Kabanata 5 — Ing Mensahe ning Kaduang Pamanatang

GSAM 93.1“NGENI, manigaral kayung parabula tungkul king pun dutung a igos: Nung ing sanga na malambut ya pa, at magpalual yang bulung, balu yu na malapit ne ing kaleldo; makanian mu naman ikayu, potang akit yu la rening eganaganang bage, balu yu na malapit ne [king margin, ya], atyu ne king pasbul. King katutuan sasabian ku kekayu, eya pa milabas ing lahing iti anggang e la pa matupad dening eganaganang bage. Ing banua at ing yatu milabas la, dapot ding amanu ku e la milabas.”¹

GSAM 93.2Kening kasulatan a ini, ituturu ya ing pansin tamu king panaun nung kapilan malyari tang abalu a ing pamagdatang nang Cristo “malapit ne” kalupa na ning kasiguraduan a balu tamu a malapit ne ing kaleldo potang akit ta la reng mumunang malambut a bulung a lulwal. Malyari mu namang abalu a miras na tamu king henerasyun a e pa milabas king entabladu ning pamangimut angga king mismung Cristo ya ing datang. Potang datang na ing panaun para abalu ya ing parabula, siguradung tutu a panaun na ning Guinu para magtalaga yang talaturu a magturu king parabula. Ing kutang ning apostol king aliwang pamikatagun pareu ya mu namang kaugnayan keni, “Makananu lang makaramdam nung alang magbalita? at makananu lang magbalita, nung e la miparala?”²

GSAM 93Ing Panahon para kareng Tanda

GSAM 93.3King minunang kapitulu, ikit tamu nung makananu yang ikua ing beluan tungkul king katapusan ning panaun a adwang libu at atlung dalan a aldo, at iti miras ya angga king “oras ning kayang pamangusga.” King parabula a pepakilala keni, midala tamu king panaun ning Guinu para king parabula a ini at ing mensahi ning “pamangusga” a ipasiag king yatu. Kaybat nang sinabi tungkul king maragul a “kasakitan” a datang karing keang tau a dapat “pakuyaran,” ing Tagapagligtas sinabi na, “Agad-agad kaybat ning kasakitan da reng aldo a ita, madalumdum ya ing aldo, at ing bulan e ya magbigeng sala, at ding batuin mibagsak la manibat banua, at ding upaya ning banua mangalgal la: at kanita lunto ya ing tanda ning Anak ning Tau king banua.”³

GSAM 94.1Pansinan yu, e na sasabyan king tauling senyales a mebanggit a metung yang senyales ning kayang pamagdatang; nune metung a senyales a ing Anak ning Tau atyu karin, akakit yang daratang. Deng milyari a binye king teksto bilang tanda nung nu la makabasi ing casalpantayanan king malapit nang pamagdatang, ila pin deng tanda king aldo, bulan, at batuin. Deng aliwang milyari a tutukian malilyari la kaugnayan king mismung pamagdatang na karing ulap ning banua. Inya agad-agad kaybat ning katlu karing tanda a reni—ita ing king batuin—datang ya ing panaun ning Guinu para itas la reng kayang talaturu ban ituru a ing pamagdatang nang Cristo malapit na.

GSAM 94.2Ngeni, tungkul king panaun ning pamagpakit da rening tanda: Kaybat mismu ning kasakitan ya dapat madalumdum ing aldo.⁴ Anti ing sinulat nang Marcos, “kareng aldo a ita, kaybat na ning kasakitan a ita.”⁵ Sinabi na ning kekatamung Tagapagligtas a dapat lang pakuydan deng aldo. King kautusan nang Maria Theresa, at ding Acts of Toleration manibat 1773 anggang 1776, mepakuyad ya ing pamamersekutung laban king pisamban. Angga man ing makapamersekutung a upaya menatili ya ing kontrol king sanga sibil anggang 1798, ding pamamersekutu na meyari la manga 1773. Nung ikumpara la ding sinabi ning Tagapagligtas, ing mumunang tanda kareti malyari yang manibat 1773 anggang 1798.

GSAM 94Ing Madalumdum a Aldo at Bengi

GSAM 94.3Anyang Mayo 19, 1780, ing aldo meging madalumdum king sobrenatural a paralan. Eya eclipse, uling ing bulan meging buu ya anyang bengi bayu ita. Lipat na niti, mika dalumdum king kabilugan ning pangulu-aslagan a dake ning Estados Unidos manibat alas-onse ning abak anggang alas-onse ning bengi. King okasyun a ita, e mu ing aldo ing medalumdum, nune pati na ing bulan e ne sinalamin ing sala ning aldo. Metung yang karalumduman a sinabat king pamanylag ning aldo king bilug ning bulan. At anti ing sinabi nang Noah Webster, dakal a banua kaybat, “Ala pang makakumbinsing rason a mebanggit para king karalumdum a ini.”

