Kabanata 17 — Ing Katutuan a Pepasulung Lalam ding Kasakitan

GSAM 265.1“ANTIMO ing pastul a manintun king kayang kawan king aldo a atyu ya kayabe da ring kayang tupa a makakalat; makanian ku naman panintunan ding kanakung tupa, at iligtas ku la karing eganaganang lugal nung nu la mekalat king maulap at madalumdum a aldo.”¹

GSAM 265.2Deng taung angga king panaun a ita (1847) tinanggap king mensahe ning katlung angel, kalulu la karing pibandian ning yatu, at uli na niti, ditak mu ing agawa da king pera para king pamikalat ning mensahe. I Pastor White ampo ing asawa na at i Pastor Bates ikit da ing ulaga ning personal a pamagobra karing mikakalat a kapatad, at ing pamangailangan a magsadya king babasan a materyal para ibie karing gamat da ring tau, bilang saup para ituru la king kabaluan ning katutuan. Maragul ing asaup kang Pastor Bates king pamagpalto king isyu ning Sabado uli ning kayang tract tungkul kaniti, kabang lilibut ya karing miyayaliwang lugal, at king pamikalat na niti kapamilatan ning mail. Migpagal ya king pekamatas a kasikanan lub.

GSAM 265Ing Sakripisyu ning Metung a Kayanakan a Kapatad a Babai para king Katutuan

GSAM 265.3King metung a pamikatagun, uling ala yang perang pamasahe, malapit ne sanang maglakad manibat Massachusetts papuntang New Hampshire. Kanita mismu, mekatanggap yang sulat ibat king metung a kayanakan a kapatad a babai a mekipangaku magobra king bale king alagang $1 balang dominggu ban makasaup ya king adhikain. Kaybat nang megobra metung a dominggu, masyadu yang mebilib king isipan a i Pastor Bates mangailangan yang pera, anya minta ya king amo na at minyad bayad a pasulong ban makapagpadala yang agad $5 keya. Kaniti, binayaran ne ing pamasahe na papuntang New Hampshire, king pampublikung saken. King balang lugal, mayap la reng pulung na, at dakal a kaladua ing tinanggap king katutuan.

GSAM 266Pamagmanting Bale a Gamit ing Hiram a Kasangkapan

GSAM 266.1Para ipakit ing diwa ning pamagsakripisyu a mig-udyuk kareng mumunang talapanguna king mensahing ini, mapapansin tamu ing makatuki ibat king pahayag nang Ginang White tungkul king karelang kabilian anyang panaun ning dimla ning 1847-48, inyang manuknangan la kareng kwartu king malualas a bale nang S. Howland, Topsham, Maine, nung nu, gamit ing mepautang a muwebles, migumpisa lang manuknangan:—

GSAM 266.2“Mangailangan kami, at mekaranas kaming kasakitan. Ing asawa ku megobra ya king pamagdala batu king rilis, a mekapagkapus king balat da ring taliri na, at linwal ya ing daya karing dakal a lugal. Pinasyan mi ing e manalig, nune ing suportan ing sarili mi, at mika-atin kaming agamit para sumaup karing aliwa. Dapot e kami sinulung. Masikap yang megobra ing asawa ku, dapot e na ikwa ing nararapat kaya para king obra na.

GSAM 266I Pastor White a Mamutut Tronko

GSAM 266.3“Tinuknang ya king riles ing asawa ku, at king kayang palakol linub ya king gubat para manabas panggatung. Kábang alang patugut ing sakit na king tagiliran, megobra ya manibat abak anggang bengi para kumitang manga limampulung sentimu balang aldo. Eya makatudtud neng bengi uli ning grabing sakit. E melambat, mekatanggap kaming sulat ibat karing kapatad karing miyayaliwang Estado a manimbita kekaming puntalan la at dalawan; dapot uling ala kaming pámyayang makapaglual kekami king Estado, ing pakibat mi ya pin ing e pa makabuklat ing dalan para kekami.

GSAM 266.4“Mekatanggap kaming sulat ibat kang Kapatad Chamberlain, ning Connecticut, a mamagkat kekami para dumalo king metung a kumperensya king estadung ita. Migdesisyun kaming mako nung makakwa kaming pambayad. Ing asawa ku mekipag-ayus ya king amo na, at abalu nang atin yang apulung dolyar a dapat ibayad kea. King kapitna na niti, sinali kung imalan a kailangan-kailangan, at kaibat tinapalan ku ing abrigu ning asawa ku, pati ding tapal pinagdugtung-dugtung ku la, a meging masakit nang abalu nung sanu ing orihinal a tela karing takde na. Atin pang limang dolyar a mitagan kekami para idala kami Dorchester, Mass. Ing baul mi, halos atin yang laman ing eganaganang pibandian mi keti yatu. Dapot atin kaming kapayapan lub at malinis a konsensya, at iti ing mas pinahalagahan mi kesa kareng ligayang pang-yatu.

