholo, singayekeli lomzuzwana ngesikhathi umzabalazo ufika, amandla esitha azakwephuka, njalo uzakukhululwa. Asingene masinyane sibe lesikhathi somkhuleko.’

GSAM 336Ukukhululwa Njengoba Kwaphrofethwa

GSAM 336.3Sangena masinyane ekamelweni lapho uNkosikazi White wayevalelwe embhedeni, sathandaza ngokutshiseka ngenxa yakhe, kwathi abazalwane ababesekamelweni esasibambe kulo imihlangano baqhubeka bethandaza bethule. Ngemva kwemizuzu engaba litshumi siqalile ukuthandaza, amandla eNkosi ehla agcwalisa ikamelo. UNkosikazi White wakhululwa masinyane kubo bonke ubuhlungu, wasesecela ukudla. Lokhu kwakungaba ngehora lesihlanu ntambama. Ngehora lesikhombisa ukuvuvuka konke kwasekunyamalale ebusweni bakhe, waya emhlanganweni ngalobo busuku, ekhangeleka ephilile njengakuqala.

GSAM 337.1Ngokucela kwabahlali, kwethulwa intshumayelo kusihlwa ngesihloko esithi ‘Ifa Labangcwele’, kwathi ekupheleni kwayo uNkosikazi White wanika isikhuthazo. Ngesikhathi uMdala uWhite engaphandle lomfana wakhe omncane, uW. C., uNkosikazi White wathathwa waba sembonweni phambi kwalowomhlangano omkhulu. Ezinye izinto aziboniswa ngalesosikhathi zingafundwa esihlokweni sokucina se-*Ubufakazi beBandla* No. 5, esabhalwa eMannsville, eNew York, ngo-Okthoba 21, 1858.

GSAM 337.2Ukukhululeka uNkosikazi White akuthola kulowomcimbi okukhulunywe ngawo ngenhla kwaphumelela njengalokhu kwakuprofethiwe embonweni owanikwa eRochester. Akuzange kuphinde kube lobunzima obunjalo kuloluhambo, njalo saba lokunqoba okukhazimulayo kweqiniso kuyo yonke indawo.

GSAM 337Isiprofetho Sempi Yombango YaseMelika

GSAM 337.3NgeSabatha, mhla ka-12 kuZibandlela, 1861, sekusele izinyanga ezintathu ngqo ngaphambi kokudutshulwa kokuqala eFort Sumter (okwakuyikuqala impi eyakhulula izigqili zase-Afrika ezingu-4,000,000 eMelika), indlu yomhlangano yama-Adventist osuku lwesikhombisa eParkville, eMichigan, yanikelwa. Umsebenzi wahanjelwa nguMdala uWhite lomkakhe, oMdala uWaggoner, uSmith, kanye lombhali. Ekupheleni kwentshumayelo kaMdala uWhite, uNkosikazi White wanika isikhuthazo esithinta inhliziyo, ngemva kwalokho wahlala esitulweni. Ekulesosimo wathathwa waba sembonweni. Indlu yayigcwele abantu, njalo impela yayiyindawo elesizotha esikhulu. Esephumile embonweni wasukuma, wakhangela indlu, wathi:

GSAM 338.1‘Akulamuntu kule indlu oke waphupha ngobunzima obuzayo kulelizwe. Abantu bayahlekisa ngomthetho wokwehlukana waseSouth Carolina, kodwa ngisanda kuboniswa ukuthi izifundazwe ezinengi zizahlanganyela laleso sifundazwe, njalo kuzakuba lempi eyesabekayo kakhulu. Kulombono ngibone amabutho amakhulu ezinhlangothi zombili ehlanganiswe enkundleni yempi. Ngezwa ukuduma kwamakhanoni, ngabona abafileyo labafayo macala wonke. Ngasengibabona begijimela phambili besilwa ngezandla [begwazana ngamabayonethi]. Ngasengibona inkundla yempi ngemva kwempi, igcwele abafileyo labafayo. Ngasengiyiswa emajele, ngabona ukuhlupheka kwalabo abaswelayo, ababeqeda amandla kancane kancane. Ngasengiyiswa emizini yalabo ababelahlekelwe ngamadoda, amadodana, kumbe abafowabo empini. Ngabona usizi lwabo lobuhlungu obukhulu.’

