Adventist Pioneer
Library
aplib.orgIlabhulali
Uluhlu lokuqukethwe
21 / 31
21 / 31

Isahluko 18 — Ukuhola KukaNkulunkulu Emsebenzini Wokutshicilela

John Norton Loughborough

GSAM 281.1“Khona sizakwazi, nxa silandela ukuyazi iNkosi; ukuphuma kwayo kulungiswe njengokusa.”1

GSAM 281.2Kuze kufike inyanga kaNhlangula, 1849, imisebenzi kaMdala White lomkakhe loMdala Bates yayigcinelwe emazweni aseNew England kuphela. Ngalesisikhathi uNkosazana Clarissa Bonfoey, waseMiddletown, Conn., wahlanganyela lemuli kaMdala White. Isikhatshana ngaphambi kwalokhu, unina wafa, emshiyela konke okwakudingeka ekugcineni indlu ngesilinganiso esincane. Ngalindlela uMdala White wenelisa ukuphinda aqale ukugcina indlu; wakwenza lokhu engxenyeni yendlu kaMnu. Belden eRocky Hill, Conn.

GSAM 281Ukuqala Kokukholwa Kwesimanje Emimoyeni

GSAM 281.3NgoMbimbitho 24, 1849, kwabanjwa umhlangano ojwayelekileyo eTopsham, Maine. NgaleloSabatha kwaphiwa uNkosikazi White umbono; udaba lwawo lwalulolukhulu kakhulu. Mhlawumbe ukuqedisisa okungcono kombono kuzatholakala ngokubeka engqondweni umfanekiso ojwayelekileyo wesimo ngalesosikhathi.

GSAM 281.4Engxenyeni yokucina kaMbimbitho, 1848, eHydesville, Wayne Co., N.Y., kwaqala “imisindo eyimfihlakalo,” kumbe lokho okwathi kamuva kwaba “yikuqoqoda kwemimoya.” Lokhu kwaqala endlini yemuli yakwaFox. Engxenyeni yokucina yehlobo, imuli yathuthela eRochester, N.Y., lapho eCorinthian Hall kwenziwa khona imibukiso phambi kwabantu, njalo amantombazana ahlolisiswa kakhulu ngamakomiti amadoda labesifazana abakhethwa ezakhamizini ezinhle kakhulu ngaleyondaba. Lanxa inengi labantu lalibona lokhu kuqoqoda njengobuqili kumbe ubuqili bokusebenzisa izandla, ababethembela lula babengelombono omncane wokuthi kwakuzakhula kube yinto enkulu kangaka.

GSAM 282Iziprofetho Mayelana Lokukholwa Emimoyeni

GSAM 282.1Embonweni okukhulunywe ngawo ngenhla, uNkosikazi White wabona ukuthi ukuqoqoda okuyimfihlakalo eRochester lakwezinye indawo kwakungamandla kaSathane, lokuthi izinto ezinjalo zazizakwanda kakhulu; njalo zazigqokwa isembatho senkolo, ukuze abakhohlisiweyo bazizwe bevikelekile kakhulu, lokuthi kudonswe, nxa kungenzeka, ingqondo yabantu bakaNkulunkulu kulezozinto, kubenze bathandabuze izimfundiso zoMoya oNgcwele.

GSAM 282.2Bambalwa kakhulu, nxa bekhona, ngalesosikhathi ababelombono omncane wokuthi ukukholwa emimoyeni kwakuzasabalala emhlabeni wonke njengokwakuprofethiwe, kumbe ukuthi kwakuzazenza inkolo, lamabandla labafundisi abahlelwe ngokusemthethweni.

GSAM 282Isiprofetho Siyagcwaliseka

GSAM 282.3Ukugcwaliseka kwesiprofetho kuyabonakala, nxa sicabangela ubulunga babo, obubikwa bungabantu abayi-10,000,000 eUnited States kuphela. Mayelana lesembatho sabo senkolo samanje, siletha okulandelayo okuvela ku-Isibuyekezo loMemezeli, Washington, D.C., ngoLwezi 12, 1903:—

GSAM 282.4“Emhlanganweni wakamuva weNhlanganiso Yesizwe Yabakholwa Emimoyeni, owawubanjelwe kulelidolobho, kwamukelwa isimiso esitsha. Kwahlelwa ukuthi abelusi kumbe abafundisi ‘bagcotshwe,’ kwathi inhlanganiso yabakholwa emimoyeni yabonwa ‘njengebandla.’ Lokhu kuzabonakala ngokufunda ingxenye elandelayo yesimiso esitsha:—

GSAM 282.5“‘Akulamfundisi loba umelusi ozabekwa phezu kwebandla kumbe inhlanganiso engazange aqale angeniswe ngokusemthethweni esikhundleni ngomsebenzi owaziwa kusukela ezikhathini zokuqala zomlando wenkolo njengomsebenzi wokugcotshwa. Kakho umuntu ongaba ngumncintisani wokugcotshwa aze amukele ubizo lokuba ngumelusi webandla kumbe wenhlanganiso ethile, kumbe aze abekwe abe ngumvangeli yinhlanganiso yesifundazwe yabakholwa emimoyeni, ebhaliswe njengomzimba wenkolo esifundazweni lapho ikhona, kumbe yiNhlanganiso Yesizwe Yabakholwa Emimoyeni yeUnited States of America. Bonke abantu abancintisana ukuba ngabelusi kumbe abasebenzela ubuvangeli kumele babe sebudlelwaneni obupheleleyo okweminyaka engengaphansi kwemithathu lebandla kumbe inhlanganiso yabakholwa emimoyeni, njalo okweminyaka engengaphansi kwemibili babe ngabaphethe imvumo, bethunywe yinhlanganiso yesifundazwe kumbe yiNhlanganiso Yesizwe ukuba ngabakhulumi abahlolwayo. Abelusi abahlala esikhundleni okungaphansi komnyaka owodwa opheleleyo wekhalenda kabafanele ukugcotshwa.’”

GSAM 283UMdala White eOswego, N.Y.