GSAM 267.1“Dinatang kami king bale nang Kapatad Nichols, at bayu kami meko, minye yang limang dolyar i Kapatad a Babai Nichols king asawa ku, a meging pamasahe mi papuntang Middletown, Conn. Dayu kami king lunsud a ita, at e pa mi ya ikit ing ninuman kareng kapatad king Estado. Limampulung sentimus na mu ing mitagan kekami. E ne miglakas lub ing asawa ku gamitan ita para mangupang karwahe, inya inugse ne ing baul king bunton da reng tabla, at tinuluy kami king pamaglakad para manintun ninuman a kapareu mi kapanwalan. E melambat, ikit mi ya i Kapatad Chamberlain, a migdala kekami king bale na.”

GSAM 267Kumperensya king Rocky Hill, Conn.

GSAM 267.2Ing kumperensyang ini merapat ya king Rocky Hill, at ing lugal a pipagpulungan metung yang maragul at e pa meyaring kwartu king bale nang Kapatad Belden. Ing makatuking sipi ibat king sulat a sinulat nang Pastor White kang S. Howland, magbibye yang mapilan a makawiling detalye tungkul king pulung:—

GSAM 267.3“Anyang Abril 20, pepadala neng Kapatad Belden ing karruan na king Middletown para kekami at karing mikakalat a kapatad king lunsud a ita. Dintang kami king lugal na [Rocky Hill] mga alas kwatro ning gatpanapun, at kilub ning mapilan a minutu, dinatang la ri Kapatad Bates at Gurney. Mika-pulung kami anyang benging ita a mga labinglimang katau. Biyernis ning abak, dinatang la pa reng kapatad angga king miras kami mga limampulung katau. E la ngan deni lubus a atyu king katutuan. Ing pamitipun mi ketang aldong ita, makawili ya. I Kapatad Bates inilatag na la ding kautusan king malinong paralan, at ing ulaga da iti pepatatag ya kapamilatan da ring masikan a testimonya. Ing amanu meka-epektu ya para patatagan la ding atyu na king katutuan, at para gisingan la ding e pa lubus a mekapagpasya.”²

GSAM 267Inimbita king Oswego County, N.Y.

GSAM 267.4Uli ning pamikalat ning traktadu nang Pastor Bates karing Adbentista, ding tau karing aliwang Estado megumpisa lang menatili king Sabado. I Hiram Edson, ning Port Gibson, N.Y., sinulat yang manyad kang Pastor at Ginang White at karing aliwa pa para dumalo king metung a kumperensya da ring menatili king Sabado king Volney, Oswego County, inyang Agosto, 1848. Ngana, keraklan kareng kapatad kalulu la, at e na apangaku a maragul ing agawa da king pamamayad kareng gastos. I Pastor White mekatanggap yang $40 bilang bunga ning obra na king marangle ning dikut. Ing metung a dake kaniti ginastus ya king pamanyaling imalan a maragul ing pangailangan, at ing mitagan ya ing ginamit da king pamaglakbe ra papuntang Volney at pabalik.

GSAM 268.1Ing kumperensyang iti king albugan ning New York merapat ya king bale ning karruan nang Ginu Arnold. Ating manga atlung pulu't limang tau a mekatagun, ding anggang apisanmetung king dake ning Estado, dapot halos alang adwa karela ing mikasundu. Balang metung masikan ya lub para king sarili nang pananaw, at sasabian nang agpang la reti king Bibliya. Masigasig la ngan a ipalaganap ding karelang kaisipan at mangaral kareti. Sinabi karela a i Pastor White ampo ing asawa na e la mebyahi king makanian kalaut a distansya para mung damdaman la, nune mebyahi la para ituru karela ing katutuan. Ing paniwala nang Ginu Arnold, ing metung a libung banwa ning Apocalipsis 20 mepalyari na king milabas, at ding metung a dalan apat a pulu't apat a libung mebanggit king Apocalipsis ila ding mibie pasibayu king pamanyubling mebie nang Cristo.

