Kabanata 9 — Ing Panahon ning Pamanantabe
GSAM 148.1“KANITA ing kayarian ning banua ikumpara ya karing apulung birhen, a kinuang sulu da, at linual la para salubungan ing nobyu. At lima karela matalino la, at lima naman bobo. Deng bobo, kinua do reng karelang sulu, dapot ala lang langis a dela; dapot deng matalino, kinua lang langis karing karelang sisidlan kayabe da reng karelang sulu. Kabang mag-anté ya ing nobyu, mengantud la ngan at mekatudtud la.”1
GSAM 148.2I Cristo ya ing nobyu ning parabula.2 Ing pamaglual para salubungan ing nobyu dapat neng ilarawan ing kimut da ring tau ning Guinu para salubungan i Cristo king kayang pamagbalik, uling ing paksa ning diskursu king Mateo adwang pulu't apat at adwang pulu't lima ya ing pamagbalik ning Guinu. Ing amanu ning Guinu ya ing sulu.3 Ding eganaganang birhen kinwa ra la ding karelang sulu. Ing kamangmangan ning metung a dake da reng birhen atyu king pamangua da mu king teorya ning katutuan, a alang masidhing pamitalaga king Guinu a makapagpalago karing biyaya ning Espiritu king pusu ning maniwala. Ing obrang ini makalarawan ya king parabula bilang “langis karing karelang sisidlan.” Ing pamanantala ning nobyu dapat yang maglarawan king metung a kabiguan para karetang lulwal a manenayang akit de ing karelang Guinu.
GSAM 148Ing Panahun nung Kapilan ya Mágamit ing Párabula
GSAM 148.3Ing salitang “kanita,” nung nu ya megumpisa ing parabula, magbibye yang pahiwatig tungkul king panaun ning kayang pamangamit. Kasunod ya iting malapit king mebanggit king minunang kabanata, aliwa kaybat ning kadwang pamagbalik ning Guinu, nune kaybat nang mipasiag ing parabula ning igos, a magbalita king ing pamagbalik nang Cristo “malapit ne,” at miras ne ing henerasyun a e lumabas anggang e ya mismung lunto i Cristo karing ulap ning banua. Makatugun ya naman king panaun nung kapilan ding aliwang alipan a magdalang mensahe sasabian da king karelang pusu, “Mabagal ya datang ing Guinu ku;” at magumpisa lang mamalu kareng kapwa dang alipan, at mangan at minum kayabe da ring lasing.
GSAM 149Pamanampal kareng kapara dang alipan
GSAM 149.1Deni dati lang “kapanalben,” a misasabing masalese king metung a mensahe; dapot ngeni, ing mapilan karela lilihis la king tinuru da, at “papaluan” da la reng kapanalben dang magbibieng “kakanan king ustung panaun”—a magpahayag king kailangan a pamagsadya para salubungan ing malapit nang datang a Guinu. “Papaluan” da la king pareung paralan a binalak dang gawan kang Jeremias. Sinabi da ring tau, “Tara, at paluan ta ya king dila, at e ta pansinan ing sanuman karing amanu na.”4 Kanya, ding talasuyung areni megumpisa lang mangaral king paralan a makasagabal king obra da ring “matapat” a talasuyu. Ing pareung klasing areni ya ing kausapan, “Tandanan mu nung makananu kang mekatanggap at mekaramdam, at talan mu, at sumisi ka. Nung e ka magbanté, datang ku keka anti mong metung a mapanako, at e mu abalu nung sanung oras ku datang keka.”5
GSAM 149.2Ing parabula da reng birhen makaugne ya king panaun nung kapilan ding “kapanalubangan” liliwas la king mensahe ning malapit a pamagbalik ning Guinu, at “magumpisa lang mamukpuk.” Magsimula la naman gawang aliwa—ing “pamangan at pamaninum kayabe da reng lasing.” Makyabe la king piging kayabe da reng magnasang pasayan ing karelang gana. Ngana nang Solomon tungkul kareng anti kaniti, “E ka maging kayabe da reng lasenggeru; kayabe da reng magulung mamangan karne; uling ing lasenggeru at ing matakaw datang la king kakaluluan.”6
GSAM 149Ing Mumunang Kabiguan
GSAM 149.3Lunto ngeni ing kutang, “Nanu ing atyu king karanasan ning pamagparating a makatugun kareting sinabi?” Atin lang kilusang lubus a makatugma king propesiya. Deng magdalang mensahe angga Abril, 1844, megobra la kareng pisamban, at ding ministru da reng miyayaliwang pisamban mekiabe la kareng karelang pamagsikap. Kanian, ila ding “kapi-obra.”