GSAM 95.1Tungkul kaniting madalumdum a aldo, i Herschel, ing astronomer, sinabi na: “Ing Madalumdum a Aldo king North America metung ya kareng makapagmulalang penomenon ning kalikasan a parati nang basan a makainteres, dapot ing pilosopiya e na ayaliliwanag.”

GSAM 95.2Deng mengilarawan king dalumdum ning bengi ning Mayo 19, 1780, sinabi da, agyang ating kabilugan a bulan, a “nung ing balang masalang katawan king kalawakan mewala ya, e ya pa murin meging mas lubus ing dalumdum.”

GSAM 95Ing Pamibagsak da ring Bituin

GSAM 95.3Ing katlu kareng sinyal a reni, ing pamibagsak da reng batuin, mitupad ya inyang ika-13 ning Nobyembri, 1833. Kanitang benging ita, o mas ustu, manibat limang oras bayu sinlag ing aldo, mika pamagsabug da reng bulalakaw a ikumpara da reng aliwa kareng sapa ning api a manibatan banua; kareng aliwa naman, kareng kislap ning api a lilipad ibat king metung a maragul a paputuk. Ing penomenon a ini sinakup ne ing mabilug a North America, manibat king Gulf of Mexico king mauli angga king Hudson's Bay king pangulu, at manibat king Sandwich Islands king albugan angga king pilan mung dalan a milya manibat Liverpool king aslagan. Nukarin man iti ikit, pareu ya ing tuluy-tuluy a uran da ring batuin, a mababagsak a kasiksikan da ring snowflake king metung a bagyung yelu.

GSAM 95.4Tungkul king pamag-uran a bituin kanitang 1833, mag-quote kami pa ibat king Connecticut Observer ning Nobyembri 25, 1833:—

GSAM 95.5“Ing editor ning Old Countryman seryosu neng tutu ing tungkul karing ‘mibabagsak a batuin.’ Sasabian na, ‘Tatawagan mi ing uran ning api, a ikit mi anyang Miyerkules ning milabas a abak, metung a makatakut a alimbawa, metung a siguradung pananda, metung a malunus a tanda, ning maragul at makatakut a aldo a asaksian da ring manuknangan king yatu potang mibuklat ya ing panganam a selyu. Malapit na ing panaun, a milarawan e mu king Bayung Tipan, nune pati na king Matuang Tipan; at alang mas saktung larawan kesa king pun dutung a igos a mitatapon bunga potang tinipa ya king masikan a angin, a malyaring akit.’”

GSAM 96Ing Pamanula nang Thomas Burnett

GSAM 96.1Deng tau tinuru la ring taung menibat kanitang minunang panaun a asahan de ing literal a katuparan na niting tanda. I Thomas Burnett, king kayang Theory of the Earth, a milimbag king London, A.D. 1697, sinabi na tungkul king Mateo 24:29:—

GSAM 96.2“Alang duda, ating sari-saring mapaling bulalakaw kanitang panaun a ita; at kabilang kareng aliwa, detang ausan dang bulalakaw a babagsak, a agyang e la gaanung mapansin nung metung la, dapot nung dumakal la bilang, babagsak, anti ing sasabian ning profeta, anti mong bulung ibat king baging o igos ibat king igos, makagawa lang makapagmulalang tanawin.... E ta la dapat isipan deng bage a reni bilang mapagpalabis at mapanula mung salita, nune bilang prangkang propesiya, at bage a literal a malyari.”

GSAM 96Testimonya nang Propesor Olmstead

GSAM 96.3I Propesor Olmstead, ning Kolehiyo ning Yale, Mass., a meyaus “pekamatenakan a meteorologist ning Amerika,” sinabi na tungkul kareng bulalakaw ning Nobyembri 13, 1833:—

GSAM 96.4“Ing kalapad ning uran ning 1833 anti ya mong sinaklo king maragul a dake ning babo ning yatu, manibat king libutad ning Atlantic king aslagan angga king Pacific king albugan; at manibat king pangulung bebe ning South America angga karing lugal a e pa mitutukoy king libutad da ring pibandian ning Britanya king pangulu. Ing pamagpakit da ring bulalakaw e mu makikita, nune king balang lugal pareu ya itsura.”

