Kapitulli 23 — Institucionet e Shëndetit

GSAM 358.1"I dashur, më shumë se çdo gjë dëshiroj që të përparosh dhe të jesh në shëndet, ashtu siç përparon shpirti yt."¹

GSAM 358.2Të shtunën, më 6 qershor 1863, pastori White dhe gruaja e tij morën pjesë në një tubim në tendë të mbajtur nga pastorët Cornell dhe Lawrence në Otsego, Miçigan. Atje zonja White pati një vizion që i hapi para syve temën e reformës së shëndetit. Që nga ajo kohë, në Review u botuan artikuj për shëndetin dhe jetën e shëndetshme, dhe ajo filloi të shkruante atë që i ishte zbuluar për shëndetin. Disa nga këto u botuan në Testimony No. 11, dhe në një vepër me titullin How to Live.

GSAM 358.3Tema e jetës së shëndetshme dhe marrëdhëniet e saj të duhura me zhvillimin fizik, mendor dhe shpirtëror u vunë në qendër të vëmendjes së njerëzve. Në Review të 25 tetorit 1864, pastori J. N. Andrews bëri sugjerimet e mëposhtme të rëndësishme mbi këtë temë:—

GSAM 358J. N. Andrews për Jetën e Shëndetshme

GSAM 358.4"Të heqësh dorë nga çdo ushqim i dëmshëm dhe të çosh një jetë me vetëpërmbajtje nën ndikimin e mësimeve të mira dhe të ndërgjegjes ndaj Perëndisë, janë ndër gjërat më thelbësore për shëndetin e mirë. Trupat tanë janë tempujt e Shpirtit të Shenjtë. Që ta lavdërojmë me të vërtetë Atë në trupat tanë ashtu si në frymën tonë, sa e domosdoshme është që të zotërojmë me fuqi të plotë të gjitha fuqitë e qenies sonë fizike! Falënderoni Perëndinë që ky subjekt po i paraqitet veçanërisht popullit tonë. Shëndeti dhe forca janë ndër gjërat më të vlefshme për ne, dhe me rëndësi të madhe për ata që do të jenë dëshmitarë të ngjarjeve të mëdha të kohës së shtrëngatës."

GSAM 359.1Tema e higjienës biblike dhe e vetëpërmbajtjes kristiane u përkrah, jo vetëm përmes faqeve të Review, por edhe nga predikuesit tanë.

GSAM 359.2Në Konferencën e Përgjithshme, më 20 maj 1866, u dha udhëzimi i mëposhtëm përmes zonjës White (i njëjti gjendet në Testimony No. 11):—

GSAM 359Duhet të krijohet një Institucion Shëndetësor

GSAM 359.3"M'u tregua se duhej të siguronim një shtëpi për të prekurit, dhe për ata që dëshirojnë të mësojnë si të kujdesen për trupat e tyre që të parandalojnë sëmundjet....

GSAM 359.4"Ndërsa jobesimtarët do të drejtohen në një institucion të përkushtuar trajtimit të suksesshëm të sëmundjeve, të drejtuar nga mjekë që ruajnë të shtunën, ata do të vendosen drejtpërdrejt nën ndikimin e së vërtetës. Duke u njohur me popullin tonë dhe me besimin tonë të vërtetë, paragjykimet e tyre do të kapërcehen dhe ata do të mbeten të impresionuar pozitivisht. Duke u vendosur kështu nën ndikimin e së vërtetës, disa jo vetëm që do të gjejnë lehtësim nga dobësitë trupore, por do të gjejnë edhe balsam shërues për shpirtrat e tyre të sëmurë nga mëkati.

GSAM 359Parashikimi i Rezultateve

GSAM 359.5"Ndërsa shëndeti i të sëmurëve përmirësohet nën trajtim të mençur, dhe ata fillojnë të shijojnë jetën, ata fitojnë besim te ata që kanë qenë mjetet e rikthimit të tyre në shëndet. Zemrat e tyre mbushen me mirënjohje, dhe fara e mirë e së vërtetës do të gjejë më lehtë vend atje, dhe në disa raste do të ushqehet, do të mbijë dhe do të japë fryte për lavdinë e Perëndisë. Një shpirt i tillë i çmuar i shpëtuar do të vlejë më shumë se të gjitha mjetet e nevojshme për të themeluar një institucion të tillë....

GSAM 359.6"Disa që largohen të shëruar, ose që kanë përfituar shumë, do të jenë mjetet për të prezantuar besimin tonë në vende të reja, dhe për të ngritur flamurin e së vërtetës aty ku do të kishte qenë e pamundur të merrej qasje, sikur paragjykimi të mos ishte hequr më parë nga mendjet përmes qëndrimit mes njerëzve tanë me qëllim fitimin e shëndetit."

GSAM 360.1U vendos me votë unanime nga populli ynë i mbledhur, që sapo të jetë e mundur të hapet një institucion shëndetësor në ose afër Battle Creek, dhe që ai të jetë nën menaxhimin mjekësor të Dr. H. S. Lay, i cili, përveç arsimit të tij të mëparshëm mjekësor, kishte kaluar më shumë se një vit në një qendër të kurës me ujë në Lindje për të mësuar metodat hidropatike të trajtimit të sëmundjeve.

