Isahluko 13 — Izimpawu Zokuqondiswa Kwaphezulu
GSAM 198.1“Kambe uNkulunkulu wake wazama ukuya azithathele isizwe phakathi kwesinye isizwe, ngezilingo, ngezibonakaliso, langezimangaliso, langempi, langesandla esilamandla, langengalo eyeluliweyo, langokwesabekayo okukhulu, njengakho konke iNkosi uNkulunkulu wenu eyalenzela khona eGibhithe phambi kwamehlo enu na? Wena wakuboniswa lokhu, ukuze wazi ukuthi iNkosi inguNkulunkulu; kakho omunye ngaphandle kwayo.”1
GSAM 198.2Yile indlela iNkosi eyasebenza ngayo ekuthatheni abantu phakathi kwesizwe esikhonza izithombe, ukuze ibakhokhele baphume baye lapho eyayingakhuluma khona umthetho wayo kubo, ibanike wona uqoshwe ezibhebheni zamatshe. Lezimangaliso kazenziwanga ukuze zanelise isifiso sabo sokubona izinto ezintsha; kodwa ukuze bazi ngokuqinisekileyo ukuthi lowo owayenze “izinto ezinkulu eGibhithe; imisebenzi emangalisayo elizweni likaHamu, lezinto ezesabekayo oLwandle oluBomvu,”2 njalo owayekhulume labo ephakathi komlilo lentuthu esiqongweni seSinayi esasivutha, wayenguNkulunkulu ophilayo loweqiniso, uMenzi wezinto zonke.
GSAM 198Ukubizwa KukaMosi Esihlahleni Esivuthayo
GSAM 198.3UMosi ngokwakhe wayengeke enze abako-Israyeli basuke eGibhithe ngokumane athi kubo: “Ngisakwelusa imihlambi enkangala, ngaba lemicabango yokulizwela ebugqilini benu, njalo sengibuyile ukuzalikhokhela liphume eGibhithe, njengalokho engazama ukukwenza lapho ngibulala umGibhithe, ngingakabalekeli elizweni likaMidiyani.”
GSAM 199.1Kwadingeka isihlahla esasivutha kodwa singatshi siphele, lelizwi elizwakalayo elaliphuma phakathi kwamalangabi, ukuze ngitsho loMosi akholwe ukuthi wayenguye owayezakuya “akhokhele abantu baphume eGibhithe.” Yile indlela emangalisayo amukela ngayo umsebenzi awuthunywayo, ukubizwa kwakhe okuphakemeyo lokungcwele; ukuchasisa lokhu kwakuzahle kudonse ukunaka kwabafowabo, kulungiselele ingqondo zabo lokho okwakuzalandela, kubenze bemukele uMosi njengomkhokheli wabo oqondiswa nguNkulunkulu.
GSAM 199.2Nxa kwake kwaba lesikhathi kusukela ekuvukeni koMsindisi lapho abalandeli bakhe ababelusizi njalo bedanile babedinga ukududuzwa ngokuba khona kwakhe langamazwi akhe akhuthazayo, kwakungalesosikhathi lapho abanye abakholwayo ababelusizi njalo behlukuluzwa babesabambelele ngokholo oluqinileyo ngemva ‘kwesikhalo saphakathi kobusuku’ sika-1844; njalo nxa uNkulunkulu wake wakhuluma ngqo lemiphefumulo elusizi ngomusa wakhe, kungabonakala sengathi wayezakwenza lokho impela ngesikhathi esinjalo, ebantwini abanjalo.
GSAM 199Isithembiso Sokuba Khona KweNkosi
GSAM 199.3Lowo ongelamngcele ezindleleni lasezintweni asebenza ngazo, njalo owabeka izipho zikaMoya ebandleni lakhe “lapho enyukela phezulu,”3 wathembisa ukuba labalandeli bakhe ekutshumayeleni ivangeli, “kuze kube sekupheleni komhlaba.”
GSAM 199.4Kuzo zonke izikhathi iNkosi ibilokhu ilungele ukubonakalisa amandla ayo lezipho zayo phakathi kwalabo abayidinga ngenhliziyo yonke. Kayitshongo yini lapho ibanika umsebenzi wokutshumayela ivangeli yathi: “Lezizibonakaliso zizalandela abakholwayo: Ngebizo lami bazakhupha amadimoni; bazakhuluma ngezindimi ezintsha; bazaphakamisa izinyoka; njalo nxa benatha ulutho olubulalayo, kaluyikubalimaza; bazabeka izandla phezu kwabagulayo, njalo bazasila”?4
GSAM 199Izipho ZikaMoya Ngesikhathi SeNguquko
GSAM 199.5Kwaba lokubonakaliswa okumangalisayo kwamandla eNkosi lokwembulwa kwesipho sesiprofetho ngesikhathi seNguquko ekhulwini le-16, lasezikhathini ezalandelayo. UD’Aubigné ukhuluma ngeziprofetho zikaJohn Huss. UCharles Buck, encwadini yakhe ethi Izehlakalo Zenkolo, ulandisa ngokuprofetha kukaGeorge Wishart, ngo-1546. UJohn Wesley, emibhalweni yakhe, ulandisa ngeziprofetho zikaJonathan Pyrah, langokugcwaliseka kwazo. UMdala J. B. Finley, encwadini yokuphila kwakhe ayiloba ngokwakhe, ulandisa ngombono omangalisayo langokusiliswa kwakhe ehlobo lika-1842. UMmeli WamaKhristu, iphephabhuku lamaWeseli, lashicilela indaba ethokozisayo yombono omangalisayo lemiphumela yawo, owaboniswa uDokotela Bond, owalelobandla, ngesikhathi esebenza njengomfundisi. Lezi kwakuyizimpawu kulabo ababedinga iNkosi ngokuthobeka, zokuthi yayingaguqukanga, lokuthi yayisazakhuluma labantu bayo ngesipho sesiprofetho.