GSAM 150.1Deng magdalang mensahe tinuru la a ing adwang libu at atlung dalan a aldo ning Daniel 8:14 mayari ya king banuang Hudyong 1843, a maging king banua tamung 1844. Pepasiag da ing oras ning pamangusga ning Dios datang ya king kawakasan na ning panaun a ita. Balang denominasyun king bansa kanitang panaun a ita paninindigan na a ing aldo ning pamangusga ipakilala ne ning kadwang pamagbalik ning Guinu tamu. Kanya, malinaw a akit a isipan da ring Adbentista a datang ya ing Guinu king kawakasan na ning mesabing panaun a propetiku. Ngana da, “Ing panaun a ini malyaring mayari king bulan ning Marsu 21, 1844, ing tauli na ning natural a banuang Hudyo 1843.” Kanya, panayan da ing tauli na ning Marsu o ing umpisa na ning Abril, 1844, bilang panaun nung kapilan malyaring datang ing Tagapagligtas.
GSAM 150Ing Pamanyulung da ring Marok a Alipan
GSAM 150.2Anyang miras at linabas ing katapusan ning Marsu, at e ya dinatang ing Guinu, detang sadya rang megobra kayabe da ring sugu ning Guinu, dapot e ra lubus ibinye ing karelang bie king mensahi ibat king pusu, tinutul la, megumpisa lang lumaban king obra, at gawan ing sablang agyu da para sagkalan ing dalan da retang patuluy a mangaral king doktrina ning malapit a pamagdatang ning Guinu at king mensahi ning oras ning pamangusga. “King pusu da,” sinabi da, “Mabagal ya datang ing Guinu ku.” King labi da, ituru da ngeni a ing mabilug a yatu kailangan yang mibalik-lo bayu ya datang ing Guinu; a ding Hudyos kailangan lang mibalik ngan king Palestina, at itatag ing karelang serbisyu king templu king Jerusalem, bayu ya datang ing Mesias. Atin pa pin a menuru a ing pamagdatang nang Cristo metung yang “espiritwal a pamagdatang,” a malilyari iti king pamagbalik-lo, at makanian mu naman king kamatayan da ring kayang tau.
GSAM 151Pamamye “Kakanan king Ustung Panaun”
GSAM 151.1Kabang ding areni tinuki la laban karing kapara dang talasuyu, detang matatag pa king casalpantayanan titipunan do ring manalampatu karing bulwagan at karing kakewan, bibye ra karela ing “kakanan king ustung panaun”—papakit da karela a ding tanda ning panaun at ding mekatupad a propesiya sasabian da, anti mu rin bayu ing karelang pangadismaya, a ing pamagbalik nang Cristo “malapit ne, atyu ne king pasbul.”
GSAM 151Pista king Pisamban
GSAM 151.2Kabang gagawan da ini, megumpisa ya ing e pa sadya malilyari kareng Pisamban Protestanti—ing pamagtipun kareng tau king pisamban para king pamagpista at “pamaglibang.” Ding sablang datang, inimbita la para makyabe kareng karelang manyaman a pamangan.
GSAM 151.3Ing mumunang balita tungkul king makanining bage king America ya pin ing king bulan ning Mayu, 1844, kaybat mismu ning kabiguan. Anti kaniti ing milyari: Kabang i William Miller, king metung a bulwagan king Rochester, N.Y., magturu ya at magpayu kareng pilang dalan a Adbentista, sasabian na karela, “Atyu tamu king panaun ning pamanenaya ning Mateo adwang pulu't lima; panatilyan ye ing kekayung casalpantayanan; malapit na tamung mas dakal pa ing aintindyan tungkul kanini,” migtalaga la king silung ning metung kareng pekamaragul a pisamban king Rochester, metung a “pista.” Misanmetung la ding keraklan a tau, pareung miembru ning pisamban at ding e maniwala, at kabang ing pamuntuk ning metung a teolohikal a kolehiyu papasaya na la ring mitipun kapamilatan ning pamaglait kang William Miller, pisasali da karela ding talaba, ice-cream, at mayumung pamangan, at para king baynti-singkung sentimu, metung a malating polyeto a inandam na ning lalaking ini. Ing libru mayayaus yang “An Exposé of Millerism.”