GSAM 96.5Tungkul king palabas a ini, a megumpisa manga alas-11 ning bengi, Nobyembre 12, at mituluy anggang manga alas-4 ning abak ning ika-13, ing sasabian ning propesor:—

GSAM 96.6“Deng meging maswerti a mekasaksi king palabas da reng bulalakaw king abak ning Nobyembre 13, 1833, malamang ikit de ing pekamarakal a palabas ning paputuk king banwa a ikit manibat pa king pamaglalang ning yatu, o king mas malati, kilub da reng kasalesayan a makasulat king amlat ning kasalesayan.”

GSAM 97Pamanagsabug da ring Bituin, Mekit Mu Rin king Europa

GSAM 97.1King metung a libru a pelimbag nang Leonard Heinrich Kelber, king Stuttgart, Germany, inyang banuang 1835, abalu tamu a ing senyas a ini meulit ya king banda na ning Atlantic, king pareung bulan, dapot pilang aldo kaybat. Ngana:—

GSAM 97.2“Anyang Nobyembri 25, 1833, mika masanting a pamagpakit da reng bulalakaw king kontinente ning Europa,” at “king Minsterburg, Silesia, mengabug la reng bulalakaw anti mong uran ning api. Kayabe da reng mengabug, mika mangabug a bola ning api, a meging sangkan ning sobrang sala ning bengi ania isipan da reng tau a ding bale malapit karela susulu la.

GSAM 97.3“King pareung panaun king Prin, Austria, mika pamagbagsak da ring batuin a sinakup king lugal a lagpus limang dalan a milyang kuwadradu. Inilarawan de ring aliwa bilang anti mong daluy ning api a manibat banua. Ausan de ring aliwa a uran ning api. Mitakutan la ring kabayu kaniti, at mebagsak la king gabun. Dakal a tau ing mekasakit uli ning takut.”

GSAM 97Aplikasyun ning Parabula

GSAM 97.4King pamaglapag kening linya ning propesiya lampas king katuparan ning katlung tanda,—ing pamibagsak da ring batuin,—ing kekatamung Tagapagligtas sasabian na, “Ngeni, manigaral kayung parabula ibat king igos.” Ing amanung ini e ya para king henerasyun a mabibye inyang binye ne ning kekatamung Guinu ing diskursung ini, nune para king henerasyun a makakit king katuparan da rening bage—e ing mitutupad pa, nune ing mitupad na. Deng bage a dapat matupad bilang tanda a malapit ne i Cristo e la kayabe ing pangayug ning banua potang akit de talagang daratang. Dening tanda ning kayang malapit a pamagdatang kayabe ya ing katlung tanda, itang tungkul karing batuin. Ing panaun a tinakda ning Guinu para king pamagaral da ring tau king parabula ning igos, magmula ya kaybat ning 1833. Oyni ing panaun ning Guinu para magising ya ing yatu king maragul a katutuan a ing kayang pamanyatang atyu na king pasbul, at ing kayang pamanyatang malyari bayu ya mawala ing henerasyun a makiramdam king parabulang ita. Inya akakit tamu nung makananu yang mitakda ing panaun kening propesiya nung kapilan ya dapat ibye king yatu ing maragul a proklamasyun ning pamanyatang.

GSAM 98Metung a Proklamasyun king Mabilug a Yatu

GSAM 98.1King katuparan na nining prediksyon, akit tamu a kanita mismu anyang 1833, ing Guinu magtalakad yang kayang mga mensahero o ministru karing miyayaliwang dake ning yatu, a manibat 1833 anggang 1844 pepatunug king sigaw ning malapit nang pamagdatang nang Cristo, “atí na king pasbul;” at tinuru da ing parabula ning igos, a tuturu karing senyas ning kayang pamagdatang, anti ing inutus na karela. Ing mensahing ini, kapamilatan man ning mabie talaturu o king kapamilatan da ring makalimbag a pahina, miras ya king balang istasyun misyunaryu king yatu, at king balang daungan king yatu.

GSAM 98.2Ing kalawakan ning mensahe malinong pelino ning editor ning Voice of Truth, ning Rochester, N.Y., king isyu ning Enero, 1845:—

GSAM 98.3“Ing alang-anggang ebanghelyo, anti ing milarawan king Apocalipsis 14:6, 7, mipangaral ya king balang nasyon, lahi, amanu, at tau; a sasabing masikan, ‘Takutan ye ing Dios, at parangalan ye; uling dinatang ne ing oras ning kayang pamangusga: at samban ye itang ginawa king banua, at yatu, at dagat, at ding sibul ning danum.’ Alang kasung mas malinong mapapatunayan karing katutuan kesa king mensahing iti midala ya karing balang nasyon at amanu lalam ning banua, kilub da reng mapilan mung banwang milabas, king pamangaral king pamagbalik nang Cristo anyang 1843 [1843, oras da ring Hudyos—king kekatamung oras, 1844], o malapit nang malyari. Kapamilatan da ring lektura at publikasyun, ing katni miras ya king mabilug a yatu, at ding amanu angga king sepu ning yatu.”