GSAM 200Ibandla Lensali Lizakuba LoMoya Wesiprofetho
GSAM 200.1Kulezitatimende ezicacileyo leziqondileyo eMibhalweni zokuthi iNkosi izabonakalisa ngendlela ekhethekileyo izipho zikaMoya wayo, ikakhulu isipho sesiprofetho, phakathi kwabantu abazatholakala belindele ukuza kwayo. Umbhalo wokuqala esifuna ukuwuqaphelisa utholakala encwadini eya kwabaseKhorinte, njalo uthi: “Ngiyambonga uNkulunkulu wami njalonjalo ngani, ngenxa yomusa kaNkulunkulu elawuphiwa ngoJesu Khristu; ukuthi kukho konke linothiswe nguye, kukho konke ukukhuluma lakulo lonke ulwazi; njengalokho ubufakazi bukaKhristu baqiniswa kini: ukuze lingasileli lakwesinye isipho, lilindele ukuza kweNkosi yethu uJesu Khristu; ozaliqinisa njalo kuze kube sekupheleni, ukuze lingabi lacala ngosuku lweNkosi yethu uJesu Khristu.”5
GSAM 200.2KuSambulo sifunda ‘ngensali’—ibandla lokucina levangeli: “Umgobho wathukuthelela owesifazana [ibandla], waya kulwa lensali yenzalo yakhe, egcina imithetho kaNkulunkulu, njalo elobufakazi bukaJesu Khristu.”6 Siyabuza ukuthi buyini ‘ubufakazi bukaJesu,’ ibandla lokucina elizakuba labo, obuthi ngokuqiniswa kwabo bulungisele indlela yokubonakaliswa kwazo zonke izipho zikaMoya? Sithola impendulo yalowombuzo ebufakazini bengilosi kuJohane esihlengeni sePhatmosi: “Ngawela ezinyaweni zayo ukuze ngiyikhonze. Yasisithi kimi: Nanzelela ungakwenzi lokho; ngiyinceku kanye lawe, kanye labafowenu abalobufakazi bukaJesu: khonza uNkulunkulu; ngoba ubufakazi bukaJesu bunguMoya wesiprofetho.”7
GSAM 201.1Le ingcazelo eyanikwa yingilosi ibonisa ukuthi ‘uMoya wesiprofetho’ obonakala ebandleni elilindele uKhristu yiwo olungisela zonke izipho indlela, lokuthi ibandla ‘lensali’ lilwiswa ngenxa yokuba lalesosipho phakathi kwalo.
GSAM 201Ubufakazi BukaPhawuli Ngezipho
GSAM 201.2Incwadi kaPhawuli eya kwabaseThesalonika ibonisa ukuthi usuku lweNkosi—usuku lokucina lokufeza isahlulelo—luzafikela abantu abanengi ‘njengesela ebusuku;’ kodwa kaluyikubazuma ngaleyondlela abantwana beNkosi abathembekileyo, ngoba ‘bangabantwana bokukhanya, labantwana bemini.’ Phakathi kwezixwayiso zakhe kulabobantu abalindileyo uthi: “Lingamcimi uMoya. Lingazideleli iziprofetho. Hlolisani zonke izinto; libambelele kokuhle.”8
GSAM 201.3Ngebala lesiGrikhi elithi propheteias, elihunyutshwe lapha ngokuthi iziprofetho, uGreenfield, encwadini yakhe ethi Isichazamazwi SesiGrikhi, uthi: “Ukusetshenziswa kwesipho sesiprofetho, ngale ingqondo, 1 KwabaseThesalonika 5:20.” Izichazamazwi zikaParkhurst, loRobinson, loLiddell loScott lazo ziyavumelana lalokhu. Ngakho lokhu yibufakazi obucacileyo bokuthi isipho sesiprofetho seqiniso sizakuba lebandla elilindele ukuza kwesibili kukaKhristu. Isixwayiso yikuthi singasideleli isipho, kodwa sisihlole; nxa sithola ukubonakaliswa kwaso okuhle, ‘sibambelele’ kuso.9
GSAM 201Ukugcwaliseka Kwesithembiso
GSAM 201.4Sesike sabona ukuthi iNkosi yaqalisa njani ukubonakalisa isipho sesiprofetho ngesikhathi sokumenyezelwa komlayezo wengilosi yokuqala lomlayezo wengilosi yesibili. Lesisipho sesithuthuke ngokugcweleyo kakhulu kusukela lapho insuku ezingu-2300 zaphela. INkosi yazikhethela isitsha sayo salumsebenzi, yakhetha ukuba yisithunywa sayo umuntu okungasi nje ukuthi wayenikele konke ngenxa yayo, kodwa owayeseduze lokufa, ‘obuthakathaka kulabo bonke ababuthakathaka.’10 Kungakapheli izinyanga ezimbili ngemva kokudlula kwesikhathi, uNkosazana Ellen G. Harmon, wasePortland, Maine, owayeleminyaka engaba litshumi lesikhombisa kuphela ngalesosikhathi, waqalisa ukwamukela izambulo ezivela eNkosini.