GSAM 268Sasalungat ya i Ginu Arnold kareng Ordenansa

GSAM 268.2Uling atyu la arapan ning grupu ding sagisag ning kekatamung Guinu a mamamate, at kabang malapit na lang gawan ing pamag-alala karing keang pamag-dusa, tinikdo ya i Ginu Arnold at sinabi nang ala yang tiwala king malapit dang gawan,—a ing Apunan ning Guinu metung yang pamituluy ning Pasku ning Pamanialing, a dapat gawan misan mu king pabanwa.

GSAM 268.3Dening kakatwang pamiyaliwa ning opinyon migdalang mabayat a pasanin kang Ginang White. Balung-balu na king magkamali ya i Ginu Arnold, at ing maragul a kalungkutan minatag king kayang lub, uling balamu e meparangal ing Dios. Deng aliwa tinakutan lang mamamate ya; dapot di Pastor Bates, White, Chamberlain, Gurney, at Edson nanalangin la para keya, at ing Guinu king kayang pakalulu dinamdaman na la ding panalangin da ring kayang alipan, at mibangun ya. Ing sala ning banua tinuknang ya keya, at e melambat, e na la apansinan ding bage king yatu. Kabang atyu ya king kabilian a ini, pepakit la keya ding mapilan a kamalian da ring atyu karin, at ing katutuan a kabaligtaran da rening kamalian, a papakit a dening e mipapayun a pananaw, a sasabian dang agpang la king Bibliya, agpang la mu king karelang sariling opinyon king Bibliya, at kailangan dang isuku ding karelang kamalian, at misanmetung la king mensahe ning katlung angel. Masanting ing pangayari ning pulung; ing katutuan ing menalu. Deng menatili kareng makanyan a pamiyaliwang opinyon inamin da la reng karelang kamalian, at misanmetung la king kasalukuyang katutuan ning mensahe ning katlung angel, at ing Dios lubus na lang binindisyunan.

GSAM 269Metung a Bisyun a Makapagmulalang Paggamit ning Bibliya

GSAM 269.1Ing makatuking salese tungkul king pulung a ini binye neng Ginu Alexander Ross, Eneru 4, 1884, a metung kareng atlung pulu't limang kayabe king malating pamitipun. Ngana:—

GSAM 269.2“I Kapatad White, kabang atyu ya king bisyun, tinikdo ya at kinwa ne ing Bibliya ning pamilya king kaili nang gamat; ing libru karaniwan ya sukat. Kabang makabuklat ya, matas, a e man lilingap karin, king wanan nang gamat lilipat ya manibat king metung a teksto papunta king aliwa, at itutuk ne ing taliri na king kasulatan, uulitan ne iti. Linawe ku kareng dakal a teksto ban akit nung uulitan ne ing ituturu na. Aku mismu o ding aliwa karing kayabe ku, linawe mi la ngan. King balang pamikatagun, e na mu ulit-ulit ing teksto nung nu ya tinuru, nune gagawan na iti kabang makatingala la ding mata na at papunta king kasalungat a direksyon king Biblia. Dening mismung kasulatan a inulit na ing mengabuwal karing maling teorya da ring talatuki ning Sabado a mitipun king Volney, anyang Agosto, 1848, at iti ing sangkan nung bakit kami misanmetung king katutuan.”

GSAM 269.3Tutu pin, masakit yang kumbinsian ing ninumang e tinanggi king kamalyan ning doktrina a tinulid king lalam da ring makanining sirkumstansya, kapamilatan da ring malinong talata a menibat king Bibliya, at king makapagmulalang paralan a ini. Ing grupu da ring Manatili king Sabado king Oswego County, kaibat dang mitulid ding karelang kamalyan at mekaisa la king katutuan, meko la manibat king pulung a ita ban isabug ing sala karing aliwa. Ing resulta siguradung papakit na iti ing gawa ning Dios. I Satanas laging makasadya yang mamisala, manabala, at manasabug, king nanu mang paralan a agyu nang gamitan. “Ing Dios ali ya ing menibatan ning kaguluan, nune ning kapayapan, anti king kabilugan da ring pisamban da ring banal.”³

GSAM 270Mga Milagrusung Kaso ning Pamanulu

GSAM 270.1Kaybat ning kumperensyang mebanggit king babo, mika pamitipun king Madison County, Port Gibson, Port Byron, at king New York City. Kaybat da reni, mika pangkabilugan a pamitipun king Connecticut. Kareng aliwa kareng lugal a reni, ing Guinu mekalapit ya kareng kayang alipan, at ing upaya ning pamanulu ning Pekamaragul a Doktor dinatang ya kareng masakit bilang pakibat king masigasig a panalangin da reng kayang tau kabang tutukian da ing tuntunan a makasulat king Epistula nang Santiago.⁴ Pati na reng taung sinabi da reng doktor a alang pag-asa na, menulu la kareng karelang sakit. Deng insidenting anti kaniti maralas lang mekaranasan kareng miyayaliwang panaun manibat kanitang 1845.