GSAM 151.4E pa man mekalipas ing adwang dominggu manibat kanita, ing metung pang denominasyun king pareung siudad migtakda yang “metung a piesta” king metung a pampublikung bulwagan, a maningil bayad a adwang pulu't limang sentimus, at inimbita na la ding sablang bisang datang para maki-kain kareng karelang talaba, ice-cream, keyk, at mayumu. Kanita at karin megumpisa ing makabayung pamag-pista kareng pisamban, a meging “pamitipung makapagtaka,” “supot a maki-premyung e balu,” “pialung a pamangawil premyu,” “pamitipung pamanyuma,” at aliwa pa. Ing aspetung ini ning pamag-pista kareng pisamban meragul ya anggang king puntung ngeni ing metung a makabayung gusali ning pisamban e ya kumpletu nung ala yang kusina, bodega, at kakanan. Ing kabilian a ini ya ing megumpisa king “panaun ning pamanantala,” kalupa ning mebanggit king parabula.
GSAM 152.1Ing mismung i Wm. Miller sinabi na ing tungkul king insidenting milyari king Rochester karing makatuking amanu:
GSAM 152.1“Ing metung karing D.D. king Rochester, i Ginu _____, ning pisamban a _____, sinulat yang polyeto laban king Millerism, inaus na la ring kayang ginu at ginang king bale ning Guinu, migsadya yang maragul a piging a talaba at aliwa pang ‘picnics,’ Kalupa nang Belsasar, mininum yang kape at tsa, mengan yang mamahaling pamangan, at menisali yang ice-cream at mayumung pagkain, at ing kayang polyeto laban king kadwang pamagbalik ning kaluguran a Tagapagligtas.
GSAM 152.2“King bengi bayu ku meko, ing metung pa kareng reverendo a ginu mig-picnic ya king metung a public house, o bulwagan, at menisali ya, anti mo ing mebanggit, kareng tiket na, ice-cream, at mayumu. Meyaligaya ku king balitang ding aliwang pisamban da ring miyayaliwang sekta e la mipabor karing makanyan a piging a Babilonianu; at panenayan ku, king kaladua ku, a e la ngan ding pisamban a sektaryan a deni mayakit a ‘mangan at minum kayabe da ring lasing’ potang datang ya i Cristo. Mámulala ku nung bakit e da akakit ding reverendung ginu ing karelang sarili king salamin ning Salita ning Dios; at irerekomenda ku karela ing basan de ing Lucas 14:12-14; Mateo 24:48-51; Lucas 13:25-28; 2 Pedro 2:13; Judas 10-21. Siguradung atyu tamu king panaun ning kawakasan.”
GSAM 152.3Nung i Pastor Miller mekapaglawe ya king nung nanu ing delanan da reng pisamban manibat kanita, kareng karelang piging para king pamaglikum donasyun, a maki “keyk a huhulaan nung nu ya ing singsing, pamitipung pamanyuma a makabayad apulung sentimus, pamagpakit kareng asnu, pamitipung makapagtaka, banal a loterya,” at aliwa pang pialung a suerti, at aliwa pa, siguradung mengilabut ya king banal a pamangilabut.
GSAM 152Ing Panahon ning Pamanantabe
GSAM 152.4Deng Adbentista mekatagmu lang konsolasyun king katutuan a makasulat king Biblia a nung kapilan mipasiag ya ing malapit a pamagdatang ning Guinu, makaugne kaniti ing metung a “panaun ning pamag-antabe.” Ini ikit da king amanu ning kekatamung Tagapagligtas king Mateo 25:5, 6, at king Habakuk 2:1-3.