GSAM 283.1Njengoba umsebenzi wokutshicilela wawuseOswego, N.Y., uMdala White wasusa indawo yakhe yokuhlala eConnecticut waya kule indawo ekwindla ka-1849, njalo khonapho ngawo lowo umnyaka, ngoLwezi 3, kwabanjwa inkomfa yabakholwayo. Mayelana lemisebenzi yabo eyalandelayo, uNkosikazi White uthi:—

GSAM 283.2“Sasesinqume ukuthi kwakungumsebenzi wethu ukusebenza esifundazweni saseNew York. Umyeni wami wezwa umthwalo wokubhala lokutshicilela. Saqhatsha indlu eOswego, saboleka impahla kubafowethu, saqalisa ukugcina indlu. Lapho umyeni wami wabhala, watshicilela, watshumayela. Kwakudingeka ukuthi agcine izikhali zempi phezu kwakhe ngaso sonke isikhathi, ngoba wayevame ukuphikisana lababebizwa ngokuthi ngama-Adventist ababefundisa amanga, betshumayela ukubeka isikhathi, njalo bezama ukwenza bonke ababengabathonya babe lombono omubi ngokukholwa kwethu.”2

GSAM 283Isibuyekezo Sokuza Kwesibili Siyatshicilelwa

GSAM 283.3Ekwindla ka-1850 kwabonakala kungcono ukwenza olunye utshintsho; ngalokho uMdala White wasuka waya eParis, Maine, lapho kwatshicilelwa khona umqulu wokuqala weSibuyekezo Sokuza Kwesibili loMemezeli weSabatha, uphuma kabili ngenyanga, ulenombolo ezilitshumi lantathu, inombolo ngayinye ilemakhasi ayisificaminwembili alamakholamu amabili, ubukhulu bekhasi elinyathelisiweyo bungama-intshi ayisikhombisa lengxenye yesificaminwembili ngobubanzi, lama-intshi alitshumi lengxenye yesine ngobude. Inombolo yokuqala yayilomhla kaLwezi olandelayo, eyokucina yona ingomhla kaNhlangula 9, 1851.

GSAM 284.1Ubukhulu obandisiweyo bephepha uma kuqathaniswa le-Iqiniso Lamanje babuyinkomba enhle kakhulu yokusabalala kweqiniso ngokwesilinganiso, ukwanda kwabasebenzi emsebenzini, lokwanda kwabasekeli bomsebenzi. Njengoba iphepha lalinikelwa mahala, kwakulindelwe ukuthi abangane bomsebenzi babezasiza ekulitshicileleni, njalo benza njalo. Lanxa abakholwayo inengi labo babengabantu abaphila ngesilinganiso, basiza njengokubaphumelelisa kweNkosi, benza ngokwamandla abo ukuqhubekisela phambili inqola yeqiniso.

GSAM 284UJ. N. Andrews Uqala Ukutshumayela

GSAM 284.2Ngalesisikhathi uJ. N. Andrews, owayehlala eParis, Maine, waqala imisebenzi yakhe phambi kwabantu njengomfundisi wevangeli lombhali wezindaba zenkolo. Ku-Isibuyekezo sikaNkwenkwezi, 1851, wayelengwalo elalithatha amakhasi angaphezu kwamahlanu ngendaba yemilayezo yezingilosi ezintathu. Kulo wasebenzisa isiprofetho sesilo esilempondo ezimbili seSambulo 13 eUnited States, esithi, ngenxa yesiprofetho sodwa, ukuphoqelela iSonto ukuba libe yiSabatha kwakuzakuba yinto okwakuzasekelwa phezu kwayo ekucineni ukuhlangana kwebandla lohulumende kulelizwe. Impikiswano yakhe yayisekelwe ngokupheleleyo esiprofethweni, ngoba kwakungekho mnyakazo ngalesosikhathi owawukhomba ngamandla kuleyondlela; amazwi aqine kakhulu ayengatholakala esekela lokho kwakuyisitatimende sikaDkt. Durbin, esathathwa ku-Ummeli WamaKhristu lePhephandaba, esasisithi:—

GSAM 284.3“Nxa ubuKhristu busiba yimpilo yokuziphatha leyomoya kahulumende, uhulumende ubophekile, esebenzisa iziphathamandla zakhe, ukuvimbela ukwephulwa okusobala kweSabatha elingcwele, njengendlela yokuzivikela.”

GSAM 285Ukuthengisa Amapulazi Ukusiza Umsebenzi

GSAM 285.1Kwakungalesisikhathi lapho amadoda anjengoHiram Edson waseNew York, loCyrenius Smith waseJackson, Mich., aholwa khona ukuthengisa amapulazi awo, ngalinye libiza ama-$3,500, aqhatse amapulazi azawasebenzisa, ukuze abe lezimali zokunceda emisebenzini eyehlukeneyo eyayingavela ekuqhubekiseni phambili umsebenzi womlayezo.

GSAM 285Ukususa Umsebenzi Wokutshicilela Usiya eSaratoga

GSAM 285.2Ngo-1851 uMdala White wasuka eParis, Maine, waya eSaratoga Springs, N.Y., njalo lapho futhi, ngempahla ebolekiweyo, waqala ukugcina indlu, watshicilela umqulu wesibili weSibuyekezo Sokuza, inombolo yokuqala ilomhla kaNcwabakazi 5 walowo mnyaka. Lo mqulu wawulamanombolo alitshumi lane, uphuma kabili ngenyanga. Inombolo yokucina yatshicilelwa ngoMbimbitho 23, 1852. Ibizo lephepha latshintshwa kancane lisuka kuSibuyekezo Sokuza Kwesibili, njengakuMqulu 1, laba yiSibuyekezo Sokuza loMemezeli weSabatha, ibizo elaqhubeka ligcinwa kumqulu walo wamatshumi ayisificaminwembili lambili. Ubukhulu bephephandaba banda baba ngamakholamu amathathu, amakhasi ayisificaminwembili, ikhasi elinyathelisiweyo lilinganisa ama-intshi ayisificaminwembili lengxenye yesine ngobubanzi lama-intshi alitshumi lanye lengxenye ezintathu kwezine ngobude.

GSAM 285.3Kuzabonakala ngobukhulu obandisiweyo balokho okwakuyiphephandaba lehlelo futhi liseyilo kuze kube lamuhla, ukuthi utshintsho ngalunye lwalungolungcono, lubonisa ukuchuma okulingene, njalo lunikeza ubufakazi obuphawulekayo bokuthi umsebenzi wengilosi yesithathu “wawuze ukuhlala.”