GSAM 360U blenë toka për një sanatorium

GSAM 360.2Themelimi i një institucioni të tillë në atë kohë dukej si një ndërmarrje e madhe; dhe sikur të mos ishte kjo dëshmi inkurajuese për rezultatin, do të kishte pasur njëfarë vonese në fillimin e punës. Megjithatë, në vend të vonesës, kaluan vetëm disa ditë pas përfundimit të konferencës para se të blihej shtëpia e bollshme e gjykatësit Graves, me tetë akra tokë, që përbënte vendbanimin e tij të bukur në West Battle Creek. Ngjitur me këtë ndërtesë u ndërtua menjëherë një shtesë me dy kate për t'u përdorur si dhoma banjo. Në këto ndërtesa u hap Instituti i Reformës së Shëndetit.

GSAM 360.3Në numrin e 19 qershorit 1866 të gazetës Review u bë thirrja e parë e përgjithshme për aksione në institucion. Në të njëjtin numër të gazetës u bë e ditur se kishat e Battle Creek, Miçigan, dhe Olcott, Nju Jork, kishin tashmë nënshkruar aksione në vlerën prej 2,625 dollarësh, ose 105 aksione prej 25 dollarësh secili. Meqë në Shtetin e Miçiganit nuk kishte asnjë ligj sipas të cilit mund të formohej një korporatë për menaxhimin e institucioneve shëndetësore, prona u mbajt në besim për një kohë, derisa të kryhej inkorporimi.

GSAM 360Filloi një revistë shëndetësore

GSAM 360.4Më 1 gusht, menaxherët gjithashtu nisën botimin e një reviste mujore për shëndetin, gjashtëmbëdhjetë faqe me kopertinë, në formë reviste. Kjo quhej Health Reformer. Kjo revistë vazhdon ende, me emrin Good Health, dhe tani është revista kryesore për shëndetin në botë. Kjo revistë jo vetëm që trajtonte parimet e shëndetit dhe të vetëpërmbajtjes, por ishte edhe një mjet për reklamimin e institucionit shëndetësor, i cili u hap zyrtarisht për pacientë dhe banorë më 5 shtator 1866. Kështu, institucioni ishte blerë, pajisur dhe funksiononte plotësisht më pak se katër muaj nga koha kur kjo çështje u përmend për herë të parë tek populli ynë; dhe u abonuan 11,000 dollarë për kapital, një pjesë e madhe e të cilit ishte tashmë e paguar.

GSAM 361Organizimi i një Korporate Mjekësore

GSAM 361.1Gjatë dimrit të vitit 1866-67 u miratua një ligj nga Legjislatura e Miçiganit, sipas të cilit mund të formohej një korporatë për menaxhimin e institucionit shëndetësor. Më 17 maj 1867 u mor ky hap, u miratuan rregulloret e brendshme, dhe pasuritë e paluajtshme dhe prona të tjera iu transferuan administratorëve të zgjedhur në mënyrë të rregullt. Shuma e plotë e aksioneve të nënshkruara deri në atë datë ishte 26,100 dollarë; nga e cila 18,264.87 dollarë ishin paguar. Institucioni kishte një korpus të kualifikuar mjekësh dhe ndihmësish, dhe ndërtesat ishin thuajse të mbushura me pacientë, disa prej të cilëve tashmë kishin përqafuar besimin tonë, pasi kishin mësuar për ne si popull dhe për të vërtetën pasi erdhën në institucion.

GSAM 361Veshje e shëndetshme

GSAM 361.2Në të gjitha epokat dhe në të gjitha vendet zemra natyrore është e ndjeshme ndaj ndikimit të botës, me krenarinë e jetës, marrëzirat dhe modat e saj. Viti 1863, në vendin tonë, kur zonjës White iu paraqit çështja e shëndetit dhe veshjes, nuk ishte një përjashtim, siç do të shihet nga pasioni i zonjave për të ndjekur modën mbizotëruese të veshjes me rrathë, përmasat e të cilëve bënin që shumë prej tyre të dukeshin sikur po ecnin në një balonë të përmbysur. Rreth të njëjtës kohë u futën edhe dy ekstreme të tjera në veshje që ngjallën shumë diskutime. Një vështrim i shkurtër mbi këto, ndoshta, do ta përgatisë lexuesin të kuptojë më mirë një dëshmi të dhënë nga zonja White mbi temën e veshjes, e cila gjendet në Testimony for the Church, No. 10.

GSAM 362Ekstremet në Veshje Dënohen

GSAM 362.1Ekstremi i parë ishte ai i veshjes së fustaneve me një bisht, ose zgjatim të pasmë, me gjatësi nga dhjetë inç e deri në gjysmë jardë ose më shumë, sipas dëshirës së veshëses. Këto shpesh liheshin të tërhiqeshin në tokë, dhe zotërinjtë i quanin "pastrues rrugësh." Ekstremi i dytë ishte krejtësisht i kundërt dhe ishte në një stil sa më të ngjashëm me atë që vishnin burrat. Këtë modë e adoptuan ato që ndiqnin gjurmët e zonjushës Bloomer, dhe për këtë arsye u quajt "fustani bloomer". Më në fund emri u ndryshua në "Kostum Amerikan". U mbajtën konventa nga një vend në tjetrin nga mbështetësit e këtij kostumi, dhe shumë nga motrat tona ishin në favor të adoptimit të tij. Disa e vishnin.