GSAM 270Deng Pionero Titiisan de ing Kasakitan

GSAM 270.2I Pastor White, king Review and Herald, Pebrero 5, 1880, inyang magsalita ya tungkul kareng aldo da reng menimuna, sinabi na:—

GSAM 270.3“Kareng mumuna ming obra, menasa kami king danup uli ning kakulangan king sapat a pamangan, at king dimla uli ning kakulangan king sapat a imalan. Pinyawayan mi la pa ring pekakailangan king bie ban makatipid kwarta para king kapakanan ning Dios. Kabang king parehong panaun, pagudanan mi ing sarili mi king makatakut a paralan ban agawa ing maragul a obra a lalto kailangan gawan king pamanyulat, pamag-edit, pamaglakbe, at pamangaral manibat Estado anggang Estado.”

GSAM 270.4Ing banuang 1848 e malilimutan, e mu king kasalesayan ning pamagdatang, nune pati na king pulitika. Ding katutuan ning mensahe ning katlung angel malinaw lang mepaliwanag, at ing dalan mibuklat ya karing miyayaliwang direksyon para king panyulung ning obra. Kanitang panaun a ita, ding milyari king moral at pulitikal a yatu magkaka-anyu la king paralan a makapukaw pasibayu king atensyon da ring magaral king propesiya. E mu king atin maragul a kalitwan karing bansa ning Matuang Yatu, nune king Hydesville, Wayne Co., N.Y., megumpisa la ding pamipahayag ning makabayung Spiritualism, a sinabi da ring magaral king Bibliya a dapat iti ing “espiritu da ring demonyu, a magtipun karing bansa ning yatu para king labanan ning aldo ning Guinu.”

GSAM 271Kalitwan da ring Bansa kanitang 1848

GSAM 271.1King ika-21 a aldo ning Pebreru, 1848, inyang ding kortidu nang Louis Phillippe, ning Pransya, mitipun-tipun la king paligid na, ngana: “E ku pa menuklu king mas matatag a pwestu king trono ning imperyu kesa ngening bengi.” King sisilim ning tutuking bengi, makasulud yang “makuyad a jacket a lana,” mekubli bilang metung a kutseru ning paupang karwahe, tinakas ya king lual da ring pader ning siudad ning Paris, manintun kanlungan para king kayang personal a kaligtasan. Ing sangkan ning maragul at biglang pamagbayung ini sasabian dang bunga ning pamangimut na a pabor king pamanyakup ning Papa king kapangyarihan, a mekasakit lub karing kayang nasasakupan at karing kayang sundalus. Kanitang aldo ita, ayari na king siudad ning Paris ing metung a marangyang pamanuri king hukbung Pranses; at inyang mitipun na la ding karelang armas, mibalik ya king palasyu, anyang biglang linundag ya ing metung a malating anak a lalaki king metung a kanyon, kakawayan ne ing bandera a atlung kule, at sisigaw, “Pababa ya ing Papa! PABABA YA ING PAPA!!” Deng sundalus inulit da ing sigaw, mabilis yang mekalat king kabilugan da reng sundalus, lalakas kabang mamagus, angga king midugtung ya ing sigaw a, “AT PABABA YA ING ARI!” Kilub ning mapilan a oras, ing mabilug a Paris meging metung yang eksena ning magulung kaguluan. Deng sundalus, a makabakal baril, kayabe da reng grupu da reng taung magulu, papalayi la papunta king palasyu ning ari. Ya, anyang abalitan na ing kaguluan, mabilis yang tinakas a makakubli.

GSAM 271Deng Bansa a Miyabe king Labanan

GSAM 271.2Ing kaguluan at e pamikakalma ning Pransya mabilis yang mekalat karing aliwang bansa. Ing Prussia, Hanover, Sardinia, Sicily, Naples, Venice, Lombardy, Tuscany, at Roma sinali la king pareung diwa ning karamihan. Kilub ning atlung bulan, ing mabilug a Europa megulu ya, at maigit atlung pulung imperyu at kaharian atilu king pekamalaking kaguluan. Ding trono sinilab la karing dalan, ding ari at emperador tinakas la at mekubli uling king takut a mate la. Pekabaluan da ring pulitiku a magkakaroon metung a pangkabilugan a rebolusyon karing gobyernu ning yatu.