GSAM 202.1Njengoba ngaba lethuba lokuxoxa lalabo ababehlala ePortland ngesikhathi sombono wokuqala, njalo ngimazi loNkosikazi Haines, owamukela uNkosazana Harmon endlini yakhe lapho aba lombono wakhe wokuqala, ngizalandisa izehlakalo njengalokhu ngazitshelwa yilabobantu.
GSAM 202.2UNkosazana Harmon wayegula kakhulu ngalesosikhathi. Okwamaviki athile wayesenelisa ukukhuluma ngokunyenyeza kuphela. Omunye udokotela wayethe isifo sakhe yisifo sofuba esilokuvuvuka komzimba ngenxa yamanzi. Wathi iphaphu lakhe elokunene laselebolile, lelokhohlo ligula kakhulu, lenhliziyo yakhe isiguli. Wathi wayengacabangi ukuthi wayengaphila isikhathi esedlula esifitshane kakhulu, njalo wayengafa loba nini. Wayephefumula nzima kakhulu nxa elele phansi. Ebusuku wayephumula kuphela nxa esekelwe embhedeni, acine esecishe ehlala. Ukukhwehlela kanengi lokopha emaphaphwini kwasekunciphise kakhulu amandla omzimba wakhe.
GSAM 202Umbono Wokuqala KaNkosazana Harmon
GSAM 202.3Ngesikhathi eba lombono wakhe wokuqala wayehlala endlini kaNkosikazi Haines. Kwakusekuseni, bekhuleka njengemuli. Kwakulabantu abahlanu, bonke bengodadewethu ekholweni. Abanye basebekhulekile, njalo uNkosazana Harmon wayekhuleka ngokunyenyeza, lapho amandla kaNkulunkulu esehla ngendlela emangalisa kakhulu, ebathinta ngokusobala bonke ababekhona; njalo ngomzuzwana wayengasakwazi konke okwenzakala emaceleni akhe—wayesembonweni.
GSAM 202.4Emhlanganweni olandelayo walandisa abakholwayo ePortland lokho ayekubonisiwe. Babeqiniseka ngokupheleleyo ukuthi kwakuvela eNkosini. Kwakulabangaba ngamatshumi ayisithupha ngalesosikhathi ePortland abakuvumayo njengomsebenzi weNkosi. Kwakulamandla ayehamba lombono, kanye lokulandiswa kwawo, ayengavela kuNkulunkulu kuphela. Ukuqaphela ngokujulileyo izinto eziphathelene lokuphila okulaphakade kwakuhlala kuphezu kwakhe, njalo wayebonakala egcwele ukumangala lokwesaba okungelakulandiswa, ngokuthi omncane lobuthakathaka njengaye wayekhethiwe ukuba yisitsha iNkosi ezadlulisela ngaso ukukhanya ebantwini bayo. Wathi ngesikhathi esembonweni kwakungathi uzungezwe zingilosi ezikhazimulayo emagumeni alenkazimulo asezulwini, lapho okugcwele khona intokozo lokuthula; njalo kwakulusizi ukuvuka abuyele ezintweni ezingasuthisiyo zalimpilo efayo.
GSAM 203Okufinqiweyo Ngombono Wokuqala
GSAM 203.1Lokhu okufinqiweyo okulandelayo ngombono wakhe wokuqala, njengalokhu awulandisa abakholwayo ePortland, kuzasiza ukuqonda ukuthi imibono yakhe yonke yayinjani:—
GSAM 203.2“Ngisakhuleka, amandla kaNkulunkulu ehlela phezu kwami ngendlela engangingakaze ngiyizwe ngaphambili. Ngasengizungezwe yikukhanya, ngisenyuka ngisuka emhlabeni ngisiya phezulu kakhulu. Ngaphenduka ngadinga abantu bomnyakazo wokuza emhlabeni, kodwa angibatholanga, ilizwi laselisithi kimi: ‘Phinda ukhangele, ukhangele phezulu kancane.’ Khonapho ngaphakamisa amehlo ami, ngabona indlela eqondileyo lencinyane, eyayiphakanyiswe phezulu komhlaba. Kulindlela abantu bomnyakazo wokuza babehamba besiya emzini owawusekucineni kwendlela. Ngemuva kwabo, ekuqaleni kwendlela, kwakubekwe ukukhanya okukhulu; ingilosi yangitshela ukuthi lokho kukhanya ‘kwakuyisikhalo saphakathi kobusuku.’ Lokhu kwakhanyisa kuyo yonke indlela, kwabakhanyisela ezinyaweni zabo, ukuze bangakhubeki. Njalo nxa bebeka amehlo abo kuJesu, owayehamba phambi kwabo ebakhokhela besiya emzini, babevikelekile. Kodwa masinyane abanye badinwa; bathi umuzi wawukhatshana kakhulu, njalo babekhangelele ukuthi ngabe sebengenile kuwo. UJesu abesebakhuthaza ngokuphakamisa ingalo yakhe yokunene elenkazimulo, engalweni yakhe kuphume ukukhanya okukhulu, okwakudlula phezu kwabantu bomnyakazo wokuza njengamagagasi, bona bamemeze bathi: Haleluya! Abanye ngokungananzeleli baphika ukukhanya okwakungemuva kwabo, bathi kwakungasuNkulunkulu owayebakhokhele bafika lapho. Ukukhanya okwakungemuva kwalaba kwacima, kwatshiya izinyawo zabo emnyameni omkhulu; basebekhubeka, basusa amehlo abo kulokho ababekhangele kukho, kababe besambona uJesu, bawa endleleni bawela emhlabeni omnyama lomubi owawungaphansi. Masinyane sezwa ilizwi likaNkulunkulu elalinjengamanzi amanengi, elasazisa usuku lehola lokuza kukaJesu. Abangcwele abaphilayo balazi njalo baliqonda ilizwi, kanti ababi bacabanga ukuthi kwakungumdumo lokuzamazama komhlaba. Lapho uNkulunkulu ekhuluma isikhathi, wathululela phezu kwethu uMoya oNgcwele, lobuso bethu baqalisa ukukhanya lokukhazimula ngenkazimulo kaNkulunkulu, njengobukaMosi lapho esehla eNtabeni iSinayi.”11