GSAM 153.1Tungkul naman king karelang panimanman inyang tagsibol ning 1844, kukwanan mi ya ing sinabi king Midnight Cry ning Mayu 9, 1844:—
GSAM 153.2“Uling alampasan ta ne ing puntu ning laltong pangayari da ring panaun a propetiku, atyu tamu king metung a pusisyun a inuna nang ikit ning Dios a pagdatangan da ring keang anak king kawakasan ning bisyun; at para kaniti, minhanda ya kapamilatan ning profeta Habakuk, inyang sinabi na, ‘Talakad ku king kakung bantayan, at itikdo ke ing sarili ku king tore, at manbantay ku ban akit ku nung nanu ing sabian na kaku, at nung nanu ing pakibat ku potang sabian na kung makasala,’ o anti ing makasulat king gilid, ‘makipagtalo.’ ‘At pekibat na ku ning Guinu, at ngana, Isulat me ing bisyun, at gawan meng malino king babo da ring tableta, ban makapamalagwa ya ing mamasa kaniti. Uling ing bisyun para ya pa king takdang panaun, dapot king wakas [da ring panaun ning propesiya] magsalita ya at e maglaram: agyang maglambat ya [lampas king lalto nang katapusan], panayan me; uling siguradung datang ya, [king kasakdalan da ring panaun ning propesiya, a lampas na nung nu] e ya maglambat.’7
GSAM 153.3“Ing pamanyuyung iti para ya king kasalukuyang panaun, malino ya ibat king pamagbanggit nang Pablo kaniti king Hebreo 10:36-39: ‘Sapagkat kailangan yu ing pasensya, ban kaybat yung agawa ing kaburyan ning Dios, tanggapan yu ing pangaku. Uling ditak na mu ing panaun, at ing datang datang ya, at e ya maglambat. Ngeni ing makatwiran mabie ya king kapaniwalan; dapot nung ing ninumang tau umurung ya, ing kaladua ku ala yang akit a kaluguran kea. Dapot e tamu kareng uurung papunta king kapahamakan; nune kareng maniwala para king kaligtasan ning kaladua.’
GSAM 153.4“Panualan mi na atyu kami king panaun a sinabi ning Tagapagligtas, nung kapilan ya maglambat ing nobyu (Mateo 25:5)—a nung nu ya dapat ikumpara ing kayarian ning banua,—nung kapilan ‘ing marok a alipan [uling king kitang-kitang pamagkabigu king panaun] magsabing king pusu na, Mipapabagal ya ing datang ning Guinu ku, at magumpisa yang paluan ding kayang kaparangal a alipan, at mangan at minum kambe da ring makalasing,’ at ing Guinu ‘dumatang ya king aldong e na panenayan.’
GSAM 154.1“Panualan mi na atyu tamu ngeni king panaun a ita a sinabi nang Pedro, nung kapilan ing karelang ‘pamangusga maluat ne a e milalambat, at ing karelang kapahamakan e ya matudtud;’ nung kapilan ila ‘makatagung magdalang makapahamak a heresiya.’8 Deni, nganang Pedro, malyari la, anti mo ing pamikakaroon da reng palsung profeta inyang misulat la ring Kasulatan. Uling anti mo ing sinabi da ring tau ning bale Israel, ‘Mepalawig la ring aldo, at ing balang bisyun e ya matupad,’9 kanita, dapat atin talagang panaun a nung kapilan laltong lalampas ya ing panaun, ba reng mapangutya ning 2 Pedro 3:4 makapangutang, ‘Nukarin ya ing pangaku ning kayang pamagdatang?’ at pasiknangan da ing sarili da a ‘ing sabla manatili la anti mo ing dati manibat pa king umpisa ning pamaglalang.’
GSAM 154.2“Panualan mi a uli na ning makanining pamag-atrasu ning bisyun, sinabi ning apostol Santiago, ‘Maging pasensyosu kayu, uli na niti, kapatad, angga king pamagdatang ning Guinu;’ ‘maging pasensyosu kayu naman; patibayan yu la ding pusu yu: uling malapit ne ing pamagdatang ning Guinu.’ At, ‘Lawen yu, ing Hues makatalakad ya king arapan ning pasbul.’