GSAM 272.1Dakal kareng ministrung Adbentista a e pa mekaramdam king mensahe ning katlung angel, ikit de ining kalituan, at inisip da a iti sigurung pamitipun-tipun da ring bansa para king “labanan ning maragul a aldo ning Dios a Mayupaya.”⁵

GSAM 272Adiskubri ya ing Mensahing Pamanyelyu

GSAM 272.2Kanitang mismung panaun a ita, ding Adbentista ning Kapitung Aldo manigaral la ibat king Kasulatan a ing Sabado ning kapat a kautusan ya ing tanda, o selyu, ning mabie a Dios, at ing panaun miras na para king pamipasiag ning mensahing pamanyelyu ning Apocalipsis 7:1-4, at magplanu la at manintun paralan para iparating ing mensahing ini karing tau. Kabang ding Adbentista ning Kapitung Aldo magsadya la para king obrang ini, ding Adbentista ning Mumunang Aldo sasabian da, “Melawe na kayu king mensahi yung pamag-selyu, uling ing labanan ning maragul a aldo at ing mismung pamagbalik ning Guinu malapit na keka tamu.”

GSAM 272Ing Gulu Biglang Tinahimik

GSAM 272.3Kaybat ning manga atlung bulan, mekatahimik ya ing pamagkagulung karing bansa; e man uli ning pamikasundu karing karelang reklamu, nune king paralan a e ra apaliwanag ding mismung peryodista. Tungkul king gulu a ini, i Horace Greeley, king New York Tribune, sinabi na: “Metung yang maragul a pamagmulala kekatamu ngan nung nanu ing biglang meging sangkan ning kalitwan karing bansa; dapot mas maragul pang pamagmulala nung nanu ing tinuknang kaniti.”

GSAM 272I Senador Choate Tungkul king Sitwasyun king Matuang Yatu

GSAM 272.4Dintang tamu king banuang 1851, at akit ta ya i Senador Choate, king metung a talumpati king arapan ning Kongresu ning Estados Unidos, a magsalita tungkul king kabilian king Matuang Yatu, at sasabian na:

GSAM 272.4“Nung nanu ya mismu ing kabilian at itsura a balamu makasapin ya king dalumdum, ulap, at kadiliman, lubus yung aintindian; nung makananu ya ka-alboruto. King isip ku, balamu ding pribilehiyu da ring korona, ding karapatan da ring tau, at ding mitipun-tipun a pamangainis kilub ning milabas a libung banwa, malapit nang ilwal ing espada para king labanan nung nu mamagus ing daya, anti king bisyun a apokaliptiku, ‘angga karing brida da ring kabayu,’ at nung nu ing metung a kabilugan a lahi da ring tau mawala ya; nung nu ing maragul a kampana ning panaun magkiling ya para king aliwang oras; nung nu ing mismung lipunan subukan ya king api at bakal, nung iti man ibat ya king kalikasan at king Dios ning kalikasan o ali.”

GSAM 273“Testimonya” ning Nobyembri 18, 1848

GSAM 273.1Samantalang detang maniwala a ing gulu karing bansa kanitang 1848 ya ing magpasimula king pamagdatang ning Guinu, mekadanas lang masakit a kabiguan, makananu naman kareng Adbentista ning Kapitung Aldo a maniwalang miras na ing panaun para ipakit ing “tatak ning mabie Dios” karing tau? Bilang pakibat, mag-quote kami ibat king metung a polyeto a linimbag nang Pastor Joseph Bates inyang bulan ning Enero, 1849. King pamagsalita na tungkul king metung a milyari inyang Nobyembre 18, 1848, ngana:—

GSAM 273.2“Metung a malating grupu da reng kapatad a lalaki at babai ing mitipun-tipun king metung a pulung king Dorchester, malapit Boston, Mass. Bayu ya megumpisa ing pulung, ding aliwa kekami susurian da la ding mapilan a puntu king mensahi ning pamag-selyu; atin pamiyaliwa opinyun tungkul king ustung paglalawe king salitang ‘pamanukyat,’ at aliwa pa, at uling gewa mi neng paksa ning panalangin ing pamagpalwal ning mensahi king kumperensya king Topsham [Maine] bayu ita, at ing paralan ning pamagpalwal e masyadung malino, inya pinagdesisyunan ming misanmetung a ipasa ya ngan king Dios. Kaybat ning mapilan a panaun a ginugul king masigasig a panalangin para king sala at gabay, dininan ne ning Dios i Kapatad White ing makatuki king bisyun:—”