GSAM 98.4Deng aliwang tau, a e makibalu karing katutuan, inisip da ing kilusan ning kadwang pamagbalik bilang limitadu mu king metung a lugal, at isipan dang metung yang obra a makaugnayan kang William Miller at karing pilang dalan a ministrung kayabe na king pangulung dake ning Estados Unidos. Para kareng anti kaniti, mapalyaring maging sorpresa ing abalu da a ing kilusan king America, nung nu di Pastor Miller at Himes ding manimunang lider, metung ya mung malating dake ning metung a maragul a kilusan a, anti ing mesabi king babo, miras “karing sepu ning yatu.”

GSAM 99NUNG MIKANANU YANG MEGUMANA ING KIMUT KARENG MIAYALIWANG BANSA

GSAM 99.1Dinatang ing panaun ning Guinu para ing proklamasyun a ini lumwal king yatu, at karing adwang pulu o maigit pang miyayaliwang dake ning yatu, king halos pareung panaun, mibangun la ding taung, a alang kabaluan king obra ning balang metung, linwal la para ipalaganap ing mensahing ini karing eganaganang dake ning yatu. Deng mebanggit king kapitulo 4, a mekatanggap king sala tungkul king katapusan da reng adwang libu at atlung dalan a aldo, liban king metung—i A. Campbell—mipukaw la ban isabing-malas ing mensahe ning mumunang angel king Apocalipsis 14; iti naman king direktang pamangimut ning Espiritu ning Dios, at aliwa king pamipasa-pasa da king sala king metung at metung.

GSAM 99Pikumpara king Repormasyun

GSAM 99.2Nung gamitan ta ya ing pareung tuntunan kening kimut a gewa nang D'Aubigné king pamanyulput ning maragul a Repormasyun ning kalabing-anam a siglu, siguradung dapat yang bilangin bilang mensahe ning Guinu at king panaun ning Guinu. Tungkul ketang Repormasyun king kabilugan, ing sinabi ning istoryador:—

GSAM 99.3“E ne impasa ning Alemanya ing katutuan king Switzerland, ni man ing Switzerland king France, ni man ing France king England. Deng eganaganang bansang areni tinggap de iti ibat king Dios, kalupa na ning metung a dake ning yatu e na ipapasa ing sala king aliwang dake; dapot ing pareung maslag a aldo diretsu neng ipapasa iti king mabilug a yatu. I Cristo, ing aldo a lalto ibat king katasan, alang anggang mitas babo ning kabilugan ning katauan, ya, king panaun ning Repormasyun, anti mu king pamitatag ning Kristianismu, ing banal a api a minye bie king yatu. King kalabing-anam a siglu, metung at pareung doktrina ing misabay-sabay a mitatag karing bale at pisamban da ring pekamarayu at miyayaliwang bansa. Ing sangkan, ya pin ing pareung Espiritu ing gagaua king balang lugal para gawan ing pareung casalpantayanan.

GSAM 99.4“Ing Reporma ning Alemanya at ing ning Switzerland papakit de ing katutuan a ini. Alang pamiugnayan i Zwingle at i Luther. E ating duda, atin lang ugnayan ding adwang lalaking deni; dapot kailangan tayang paintunan king babo ning yatu. Ya ing menibye king katutuan kang Luther ibat king banua, ya mu naman ing menibye kang Zwingle. Ing Dios ya ing meging dalan ning pamipag-ugnayan da. ‘Pegumpisan kung mangaral king ebanghelyo,’ nganang Zwingle, ‘king banuang grasya 1516, king aliwang salita, king panaun a ing lagyu nang Luther e pa man dimdam king kekaming bansa. E ku tinigaral ing doktrina nang Cristo kang Luther, nune king salita ning Dios. Nung i Luther mangaral ya kang Cristo, gagawan na ing gagawan ku; ita mu.’”⁶

GSAM 100.1Tungkul king obra da ri Farel at Lefèvre king Pransya, ing istoryador sasabian na:—

GSAM 100.2“Ing Reporma king Pransya, inya, e ya menibatan king aliwang bansa. Mibait ya king gabun ning Pransya; tinubu ya king Paris; ding mumuna nang yamut atyu la king mismung unibersidad, a meging kadwang upaya king yatu ning Kristiyanismung Romano. Pepatuknang na ning Dios ding prinsipyu ning obra karing matapat a pusu da ring tau ning Picardy at Dauphiny bayu ya megumpisa king sanumang aliwang bansa.