GSAM 285Ukutshicilela eRochester—Ukuba Lomshini Wokucindezela Wesandla

GSAM 285.4NgoNkwenkwezi 6, 1852, kwatshicilelwa inombolo yokuqala yoMqulu 3 weSibuyekezo Sokuza loMemezeli weSabatha eRochester, njalo yanyatheliswa emshinini langezinhlamvu zokunyathelisa ezazingezama-Adventist osuku lwesikhombisa. UHiram Edson wayesenike imali yokuthenga umshini wesandla waseWashington, langezinhlamvu zokunyathelisa kanye lezinto zokulungisa ihofisi. Wayeza kuthola umvuzo wakhe njengoba iminikelo ingena ivela kubangane beqiniso. Lowomshini wesandla wema ehofisini leSibuyekezo loMemezeli eBattle Creek, Mich., waze watshiswa ngumlilo ngoMpalakazi 30, 1902. Ngalesosikhathi wawubhekwa njengomshini ongcono kakhulu wokuhlola ukunyathelisa ehofisini. KuNombolo 12, uMqulu 3, ngoMfumfu 14, 1852, kwamenyezelwa ukuthi indleko yokulungisa ihofisi ngalo mshini lezinto yayiyi-$652.93, njalo imali eyayingenile ngaleyonjongo kuze kube yilesosikhathi yayiyi-$655.84. Kulezizinombolo ezilitshumi lambili zephepha, kwakukhutshwe kwasatshalaliswa mahala amakhophi angu-2,000 enombolo ngayinye.

GSAM 286Umfundisi Wabatsha Uyaqalwa

GSAM 286.1NgoNcwabakazi kwaqalwa ehofisini leSibuyekezo ukutshicilelwa koMfundisi Wabatsha, iphephandaba lenyanga zonke. Khathesi seliphuma maviki onke, lilezinto zokufunda eziphindwe kane kunalokho okwakukuyo inombolo ngayinye ngalesosikhathi.

GSAM 286Uriah Smith Ujoyina Ihofisi

GSAM 286.2Ngo-1853 uMdala Uriah Smith waqala imisebenzi yakhe ehofisini leSibuyekezo loMemezeli, lapho ahlala khona esikhundleni esilomthwalo okweminyaka engamatshumi amahlanu. Ngalowomnyaka (1853) kwathiwa okokuqala kuSibuyekezo loMemezeli ukuthi labo ababefisa ukwenza njalo babengathenga izincwadi zethu ngokuhlawula intengo yazo yokuthenga. Kubo bonke abanye, izinto ezinyathelisiweyo zazimahhala, ngoba ukusilela kwakuhlangatshezwa yiminikelo yabantu abanenhliziyo evumayo labaphanayo. Ngo-1854 kwamenyezelwa ukuthi intengo yeSibuyekezo esiphuma kabili ngenyanga yayiyi-$1.00 ngomnyaka. Ngalowomnyaka, emhlanganweni wetende owawuseMacomb County, Michigan, ngenyanga kaNtulikazi, kwenziwa umzamo wokuthengisa izincwadi zethu. Ngalowomhlangano kwathengiswa izincwadi ezazibiza u-$50. UMdala White, ekhuluma ngalomzamo, wathi ngeSibuyekezo, “Lokhu kubonisa ukuthi izincwadi zethu zingathengiswa.”

GSAM 286Isimemo Sesikhwama Samapheshana Se-$500

GSAM 286.3KuSibuyekezo sikaMfumfu 12 loMpalakazi 24, 1854, kwenziwa izimemo zesikhwama samapheshana se-$500 ukuze ihofisi lenelise ukunika abafundisi amapheshana okusabalalisa mahala behambisana lemisebenzi yabo, njalo kwenziwa lesimemo “sesikhwama sosizo se-$500 sehofisi, ukuze iSibuyekezo sitshicilelwe maviki onke ngesikhathi, hatshi ukuphuthelwa liviki ngezikhathi ezithile ngenxa yokuswelakala kwemali.”

GSAM 287UJ. P. Kellogg loHenry Lyon Bathengisa Amapulazi Abo

GSAM 287.1Kwakungalesisikhathi lapho uJ. P. Kellogg waseTyrone loHenry Lyon, owayehlala eduze lePlymouth, Mich., bethengisa amapulazi abo, ngalinye libiza phose ama-$3,500, ngenjongo eyodwa yokuba lezimali zokusebenzisa ekuqhubekiseni phambili umsebenzi; ngaleyondlela abanye abafowethu ababili baseMichigan basukuma ngesikhathi esifaneleyo, belezimali ezilungileyo lezinhliziyo ezivumayo, ukuze baphakamise lapho usizo lwaludingeka khona kakhulu. Owokuqala waqalisa ukwenza imitshanelo eJackson, Mich., kuthi owesibili wasuka waya eBattle Creek, wasebenza njengombazi ukuze ondle imuli yakhe.

GSAM 287Wonke Amaphepha Lezincwadi Zethu Nge-$3.00

GSAM 287.2Ekupheleni koMqulu 6, ngoNhlangula 1855, umuntu wayengathola iSibuyekezo loMfundisi Wabatsha okomnyaka owodwa, njalo athole iqoqo elipheleleyo lawo wonke amabhukwana, amapheshana, lengwalo yamaculo eyayisetshenziswa ngalesosikhathi—amabhukwana lamapheshana angamatshumi amabili lasithupha esewonke—ngemali eyi-$3.00. Intengo ebekiwe yoMfundisi Wabatsha yayiyisenti ezingamatshumi amabili lanhlanu ezinombolo ezilitshumi lambili.

GSAM 287Ihofisi LeSibuyekezo Limenyelwa eMichigan

GSAM 287.3Ngenyanga kaMabasa, 1855, uMdala White lomkakhe baphinda bavakatshela eMichigan, babamba imihlangano endaweni ezinengi. Ngomhla ka-28 lo-29 kuleyonyanga inkomfa yahlangana eBattle Creek, lapho abafowethu baseBattle Creek bavotela khona ukumema uMdala White ukuthi asuse ihofisi leSibuyekezo eRochester alise eBattle Creek. UDan Palmer, uCyrenius Smith, uJ. P. Kellogg, loHenry Lyon bavuma ukunikela ama-$300 ngamunye, kungelanzalo, kwenza imali eyi-$1200, ukuze kuthengwe indawo kwakhiwe ihofisi lokutshicilela. Ngalokho bathola indawo ekhoneni eliseningizimu-mpumalanga leWest Main leWashington Streets, bakha phezu kwayo isakhiwo sokhuni esilezitezi ezimbili, esilingana lamafidi angu-20 x 30, izinsika zaso zingamafidi angamatshumi amabili.