GSAM 338.2Wasekhangela kancane indlu yonke wathi, ‘Kulabanye kule indlu abazalahlekelwa ngamadodana kuleyompi.’

GSAM 338Ubufakazi BukaNkosikazi Ensign Mayelana Lemibono

GSAM 338.3Ukuqinisa leliqiniso elingenhla, lokufakazela ukuthi isiprofetho sakhulunywa ngosuku olwatshiwoyo, lokubonisa ukuthi ibandla lasiqonda njani lasisabalalisa njani, kunikelwa lobufakazi obulandelayo:

GSAM 338.4‘Lokhu kufakazela ukuthi ngangihlala esifundeni saseSt. Joseph, eMichigan, ngoZibandlela 1861, cishe amamayela ayisithupha ukusuka eParkville. Ngangingeyena umAdventist. Ngomhla ka-12 waleyonyanga omakhelwane bami abanengi baya eParkville ukuya emihlanganweni. Sebebuyile batshela ukuthi kwakulowesifazana emhlanganweni owayekwithransi, owathi kwakusiza impi eyesabekayo eza eUnited States; ukuthi amabutho amakhulu ayezakwakhiwa ezinhlangothini zombili, eningizimu kanye lasenyakatho, njalo kwakuzakuba labanengi ababezahlupheka emajele; ukuswela okucindezelayo kwakuzazwakala emindenini eminengi ngenxa yokulahlekelwa ngamadoda, amadodana, labafowabo empini; lokuthi kwakulamadoda endlini ayezakulahlekelwa ngamadodana kuleyompi.’ Kusayinwe kwathiwa, ‘Martha V. Ensign, Wild Flower, esifundeni saseFresno, California, Zibandlela 30, 1891.’

GSAM 339.1Mayelana lesiprofetho saleyompi eyesabekayo, uNkosikazi White waphinda wathi ama-Adventist osuku lwesikhombisa ‘ayeza kufakwa ezindaweni eziminyeneyo ngenxa yempi, lokuthi kwakungumsebenzi wabo bonke ukukhuleka ngokutshiseka ukuthi banikwe ukuhlakanipha kokwazi okumele bakwenze ezikhathini ezinzima ezaziphambi kwabo.’

GSAM 339Ubukhulu Bempi Yombango

GSAM 339.2Ngesikhathi umbono unikwa, abantu basenyakatho ngokujayelekileyo babengelambono omkhulu, kumbe babengelawo nhlobo, ngempi eyayisiza. LoMongameli uLincoln ngokwakhe, sekudlule izinyanga ezintathu (ngo-Apreli 12, 1861), lapho izifundazwe ezinengi zase zihlanganyele leSouth Carolina emthethweni wayo wokwehlukana, kwadutshulwa isibhamu sokuqala eFort Sumter, wabiza amadoda angama-75,000 kuphela, njalo wawabizela isikhathi esifitshane sezinyanga ezintathu kuphela.