GSAM 100.3“Ikit tamu a ing Repormang Swiss makasarili ya king Repormang Aleman. Ing Repormang Pranses, king sarili na, makasarili ya karelang adwa. Ing obra megumpisa ya agad kareting miyayaliwang bansa, a alang nanu mang komunikasyun king metung at metung; anti mo king metung a labanan, nung nu ding eganaganang miyayaliwang pwersang bubuu king hukbu kikimut la king pareung oras, agyang ing metung e na sasabyan king aliwa a sumugud, uling ing metung at pareung utus, a manibatan king pareung Pekapun a Kumander, daramdaman da ngan. Mipatingan ne ing panaun, makasadya la ring tau, at inumpisan na ning Dios ing Reporma ning keang pisamban karing eganaganang bansa king misabay-sabay a pamitagun. Deng makanining katutuan papakit da a ing maragul a Reporma ning kalabing-anam a siglu metung yang gawa ning Dios.”⁷

GSAM 100.4Tungkul king Reporma king Inglatera, lalam da ri Thos. Bilney, Fryth, Tyndale, at ding aliwa, dinagdag nang D'Aubigné:—

GSAM 100.5“Ing Reporma ning Inglatera, inya, megumpisa ya king sarili na, e makasalale kang Luther at Zwingle, at makasalale ya mu king Dios. Atin king sablang bansang Kristiyanu metung a misabay-sabay a kimut ning banal a salita. Ing penibatan ning Reporma king Oxford, Cambridge, London, ya ing Griegong Bayung Tipan a linimbag nang Erasmus. [I Tyndale at i Thomas Bilney likwan de ing Cambridge inyang banuang 1519.] Dinatang ing panaun a ing Inglatera migmaragul ya king matas a penibatan na ning Reporma.”⁸

GSAM 101.1Ing pamanyabing pamagbalita ning pamanyatang linto king paralan a kalupa na ning mesabi na king babo tungkul king Reporma. Deng tau misabay lang ginimut karing maygit apat a besis a mas dakal a parti ning yatu, a alang kabaluan, o nanu mang pamiyugnayan king kapanamdaman king metung at metung, at inumpisan de ing pamanyabing pamagbalita karing pareung katutuan ning Kasulatan, e mu karing apat a bansa ning yatu, nune king mabilug a sibilisadung yatu.

GSAM 101Deng Obra nang Joseph Wolff

GSAM 101.2Masanting sigurung pansinan tamu ngeni ding katutuan tungkul king kalaparan ning pamanangus king pamagbalita ning Pamanatang:—

GSAM 101.3“Kanitang 1831 i Joseph Wolff, D.D., peparala ya bilang misyunaryu ibat Great Britain ban magobra karing Hudyos ning Palestina. Ya, agpang karing keang journal, angga kanitang banuang 1845, pinalaganap na ing malapit a pamagbalik ning Guinu king Palestina, Ehipto, karing pampang ning Malutung Dagat, Mesopotamia, ing Crimea, Persia, Georgia, king kabilugan ning Imperyung Ottoman, king Greece, Arabia, Turkey, Bokhara, Afghanistan, Cashmere, Hindostan, Thibet, king Holland, Scotland, Ireland, king Constantinople, Jerusalem, St. Helena, pati na king barku king Mediterranean, at king Siyudad ning New York, karing eganaganang denominasyun. Pepasiag na king menaral ya karing Hudyos, Turko, Mohammedan, Parsee, Hindu, Caldeo, Yesedi, Siryano, Sabiano, karing pasha, sheik, shah, ding ari ning Organtsh at Bokhara, ing reyna ning Gresya, at aliwa pa.”⁹

GSAM 101.4King Yemen, ing lugal a tutuknangan da ring lahi nang Hobab, ing katulangan nang Moises, ikit neng Joseph Wolff ing metung a libru a anti kaniti ing kayang sinabi: “Ding Arabu kening lugal atin lang librung mayayaus ‘Seera,’ a tungkul king ‘Kaduang Pamanibalik nang Cristo, at ing Kayang Pamamunu king Kaluwalhatian!’”¹⁰

GSAM 102.1King Yemen, menatili ya kilub ning anam a aldo kayabe ding Rechabita, a tungkul karela sinabi na: “E la minum alak, e la mananam ubasan, e la mananam butil, manuknangan la kareng tolda, at tatandanan da la ring amanu nang Jonadab a anak nang Rechab. Kayabe da la ring anak ning Israel, ibat king tribu nang Dan, a manuknangan malapit king Terim king Hatramawt, a manenaya, kambe da ring anak nang Rechab, king malapit a pamanyatang ning Mesias kareng ulap ning banua.”