GSAM 288Indlu Yokuqala Yokuhlanganyela eBattle Creek

GSAM 288.1Ngaleyonhlobo yonyaka kwakhiwa indlu yokuqala yokuhlanganyela yama-Adventist osuku lwesikhombisa eBattle Creek, ilingane lamafidi angu-18 x 24. Lesisakhiwo esilula, esabhodwe ngamapulanka aqondileyo, amalunga awo avalwa ngamapulanka amancane, sasimi eduze lekhona elisenyakatho-ntshonalanga leVan Buren leCass Streets.

GSAM 288EHofisini Lethu Lokuqala Lokunyathelisa

GSAM 288.2Inombolo yokuqala yeSibuyekezo eyanyatheliswa eBattle Creek ehofisini elalingelama-Adventist osuku lwesikhombisa yayilomhla kaMpalakazi 4, 1855. Ngalesosikhathi intengo yephepha yabekwa ku-$1.00 ngomqulu wamanombolo angamatshumi amabili lasithupha; kodwa kwacelwa iminikelo ukuze iphepha lithunyelwe mahala kwabampofu abafaneleyo. Kusukela ngalesosikhathi oMdala Waggoner loCottrell babengabanikeli abaphose bengaphumuli ezindabeni zeSibuyekezo Sokuza.

GSAM 288.3KuSibuyekezo sikaMpalakazi 18, 1855, ikomiti lokutshicilela lenza isitatimende esingazwakala simangalisa kubasebenzi banamuhla ehofisi. Sasifundeka kanje: “Kasiboni ukuthi kungani labo abasebenza ehofisi bengelamvuzo olingene wemisebenzi yabo. Umhleli uthola ingxenye eyodwa kwezimbili kuphela yalokho ayengakuthola kwenye indawo.” Kungaba kuhle ukuphawula ukuthi imivuzo ejayelekileyo ngalesosikhathi yayingeyona ingxenye eyodwa kwezimbili yaleyo ekhona lamuhla, lokuthi ingxenye eyodwa kwezimbili yomvuzo ngalesosikhathi yayingengaphezu kwengxenye yesithathu kumbe yesine yalokho ihofisi elikuhlawulela umsebenzi ofananayo khathesi. Abasebenzi ehofisi ngalesosikhathi banikela ingxenye eyodwa kwezimbili yenani lemisebenzi yabo ukuze ivangeli leqiniso lamanje litshicilelwe.

GSAM 288Isimemo Somshini Wamandla Lenjini

GSAM 288.4KuSibuyekezo sikaMbimbitho 19, 1857, kwenziwa okokuqala isiphakamiso sokuthi kwakudingeka umshini wokucindezela wamandla lenjini, njalo kwakufanele kutholakale ukuze kunyatheliswe amaphepha, amapheshana lezincwadi. Njengoba kwabikwa ngoMabasa 2, kwanqunywa ukuthenga umshini wamandla ka-Adams, njalo amadoda ayisikhombisa athembisa ama-$100 ngamunye ekuthengweni kwawo. KuNombolo eyalandelayo kwathiwa umshini lenjini kwakuzabiza phose u-$2,500, njalo izithembiso zasezibutshiwe ezazingama-$1,700.

GSAM 289.1Esihlokweni somhleli esivela kuMdala White kuSibuyekezo sikaNcwabakazi 13, 1857, kwakulesisitatimende esikhuthazayo: “Ihofisi lethu likhululekile. Kulesikhwama sencwadi esijwayelekileyo esingu-$1,426, khathesi esifakwe ezincwadini. Umshini wamandla omutsha uyasebenza njalo usebenza kuhle kakhulu, njalo ithemba likhona lokuthi masinyane uzabe usebenza ngamandla esitimu, njalo konke kuzabe sekukhokhelwe. Imisebenzi yethu yamatende isekelwa kakhulu okwedlula kuqala.”

GSAM 289Umbiko Wokuqala Wokuthengiswa Kwezincwadi

GSAM 289.2Ngo-Oct. 29, 1857, kwabikwa ku-Isibuyekezo loMemezeli ukuthi ukuthengiswa kwezincwadi eminyakeni emibili eyandulele kwakungu-$1,287.91, okwakungumbiko wokuqala waloluhlobo owake wenziwa kuze kube yileso sikhathi. Kwakuyisibonakaliso sokuthuthuka emsebenzini, ngakho kwaba ngumthombo wokukhuthazeka, ngoba kwakubonisa ukuthi iqiniso lalisiya liqina, futhi ‘njengemifudlana yokukhanya eyenza indlela yayo emhlabeni wonke.’

GSAM 289Indlu YeSibuyekezo loMemezeli Iyindawo Ephephileyo Yokugcina Imali

GSAM 289.3Ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-Aug. 13, 1858, kwaqala ukwethulwa ebantwini bethu umqondo wokwenza ihhovisi libe yindawo yokugcina imali eyeqileyo. Abantu ababelalemali ababengayidingi masinyane babengayibeka ehhovisini, bayithathe loba nini ngokuyala lapho beyidinga, ngaleyondlela ihhovisi lizuze ngokuyisebenzisa. Kwathi lesi siphakamiso sesenziwa, sengeza amandla amakhulu ngaphezu kwakuqala emsebenzini kwezemali.

GSAM 289.4Kusukela ngaleso sikhathi kuze kube manje (1905), akukaze kube lomuntu olahlekelwe yidola elalibolekwe ngalindlela ezindlini zethu zokushicilela, loba wehluleke ukuthola imali yakhe lapho eyicela. Abahlakaniphileyo labacabangelayo baqalile ukubona amahhovisi ethu okushicilela eyindawo ephephe kakhulu yokubeka imali yabo eyeqileyo kunamabhanga, wona ahlala ehluleka. Amabhanga alokuthenjwa kwasemhlabeni, kanti izindlu zethu zokushicilela zinamandla ebandla lonke njengesisekelo sazo.