GSAM 362Një Dëshmi mbi Çështjen e Veshjes

GSAM 362.2Sa i përket asaj që iu tregua zonjës White mbi çështjen e veshjes, do të citoj disa paragrafë nga Testimony No. 11:—

GSAM 362.3"Populli besnik i Perëndisë është drita e botës dhe kripa e dheut, dhe ata duhet gjithmonë të kujtojnë se ndikimi i tyre ka vlerë. Nëse do të shkëmbenin veshjen tepër të gjatë me atë tepër të shkurtër, ata, në një masë të madhe, do të shkatërronin ndikimin e tyre. Jobesimtarët, të cilëve ata kanë për detyrë t'u bëjnë mirë dhe të përpiqen t'i sjellin te Qengji i Perëndisë, do të neveriteshin. Mund të bëhen shumë përmirësime në veshjen e grave në lidhje me shëndetin pa bërë një ndryshim kaq të madh sa të neverisë shikuesin.

GSAM 362Fustani Reformues

GSAM 362.4"Forma nuk duhet të shtrëngohet aspak me korsetë dhe kocka balenash. Fustani duhet të jetë krejtësisht i rehatshëm që mushkëritë dhe zemra të kenë një veprim të shëndetshëm. Fustani duhet të arrijë pak më poshtë buzës së sipërme të çizmes, por të jetë aq i shkurtër sa të mos prekë papastërtitë e trotuarit dhe rrugës, pa u ngritur me dorë. Një fustan edhe më i shkurtër se ky do të ishte i përshtatshëm, i përshtatshëm dhe i shëndetshëm për gratë kur bëjnë punët e shtëpisë, dhe veçanërisht për ato që janë të detyruara të kryejnë punë më shumë ose më pak jashtë shtëpisë.

GSAM 363Trupi duhet të mbahet i veshur në mënyrë të njëtrajtshme

GSAM 363.1"Pavarësisht nga gjatësia e fustanit, gjymtyrët e tyre duhet të jenë të veshura po aq plotësisht sa ato të burrave. Kjo mund të bëhet duke veshur pantallona me astar, të mbledhura në një shirit dhe të lidhura rreth kyçit të këmbës, ose të punuara të bollshme dhe të ngushtuara në fund; dhe këto duhet të zbresin mjaftueshëm poshtë për t'u takuar me këpucën. Gjymtyrët dhe kyçet, të veshura kështu, mbrohen nga rryma e ajrit. Nëse këmbët dhe gjymtyrët mbahen të rehatshme me veshje të ngrohta, qarkullimi do të barazohet, dhe gjaku do të mbetet i pastër dhe i shëndetshëm, sepse nuk ftohet apo pengohet në kalimin e tij natyral nëpër organizëm."

GSAM 363.2Gjatësia e kësaj veshjeje u paraqit si një mesatare e lavdërueshme midis fustanit me bisht dhe kostumit amerikan. Nuk u tha se dikush duhej ta vishte patjetër, por se ata nuk duhej të vepronin në mënyrë që të humbnin ndikimin e tyre dhe t'i neverisnin ata që duhej t'i ndihmonin. Nuk u tha se ata duhej t'i mbulonin kyçet e këmbëve në mënyrën e përshkruar këtu, por se mund të bëhej në atë mënyrë. Nëse i njëjti qëllim arrihet në ndonjë mënyrë tjetër, si me kostume të brendshme të gjata dhe dollakë të thurur, kjo do të ishte në përputhje të plotë me atë dëshmi.

GSAM 363Pesë Pika Themelore për Veshje të Shëndetshme

GSAM 363.3Do të vihet re se në stilin e veshjes së rekomanduar ka pesë pika thelbësore për veshjen e shëndetshme, domethënë:—

GSAM 363.41. Hedhja poshtë e korseteve dhe çdo shtrëngimi në bel.

GSAM 363.52. Heqja e të gjithë rripave në krahë ose gjymtyrë që do të pengonin qarkullimin e lirë të gjakut.

GSAM 364.13. Mbulimi i të gjitha pjesëve të trupit në mënyrë të barabartë, veçanërisht këmbëve dhe kyçeve.

GSAM 364.24. Varja e fundeve nga supet, dhe moslejimi në asnjë rast që ato të varen mbi ijet me rripa.

GSAM 364.35. Gjatësia e fustanit.

GSAM 364.4Katër pikat e para tani mbështeten nga çdo mjek inteligjent, dhe sa i përket të pestës, si bishti i fustanit ashtu edhe fustani jashtëzakonisht i shkurtër tani janë braktisur.

GSAM 364Zonja Jenness-Miller për veshjen

GSAM 364.5Gjatë vitit 1890 zonja Jenness-Miller, nga Nju Jorku, në revistën më shkencore higjienike për veshje të asaj kohe, rekomandoi që gratë t'i shkurtonin fustanet e tyre pak e nga pak, në mënyrë që të mos bëhej një ndryshim shumë i papritur, derisa të arrinin rreth buzës së sipërme të çizmes së një zonje,—saktësisht gjatësia që rekomandohej nga Testimony No. 11.