GSAM 102.2Akit tamu, ibat king mebanggit, a kareng labing-apat a banuang ita, i Wolff mismu ing menaral king balita ning pamagdatang nang Cristo kareng pasbul, king maigit adwang pulung miyayaliwang bansa. King pareung panaun, ing doktrina maleparan yang mikalat king Germany, lalu na king Mauli kareng Moravian.

GSAM 102Ing Mensahe king Germany at Russia

GSAM 102.3Ing metung a talasulat a Ingles, i Mourant Brock, sasabian na kekatamu a “king Württemberg atin metung a Kristiyanung kolonya a bilang da reng dinalan, a manenaya king malapit a pamagdatang nang Cristo.” Ing doktrina pinalto ya karing aliwang dake ning Germany nang Hengstenberg, a kanitang panaun a ita sasabian dang ya ing peka-matalinung teologo king Germanya.

GSAM 102.4King Review and Herald, Disyembri 13, 1892, i Pastor L. R. Conradi ning Alemanya sasabian na:—

GSAM 102.5“I Bengel, king Germany, siniklab ne ing lugud para king pamagpakit ning Guinu tamu king dakal a pusu, a meging sangkan para king libu-libung magaral king amanu ning propesiya king paralan a e pa milyari dati.... Sinlag ya ing sala king Germany, at ding publikasyun a magpapakit king aplikasyun ning adwang libu at atlung dalan a aldo mikalat la karin. Tinuki ya ing pamagising king relihiyon, lalu na king Württemberg, at anyang linto ya ing pamamersekuta, dinalan a pamilya ing meko king Mauling Russia, at karin pepalaganap de iti karing sarili dang kabalen a minalis karin dakal nang banua ing milabas. Kabang isasaradu da ring pastor ding karelang pisamban, maliban karing ditak a eka-kayabe, gaganapan da la ring karelang ‘stunden,’ o ‘oras’ ning pamitipun, karing pribadung bale, at dinalan la ring mekilub. Kahit kanita, pisasabyan de ing Sabado, dapot uling alang mig-umpisa, mesupil ya. Metung a ortelanu a Ruso ing mekilub king kapaniwalan king ‘stunden,’ at kaibat inumpisan na ing pareung obra kareng Ruso. Ini ing meging sangkan king bandang huli king maragul a kilusang ‘Stundist’ ning kasalukuyan, a ing impluwensya na miras ya angga king pekamalaut a suluk ning Siberia at Trans-Caucasus.”

GSAM 103.1King Review and Herald, Hulyo 31, 1891, atin metung a pahayag ibat kang Pastor Conradi tungkul kang Kapatad Schäche ning Australia, a kanitang panaun a sasabyan na, menuknangan ya king Silesia, at megobra ya king mapilan a panaun para king interes ning misyon king karelang lugal nang Father Gosner, metung a bantug a Germanung ebanghelistang teologo. Ibat kang Kapatad Schäche, binye na ing makatuki tungkul king libru nang Kelber:—

GSAM 103.2“Kaybat ning 1836, o inyang mepatinggapus ne ing Computation nang Bengel, linto ya king pahayagan ning Schweidnitz county ing metung a pabalâ ibat king tindahan-libru nang Ginu Sommerfeldt karin, tungkul king metung a libru nang L. Henry Kelber, tungkul karing mangaragul at makapasayang milyari a malyari karing banuang 1843 at 1844. Ing eksaktung pamagat ning libru e ku atatandanan. Kinuwa mi ya ing mesabing libru, at binasa mi ya kambe da ring mapilan a interesadung tau, a makasusi la ding pasbul, inyang banuang 1839-40. Pepakit na ning libru ibat king Daniel, at king Apocalipsis, at Mateo 24, a malapit ne ing wakas, at atin ya mu namang talaan ning pamamilang, a magpapakit nung makananu yang miras ing mesabing petsa.”