GSAM 204Ukuchazwa Kwesimo SikaNkosikazi White Ngesikhathi Esembonweni
GSAM 204.1Singakaqhubekeli phambili kulindaba ethinta inhliziyo yalokhu kubonakaliswa okumangalisayo kukaMoya kaNkulunkulu, ngizalandisa ezinye izehlakalo eziphathelene lemibono. Ngaqala ukubona uNkosikazi E. G. White, owayenguNkosazana Harmon kuqala, ngoMfumfu, 1852. Ngalolosuku ngambona esembonweni owathatha isikhathi esedlula ihola elilodwa. Kusukela ngalesosikhathi ngibe lesibusiso sokumbona esembonweni izikhathi ezingaba ngamatshumi amahlanu. Bengikhona lapho odokotela bemhlola ekulesisimo, njalo ngikubona kuyintokozo ukunika ubufakazi balokho engikubonileyo lengikwaziyo. Ngiyethemba ukuthi ukulandiswa kwezehlakalo zalindaba kakuyikulahlwa ngokunganaki, kukhethwe imicabango engelasisekelo yalabo abangakaze bambone ekulesisimo.
GSAM 204.2Lapho engena embonweni umemeza kathathu ngentokozo enkulu esithi: ‘Inkazimulo!’ Ilizwi liyananela liphinde linanele; ukumemeza kwesibili, ikakhulu okwesithathu, kuba buthakathaka, kodwa kuthinte inhliziyo kakhulu kulokokuqala, ilizwi lifanane lelomuntu okhatshana lawe, oseseduze lokuthi ungabe usamuzwa. Okwemizuzwana engaba mine kumbe emihlanu ubonakala esiwa njengomuntu oqulekayo, kumbe ophelelwe ngamandla; abesesithi masinyane abonakale egcwele amandla adlula awomuntu, kwesinye isikhathi ahle asukume ame ngenyawo zakhe ahambahambe endlini. Izandla lezingalo kuhlala kunyikinyeka, ekhomba kwesokunene kumbe kwesokhohlo lapho ikhanda lakhe liphenduka. Konke lokhu kunyikinyeka kwenziwa ngendlela enhle kakhulu. Kungelani lokuthi isandla kumbe ingalo kubekwe njani, kakulamuntu ongenelisa ukukunyikinya. Amehlo akhe ahlala evulekile, kodwa kacwayizi; ikhanda lakhe liphakanyisiwe, ekhangele phezulu, engajolozelanga nje engaboni lutho, kodwa ekhangeleka ethokozile, okwehlukileyo kokujayelekileyo yikuthi ubonakala ekhangele kakhulu ulutho olukhatshana. Kaphefumuli, kodwa inhliziyo yakhe itshaya ngokujayelekileyo. Ubuso bakhe bubonakala buthokozile, njalo umbala wobuso bakhe ubomvana njengalapho esesimweni sakhe esijayelekileyo.
GSAM 205Kuqathaniswa LokukaDaniyeli
GSAM 205.1Isimo sakhe ngokuphathelene lokuphefumula, ukulahlekelwa ngamandla, lokuqiniswa lapho ingilosi kaNkulunkulu imthinta, kuvumelana ngokupheleleyo lencazelo eyanikwa ngumprofethi uDaniyeli ngokuhlangenwe lakho embonweni lapho esithi: Ngakho ngasala ngedwa, ngabona lombono omkhulu, kwasala amandla engekho kimi; ngoba ubuhle bami baphenduka ukubola phakathi kwami, angasala lamandla. Ngoba inceku yalinkosi yami ingakhuluma njani lalinkosi yami? Mina, masinyane kwasala amandla engekho kimi, lokuphefumula kwasala kungasekho kimi. Kwabuya kwafika okunjengokubonakala komuntu, kwangithinta, kwangiqinisa, kwathi: O muntu othandekayo kakhulu, ungesabi; ukuthula kakube kuwe; qina, yebo, qina. Kwathi esekhulumile kimi, ngaqiniswa, ngathi: Inkosi yami kayikhulume; ngoba ungiqinisile.12
GSAM 205UBUFAKAZI BOFAKAZI ABABONA NGAMEHLO
GSAM 205M. G. Kellogg, M.D
GSAM 205.2Mayelana lesimo sikaNkosikazi White ngesikhathi esembonweni, kungafaneleka ukuletha amazwi ambalwa avela kofakazi ababona ngamehlo. Owokuqala uvela kuM. G. Kellogg, M.D., okhuluma ngombono wokuqala owanikwa eMichigan, ngoNkwenkwezi 29, 1853, emhlanganweni owawuseTyrone, esifundeni saseLivingston. Uthi:
GSAM 206.1“UDadewethu White wayesembonweni okwemizuzu engamatshumi amabili kumbe ingxenye yehora. Lapho engena embonweni, wonke umuntu owayekhona kwakukhanya sengathi wezwa amandla lobukhona bukaNkulunkulu, njalo abanye bethu sathola sibili uMoya kaNkulunkulu uhlezi phezu kwethu ngamandla. Sasikhonza emthandazweni lasemhlanganweni wobudlelwano ngeSabatha ekuseni cishe ngehora lesificamunwemunye. UMfowethu White, ubaba wami, loDadewethu White babethandazile, lami ngangithandaza ngalesosikhathi. Kwakungelantokozo engajwayelekanga, kungelatibonakaliso. Kodwa sancenga uNkulunkulu ngokuzimisela ukuthi abusise umhlangano ngobukhona bakhe, njalo abusise umsebenzi eMichigan. Lapho uDadewethu White ekhipha isikhalo sokunqoba esithi, ‘Udumo! u-d-u-m-o! u-d-u-m-o!’ oselake lamuzwa esikhupha kanengi lapho engena embonweni, uMfowethu White wasukuma wazisa ababekhona ukuthi umkakhe wayesembonweni. Esechazile indlela yemibono yakhe lokuthi wayengaphefumuli embonweni, wamema loba ngubani owayefisa ukuba eze azomhlole. UDkt. Drummond, udokotela futhi engumshumayeli we-Adventist wosuku lokuqala, owayethe (engakamboni embonweni) imibono yakhe yayivela ekuthonyweni kwengqondo yakhe yingqondo yomunye umuntu (mesmerism), lokuthi wayengamnika umbono, wasondela; kwathi ngemva kokumhlola ngokupheleleyo waphaphatheka kakhulu wathi, ‘Kaphefumuli!’
GSAM 206.2“Ngileqiniso elipheleleyo ukuthi ngalesosikhathi wayengaphefumuli esembonweni, njalo lakweminye imibono eminengi ayaba layo ngikhona. Ukuphuma embonweni kwakucace njengokungena kuwo. Uphawu lokuqala esalubona ukuthi umbono usuphelile kwaba yikuqala kwakhe ukuphefumula futhi. Wadonsa umoya wokuqala ujulile, mude, ugcwele, ngendlela eyayitshengisa ukuthi amaphaphu akhe ayengelamoya ngokupheleleyo. Ngemva komoya wokuqala kwadlula imizuzu eminengi engakadonsi owesibili, owagcwalisa amaphaphu ngendlela efana lowokuqala; kwasekuba sekhefu lemizuzu emibili, wadonsa okwesithathu, emva kwalokho ukuphefumula kwaba ngokwemvelo.” Kusayiniwe, “M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., ngoMpalakazi 28, 1890.”
GSAM 207F. C. Castle
GSAM 207.1Sinika amazwi alandelayo avela kumuntu owabona ukuhlolwa kwezempilo kukaNkosikazi White esembonweni eStowe, eVermont, ehlobo lika1853. Uthi:
GSAM 207.2“Kwakulodokotela owayekhona, wenza ukuhlolwa kwakhe njengokwakuboniswa yingqondo lokufunda kwakhe, efuna imbangela yalokhu okwenzakalayo. Ikhandlela elikhanyisiweyo labanjwa eduze kwamehlo akhe, ayewavule kakhulu; akuzange kunyakaze umsipha wamehlo. Wamhlola njalo ngokuphathelene lokutshaya kwenhliziyo langokuphefumula, kodwa kwakungekho ukuphefumula. Umphumela waba yikuthi waqiniseka ukuthi lokhu kwakungeke kuchazwe ngemithetho yemvelo kumbe yesayensi.” Kusayiniwe, “F. C. Castle.”
GSAM 207D. H. Lamson
GSAM 207.3Ubufakazi obulandelayo buphathelene lokuhlolwa okwenziwa uNkosikazi White esembonweni, emhlanganweni owawusekhaya likaMdala James White, kuMonroe Street, Rochester, N.Y., ngoNhlangula 26, 1854:
GSAM 207.4“Ngalesosikhathi ngangileminyaka elitshumi lesikhombisa. Kukhanya kimi sengathi ngingezwa lamuhla lezozikhalo ezivusa amadlingozi ezithi, ‘U-d-u-m-o!’ ayezikhupha. Wasehlehla phansi, engawi, kodwa ehla ngobumnene, wabanjwa ezingalweni zomuntu owayemsiza. Kwafika odokotela ababili, indoda endala lensizwa. UMfowethu White wayefisa kakhulu ukuthi bamhlolisise uDadewethu White, njalo benza njalo. Kwalethwa isibuko, omunye wasibamba phezu komlomo wakhe esakhuluma; kodwa masinyane bayekela bathi, ‘Kaphefumuli.’ Basebehlola kakhulu izinhlangothi zakhe esakhuluma, befuna ubufakazi bokuphefumula okunzulu, kodwa kabatholanga lutho. Lapho beqeda leyingxenye yokuhlolwa, wasukuma wema ngezinyawo, esembonweni, ephakamise iBhayibhili phezulu, eguqula kusukela endimeni eyodwa isiya kwenye, ecaphuna ngokunembile, lanxa amehlo ayebheke phezulu ekhatshana lencwadi.
GSAM 208.1“Waboniswa izinhlupho eziyisikhombisa zokucina. Wasebona ukunqoba kwabangcwele, njalo izikhalo zakhe zokunqoba ngathi ngisazizwa lalamuhla. Ngiyazifakazela ngokukhululeka lezizinto.” Kusayiniwe, “Mdala D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., ngoNhlolanja 8, 1893.”