GSAM 154.3“At paniwalan mi, king pamanenaya king pamaglipas ning panahun a panenayan, a ing kekatamung Tagapagligtas minabilin ya kekatamu, king kapulung-adwang kabanata ning Lucas, ‘Makabalkis la ding kekayung awakan, at ding kekayung sulu makasindi; at maging anti kayung taung manenaya king karelang Guinu, nung kapilan ya mibalik ibat king kasal; ban potang datang ya at kumatuk, agad da yang abuklat para keya.’10 Ing pamanenaya mangabaldugan yang pamaglipas ning panaun, uling anggang e pa miras itang panaun, e pa tamu manenaya. Uli na niti, dinagdag na pa ning Guinu tamu, ‘Mapalad la reng alipan a akit na ning Guinu kabang daratang ya a makibante la.’
GSAM 154.4“Ituluy mi, nung paintulut ning Dios, ing ipasiag, ‘Ola, daratang ne ing Nobyu; lumwal kayu para salubungan ye;’ at, ‘Dinatang ne ing oras ning kayang pamangusga.’ At manalig kami a e kami mabigu king patuluy a masikan a pamanyigaw king yatu at king pisamban, para gisingan la ibat karing karelang kanta ning ‘kapayapan,’ at para makiramdam la karing aluk ning pakalulu ning Dios. Nasa ming ituluy ing pamanenaya at pamagbanté king pamagdatang ning Guinu, king paniwala a malapit na iti.”
GSAM 155Ing Pamagtulid king Karelang Obra
GSAM 155.1Ing masanting a ideya nung makananu reng lalon ding Adbentista ing karelang obra bayu ing Marsu 21, 1844, at kaybat mismu na ning petsang ita, akwa kapamilatan na ning pamamasa king makatuking sipi, a meyakua ibat king metung a artikulu lalam na ning pamagat a, “Pamagtulid,” king Advent Herald na ning Nobiembri 13, 1844, a linimbag da ri J. V. Himes, S. Bliss, at A. Hale:—
GSAM 155.2“E kami migmadali king pamangapit karing sarili ming opinyon. Manwala kami a kami matapat at sinserung manintun king katutuan. Tinupad kami king utus ning kekaming Tagapagligtas a siyasatan la ding Kasulatan. E kami sinandal king sarili ming kabiasnan; nune menakit kami king Dios para king gabay at direksyon, at sinikap ming ialay ing sarili mi king keang altar, a manalig a iya ing magturo king ustung dalan para karing kekaming takbang. Sinuri mi la ngan ding argumentung inarap laban kekami a maki sinserung pamagnasang abalu ing katutuan at makaiwas king kamalian; dapot kailangan ming aminin a ding miyayaliwa at miyayaliwang itsurang posisyon da ring kekaming kalaban ila pa ing lalo meng patibayan karing kekaming pananaw. Ikit mi a king ustu man o mali kami, e la malyaring maging ustu ding kalaban mi; at ala lang pamikasundu king karelang sarili. Ding argumento ning balang metung masyadu lang maina at pang-anak anya kailangan dang parating bawiun ing gewa da mismu; at king karelang magkasalungat at magkontra-kontrang pananaw, pepakit da a nanu man ing isipan da king opinyon mi, ala lang tiwala king opinyon ning balang metung karela. At saka, alang man metung a manimunang puntung king kabilugan ming talakayan a e sinuportan ning metung o mas dakal pa kareng menigobra para pasubalian ing agad a pamagbalik ning Guinu. Kabang atin kaming literal a bersyon ning Kasulatan para sumuporta kekami, ding kalaban mi sinubuk lang alang bunga para patunayan a ing Kasulatan e dapat intindian literal, agyang ing balang propesiyang mekatupad meging literal ya pin agpang king pekamalating detalye.
GSAM 156Ing Pamagpaliwanag king Kabiguan
GSAM 156.1“Dapot ing panaun—ing banuang 1843, ing banuang Hudyo—linipas ya, at me-disappoint kami king e mi ikit ing Ari king kayang leguan. At ding eganaganang sinupak kekami, matapat dang isipan a ing balang metung a makabukud a katangian ning kekaming kapanwalan mepatunayan neng e tutu; at dapat kaming, bilang matapat a tau, isuku ing kabilugan ming posisyun. Uli na niti, mengapamulala la inyang ikit da kaming makakapit pa murin king kekaming pag-asa, at manenaya pa murin king kekaming Ari.