GSAM 273.2Kikwanan mi la ding amanu nung makananu la sinabi kabang atyu ya king bisyun:—

GSAM 274Deng Salitang Sinabi king Bisyun

GSAM 274.1“Nukarin ya sinlag ing sala? Turuan na katamu ning angel mu nung nukarin ya sinlag ing sala. Megumpisa ya king malati, inyang minye kang metung a sala a makatuki king aliwa. Ing testimonya at ding kautusan makabuklud la, e la malyaring paghiwalayan; ing mumuna ya pin ing apulung kautusan, ibat king Dios. Masaya ya inyang ing batas na megumpisa yang linakas, at ding wasak a lugal megumpisa lang mitalakad. Ibat king kaynan meging yang masikan kapamilatan ning pamanialiksik king keang amanu. Ing pagsubuk kaniti saguli ya mu. Iti ing selyu! Papaitas ya! Saslag ya, magumpisa king pamanylag ning aldo. Kalupa ning aldo, mumuna marimla, maging mapali at magpadalang sinag. Anyang sinlag ya itang katutuan, ditak mu ing sala kaniti, dapot daragul ya. O ing upaya da rening sinag! Daragul ya sikanan. Ing pekamabayat a timbang at sala atyu king katutuan a ita, uling manatili ya kapilanman, nung kapilan e na kailangan ing Bibliya. Sinlag ya karin king aslagan; megumpisa ya king malating sala, dapot ding sinag na makapagpalingap la. O, nung makananu ya kasikan ing katutuan a ita; iti ing pekamatas kaybat dang lungub king mayap a gabun, dapot dagul ya pa anggang e la maging imortal. Megumpisa ya king pamanylag ning aldo, magpatuluy ya king dalan na anti mo ing aldo, dapot e ya lulub.

GSAM 274.2“Tatalnan da reng angel ding apat a angin. I Dios ya ing pipigilan kareng upaya. E la pa mekawala ding angel, uling ding banal e la pa ngan me-selyu. Potang talakad ya i Michael, ing kasakitan a ini mikalat ya king mabilug a yatu. Nanu, makasadya na lang mamangin. Ating pamigil uling ding banal e la pa me-selyu. Wa, ipasiag mu la ding bage a ikit mu at dimdam, at ing biyaya ning Dios kayabe na ka. Lawan yu! Itang pamanyulput masikan ya, at lalu yang saslag.”⁶

GSAM 274.3Kaybat nang linto kaniting bisyun, sinabi nang Ginang White king asawa na,

GSAM 274.3“Atin kung mensahe para keka. Kailangan mung magumpisang maglimbag malating papil at ipadala kareng tau. Paburen mung malati ya pa king umpisa; dapot kabang babasan de reng tau, padalanan da kang pondo para maglimbag, at maging matagumpe ya manibat king umpisa. Manibat king malating umpisa a ini, pepakit ya kanaku a anti yang sapa ning sala a linibut king mabilug a yatu.”

GSAM 275Makapagduda king Pananaw ning Tau

GSAM 275.1Dening prediksyon a reni gewa la kanitang 1848 tungkul king pamanyulput at pamikalat ning katutuan ning Sabado. Nung lawen ya ing sitwasyon ibat king panimanman ning tau kanitang panaun a ita, sasabian na ning rason, “Ing prediksyon a ita e ya kapilanman matupad.” Ating metung a lalaking sinabi king metung karing kekaming talapagobra kaybat-kaybat ning pamangawa ning prediksyon, “Kailangan yung 144,000 a banua para gawan ing panukala yu.” “Nanu!” ngana da, “atlung mangaral—i Pastor White ampo ing asawa na, at i Pastor Bates—a alang pera, a maki kulang dinalan a talatuki, a ila ngan alang pera, a lulwal a maki pilan dalan a kopya ning walung pulung pahinang polyeto tungkul king isyu ning Sabado, para magdalang mensahing babala king mabilug a yatu! Kabalighuan a isipan!” Kabang sasabian da ring mag-isip kaniti, “E malyari!” ing casalpantayanan king mensahe at ing testimonya ning siguradung tagumpe sinabi, “King lagyu ning Dios nang Israel, magawa ya! at king pamagtiwala king kayang sikanan, dapat yang gawan!”