GSAM 364Miratimi i Dr. Trall

GSAM 364.6Në vitin 1868 u organizua që Dr. R. T. Trall, nga Kolegji Higieoterapiutik i Florence Heights, N.J., të mbante një kurs javor ligjëratash para predikuesve tanë në Battle Creek, Mich., në fund të majit. Gjatë kursit, doktori ishte mysafir i pastorit White. Zonja White nuk mori pjesë në ligjërata, por meqë doktori dilte çdo ditë me karrocë me pastorin White, gruan e tij dhe pastorin J. N. Andrews, u kuptua që ai duhej t'i dëgjonte idetë e saj për higjienën, sëmundjet dhe shkaqet e tyre, efektet e ilaçeve, etj. Ajo thjesht fliste për atë që i ishte treguar në vizion, megjithatë pa treguar burimin nga e kishte marrë njohurinë e saj. Mjeku deklaroi se shkenca mjekësore ishte në përputhje me idetë e shprehura prej saj. Pastori Andrews më tha se, në përfundim të bisedës së ditës së dytë, mjeku e pyeti zonjën White se ku kishte diplomuar në shkencat mjekësore. Ai u habit kur mësoi se ajo nuk kishte studiuar kurrë këto gjëra, por po i jepte atij rezultatin e asaj që i ishte treguar në Otsego, Miçigan, më 6 qershor 1863. Ai e siguroi se idetë e saj ishin në përputhje të plotë me fiziologjinë dhe higjienën, dhe se për shumë nga temat ajo hynte më thellë sesa ai kishte hyrë ndonjëherë. Pas rreth pesë ditësh të tilla udhëtimesh dhe bisedash, doktori i kërkoi pastorit White pse ai ishte ftuar të linte kolegjin e tij për të mbajtur ligjërata para predikuesve në Battle Creek. Ai tha: "Zonja White është po aq e përgatitur për t'u dhënë atyre mësimet e nevojshme në higjienë sa unë."

GSAM 365Shkenca Mjekësore e Miraton

GSAM 365.1Shkrimet e saj të shumta mbi degët e ndryshme të higjienës praktike kanë qenë prej vitesh para publikut, dhe shumë prej tyre tani janë përmbledhur në një vëllim me titullin Christian Temperance and Bible Hygiene. Disa nga mjekët më të arsimuar kanë deklaruar, pas një shqyrtimi të kujdesshëm të këtyre shkrimeve, se shkenca mjekësore është në përputhje të plotë me to. Për të, ato nuk janë rezultat i studimit, por thjesht shkrimi i asaj që Zoti i ka zbuluar në vizion.

GSAM 365Dëshmia e Dr. Kellogg

GSAM 365.2Si dëshmi të mënyrës se si kërkimet e shkencës mjekësore përputhen me atë që iu hap në vizion zonjës White në vitin 1863, do të citoj nga parathënia e Christian Temperance, fjalë të shkruara nga J. H. Kellogg, M.D., i cili qëndron në krye të sanatoriumit të famshëm botërisht të Battle Creek, Mich. Ai thotë:—

GSAM 365.3"1. Në kohën kur shkrimet e përmendura u shfaqën për herë të parë, tema e shëndetit ishte pothuajse krejtësisht e injoruar, jo vetëm nga njerëzit për të cilët ishin adresuar, por edhe nga bota në përgjithësi.

GSAM 365.4"2. Pak njerëz që mbanin anën e nevojës për një reformë në zakonet fizike, përhapnin së bashku me mbrojtjen e parimeve të vërteta reformuese gabime të dukshme dhe, në disa raste, të neveritshme.

GSAM 366.1"3. Askund dhe nga askush nuk u paraqit një trup sistematik dhe i harmonishëm i të vërtetave higjienike, i lirë nga gabimet e dukshme dhe në përputhje me Biblën dhe parimet e fesë kristiane.

GSAM 366.2"Në këto rrethana u shfaqën shkrimet e përmendura. Parimet që mësoheshin nuk u imponuan me autoritet shkencor, por u prezantuan në një mënyrë të thjeshtë dhe të drejtpërdrejtë nga një person që nuk pretendon të ketë njohuri shkencore, por pretendon se shkruan me ndihmën dhe autoritetin e ndriçimit hyjnor.

GSAM 366Parimet kanë përballuar provën

GSAM 366.3"Si kanë qëndruar parimet e paraqitura në rrethana kaq të veçanta dhe me pretendime kaq të jashtëzakonshme përballë provës së kohës dhe përvojës? është një pyetje që mund të bëhet me të drejtë. Përgjigjja e saj gjendet në fakte që mund të verifikohen në mënyrë të plotë.... Parimet që një çerek shekulli më parë u injoruan plotësisht ose u bënë objekt talljesh, kanë fituar qetësisht besimin dhe respektin e publikut, sa bota ka harruar krejtësisht se ato nuk janë pranuar gjithmonë kështu. Zbulimet e reja në shkencë dhe interpretimet e reja të fakteve të vjetra kanë shtuar vazhdimisht prova konfirmuese, derisa në kohën e sotme secili nga parimet e mbështetura më shumë se një çerek shekulli më parë forcohet në mënyrën më të fortë të mundshme nga provat shkencore.