GSAM 156.2“Dapot ikami, king kekaming pamagkasáma-ná-lub, ala kaming ikit a sangkan ning pamagpalubâ. Ikit mi a sasabian ning Banal a Kasulatan a kailangan ating panaun ning pamananté, at kabang mananté ya ing bisyun, kailangan tamung mananté kaniti. Akit mi mu naman a king katapusan ning banwa e ya lubusang meyari ing panaun, agyang isipan pa ing ustu ya ing kekaming kronolohiya; at matupad la mu king sanumang panaun king kasalukuyang banwang iti; oneng prangka at lubus mi yang inamin king yatu a mekamali kami king partikular a puntung penandanan mi king maragul a kumpiyansa; dapot kabang makanyan kaming mekamali, akit mi ing gamat ning Dios king bageng ita. Akit tamu a ginamit ne itang proklamasyun bilang metung a babala para king yatu, at metung a pagsubuk para king pisamban. Pepatuknang na la ring kayang tau king kabilyan ning pamanenaya. Inaus na la detang makasadya lang magdusa para king kayang lagyu. Pepakit na nung kaninu ya balitang maragul a tula ing sigaw ning pamagbalik ning Guinu, at kaninu ya metung a e malugud a katni karing karelang balugbug. Pepakit na king uniberso ninu reng tanggap king pamagbalik ning Guinu, at ninu reng tanggi kaya king kadwa nang pamagparating, anti ing gewa da reng Hudyo king mumuna nang pamagparating. At tuturing mi iti bilang metung a takbang king pamitupad ning layun ning Dios, king ‘aldo ning kayang pamagsadya,’ banang pamunuan la reng taung manintun mu king kaburian ning Guinu, banang maging handa la king kayang pamagparating.”
GSAM 157KASALESAYAN NING KIMUT KAYBAT NING MARSU, 1844
GSAM 157.1Ing metung a makuyad a kasalesayan ning kilusang advent kaybat ning Marsu 21, 1844, makasulat ya king makatuki, a kinwa king Signs of the Times, Oktubri 31, 1844:—
GSAM 157.2“Kaybat ning pamaglipas ning 1843,—ing Banwang Hudyos,—ing keraklan karing Adbentista menatili la king paniwala a manibat ngeni ala tamung kasiguraduan king pamamilang kareng partikular a panaun. Paniwalan da a atyu tamu king puntung tutukuyan ning kekatamung kronolohiya, king kawakasan da ring eganaganang panaun a propetiku, nung nu ya panayan ing pamagbalik; at agyang kailangan ta mung manenaya king malating panaun a malyaring mialiwa ing kekatamung kronolohiya king panaun ning Dios, paniwalan da pa murin a ala na tamung aliwang palatandaan king eksaktung panaun. Dela da ngan ding lampara da at linwal la para salubungan ing Nobyu; dapot ing Nobyu tinagal ya lampas king panaun (1843) nung kapilan ya dapat datang. Kabang malambat ya ing pamanantabe ning bisyun, balamu determinasyun da ngan ing manenaya kaniti, maniwala lang eya malambat at malyari yang asahan king sanumang oras. Dapot, e melambat meging malinaw a dakal la reng gagawang planu para king paintungulan, a e da sana gawa nung maniwala la a datang ya ing Guinu ngening banua; at mekatudtud la king pamanenaya king biglang pamagpakit ning Guinu. King aliwang salita, isipan da malyari yang datang king sanumang aldo, o malyari yang ma-antala king ditak a panaun, a karin malyari lang mag-enjoy king makapreskung pamagpainawa. Aba, ini ya pin ing sinabi ning kekatamung Tagapagligtas a malyari: ‘Kabang menatili ya ing Nobyu, ila ngan mengantun at mekatudtud la.’