GSAM 290Inhlangano Yokushicilela Yama-Adventist Osuku Lwesikhombisa Iyahlelwa

GSAM 290.1Inhlangano Yokushicilela yama-Adventist osuku lwesikhombisa yahlelwa ngo-May 3, 1861, kwathunyelwa amaphepha ecela izabelo zemali eyisisekelo ngo-$10 ngesabelo. Emavikini amabili kwaziswa ukuthi izabelo zenani lika-$4,080 zasezithembisiwe.

GSAM 290.2Kusukela ngo-June 11 walowonyaka, Isibuyekezo loMemezeli sashicilelwa yiNhlangano Yokushicilela yama-Adventist osuku lwesikhombisa. Isakhiwo sokuqala sehhovisi esakhiwa yinhlangano sasikhona ekhoneni eliseningizimu-mpumalanga yeMain leWashington Streets, endaweni okwasuswa kuyo isakhiwo esidala samapulangwe sayiswa eKalamazoo Street. Lesi sakhiwo sasilezitezi ezimbili, silezindonga zezitina eziqinileyo. Sasakhiwe ngesimo sesiphambano sesiGrikhi, sibheke enyakatho eMain Street. Ubude baso obukhulu empumalanga lasentshonalanga babuyizinyawo ezingu-44, kuthi enyakatho laseningizimu bube ngamazinyawo angu-72.

GSAM 290Izincwadi Zokuqala Kwezinye Izindimi

GSAM 290.3Isinyathelo ngesinyathelo, umlayezo waqhubeka, njalo ukunyakaza ngakunye okuya phambili kwaqinisa kwahlanganisa umsebenzi. Ngalesi sikhathi indlu yethu yokushicilela yakhipha amapheshana amahlanu ngezindimi zakwamanye amazwe, amathathu ngesiDanishi-Norwegian lamabili ngesiFulentshi; ngaleyondlela kwaqalwa ukunyathelisa okwenzelwe amazwe angaphandle.

GSAM 290.4Ngokwanda okuqhubekayo kwamalunga kwaba lokukhula okuqinileyo lokuqhubekayo kwezimali. Lokhu kuboniswa ngumbiko oku-Isibuyekezo loMemezeli sika-May 16, 1863, lapho unobhala wenhlangano enikeza isitatimende semali yonke eyamukelweyo kanje:

GSAM 290
Kwamukelwa ngezabelo langeminikelo eNhlanganweni kuze kube manje$10,374.13;
kwamukelwa ehhovisini leRochester700.00;
kwamukelwa imali yokuthenga okokusebenza okungezelelweyo300.00;
kwamukelwa esikhwameni sezincwadi1,355.00;
kwamukelwa imali yokuthenga umshini wokunyathelisa wamandla lenjini2,500.00;
okuphelele$15,229.13

GSAM 291.1Unobhala uphinde athi:

GSAM 291.1‘Ngokulinganisa okuphephileyo kwempahla yenhlangano, inani layo liqondwa lingeyisiyo ngaphansi kuka-$20,000, okuphose kube ngu-$5,000 ngaphezu kwalokho okubize abangane bomsebenzi. Lokhu kukhuluma kuhle ngobuqotho langokuthembeka koMfowethu White lalabo ababesebenza laye ehhovisi leSibuyekezo loMemezeli. “E. S. Walker, Unobhala.”’

GSAM 291Ukudluliselwa KweSibuyekezo loMemezeli ENhlanganweni

GSAM 291.2Njengoba umsebenzi wokushicilela wawufike kulemiphumela ngemisebenzi enzima lemihlatshelo kaMdala White, inzuzo eyavela kuwo yayingeyakhe ngokwempela; ngoba inzuzo yayiyikuzidela kwakhe, ubuhlakani bakhe bezebhizimisi, lokuphatha kwakhe ngokuqaphela. Kodwa esikhundleni sokuyifuna, loba ingxenye yayo, wayinika ibandla ngenjabulo; futhi okwedlula lokho, lapho inhlangano, ngemva kokuhlelwa kwayo, ivota ukuthi anikwe u-$6 ngeviki ngenxa yemisebenzi yakhe, wamukela u-$4 kuphela ngeviki.

GSAM 291Iphephandaba ELugwini lwePacific

GSAM 291.3Ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-April 21, 1874, kwakulendatshana kaMdala White, lapho ekhuluma ngomsebenzi oLugwini lwePacific wathi kwakuzadingeka masinyane ukusungulwa kwephephandaba leviki elalizinikele ezithakazelweni zomsebenzi kulolugu. Ngemva kwesikhatshana indlela yavuleka yokuthenga inani elincane lezinhlamvu lokokusebenza eOakland, okwathi ngakho ngo-June kwaqalwa ukukhutshwa kwencwadi ephuma kabili ngenyanga, eyabizwa ngokuthi Izibonakaliso Zezikhathi.

GSAM 291Ukuqoqwa Kwemali

GSAM 291.4Ngemva kokunyathelisa izinombolo eziyisithupha zeZibonakaliso Zezikhathi, uMdala White wabuyela eMpumalanga, ecela iNkomfa yaseCalifornia ukuba ilungiselele ukukhutshwa kwephephandaba. ENgungqutheleni Jikelele ngo-Aug. 15, 1874, kwenziwa isiphakamiso kubazalwane baseMpumalanga sokuba baqoqe u-$6,000 wokuthenga umshini wokunyathelisa, injini lezinhlamvu zehhovisi leZibonakaliso, nxa abazalwane oLugwini lwePacific beqoqe u-$4,000 wokuthenga indawo lokwakha isakhiwo esifanele ihhovisi.

GSAM 292.1UMdala George I. Butler, ngaleso sikhathi eyilunga leKomiti yeNgqungquthela Jikelele, waya emhlanganweni wekhempu eYountville, Cal., wethula lesi siphakamiso kubazalwane. Ngo-Oct. 11, 1874, baphendula ubizo ngokuthembisa inani lika-$19,414 ngezinhlamvu zemali.