GSAM 208UNkosikazi Drusilla Lamson
GSAM 208.2Obunye ubufakazi obuphathelene lalokho kuhlolwa kwezempilo bunikwa nguNkosikazi Drusilla Lamson, umfelokazi womzala kaMdala Lamson, futhi engumphathi wesibhedlela saseClifton Springs, N.Y. Ekhuluma ngomhlangano kaNhlangula 26, 1854, uthi:
GSAM 208.3“Ngiyawukhumbula umhlangano lapho kwenziwa khona ukuhlolwa, okwakungukuzama lokho uMfowethu White ayesekutsho kanengi, ukuthi uDadewethu White wayengaphefumuli esembonweni; kodwa angisalikhumbuli ibizo likadokotela owayekhona.... Kumele ukuthi kwakunguDokotela Fleming, ngoba wayengudokotela ababembiza ngezinye izikhathi ukuze acebise. Kodwa khathesi usefile. Ngingatsho lokhu kuphela, ukuthi ukuhlolwa kwenziwa, njalo kwakungekho ngitsho uphawu lokuphefumula olubonakala esibukweni.” Kusayiniwe, “Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., ngoMbimbitho 9, 1893.”
GSAM 208.4Obunye futhi ubufakazi obuvela komunye owayekhona kulowomcimbi okukhulunywe ngawo ngenhla:
GSAM 208David Seeley
GSAM 208.5“Lokhu kufakazela ukuthi sengiwufundile ubufakazi obungenhla bukaDavid Lamson loNkosikazi Drusilla Lamson, mayelana lamazwi kadokotela ngesikhathi ehlola uNkosikazi E. G. White esembonweni, ngoNhlangula 26, 1854. Ngangikhona kulowomhlangano, ngabona ukuhlolwa. Ngiyavumelana lalokho okwatshiwo nguMfowethu loDadewethu Lamson, njalo ngengeze ngithi kwakunguDokotela Fleming lomunye udokotela omutsha abenza ukuhlolwa. Ngemva kokuba uNkosikazi White esukume wema ngezinyawo, njengoba betshilo, ecaphuna imibhalo yeMibhalo eNgcwele, uDokotela Fleming wacela ikhandlela elikhanyisiweyo. Walibamba eduze kakhulu lezindebe zakhe engamtshisi, lilayini oqondileyo wokuphefumula kwakhe nxa wayengaphefumula. Ilangabi alizange linyikinyeke lakancane. Udokotela wasesithi ngokugcizelela, ‘Lokho sekukulungisile phakade, akulamphefumulo emzimbeni wakhe.’” Kusayiniwe, “David Seeley, Fayette, Iowa, ngoNcwabakazi 20, 1897.”
GSAM 209UMnu loNkosikazi A. F. Fowler
GSAM 209.1Amazwi alandelayo aphathelene lokuhlolwa okwenziwa uNkosikazi White esembonweni eWaldron’s Hall, Hillsdale, Mich., ngenyanga kaNhlolanja, 1857. UDokotela Lord, udokotela waseHillsdale owayeselesikhathi seminyaka engamatshumi amahlanu esebenza, wenza ukuhlolwa ngokucophelela okukhulu; ngakho ngiletha lobufakazi obulandelayo:
GSAM 209.2“Sasikhona lapho (ngoNhlolanja, 1857) uDadewethu E. G. White ethola umbono eWaldron’s Hall, Hillsdale. UDkt. Lord wenza ukuhlolwa wathi, ‘Inhliziyo yakhe iyatshaya, kodwa kakukho ukuphefumula. Kukhona ukuphila, kodwa amaphaphu awasebenzi; angisichazisisi lesisimo.’” Kusayiniwe, “A. F. Fowler, uNkosikazi A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., ngoZibandlela 1, 1891.”
GSAM 209C. S. Glover
GSAM 209.3Nanku omunye umbiko mayelana lalowo mbono:
GSAM 209.4“Ngangikhona lapho uDadewethu White ethola lowombono okukhulunywe ngawo ngenhla eWaldron’s Hall, Hillsdale. Phezu kwalombiko ongenhla, ngezwa udokotela esithi isimo sikaDadewethu White embonweni ‘sasingaphezu kolwazi lwakhe.’ Waphinda wathi, ‘Kukhona okungaphezu kwemvelo kulokho.’” Kusayiniwe, “C. S. Glover, Battle Creek, Mich., ngoZibandlela 19, 1891.”
GSAM 209UMnu loNkosikazi Carpenter
GSAM 209.5Nanku umbiko wesithathu ngalelicala:
GSAM 209.6“Lokhu kufakazela ukuthi sasikhona eWaldron’s Hall, Hillsdale, Mich., ngoNhlolanja, 1857, lapho uNkosikazi E. G. White ethola umbono, njalo esekulesosimo wahlolwa nguDkt. Lord; sezwa umbiko wakhe awunikeza umphakathi ngalicala, njengoba kwanikelwa ngenhla nguMfowethu loDadewethu Fowler.” Kusayiniwe, “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., ngoNcwabakazi 30, 1891.”