GSAM 275Nung Makananu ya Milimbag ing Mumunang Papel da reng Adbentista ning Kapitung Aldo

GSAM 275.2Manibat inyang mibie ing testimonya tungkul king obra ning pamaglimbag, dakal lang panalangin ding mig-alay ding magmasus king kapitung aldo, a sana ibuklat na ning Guinu ing dalan para king pamaglimbag ning metung a “malating papil.” Ing maragul a kakulangan ya pin ing pera para asiguru ing pamaglimbag ning mumunang isyu. King bulan ning Hunyu, 1849, i Pastor White mika oportunidad yang gupitan la ding apat a pulung akre ning dikut a timothy, gamit ing layit a tatalnan king gamat, king alagang pitumpulu't limang sentimu balang akre; at kanita ya mekapaglual king mumunang isyu ning malating dyurnal. E sigurung makasagabal nung isingit tamu ngeni ing metung a kopya ning mumunang pahina ning malating papel. Akit na ning mamamasa king mumunang kolum ding amanu nang Pastor White, nung nu na sasabian, “E pa mibuklat ing dalan para umpisan ing obra angga ngeni.” At akit yu mu naman a ing kayang pamagsakripisyu ya ing “menibuklat king dalan.”

GSAM 276Ing Salese nang Ginang White Tungkul kareng Mumunang Papel

GSAM 276.1Sasabian nang Ginang White tungkul king umpisa ning obra ning pamaglimbag:—

GSAM 276.2“Ing asawa ku megumpisa yang maglimbag king malating pahayagan king Middletown, walung milya manibat king Rocky Hill, Conn., at maralas yang lalakad king distansyang ini at pabalik, agyang pilay ya kanita. Anyang dela ne ing mumunang isyu ibat king imprenta, menukbung kami ngan palibut kaniti, maniawad king Guinu, mitmung mapagkumbabang pusu at dakal a lua, a ipainawa na ing keang bendisyun karing mainang pamagsikap ning keang alipan. Kaybat, sinulatan ne ing papel king adres da reng sablang isipan nang mamasa kaniti, at dela ne king post-office king metung a bag a gewa king alpombra. Balang isyu dadalan ya manibat Middletown papuntang Rocky Hill, at parati bayu la isadia para king post-office, ilalatag la king arapan ning Guinu, at masigasig a panalangin, a misasamut king lua, inampang la king Dios ban ing Kanyang bendisyun kayabe la ding tahimik a sugu. E melambat, dintang la ding sulat a magdalang pondo para ilimbag ing pahayagan, at ing mayap a balita ning pamanyambut da ring dakal a kaladua king katutuan.”⁷

GSAM 276Mekatuparan ing Pamanula king Suporta king Papel

GSAM 276.3E mu king simpling interes, nune king mas malalam a kapanamdaman a ipaprisinta mi ing mumunang pahina ning mumunang dyaryung linimbag da ring Adbentista ning Kapitung Aldo. Ing kabilugan a bolyum ning The Present Truth bibilugan de ring labing-metung a isyu a maki walung pahina, a tig-adwang kolum balang metung. Ing laman a babasan king pahina maki sukat yang apat at limang-walung (4 5/8) porsyung pulgada king lapad at walung pulgada ing kaba. Ding Numero 1 at 4 milimbag la anyang Hulyo, Agosto, at Setyembre, king Middletown, Conn. Ding Numero 5 anggang 9 milimbag la king Oswego, N.Y., at maki petsa lang Disyembre, 1849, Marsu, Abril, at Mayu, 1850. Ing Numero 11 maki petsa yang Nobyembre, 1850, at milimbag ya king Paris, Maine. King Bilang 6, nganang Pastor White, “Kabang ilalathala la ding mumunang apat a bilang, mas dakal pa kesa king kailangan a pera ing dinatang para bayaran la ding papil. Ginamit ya iti king pamamayad karing kekaming gastos karing pulung a delwanan mi.” King banuang 1849, lalam ning impluwensya da rening papil, at ding manimunang obra nang Pastor Bates, dakal la ding tinanggap king mensahe king Vermont, Michigan, at aliwa pang Estado.

GSAM 278.1King kabaligtaran ning e masanting a kabilian ning obra anyang 1848, isipan tamu la reng mapilan a katutuan nung makananu la king 1905, at kanita mas makapaghusga tamung masalese tungkul king pangwakas a resulta na nining obra, nung ninu ing atin katuliran, detang tinutul king mapagkumbabang umpisa ning mensahe, o ing Dios ning banua a migsalita kapamilatan ning kayang alipan tungkul king “daragul” a sikanan ning obrang “pamag-selyu”.