GSAM 103Ing Mensahe king Great Britain

GSAM 103.3King metung a publikasyun a Ingles a maki-pamagat a The Millennium, sasabian na “pitung dalan a ministru ning Pisamban ning Inglatera ing magpalaganap king sigaw ning pamagbalik ning Tagapagligtas.” Kabilang kareng mapilan a pekamagaling a ministru ning panaun a ita ila ring mengaral king doktrina ning pamagbalik king Inglatera manibat 1840 anggang 1844. Kareti, abanggit tamu la ring lagyu da ri Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, Rev. A. Dallas, M.A. [king kayang libru, Look to Jerusalem, king pahina 114, in-aplay ne ing parabula ning Mateo 24 king henerasyun a ini], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry, at aliwa pa.

GSAM 104Ing Mensahe king Holland

GSAM 104.1Ing doktrina ning kadwang pamagbalik pepasiag ya king Holland kang Hentzepeter, a sasabian dang ya kanita ing pekamagaling a ministru king bangsang ita. Ya ing talapanibala ning Royal Museum king The Hague, lalam ning pamagtuldu ning ari. Sasabian na tungkul king sarili na, king metung a sulat a sinulat na king editor ning Midnight Cry, anyang Hunyu, 1844, a ing pansin na minuna yang mitutuk king paksa uli ning metung a makagulat a paninap. Sinuri na la ding Kasulatan tungkul king paksa, at inyang banuang 1830, miglimbag yang metung a polyeto a maglatag king doktrina. Inyang 1841, miglimbag yang aliwang polyeto tungkul king wakas ning yatu. King pareung sulat sinabi na ing mumunang impormasyun a tinggap na tungkul kang William Miller at ding aliwa a hayag a mangaral king doktrina ning malapit nang pamagbalik nang Cristo, anyang 1842, kapamilatan ning pamakipagsalita na king metung a lalaking menibatan Amerika papuntang Holland.

GSAM 104Ing Mensahe King Tartary

GSAM 104.2Kanitang pa 1821, ing doktrina ning pamagbalik ning Guinu papaniwalan de at tuturu king Tartary. Kanitang panaun a ita, metung a misyunaryung Irish ing mipadala king bangsang ita, at metung a paring Tartar ing mengutang keya, “Kapilan ya datang i Cristo king kadwang pamikatagun?” Pekibat na a ala yang balu tungkul kanita, anya ing pari mengapamulala ya king makanitang pakibat ibat king metung a misyunaryu a dinatang para ituru karela ding doktrina ning Bibliya, at sinabi na a para keya “balang metung a ating Bibliya balu na ita.” Kaibat, binye na ning pari ing keang opinyon, a sasabing para keya datang ya i Cristo manga banuang A.D. 1844. Ing katutuan a ini mayakit ya king Irish Magazine, 1821.

GSAM 104Ing Mensahe king America, India, at king Kontinente

GSAM 104.3King Advent Tracts, Vol. 2, pahina 135, 1844, i Mourant Brock ning Inglatera sasabian na:—

GSAM 105.1“E mu king Great Britain atin panenayan king malapit a pamagbalik ning Tagapagligtas, at itataas ing siwala ning babala, nune pati na murin king America, India, at king kontinente ning Europa. King America, manga atlung dalan a ministru ning salita ing mangaral king ‘ebanghelyung iti ning kayarian;’ kabang king bansang ini, manga pitung dalan ibat king Pisamban ning England ing magtaas king pareung sigaw.”

GSAM 105Kareng Eganaganang Pantalan king Yatu

GSAM 105.2I E. R. Pinney, ning Seneca Falls, N.Y., metung a debotong ministrung Baptist a binye ing bie na king pamangaral ning doktrina ning pamagbalik, king kayang Exposition of Matthew 24, king bulung 8, 9, sinabi na:—

GSAM 105.3“Kanitang 1842 pa mu, ding publikasyun tungkul king kadwang pamagbalik pepadala na la karing balang istasyun misyunaryu king Europa, Asya, Aprika, at Amerika, karing adwang panig da ring Rocky Mountains.... Sasabian da kekami ring kumander da ring barku tamu at ding marinero a ala lang daratang a daungan nung nu ra akit a ing proklamasyun a ini e meka-una karela, at maralas lang kukutnan tungkul kaniti.”

GSAM 105Atlung Libung Magsabing Mensahe

GSAM 105.4I Pastor G. W. Mitchel, ning Zanesville, Ohio, metung pang ministrung mismung migpasiag king doktrina, sinabi na king talasulat king metung a pisasabian king Newark, Ohio, Agosto 8, 1894, a sinabi na kaya nang Pastor William Miller, king metung a pisasabian king McConnellsville, Ohio, inyang Setyembre, 1844, a atin yang “lagyu at tirahan da reng atlung libung ministru karing miyayaliwang dake ning yatu a mangaral, ‘Takutan ye ing Dios, at parangalan ye; uling ing oras ning kayang pamangusga miras na,’ at ing keraklan kareti atyu la king North America at Great Britain.”