GSAM 366Dëshmi e Origjinës Hyjnore të Vizioneve

GSAM 366.4"Pa dyshim, duhet konsideruar si diçka e jashtëzakonshme, dhe që tregon dëshmi të pakundërshtueshme të njohurisë dhe udhëheqjes hyjnore, që në mes të mësimeve të ngatërruara dhe kontradiktore, që pretendojnë autoritetin e shkencës dhe përvojës, por të shtrembëruara nga nocionet ekstreme dhe të bëra të paafta për të mirën nga përzierja e madhe e gabimeve,—duhet pranuar se është diçka jashtëzakonisht e madhe, që një person që nuk pretendon asnjë njohuri shkencore apo erudicion të ketë qenë në gjendje të organizojë, nga masa e ngatërruar dhe e njollosur nga gabimet e ideve të paraqitura nga disa shkrimtarë dhe mendimtarë mbi çështjet e shëndetit, një trup parimesh higjienike kaq të harmonishme, kaq të qëndrueshme dhe kaq të vërteta, saqë diskutimet, kërkimet, zbulimet dhe përvoja e një çerek shekulli nuk kanë sjellë rrëzimin e asnjë parimi, por kanë shërbyer vetëm për të vërtetuar doktrinat e mësuara." E datuar, "Battle Creek, Mich., 1890."

GSAM 367Zgjerimi i Institutit të Shëndetit

GSAM 367.1Nën menaxhimin e J. H. Kellogg, M.D., i cili u lidh me institucionin si mjek kryesor në vitin 1876, u pa se kërkesa për trajtim ishte kaq e madhe sa në pranverën e vitit 1877 duhej të siguroheshin më shumë ambiente. Emri i institucionit u ndryshua në vitin 1876 nga Instituti i Reformës së Shëndetit në Sanatoriumin Mjekësor dhe Kirurgjik, dhe në vitin 1878 u ngrit një ndërtesë e re kryesore.

GSAM 367.2Kjo ndërtesë kishte përmasa 136 x 46 këmbë dhe katër kate mbi bodrum. Ajo ngrohej në tërësi me avull dhe ndriçohej me gaz. Pak pasi u hap, ajo u mbush thuajse plot me pacientë dhe mysafirë.

GSAM 367.3Deri atëherë, ajo që ishte parashikuar në vitin 1866 nga dëshmia e zonjës White për institucionin ishte përmbushur në mënyrë më të spikatur. Disa dhjetëra njerëz tashmë kishin pranuar dritën e së vërtetës së tanishme, vëmendja e të cilëve ndaj këtij populli ishte tërhequr fillimisht kur kishin ardhur në institucion në kërkim të shëndetit.

GSAM 367Qendra e Shëndetit Rural

GSAM 367.4Në Signs of the Times, 22 nëntor 1877, M. G. Kellogg, M.D., gjysmëvëllai i J. H. Kellogg, njoftoi se kishte siguruar toka në anën e Malit Howell, dy e gjysmë milje në verilindje nga St. Helena, Qarku Napa, Kaliforni, dhe po përgatitej të ngrinte një ndërtesë që do të quhej "Qendra e Shëndetit Rural," e vendosur pranë Crystal Springs. Gjatë dimrit të viteve 1877-78 u ndërtua një ndërtesë, e cila u hap për trajtimin e pacientëve në fillim të vitit 1878. Ky strehim shëndetësor, ashtu si institucioni amë, sanatoriumi në Battle Creek, jo vetëm që është zgjeruar në përmasa, por ka qenë edhe një vend ku shumë njerëz janë sjellë në njohjen dhe pranimin e mesazhit.

GSAM 368The Pacific Health Journal

GSAM 368.1Vera e vitit 1885 ishte një periudhë mjaft e ngarkuar me ngjarje dhe përparim në kauzën e lajmit të tretë engjëllor. Më 1 maj, Qendra e Shëndetit Rural në St. Helena u vendos nën menaxhimin mjekësor të një mjeku të diplomuar rregullisht. Në muajin qershor nisi të botohej çdo dy muaj revista Pacific Health Journal and Temperance Advocate, një revistë 24-faqëshe nën mbikëqyrjen redaktoriale të pastorit J. H. Waggoner. Përmes këtyre mjeteve, institucionit të shëndetësisë i erdhi një jetë e re, i cili, në vend që të humbiste, si në vitet e mëparshme, filloi të shfaqte, nga viti në vit, një fitim neto në veprimtarinë e tij prej 2,000 deri në 4,000 dollarë në vit, derisa në vitin që përfundoi në prill 1891, shfaqi një fitim neto prej mbi 12,000 dollarë.