GSAM 292IPacific Press Iyasungulwa

GSAM 292.2Ngo-Feb. 2, 1875, uMdala James White lomkakhe, bephelekezelwa nguMdala J. H. Waggoner labanye abasebenzi abaphumelelayo, bafika eOakland. Ngomhla ka-12 waleyonyanga kwabizwa iseshini ekhethekileyo yeNkomfa yaseCalifornia ukuze kucatshangelwe indawo yokwakha izakhiwo zehhovisi leZibonakaliso Zezikhathi. Ngemva kokucabangisisa, kwanqunywa ukuthenga iziza ngasentshonalanga yeCastro St., phakathi kuka-11th lo-12th Sts. Ngalo lona usuku uMdala White loJohn Morrison bathenga lezo ziza, bathatha amaphepha obunikazi ngamabizo abo, bevumelene ukuthi lapho inhlangano isisunguliwe, bazayidlulisela kuyo ingxenye yomhlaba eyayizabonakala ifanele ukusetshenziswa kwenhlangano.

GSAM 292.3Ngo-April 1, 1875, Inhlangano Yokushicilela yama-Adventist osuku lwesikhombisa yasePacific yasungulwa eOakland, imali yayo eyisisekelo yabekwa ku-$28,000. Ingxenye ephakathi yeziza eziseCastro St. yanikelwa enhlanganweni njengokuvunyelwene ngakho, kwathi isakhiwo sakhiwa masinyane ngu-O. B. Jones waseBattle Creek, Mich.; isimo lobukhulu baso kwakufana lehhovisi elakhiwa eBattle Creek, ngaphandle kokuthi esaseOakland sakhiwa ngokhuni hatshi ngezitina. Isakhiwo sesilungele ukusetshenziswa, iZibonakaliso Zezikhathi zathuthelwa ezindaweni zazo ezintsha ngoLwesihlanu, Aug. 27, 1875.

GSAM 293Ukuthuthela EMountain View

GSAM 293.1Kulesi sakhiwo ukukhutshwa kwamaphephabhuku lezincwadi kwaqhubeka kuhle kwaze kwaba ngu-1904, lapho kwenziwa amalungiselelo okuthuthela indawo yokunyathelisa emaphandleni. Isizathu saloluntshintsho sinikezwa ngumphathi wePacific Press ngala amazwi:

GSAM 293.1‘Iminyaka eminengi abaphathi beNkampani Yokushicilela iPacific Press bezwa ukuthi umhlaba osusetshenziswa yindlu yabo yokushicilela ubiza kakhulu, njalo indawo yawo incane kakhulu, isenhliziyweni yedolobho elikhulu endaweni yezindlu, ukuthi ingasetshenziswa njengefekthri; futhi lokuthi kuhlakaniphile ngezindlela ezinengi ukufuna indawo yasemaphandleni lapho umhlaba ungabizi kakhulu, lapho abasebenzi bengathola izindlu ezisezindaweni eziphilileyo, belendawo eyanele yezivande, izihlahla zezithelo, lomoya wokuphefumula; lalapho amathuba okuthumela impahla emahle. Indawo enjalo itholakele yathengwa emzini waseMountain View, eSanta Clara County, amamayela angamatshumi amathathu lasithoba eningizimu yeSan Francisco, indawo ehlanganisa izinzuzo ezinengi zedolobho lezinzuzo zempilo ephilileyo yasemaphandleni.’

GSAM 293Ukuqalwa Kokunyathelisa Emazweni Angaphandle

GSAM 293.2Okubonisa ukusabalala kweqiniso, siphawula ukuthi kusukela ngo-1875 kusiya ku-1878 umsebenzi wokunyathelisa waqalwa eBasel, Switzerland, laseChristiana, Norway.

GSAM 293.3Ekwindla ka-1875 kwabikwa ku-Isibuyekezo loMemezeli ngokuthengiswa kwezincwadi ehhovisi leSibuyekezo loMemezeli lodwa iminyaka eyisikhombisa, kusukela ngo-1868 kusiya ku-1875, okwakufinyelela ku-$85,644.54, okuwukwanda okuphindwe phose kasithupha kuneminyaka eyisikhombisa eyandulele; ukuthengiswa kwamahhovisi womane (Michigan, California, Switzerland, leNorway) iminyaka emithathu, kusukela ngo-1875 kusiya ku-1878, kwakungu-$98,163.73.

GSAM 293.4Ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-October 17, 1878, kwenziwa isitatimende sokuthi zonke izincwadi, amapheshana, lamatrakithi ayenyatheliswe yihhovisi leSibuyekezo loMemezeli ngaphambi kuka-1864 zazifinyelela emakhasini angu-50,058,000. Kusukela ngo-1864 kusiya ku-1878 inani lamakhasi lalingu-158,130,951, kumbe inani lonke lamakhasi angu-208,188,951.

GSAM 294UMfundisi Wabatsha Wenziwa Waba Wamaviki Onke

GSAM 294.1Kuze kube ngu-Jan. 1, 1879, uMfundisi Wabatsha wayekhishwa kanye ngenyanga, kodwa ngalolusuku, esengena emnyakeni wawo wamashumi amabili lasikhombisa, wakhutshwa maviki onke; ngaleyondlela usizo lwawo lwaphindeka kane.

GSAM 294Lokho UMdala White Akudlulisela ENhlanganweni

GSAM 294.2Ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-Jan. 23, 1879, kulamazwi atshiwo nguMdala White mayelana lokuhlanganyela kwakhe emsebenzini, afanele ukwethulwa lapha, ngoba akhanyisa kakhulu imihlatshelo eyenziwa emsebenzini wokushicilela. Isicaphuno sithi:

GSAM 294.3‘Lapho, ngo-1861, iNhlangano Yokushicilela isungulwa eBattle Creek, Mich., sanika inhlangano uhlu lwababhalisile lelungelo lokuphinda inyathelise yonke imisebenzi yethu (eyacatshangelwa kamuva ukuthi ibiza u-$10,000), satshiya sesibiza u-$1,000 kuphela; saqhubeka lomsebenzi wethu njengomhleli, umphathi lomtshumayeli ngo-$6 ngeviki.