GSAM 278Ing Panyulung ning Obra ning Pamaglimbag

GSAM 278.2Ing katutuan a ini ngeni ipapasiag ya at ililimbag karing manga apat a pulung manimunang amanu ning yatu. Imbes na atlung ministru, atin, nung ibilang la reng me-ordena at reng licentiate, lampas 600, bukod pa karing dalan-dalan a aliwa a magobra bilang doktor, talapagobra king Bibliya, talaturu, at misyunaryung medikal. Ing literatura ning denominasyun atin yang lampas keng kapitnang dalan a miyayaliwang peryodiku, a lulimbag karing alus adwang pulung imprenta a atyu king Europa, Asya, Aprika, Pangulung at Mauling Amerika, karing isla ning Pasipiku, at Australia. Karing imprenta a reni, lulimbag la ring lampas keng libung metung a ralan a miyayaliwang libro, polyetu, at traktu. Ing pamangwang metung a kopya ning balang metung, kayabe ding peryodiko para king pabanua, mangailangan yang manga $340. Imbes na simpling dinalan a talatuki, atin halos 100,000 a magagalak king katutuan a ini. Tutu pin, ing mensahing ini, kalupa ning aldo, “sisikat ya,” at masasabi tamu, king amanu ning testimonya ning 1848, “O ing sikanan da rening sinag!”

GSAM 278Ing Kabilyan da ring Bansa

GSAM 278.3Kabang susulung ya ing mensahe, nanu ya ing kabilian da ring bansa? Manibat kanita angga ngeni, kareng pampublikung dyurnal, maralas tamung babasan deng pahayag tungkul king pangkabilugan a gera a malapit nang malyari king Europa. Kabang ating pamipate keni, at pamagsiklab karin, ing pangkabilugan a “alimpuyu” pipigilan ya,—ding “apat a angin” e la papayagang mamangin sabay-sabay, “angga king ding alipan ning Dios mitatakan la.” A king atin man sangkap ning pamipate at gera, dapot e la magsimula uling makapigil la, malinaw ya iti karing sabla.

GSAM 279.1I Henry Ward Beecher, e pa maluat bayu ya mete, inawsan ne ing pamagmantini karing makanian kalaking hukbu king Europa bilang “pamangua king daya ning bie bayu pa man, uling tatakut lang mitapun ya.” Ing sitwasyun karing bansa, kambe ring karelang sama ning lub at pamamua, at ing mapanganib dang ugali king metung at metung, in-kumpara ne king metung a “pamikabara a alang makagalaw,” a resulta ning metung a grupu da ring lalaking makaturuk dagger king salu ning balang metung, a alang ninuman ing miglakas lub a umataki, uling tatakut lang masaktan. “Dapot,” ngana, “atin metung karela ing malapit nang akit ing masanting a panaun para umataki, at kanita datang ne ing pangkabilugan a gulu.”

GSAM 279Pamiyanti da reng Gamit Pang-gera

GSAM 279.2Manibat kanitang 1848, ginawa la reng gamit pang-gera a nung ikumpara la kareti, ing pekamasanting kanitang panaun ngeni ituring la mung pialungan. Ing “Peace Association” ning America, king pamanyaus na para kareng serbisyu ning kapayapan king Peace Sunday,—Dis. 15, 1895,—sinabi na: “Ngeni, kabang ating malinong panyulung king sibilisasyun, king aliwang banda, mas maragul la reng pamagsadya para king gera kareng bansa kesa king kapilan man.”

GSAM 279Heneral Miles Tungkul karing Pamagsadya para king Gera

GSAM 279.3I Heneral Nelson A. Miles, king metung a talumpati king metung a malaparan a pamitipun king Washington, D.C., inyang Eneru 12, 1904, sinabi na:—

GSAM 279.4“King maliwanagang panaun ning pamanyulung at matenakan, at pinung sibilisasyun, malugud tamung paniwalan a ding pabayat at panganib ning gera mebawas na la; dapot, agyang balamu e kapanipaniwala, ala pang meging panaun king kasalesayan ning yatu nung kapilan ing makanining karakal a pibandian mesayang king pamagsadya para king gera, o nung kapilan ing makanining karakal a milyun-milyung lalaking sinane, magaling, at disiplinadu, a makasandata karing pekamapanirang armas, ing meyakwa ibat karing dalan ning payapang pamag-obra, anti king kasalukuyang panaun.”

GSAM 280.1Dapot ing alimpuyu ning gera magpalambat ya pa, kabang magpapatuluy ing obra ning pamag-selyu.