GSAM 368.2Në mbledhjen e Rural Health Retreat Association, në St. Helena, 1887, u bë deklarata e mëposhtme në lidhje me financat e institucionit: Më 1 maj 1885, vlera neto e institucionit ishte vetëm 5,322.76 dollarë, ose 2,547.24 dollarë më pak se të gjitha aksionet që ishin emetuar deri në atë datë. Me fjalë të tjera, institucioni kishte konsumuar të gjitha fitimet e tij dhe 2,547.24 dollarë nga kapitali i tij aksionar. Më 1 prill 1887, vlera e institucionit mbi të gjitha borxhet e tij ishte 21,372.64 dollarë, ose një fitim në njëzet e tre muaj prej 16,049.88 dollarësh. Nga kjo shumë, ishin marrë aksione në vlerë prej 5,280 dollarësh, dhe ishin bërë dhurime për institucionin në vlerë prej 2,497.60 dollarësh; kështu, nga veprimtaria e institucionit pati një fitim neto prej 8,272.28 dollarësh. Rreth kësaj kohe u botua Pacific Health Journal si një botim mujor me 32 faqe, me kopertinë, dhe u pa se ishte edhe më e dobishme për të avancuar interesat dhe parimet e institucionit.

GSAM 369Vepra Bamirëse

GSAM 369.1Në revistën Medical Missionary, janar 1891, duke folur për Sanatoriumin Battle Creek, Dr. J. H. Kellogg tha:—

GSAM 369.2"Trajtimi bamirës që është ofruar gjatë një çerek shekulli që institucioni ekziston arrin në një shumë dukshëm më të madhe se 100,000 dollarë, disa herë më shumë se kapitali fillestar i investuar.

GSAM 369.3"Përveç punës bamirëse të përmendur, institucioni ka dërguar ligjërues, infermierë, instruktorë në shkolla gatimi dhe persona të tjerë që janë trajnuar për fusha të ndryshme të punës misionare."

GSAM 369Një lutje për jetimët

GSAM 369.4Në Konferencën e Përgjithshme, më 8 mars 1891, Dr. Kellogg bëri një lutje shumë të zjarrtë në emër të bonjakëve. Ai tha: "Unë jam emëruar 'delegat i përgjithshëm', dhe do të përfaqësoj të papërfaqësuarit—bonjakët, të cilët nuk kanë askënd që të kujdeset për ta."

GSAM 369Dhurata prej 30,000 dollarësh e zonjës Haskell

GSAM 369.5Në revistën Home Missionary, janar 1892, u bë një thirrje e fortë për mjete me të cilat të sigurohej një shtëpi për fëmijët jetimë. Në atë revistë ishin emrat e atyre, premtimet e të cilëve për shtëpinë arrinin në 17,716 dollarë—një shumë tepër e vogël, mendonin nismëtarët e projektit, për një ndërmarrje kaq të madhe, prandaj ekzistonte frika e një vonese në ekzekutimin e punës. Por Ai që sheh fundin që në fillim, dhe që zotëron "bagëtinë mbi një mijë kodra", rregulloi ngjarjet në mënyrë që një zonjë e pasur jo e besimit tonë, zonja Caroline E. Haskell, nga Çikago, vejusha e z. Frederick Haskell, sapo dëgjoi për këtë vepër bamirësie të planifikuar, menjëherë vuri në dispozicion të komitetit të ndërtimit shumën prej 30,000 dollarësh, me kushtin e thjeshtë që të përdorej tërësisht për ndërtimin e një jetimoreje sipas planeve të mëparshme, që të drejtohej me një frymë të gjerë dhe liberale, dhe që institucioni të quhej Shtëpia Memorial Haskell në kujtim të burrit të saj të ndjerë.

GSAM 370.1Me këto mjete të siguruara, Medical Missionary and Benevolent Association arriti, gjatë vitit, të ngrinte dhe të hapte ndërtesën si shtëpi për jetimë. Kjo ndërtesë u përurua më 25 janar 1894. Për pjesën më të madhe të kohës që nga ajo datë, familja, e përbërë nga jetimë, ndihmës dhe mësues, ka pasur mesatarisht njëqind anëtarë.

GSAM 370Shtëpia Përkujtimore James White

GSAM 370.2Përveç kujdesit dhe mbështetjes së këtyre bonjakëve, kjo shoqatë menaxhon një institucion tjetër bamirësie, të quajtur Shtëpia Përkujtimore James White, ku më shumë se njëzet të moshuar dhe të pastrehë trajtohen dhe u sigurohet rehati.

GSAM 370Misionarë Mjekësorë

GSAM 370.3Në këtë drejtim pune, u ndërmor një hap tjetër agresiv kur u nis trajnimi i misionarëve mjekësorë. Për të lavdëruar këtë përpjekje për ngritjen e njerëzimit, zonja White, duke shkruar nga Preston, Australi, më 16 shtator 1892, tha:—

GSAM 370.4"Do të dëshiroja që të kishte njëqind në trajnim aty ku tani ka vetëm një. Duhet të jetë kështu. Si burrat ashtu edhe gratë mund të jenë më të dobishëm si misionarë mjekësorë sesa si misionarë pa arsim mjekësor."

GSAM 370.5Numri i atyre që ndjekin një kurs përgatitor për t'u futur në një shërbim të këtij lloji për gjithë jetën është rritur ndjeshëm që nga koha kur u shkrua më sipër.