GSAM 339.3Inani elipheleleyo lamasotsha abhaliswa ngasohlangothini lweNyunyana ngesikhathi sempi lalingu-2,859,132. *Ibhuku Lolwazi laseBritannica* lithi ‘ibutho lama-Confederate lalingamadoda angaba ngu-700,000 ekuqaleni kuka-1863,’ kodwa kunzima ukwazi ukuthi bangaki ababhaliswa ngokupheleleyo. Lilinganisela inani labafileyo babo ‘lingamadoda angaba ngu-300,000.’ Amanye amabhuku olwazi akamuva abeka ukulahleka ngasohlangothini lweNyunyana (ababulawa empini, kumbe abafa ngenxa yamanxeba kumbe izifo abazithola enkundleni kumbe emajele) ku-359,528. Mayelana lesikwelede ngasohlangothini lweNyunyana, *Ibhuku Lolwazi laseBritannica* lithi:

GSAM 339.4‘Isikwelede safika phezulu ngoNcwabakazi 31, 1865, safinyelela ku-$2,845,907,626.56. Kwasekuchithwe futhi imali engenayo engaba ngu-$800,000,000, ikakhulu empini; izifundazwe, amadolobho, izifunda lamadolobhana zasezisebenzise intela yazo, zathwala lezikwelede zazo ngenxa yempi; izinkokhelo zamapensheni ekucineni kungenzeka zifinyelele ku-$1,500,000,000. Izindleko zombuso wama-Confederate kazisoze zaziwe; impahla eyabhidlizwa ngamabutho kaHulumende lamabutho ama-Confederate kunzima kakhulu ukuyilinganisa; lenani lemali ($2,000,000,000) lezigqili zaseNingizimu lasulwa yimpi. Sekuphelele, lanxa indleko yempi ingeke ibalwe ngokunembileyo, i-$8,000,000,000 yisilinganiso esiphansi.’4

GSAM 340Obunye Ubufakazi Bombono

GSAM 340.1Mayelana lesiprofetho samadoda ayesendlini yomhlangano eParkville ayezalahlekelwa ngamadodana empini, ngizathi nje ekwindla ka-1883 ngahlangana lomdala webandla laseParkville, owayengumdala futhi ngoZibandlela 1861 ngesikhathi umbono unikwa; ngambuza ukuthi wayesikhumbula yini isitatimende esenziwa nguNkosikazi White ngesikhathi elandisa umbono wempi. ‘Yebo,’ watsho, ‘ngiyasikhumbula.’ ‘Ungangitshela ukuthi bangaki obaziyo ababekhona endlini ngalolosuku abalahlekelwa ngamadodana empini?’ Masinyane wakhumbula amabizo amahlanu, wathi, ‘Ngiyakwazi ukuthi laba babelapho, lokuthi balahlekelwa ngamadodana empini; njalo nxa ngabe ngisekhaya, lapho engangingakhuluma khona labantu bakithi, bengingakunika amanye amabizo. Ngiyacabanga,’ waqhubeka, ‘ukuthi kwakulabanye abahlanu, ngaphandle kwalaba engibalileyo.’

GSAM 340.2Iminyaka emine nangaphezulu yokulwa okuphikelelayo ngasohlangothini lwaseNingizimu, kwaze kwaba phose ingxenye yamabutho wonke aqoqwayo ilahleka ngokufa empini kumbe ngenxa yokugula, itshengisa ukugcwaliseka okumangalisayo kwesiprofetho esingenhla.

GSAM 340Ubugqili Lempi

GSAM 340.3Ekuchazeni umbono awawunikwa ngoZibandlela 4, 1862, uNkosikazi White wathi:

GSAM 340.4‘Izinkulungwane zakhuthazwa ukuba zibhalisele ibutho ziqonda ukuthi lempi yayizakuqeda ubugqili; kodwa njengoba sebezibophele, bathola ukuthi bakhohlisiwe, lokuthi injongo yempi le ayisikho ukuqeda ubugqili, kodwa ukubugcina bunjengoba bunjalo.’