GSAM 210D. T. Bourdeau
GSAM 210.1Okulandelayo kumele ubeke ingqondo yakho ekuhlolweni okwenziwa uNkosikazi White esembonweni eBuck’s Bridge, esifundeni saseSt. Lawrence, N.Y.:
GSAM 210.2“NgoNhlangula 28, 1857, ngabona uDadewethu Ellen G. White embonweni okokuqala. Ngangingenkholwa imibono; kodwa okunye phakathi kwezinye izimo engingazibalula kwangikholisa ukuthi imibono yakhe yayivela kuNkulunkulu. Ukuze nganelise ingqondo yami ukuthi wayephefumula kumbe hatshi, ngaqala ngabeka isandla sami esifubeni sakhe isikhathi esanele ukuze ngazi ukuthi amaphaphu ayengaphakami ngaphezu kwalokho ayengaphakama ngakho umuntu ofileyo. Ngasengisusa isandla sami ngasibeka phezu komlomo wakhe, ngacindezela izimbobo zekhala lakhe phakathi kwesithupha lomunwe wokukhomba, kwaze kwaba yikuthi kwakungenzeki ukuthi akhiphe kumbe adonse umoya, lanxa wayefisa ukwenza njalo. Ngambamba kanjalo ngesandla sami okwemizuzu engaba litshumi, isikhathi esanele sokuthi ancisheke ngaphansi kwezimo ezejwayelekileyo; kodwa akazange athinteke lakancane ngalokhu kuhlolwa. Kusukela ngabona lesisenzakalo esimangalisayo, angikaze ngithambekele lokuthandabuza umsuka wobunkulunkulu wemibono yakhe.” Kusayiniwe, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., ngoNhlolanja 4, 1891.”
GSAM 210UDokotela Ongumlamuleli Wemimoya Uhlola Umbono
GSAM 210.3Ngizakhuluma ngokunye ukuhlolwa kwezempilo engakubona eParkville, esifundeni saseSt. Joseph, Mich., ngoZibandlela 12, 1861.
GSAM 210.4Ekupheleni kwesikhuthazo esanikelwa nguNkosikazi White ebandleni elikhulu elalibuthene endlini yokukhonzela yama-Adventist, isibusiso sikaNkulunkulu sehla phezu kwakhe ngendlela emangalisayo, wathathwa waba embonweni ehlezi esihlalweni sakhe. Kwakulodokotela uBrown, indoda ephilileyo, eqinileyo emzimbeni, eyayingumlamuleli wemimoya. Wayethe imibono yakhe yayifana lokuba ngumlamuleli wemimoya, lokuthi nxa angaba lombono lapho ayekhona, wayengamkhipha kuwo ngomzuzu owodwa. Kwanikwa isimemo sokuthi loba ngubani owayefisa ukuza azihlolele isimo sakhe embonweni eze ngaphambili. Udokotela weza, kodwa engakaqedi ngitsho ingxenye yokuhlolwa waphaphatheka njengofileyo, waqhaqhazela njengeqabunga lomuthi. UMdala White wathi, “Udokotela uzasibikela yini ngesimo sakhe?” Waphendula wathi, “Kaphefumuli,” wahamba masinyane waya emnyango. Ababesemnyango ababekwazi ukuzincoma kwakhe bathi, “Buyela, wenze lokho owathi uzakwenza; mkhiphe lowomfazi embonweni.” Ekukhathazekeni okukhulu wabamba isibambo somnyango, kodwa kavunyelwanga ukuwuvula kwaze kwabuzwa ngababeseduze komnyango, “Dokotela, kuyini?” Waphendula wathi, “UNkulunkulu kuphela okwaziyo; ngikhupheni kulindlu;” wasephuma.
GSAM 211.1Kwakusobala ukuthi umoya owawumthonya njengomlamuleli wawungaphumuli phambi kwamandla ayelawula uNkosikazi White embonweni, njengalabo ababelamadimoni ngezinsuku zoMsindisi, ababuza bathi, Uze lapha ukuzosihlukumeza kungakafiki isikhathi na?13
GSAM 211.2Kubonakala ukufanana kulesisenzakalo lalokho okulotshiweyo ekuhlangenwe lakho lomprofethi uDaniyeli. Lapho engena embonweni ngoMoya weNkosi, amaKhaledi ayekhona—abangakholwayo ababengawazi lowoMoya—esaba kakhulu, abaleka ukuyacasha.14
GSAM 211UNkosazana Harmon Utshelwa Ukulandisa Imibono Yakhe
GSAM 211.3Cishe ngemva kweviki elilodwa kombono wakhe wokuqala, emhlanganweni owawusekhaya likayise, uNkosazana Harmon waba lomunye umbono lapho atshelwa khona ukuthi azise abanye lokho ayekutshengisiwe. Wayekhathazeke kakhulu engazi ukuthi wayezawenza njani umsebenzi weNkosi. Impilo yakhe yayibuthakathaka kakhulu waze wayezwa ubuhlungu emzimbeni, njalo ngokubukeka kwakungathi wayesele lesikhatshana sokuphila. Wayeleminyaka elitshumi lesikhombisa kuphela, emncinyane futhi ebuthakathaka, engajwayelanga ubudlelwano labantu, futhi ngokwemvelo ethobekile ebalekela abantu kangangokuthi kwakumzwisa ubuhlungu ukuhlangana labantu angabaziyo. Wakhuleka ngokuzimisela okwamalanga amanengi, kwaze kwaba sebusuku, ecela ukuthi lumthwalo ususwe ubekwe komunye umuntu owayelamandla okuwuthwala. Kodwa ukukhanya komsebenzi akuzange kuguquke, lamazwi engilosi ayephindaphinda athi, “Yenza kwaziwe kwabanye lokho engikwambulele khona.”