GSAM 370Rritja e Punës së Shëndetit

GSAM 370.6Në revistën Medical Missionary, janar 1894, ka një deklaratë të shkurtër që paraqet fakte interesante në lidhje me rritjen e punës shëndetësore. Ajo thuhet si më poshtë:

GSAM 371.1"Instituti i Reformës Shëndetësore u organizua në vitin 1866.... U ble një shtëpi modeste prej druri, një banesë private në një vend të këndshëm dhe të shëndetshëm në tokë më të lartë në Battle Creek, një nga qytetet në rritje të Miçiganit. Dy mjekë, dy shërbyes banjoje, një infermiere (pa trajnim), tre ose katër ndihmës, një pacient, dhe çdo lloj parehatie, si dhe një besim i madh në të ardhmen e institucionit dhe në parimet mbi të cilat u themelua—ky ishte fillimi i kësaj ndërmarrjeje aktuale. Ai njihej si Instituti i Reformës së Shëndetit.

GSAM 371.2"Në vendin e shtëpizës origjinale tani qëndron një ndërtesë 312 këmbë e gjatë dhe 100 këmbë e thellë, gjashtë kate e lartë, e cila strehon treqind mysafirë, e pajisur me çdo pajisje që shkenca moderne mund të sugjerojë për kujdesin dhe rikthimin në shëndet të të sëmurëve. Dhjetë mjekë, shumica e të cilëve janë specialistë në fushat e tyre përkatëse, përbëjnë stafin mjekësor. Infermierët dhe ndihmësit e tjerë formojnë një familje me më shumë se treqind anëtarë, dhe pacientët e institucionit përfaqësojnë çdo shtet të Bashkimit, si dhe shumë të huaj nga vende të tjera. Dyert e tij janë gjithmonë të hapura për misionarin, vendas apo të huaj, cilado qoftë përkatësia e tij fetare, dhe familja rrallë mbetet pa një ose më shumë prej këtyre mysafirëve.

GSAM 371Spitali Sanatorium

GSAM 371.3"Spitali u ndërtua në vitin 1888, një ndërtesë 100 x 60 këmbë, me pesë kate. Tre nga katet e sipërme të ndërtesës përdoren për departamentin kirurgjik të sanatoriumit, dhomat e pacientëve dhe pavionët. Zyrat për punën bamirëse të institucionit gjithashtu gjenden këtu. Njëzet shtëpiza, disa prej të cilave ngrohen me avull dhe ndriçohen, ashtu si ndërtesa kryesore, me elektricitet, janë grumbulluar rreth saj dhe janë të mbushura me pacientë ose studentë. Një shkollë për trajnimin e infermierëve misionarë mjekësorë u organizua më 1 korrik 1884. Gjatë gjashtë muajve të parë u regjistruan tridhjetë e pesë studentë."

GSAM 372Parashikimi i punëtorëve që nisen

GSAM 372.1Duke folur për institucionin shëndetësor të vendosur në St. Helena, Kaliforni, zonja White, në një komunikim të shkruar nga Tramelan, Zvicër, më 6 shkurt 1887, thotë:—

GSAM 372.2"Perëndia ka thënë se nëse njerëzit e lidhur me këtë institucion do të ecin me përulësi dhe bindje, duke bërë vullnetin e Perëndisë, ai do të jetojë dhe do të lulëzojë; dhe prej tij do të dërgohen misionarë për të bekuar të tjerët me dritën që Perëndia u ka dhënë atyre. Këta, në frymën e Jezusit, do të rrëzojnë idhujt në vendet e larta; do të zbulojnë supersticionin dhe do të mbjellin të vërtetën, pastërtinë dhe shenjtërinë aty ku tani ruhen vetëm gabimi, kënaqja e dëshirave vetjake, e tepruara dhe ligësia."

GSAM 372.3Ne citojmë këto fjalë, pasi ato zbatohen me të njëjtën forcë edhe për institucione të tjera të ngjashme.

GSAM 372Premtohet sukses në punën për shëndetin

GSAM 372.4Në një dëshmi të veçantë të dhënë për kishën në vitin 1891, lexojmë: "Bekimi i Perëndisë do të pushojë mbi çdo përpjekje për të zgjuar interesin për reformën e shëndetit; sepse ajo nevojitet kudo. Duhet të ketë një rilindje në lidhje me këtë çështje; sepse Perëndia ka qëllim të arrijë shumë përmes këtij mjeti."

GSAM 372Kolegji Amerikan Mjekësor Misionar

GSAM 372.5Hapi pas hapi drita përparoi në mënyrën racionale të trajtimit të sëmundjeve, deri sa në qershor të vitit 1895 u krijua një kërkesë për organizimin e një institucioni arsimor mjekësor. Në përputhje me këtë kërkesë, u organizua Kolegji Amerikan Misionar Mjekësor me qëllimin e veçantë për të trajnuar mjekë që të punojnë nën Seventh-day Adventist Medical Missionary and Benevolent Association, në fusha vendase dhe të huaja. Ceremonitë e inaugurimit u mbajtën në Battle Creek, më 30 shtator 1895, dhe kolegji u hap ditën e nesërme, më 1 tetor, me një klasë prej dyzet studentësh.