GSAM 294.4‘Ngo-1866, lapho sibuyela ehhovisi leSibuyekezo loMemezeli ngemva kokugula kakhulu, sathola abaphathi behlawula inzalo engamaphesenti alitshumi ezikweledini zezinkulungwane, lemali eyisisekelo yehliselwa ku-$32,000;3 Kodwa eminyakeni emine, ngesibusiso sikaNkulunkulu, izikwelede zakhokhwa, imali eyisisekelo yakhuliswa yaba ngu-$75,000, njalo thina [inhlangano] sasilo-$5,000 emabhanga.’”

GSAM 294Isimo Sendlu Yokushicilela Ngo-1880

GSAM 294.5Ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-Jan. 15, 1880, uMdala Butler uthi:

GSAM 294.6‘Indlu yethu yokushicilela (Battle Creek) isanda khuliswa ngokwakhiwa kwengxenye ephakathi phakathi kwezakhiwo ezimbili zasempumalanga, ngaleyondlela kwandiswa kakhulu amandla lokulunga kwayo yonke. Kukhona izinto zokusebenza zokwenza i-electrotype le-stereotype, lokwenza ukubopha okuhle kakhulu. Eqinisweni, kuthiwa ngabafanele ukwazi ukuthi iyindlu yokushicilela epheleleyo njalo ehlelekileyo kunazo zonke esifundazweni saseMichigan.’

GSAM 295.1Lanxa kwasekwandisiwe, kwaba yimfuneko ngaphambi kokuphela kwehlobo ukwakha isakhiwo esitsha eningizimu yesakhiwo esikhulu, esokuba yindawo yokunyathelisela. Kulolugumbi kwasuswa imishini emihlanu yokunyathelisa yamandla yenhlangano. Omunye wale imishini wawumkhulu kunayo yonke eyayike yasetshenziswa ehhovisi. Omunye owawulingana ngobukhulu langendlela wawusanda kubekwa lasehhovisi leZibonakaliso Zezikhathi eOakland, Cal.

GSAM 295.2Ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-May 17, 1881, ekhuluma ngempumelelo yomsebenzi wokushicilela endlini enkulu eBattle Creek, uMdala White wathi:

GSAM 295.3‘Thatha inani lezikwelede zeNhlangano Yokushicilela yama-Adventist osuku lwesikhombisa kusukela ekuhlolweni okuqaphelileyo kwempahla, kuthi kusale impahla yangempela leyomuntu engeyisikho ngaphansi kuka-$105,000. Kulokhu, bonke abantu bethu banikele ngezabelo, ngeminikelo langamafa, inani lika-$34,432.17, kwathi amadoda labesifazana abambalwa abathembekileyo abazinikele impilo zabo emsebenzini bengeza [hatshi ngeminikelo, kodwa ngokuzidela langokuphatha ngokuqaphela] u-$70,567.83.’

GSAM 295Umsebenzi Wabahambisi Bezincwadi Uyavulwa

GSAM 295.4Kusukela ngomnyaka ka-1881 abantu bethu benza umzamo omutsha, bangena emsebenzini wokuhambisa izincwadi ukuze bathengise izincwadi zethu. Njengoba abahambisi bezincwadi bengazange benze imibiko eqondileyo ngokuthengiswa kwabo kuze kube ngu-1884, umbiko wethu walesosikhathi wenziwa ngokuthengiswa okubikiweyo kwezindlu zokushicilela ezine. Ngokwezibalo zabo, ukuthengiswa kweminyaka emihlanu kwakungu-$221,248.69. Njengoba ithonya lomsebenzi lasabalala lisuka ezindaweni zethu zezithunywa eCentral Europe lasemazweni aseScandinavia, isidingo sezincwadi ngezindimi zakwamanye amazwe sakhula.

GSAM 296Ukuthengiswa Kwezincwadi Iminyaka Elitshumi

GSAM 296.1Kusukela ngo-1884 kusiya ku-1894, isikhathi seminyaka elitshumi, ukuthengiswa kwezincwadi zethu ezinkulu ezibotshiweyo kwenziwa kakhulu ngabahambisi bezincwadi. Ukuthengiswa kwabo ngalesosikhathi kwaba ngu-$4,031,391.26. Ngalesi sikhathi umsebenzi wethu wanda futhi ngokusungulwa kwezindlu zokushicilela eAustralia; eTahiti, ePacific Islands; eHelsingfors, eFinland; eHamburg, eGermany; lakwezinye izindawo. Ukuthengiswa kwabahambisi bezincwadi ngomnyaka ka-1895, lanxa izikhathi zazinzima ngalowonyaka, kwaba, njengokubikwa, ngu-$357,467.23, okwenza inani elikhulu, kuhlanganiswa lokuthengiswa esesikubalile, libe ngu-$4,816,773.73.

GSAM 296Ukuthengiswa Kweminyaka Engamatshumi Amahlanu $11,000,000

GSAM 296.2Ukuze sazi inani lonke lokuthengiswa kusukela ngo-1854 kusiya ku-Jan. 1, 1896, kumele sisengeze izibalo zokuthengiswa kwezincwadi zohwebo, amapheshana, amatrakithi, lamatshathi, njengoba kwabikwa yizo zonke izindlu zokushicilela kuleyo minyaka elitshumi, inani elingu-$3,458,278.23; ngaleyondlela inani elikhulu lokuthengiswa kwezincwadi kwebandla eminyakeni engamatshumi amabili lambili laba ngu-$8,275,051.96. Ukukubeka ngenye indlela: ukuthengiswa kweminyaka engamatshumi amathathu (1854 kusiya ku-1884) kwakungu-$424,915.24, kuthi eminyakeni elitshumi lambili eyalandelayo, kusiya ku-Jan. 1, 1896, kwaba ngu-$7,850,136.72. Lanxa inani lababesemsebenzini wokuhambisa izincwadi lehla eminyakeni eyisificaminwembili edluleyo, kuyikulinganisa okuphephileyo ukuthi kusukela ngo-1854 kuze kube khathesi (1905) sekuthengiswe izincwadi zama-Adventist osuku lwesikhombisa ezingaphezu kuka-$11,000,000.