GSAM 341.1Lokhu okukhulunywe ngenhla kwanikelwa ngesikhathi amasotsha ayefuneka ukuthi ancedise ekubuyiseleni emakhosini azo zonke izigqili ezazibalekele emigqeni yeNyunyana, njalo amasotsha amelwa esithi, ‘Nxa siphumelela ukucindezela lokhu kuvukela, sizabe sizuze ziphi?’ Aphendula edanile athi, ‘Lutho. Lokho okwabangela ukuvukela akususwanga. Uhlelo lobugqili, olwonakalise isizwe sethu, lutshiywe luphila lusenza kuvuke okunye ukuvukela.’ Lamazwi, athathwe ku-*Ubufakazi beBandla* No. 7, lapho kunikezwa khona indaba yempi egcweleyo ethinta inhliziyo ngaphansi kwesihloko esithi ‘Ubugqili Lempi’, kawatsho ukuthi ubugqili babungasoze buqedwe, kodwa aveza isimo ngendlela amasotsha ayesibona ngayo ngalesosikhathi. Phambili kancane kulobufakazi obufanayo kulokhu isiprofetho esilandelayo:

GSAM 341Isiprofetho Sokuphumelela Kwabasenyakatho

GSAM 341.2‘Kodwa-ke kumenyezelwa ukuzila kokudla kwesizwe! INkosi ithi, “Kayisikho yini ukuzila engikukhethileyo, ukukhulula izibopho zobubi, lokwephula imithwalo enzima, lokuvumela abacindezelweyo bahambe bekhululekile, lokwephula lonke ijogwe na?” Nxa isizwe sethu sigcina ukuzila uNkulunkulu akukhethileyo, uzakwemukela imikhuleko yaso mayelana lempi; kodwa khathesi ayifiki endlebeni yakhe.’

GSAM 341.3Abajwayelene lomlando wempi bayakwazi ukunqotshwa, izinhlekelele, ukubambezeleka, lokunye okwakuhambisana lemizamo yabasenyakatho yokunqoba amabutho aseningizimu kwaze kwafika isikhathi sokukhutshwa kwesimemezelo sokukhululwa—Zibandlela 1, 1863. Kwaba lokunqoba okushesha kangakanani kusukela ngalesosikhathi kwaze kwaphela impi! Kwabonakala kanjani kulabo ababebukele ukuqhubeka komsebenzi ukuthi lesisiprofetho sikaZibandlela 4, 1862 sasigcwaliseka. Kwathi imithwalo isiphakanyisiwe, izibopho zaxegiswa, lejogwe lephulwa zasuka esigqilini! Kwacaca kanjani ukuthi uNkulunkulu wayeyizwile imikhuleko yabantu bakhe, wasewesekela umzamo wokuqeda impi ngesikhathi bekhetha ukuzila okwamthokozisayo!

GSAM 342Ubufakazi BukaJohn P. St. John, OwayenguMbusi

GSAM 342.1Enkulumeni kaJohn P. St. John, owayenguMbusi waseKansas, e-Ottawa, eIllinois, engayilalela ntambama kaNhlangula 29, 1891, wanikeza isitatimende esilandelayo:

GSAM 342.2‘Angizange ngidumale kangaka njengalapho ama-Confederate esinqoba eBull Run. Kodwa konke lokhu kwakuyingxenye yecebo likaNkulunkulu. Ukube sanqoba ama-Confederate, abezombusazwe babezaceba ukuthula, iNyunyana iqhubeke lobugqili, njalo besizabe silobugqili lanamuhla. Iminyaka emibili ama-Confederate ayelamandla; kodwa ngemva kokuba uLincoln ekhiphe isimemezelo esidumileyo sokukhululwa, saphendukela ohlangothini lukaNkulunkulu, futhi sasingeke sinqotshwe.’

Notes

  1. AmaHubo 32:8. ↩
  2. AmaHubo 124:1-3. ↩
  3. Lezi zinto zokucina ezibaliweyo zatshelwa ngumdeni wakhe kuMfowethu Frederickson, waseDakota, ngo-Apreli 1892. ↩
  4. *Ibhuku Lolwazi laseBritannica* (uhlelo lwesitshiyagalolunye), uMqulu 23, ikhasi 780. ↩

Inothi

Buyela emuva