GSAM 212.1Esesesimweni sokukhathazeka okunjalo, uNkosazana Harmon waya komunye umhlangano owawusekhaya likayise. Kulowomhlangano bonke bahlangana emthandazweni oqotho ngenxa yakhe, waphinda wazinikela eNkosini, wazizwa ezimisele ukusetshenziswa kube ludumo lwayo. Esakhuleka, ubumnyama obunzima obabumgubuzele bahlakazeka; njalo, njengokutsho kwakhe emva kwalokho, ukukhanya okukhazimulayo okunjengebhola lomlilo kweza kuye, kwathi lapho kwehlela phezu kwakhe amandla akhe asuswa, wazizwa sengathi uphambi kukaJesu lezingilosi. Kwaphinda kwathiwa, “Yenza kwaziwe kwabanye lokho engikwambulele khona.” Wathi wancenga kakhulu ukuthi nxa kwakumele ahambe ayolandisa lokho iNkosi eyayimtshengise khona, agcinwe ekuziphakamiseni. Ingilosi yasimtshela ukuthi umthandazo wakhe wawuphenduliwe, lokuthi nxa wayengaba sengozini yokuziphakamisa wayezahlaselwa yikugula. Ingilosi yathi kuye, “Nxa lingawudlulisela ngokuthembeka umlayezo, libekezelele kuze kube sekupheleni, lizakudla izithelo zesihlahla sokuphila, linathe emfuleni wamanzi okuphila.”
GSAM 212Ukuvakatshela kukaNkosazana Harmon ePoland, Maine
GSAM 212.2UNkosazana Harmon wayetshengisiwe ukuthi kumele aye ePoland, Maine, ayelandise umbono wakhe. Ngosuku olulandelayo emva kwalombono wesithathu, kungalindelwanga muntu, umkhwenyana kadadewabo wafika emnyango wendlu kayise, waphakamisa ukumthatha aye ePoland. Eseselapho wabamba umhlangano lapho alandisa khona umbono. UHazen Foss,15 esephelelwe lithemba, wayengenakuncengwa ukuba aye emhlanganweni; kodwa ebeke indlebe yakhe eduze komnyango ngaphandle, wezwa elandisa umbono wakhe, wathi, “Umbono awulandise ufana kakhulu lalokho engakutshengiswayo, njengokuthi abantu ababili bangachaza into efanayo.” Ngakusasa wahlangana loNkosazana Harmon kungalindelwanga, wamtshela ukuthi abe “ngothembekileyo ekuthwaleni umthwalo, lokulandiseni ubufakazi iNkosi ezamnika bona, njalo kasoze atshiywe nguNkulunkulu.” Kwabanye wathi, “Lowo ngumthunywa uNkulunkulu abeke phezu kwakhe lumthwalo.” Wayefanele ukwazi lokho, ngoba wayembonile umuntu embonweni lapho atshelwa khona ukuthi umthwalo “wasuswa” kuye.
GSAM 213.1Kusukela ngalesosikhathi umsebenzi kaNkosazana Harmon wawukuhamba indawo ngendawo emazweni aseNew England, elandisa lokho ayetshengisiwe khona. Kwezinye izikhathi wayetshelwa embonweni ukuthi aye ngaphi, njalo atshelwe ngobunzima ayezakuhlangana labo. Imilayezo yakhe yayiyikukhuza ikakhulu labo ababephambukela emfundisweni yokuza kukaKristu ngokomoya, lokukhuthaza bonke ukuba babambelele ekuhlangenwe lakho kwangaphambili.
GSAM 213.2Uthi ngokuhlangenwe lakho: “Abanye bazigodla ngokupheleleyo emsebenzini, baxotsha bonke ababengafuni ukwamukela imibono yabo ngalindaba.... UNkulunkulu wangivezela lamaphutha embonweni, wangithuma ebantwaneni bakhe abaphambukayo ukuba ngiwaveze; kodwa abanengi babo bawala ngokupheleleyo umlayezo, bangimangalela ngokuvumelana lomhlaba. Ngakolunye uhlangothi, ama-Adventist abizwa ngegama kuphela angimangalela ngokukhuthala okwedlulele, njalo ngamanga, abanye ngobubi, bangenza ngabukeka njengomkhokheli walokho kukhuthala engangisebenza khona sibili ukukuqeda.”16 Ngalokhu sizafunda ngokugcweleyo esahlukweni esilandelayo.
Notes
- UDutheronomi 4:34, 35. ↩
- AmaHubo 106:21, 22, ↩
- Kwabase-Efesu 4:8-15, ↩
- UMakho 16:17, 18. ↩
- 1 KwabaseKhorinte 1:4-8. ↩
- ISambulo 12:17. ↩
- ISambulo 19:10. ↩
- 1 KwabaseThesalonika 5:5, 19-21. ↩
- Ukuze uthole ukuhlolisiswa okupheleleyo kobufakazi beBhayibhili ngokuqhubeka kwezipho zikaMoya, khangela incwajana ethi Isipho Sesiprofetho Ebandleni Levangeli, elamakhasi angu-120, etholakala loba kuyiphi indlu yethu yokushicilela. ↩
- Njengalokhu kwaboniswa uHazen Foss. Khangela Isahluko 11. ↩
- Imibhalo Yokuqala, amakhasi 14, 15. ↩
- Daniyeli 10:8, 17-19. ↩
- Mathewu 8:29. ↩
- Daniyeli 10:7. ↩
- Bona Isahluko 11. ↩
- Imibhalo Yokuqala, k. 22. ↩