GSAM 296Ukushicilela Ngezindimi Eziseduze Kwamatshumi Amane

GSAM 296.3Ukuthuthuka komlayezo ngohlobo olunyathelweyo kuyabonakala lapho sicabanga ukuthi sekuqalwe ngezindimi ezinkulu ezingaba ngamatshumi amane, njengesi-Arabhu, isi-Armenia, isiSotho, isiBohemia, isiBulgaria, isiBengali saseIndia, isiChina, isiDanishi, isiNgisi, isi-Estonia, isiFinnish, isiFulentshi, isiFiji, isiGrikhi, isiJalimane, isiDutch, isiHungary, isiHawaii, isiTaliyane, isi-Iceland, isiJapane, isiXhosa, isiLatvia, isiLivonia, isiMaori, isiPolish, isiPutukezi, isiRomania, isiRussia, isiSerbia, isiSpanishi, isiSweden, isiTahiti, isiTonga, isiWelsh, njalo njalo. Kulamazwe lezizwe ezitshiyeneyo kulabasebenzi abakhutheleyo abathuthukisa amaqiniso omlayezo wesithathu.

GSAM 297.1Inani lezincwadi, lamapheshana, lamatrakithi anyathelwe ngezindimi ezitshiyeneyo lingaphezu kuka-1,187. Ukuze kutholakale ikhophi yazo zonke, kanye lamaphephabhuku angamatshumi ayisificaminwembili lasikhombisa ebandla4 ngezindimi ezitshiyeneyo okomnyaka owodwa, kungadingeka cishe u-$340.

GSAM 297Indawo Okukhona Izindlu Zokushicilela Ezingamatshumi Amabili

GSAM 297.2Izindlu zokushicilela ezingamatshumi amabili zama-Adventist osuku lwesikhombisa zikhona kanje: Avondale, Australia; Battle Creek, Mich. (2); Basel, Switzerland; Christiana, Norway; Copenhagen, Denmark; Cape Town, South Africa; Calcutta, India; College View, Nebraska; Hamburg, Germany; Helsingfors, Finland; London, England; Melbourne, Australia; Montreal, Canada; Nashville, Tennessee; Oakland, California; South Lancaster, Massachusetts; Stockholm, Sweden; Tocubaya, Mexico; Washington, D.C. Ngaphandle kwalezizindlu zokushicilela, abantu bethu banyathelisa amaphephandaba lamatrakithi eHong Kong, China; eTokio, Japan; eCairo, Egypt; eNingizimu Melika; lakumaQhingi eFiji.

GSAM 297Ukukhutshwa Kwepheshana Lokuqala

GSAM 297.3Okwesikhatshana sizabheka emuva izinto zokusebenza amaphayona ayelazo. Ekwindla ka-1853, ekulungisweni kwencwadi yokuqala eyanyatheliswa ngomshini waseWashington—‘Indawo Engcwele’—ngemva kokuba ‘iqembu’ lodade ligoqe lahlanganisa izigaba zamaphepha zilungiselela ukuthungwa, umlobi wazibhoboza ngesibhobozi; kwathi ngemva kokubekwa kwamakhava, u-Uriah Smith wazicheba ngerula eqondileyo langomese omncane obukhali. Lokhu kwenziwa ngenxa yokuswela imishini efanele yokwenza leyo ngxenye yomsebenzi.

GSAM 298.1Kungekudala kangako, ngo-1861 nje, yonke imibhalo yebandla yayinyatheliswa ngomshini owodwa wamandla ka-Adams, owawuqhutshwa yinjini yamandla amahhashi amabili. Khathesi, emahhovisini ahlukahlukeneyo okushicilela, kulemishini yokunyathelisa yamandla esitimu engaphezu kwamatshumi amane esebenza njalonjalo, inyathelisa iqiniso lamanje. Lamahhovisi asebenzisa abantu abangaphezu kwamakhulu amahlanu ukwenza umsebenzi, kuthi amakhulu abahambisi bezincwadi abe semsebenzini ethengisa izincwadi ebantwini.

GSAM 298.2Ngomnyaka ka-1862 iqoqo eligcweleyo lazo zonke izincwadi ezazikhutshwa ngama-Adventist osuku lwesikhombisa lalingathengwa ngo-$7.50; kodwa ngo-1904, njengoba sekubonisiwe, kwakudingeka u-$340 ukuthola iqoqo eligcweleyo. Ngempela, okungaphezu kokucabanga komuntu yikho okwenze kwaba khona le miphumela.

GSAM 298.3Ukuvela komsebenzi wokushicilela phakathi kwama-Adventist osuku lwesikhombisa, njengoba kwaprofethwa ngo-1848, kube njengokuqhubeka kwelanga: ‘Liya lifudumala— lithumela imisebe yalo’—‘Liqhubeka lendleleni yalo njengelanga, kodwa kalitshoni.’

GSAM 298Qhubeka Ngokholo—Ubufakazi BukaMdala Stone

GSAM 298.4Ukutshiseka lokuzimisela kwalabo abaqhubekele phambili emsebenzini womlayezo wengilosi yesithathu kuvezwe kuhle ku-Isibuyekezo loMemezeli sika-Feb. 5, 1884, nguMdala Albert Stone, omunye wamaphayona omsebenzi, owaphila waze waba leminyaka engamatshumi ayisificamunwemunye:

GSAM 298.5‘Umlando wokuqala womsebenzi wawulusuku lwezinto ezincane, njalo izindlela ezazisetshenziswa zazibonakala zingelamandla okwenza umsebenzi. Kodwa amadoda labesifazana bokholo babekwazi kusukela ekuqaleni ukuthi ingalo yeNkosi elamandla yayibambene lalo msebenzi. Babekwazi ukuthi isikhathi esamiselwa ukusiza iZiyoni sesifikile, lokuthi iNkosi yayiselule isandla sakhe ukubutha abantu bakhe. Babona ukuthi iNkosi yayisiphethe, lokuthi uMkhumbi weVangeli, uthwele ibandla lensali lempahla yalo yeqiniso elabuyiselwayo, ukholo oluvivinyiweyo, lothando olupheleleyo, wawuzafika ngokuphepha echwebeni.’

Notes

  1. Hoseya 6:3. ↩
  2. Imidwebo Yempilo kaEllen G. White, ikhasi 128. ↩
  3. u-$3,000 ngaphansi kwemali eyayikhokhelwe lezabelo leminikelo. ↩
  4. Bona uhlu lwama-87 eNcwadini Yomnyaka yeNgqungquthela Jikelele ka-1904. ↩

Inothi

Buyela emuva