GSAM 157Pansin a Mipukaw king Kalagas ning 1844
GSAM 157.3“Kanitang Mayo pa, 1843, tinukoy nang Kapatad Miller ing pansin tamu king kapitung bulan ning banal a banua da ring Hudyos, bilang panaun ning pamagmasusi kareng aninu a magturo king kadwang pamagparating; at inyang milabas a kalagas, masusi ming linawe ing puntung panaun a ita. Kaybat nang milabas, i Kapatad S. S. Snow lubus neng tinanggap ing opinyon a, agpang kareng tipo, ing pamagdatang ning Guinu, potang malyari ya, dapat malyari king kapulung aldo ning kapitung bulan; dapot eya siguradu tungkul king banwa. Kaybat na nita, ikit na a ding panaun a propetiku e la talaga mayayari anggang king kasalukuyang banwa, 1844; Kanita, tinatag na ing kayang paninindigan a king manga ika-22 ning Oktubre—ing ikapulung aldo ning ikapitong bulan ning kasalukuyang banuang iti—masaksian ta ya ing pamagbalik ning Guinu ning kaluwalhatian. Ini ing kayang inebangkelu king New York, Philadelphia, at aliwa pang lugal ketang milabas a tagsibol at kaleldo; at agyang dakal la reng tinanggap king kayang pananaw, ala pang partikular a pamipahayag ning kayang epektu ing ikit angga king manga Hulyo.
GSAM 158Ding Tanam a Mebating king Marangle
GSAM 158.1“King umpisa ning panaun, ding aliwa karing kapatad tamu king pangulu ning New Hampshire masyadu lang mepaniwala king paniwala a datang ya ing Guinu bayu pa ing metung pang panaun ning dimla, anya e da sinak ing karelang marangle. Manga libutad ning Hulyo,—a ya ing bengi ning kapitangang bengi ning aldo-banwa da ring Hudyo (bengi-abak, agpang king pamamilang manibat king bayung bulan ning Abril, ing umpisa na niting banwang Hudyo), ding aliwa a menimula at menanam king karelang marangle mebilug la lub king casalpantayanan a malapit neng datang ing Guinu, anya e ra agyung, agpang king karelang casalpantayanan, anian ing karelang tanaman. Deng aliwa, inyang lungub la karing karelang asikan para gupitan ing karelang dikut, e la talaga mekapagpatuluy, at, agpang king karelang kapaninablan, likuan da la reng karelang tanaman a makatuklu king asikan, para ipakit ing karelang kasalpantayanan kapamilatan da reng karelang gawa, at kanita, para kamuan ya ing yatu. Mabilis yang mekalat ini king pangulu ning New England.
GSAM 158Ing Pamangusga a Muna king Pamanatang
GSAM 158.2“Kanitang panaun a ita, ding kapatad tamu king Maine tinanggap la king pananaw a ing pamangusga dapat yang minuna king pamanyatang; a iti makatugma ya king pamamupul, at e mu king kawakasan ning yatu, nune atin yang panaun a mismung bayu ing kawakasan. Agpang king panimanman a ini, isipan da a atyu tamu king pamangusga, a ing gulis a pamipitna darrowing ya, at ding alipan ning Dios tatatakan la king karelang noo, a ing katuparan na ing maging sinyal para karing apat a angel a tatalan karing apat a angin ning yatu (Apocalipsis 7:1), ban pakawalan de ing karelang talan.
GSAM 159Metung a Pamigising king Kapitangang Bengi
GSAM 159.1“Manga libutad ning Hulyo, ing biyaya ning Dios king pamanyagip kareng mekalisya megumpisa yang makiabe king pamangaral tungkul king panaun, at detang tinanggap king sanuman kareng pananaw a mebanggit, pepakit lang malinong pamagbayu king karelang ugali, at biglang pamagising ibat king tudtud, anti ing mepropesiya. ‘King kapitangang bengi, mika sigaw, Ola, daratang ya ing Nobyu; lumwal kayu para salubungan ye. Kanita, ding eganaganang birhen tinagun la at inayus da la ding karelang sulu.’ Manibat Hulyo, ding kimut a reni atyu la kareng miyayaliwang dake ning New England, at makakawani la king metung at metung; dapot eganagana la megingdan kapamilatan ning biyaya ning Dios king pamanyagip kareng dakal a halos mepatda na la sulu, at king pamagpabanal kareng keang banal. King Exeter camp-meeting, ding eganaganang impluwensyang areni misagana la, mehalo la king metung a maragul a kimut, at mabilis lang mekalat kareng eganaganang grupu ning advent king mabilug a bansa.”