GSAM 105.5I William Miller, king pamagsalita na tungkul king maleparan a pamikalat na nining “sigaw,” ngana:—

GSAM 105.6“Metung o adwa king balang suluk ning yatu ing mengabala king balita, at mikakasundu la king panaun,—i Wolff ning Asya; i Irving, a dating taga-Inglatera; i Mason ning Scotland; i Davis ning South Carolina; at dakal a bilang keti king rehiyon a ini, kasalukuyan la o dati nang magpapasiag king sigaw.”¹¹

GSAM 106Ing Voice of Elijah nang Hutchinson Mipalaganap

GSAM 106.1I Pastor R. Hutchinson, inyang 1837, peparala ya ibat England bilang metung a Wesleyan missionary papuntang Canada. King tauli, menuknangan ya king Montreal. Dakal ya kakilala karing aliwang bansa. Karing banuang 1843 at 1844, miglimbag yang metung a pahayagan a mayayaus Voice of Elijah, nung nu na tinalake ing doktrina ning pamagbalik. Uling malagua yang makakuang barku papunta kareng aliwang bansa, at uling pribilehiyadu yang makapagpadalang mangaragul a pakete da reng kayang sulat a alang bayad king pamagpadala, pepadala na la reti king marakal a bilang kareng eganaganang parti ning yatu. Ngana tungkul king sarili nang obra, a pepadala na la reti king libri king Nova Scotia, New Brunswick, New Foundland, England, Ireland, Scotland, Wales, France, Germany, Constantinople, Rome, at kareng eganaganang parti ning kaharian ning Britanya at kareng kolonya na.

GSAM 106Kareng Isla ning Sandwich

GSAM 106.2King Midnight Cry ning Oct. 12, 1843, atin metung a sulat ibat kang Ginang O. S. Burnham, ning Kaloa, Isla ning Kaui, Sandwich Islands. Ya, kayabe ning kayang asawa, talaturu la king eskwela king lugal a ita. Tinggap da, at ipapasiag da, ing doktrina ning advent karin, at ing metung a grupu da reng maniwala sasamba ya kayabe da kareng isla.

GSAM 106Ing Mensahe a Ikumpara king Kang Juan a Maminyag

GSAM 106.3Kanian akakit tamu a ing doktrina ning advent pinalto ya king sapat a antas para tuparan la ding prediksyon ning kasulatan tungkul kaniti.

GSAM 106.4Ing mensahing magbalita king mumunang pamagparating nang Cristo sinabi ne ning profeta Isaias karing makatuking amanu: “Ing siwala na ning mag-aus king ilang, Isadya ye ing dalan ning Guinu, patulid ye king disyerto ing metung a dalan para king kekatamung Dios. Ing balang libis itas ya, at ing balang bunduk at bunduk-bundukan pababa ya: at ing baluktut itulid ya, at ding magaspang a lugal pagpatagan la: at ing kaluwalhatian ning Guinu mipahayag ya, at ing eganaganang laman akit ne king metung a pamikatagun: uling ing asbuk ning Guinu ing sinabi kaniti.”¹² Ing propesiyang ini meganap ya king pamagsikap nang Juan a Maminyag, a mangaral king ilang ning Judea, at sasabing, “Sumisi kayu: uling ing Kayarian ning banua malapit ne.”¹³

GSAM 107.1Ing taung ini, magdili-dili, kilub ning anam a bulan a pamagsikap king metung mung bansa ning Judea, tinupad ne ing makapagmulalang prediksyun a ini. Kahit na ing propesiyang ini linimit ne ing obra nang Juan agpang king panaun at lugal, aliwa ya ing kasu kareng propesiya a tungkul king pamangabala king kadwang pamagbalik, uling ing obra dapat maging maki “masikan a sigaw,” a pangyatu ing kalaparan.

GSAM 107.2King makanining paralan, akit ya, agpang karing katutuan a mipresenta, nung makananu kasaktung mitupad ing propesiya tungkul king mensahe ning pamagbalik. Dinatang ing panaun ning Dios para ituru ing parabula ning igos, para ibie ing mumunang pamanunsiyu ning mensahe ning mumunang angel, at tinikdo na la ring keang sugu para ipasiag ing sigaw karing eganaganang bansa, tau, at amanu.