GSAM 372.6Në njoftimin e kolegjit lexojmë:

GSAM 372.6"Kolegji është inkorporuar në Çikago, sipas ligjeve të Shtetit të Illinois. Programi i studimit do të jetë po aq i plotë sa ai i shkollave më të mira mjekësore në Shtetet e Bashkuara. Mësimdhënia do të zhvillohet pjesërisht në Çikago dhe pjesërisht në Battle Creek, Miçigan."

GSAM 373.1Rreth atyre që përgatiten për punë misionare mjekësore lexojmë sa vijon në Medical Missionary, gusht 1895:

GSAM 373.1"Klasa e infermierëve që po trajnohen tani në Shkollën e Trajnimit për Infermierë të Sanatoriumit Battle Creek numëron mbi 250; secilit prej tyre që tani është i aftë të angazhohet në punë misionare mjekësore i është caktuar një vend pune. Duhen infermierë për Ishujt e Detit të Jugut, Indinë, Inditë Perëndimore, Amerikën e Jugut, njëzet e pesë ose tridhjetë për Shtetet e Jugut të Shteteve të Bashkuara, dhe për qytetet tona të mëdha."

GSAM 373Rritja e Veprimtarisë Misionare Mjekësore

GSAM 373.2Në ceremoninë e diplomimit të klasës së Infermierëve Misionarë të Sanatoriumit, mbajtur në Tabernakul, më 5 nëntor 1895, Dr. Kellogg tha:—

GSAM 373.3"Një duzinë vjet më parë, në një ceremoni të tillë, u diplomuan dy infermiere. Aktualisht ekziston një korpus prej treqind deri në katërqind infermierësh. Ka nëntëmbëdhjetë mjekë në sanatorium, dhe njëzet e dy në institucione të ngjashme, më shumë ose më pak të lidhura me sanatoriumin, dhe nën mbikëqyrjen e Medical Missionary and Benevolent Association. Pesëdhjetë e tre nga infermierët tanë janë në vende të ndryshme të huaja,—në Suedi, Meksikën e Vjetër, Bregun e Artë të Afrikës, Australi, Afrikën e Jugut, Danimarkë, Indi, Zelandën e Re, Samoa dhe Guajanën Britanike. Ka gjashtëdhjetë e tre studentë mjekësie që po trajnohen tani. Dyzet e një prej tyre janë këtu, njëzet e dy në Universitetin e Miçiganit dhe shkolla të tjera. Njëzet e dy infermierë diplomohen sonte këtu, të cilët janë plotësisht të përgatitur për të dalë si infermierë të miratuar."

GSAM 373.4Duke gjurmuar rritjen e institucioneve tona shëndetësore deri në vitin 1902, gjejmë se Sanatoriumi Battle Creek, me kolegjin e tij mjekësor dhe shkollën e trajnimit për infermierë, është institucioni më i madh i këtij lloji në botë në pronësi të Adventistëve të Ditës së Shtatë.

GSAM 374Ndërtesat Kryesore U Dogjën

GSAM 374.1Në natën e 18 shkurtit 1902, ndërtesa e madhe kryesore, me pajisjet e saj të shkëlqyera, dhe spitali i bollshëm u shkatërruan nga zjarri. Në atë kohë në ndërtesa ndodheshin katërqind të sëmurë dhe mysafirë, por përmes përpjekjeve heroike të mjekëve, infermierëve dhe ndihmësve, dhe me mbrojtjen e veçantë të Zotit, të gjithë u nxorën jashtë ndërtesave pa lëndime serioze.

GSAM 374Sanatoriumi i Ri

GSAM 374.2Një ndërtesë tjetër, më e madhe dhe më e fortë se e mëparshmja, është ngritur në vendin e ndërtesave të vjetra. Gurthemeli i strukturës aktuale u vendos më 12 maj 1902, dhe ndërtesa u përurua më 31 maj 1903. Menaxherët e institucionit thonë për ndërtesën e re se "ajo është po aq e fortë dhe e qëndrueshme sa mund të bëhet një ndërtesë me hekur, gur, tullë dhe çimento.

GSAM 374.3"Pajisjet e institucionit janë në çdo aspekt më modernet, më të plotat, më sanitaret, më të përshtatshmet dhe më të qëndrueshmet që mund të merren; dhe besohet se, ashtu siç është tani, i përfunduar, Sanatoriumi Battle Creek ofron lehtësira dhe komoditete për të sëmurët që padyshim nuk tejkalohen.

GSAM 374.4"Qëllimi i menaxherëve të institucionit ka qenë të mbledhin në një vend dhe nën kushte të favorshme të gjitha metodat dhe pajisjet e reja për trajtimin e të sëmurëve që njihen në mjekësinë racionale, dhe të përdorin ato metoda në mënyrë të përkushtuar dhe inteligjente."

GSAM 374Do të themelohen shumë sanatoriume

GSAM 374.5Drita që i është komunikuar këtij populli është se Zoti do të donte të kishte shumë sanatoriume, me madhësi të moderuar, të shpërndara në mbarë botën, në vend që të kishte disa institucione gjigante. Ne gëzohemi të vërejmë se është bërë një fillim në hapjen e sanatoriumeve të vogla në pjesë të ndryshme të botës, veçanërisht gjatë dekadës së fundit. Në General Conference Year Book për vitin 1904 ka një listë me më shumë se pesëdhjetë prej këtyre institucioneve më të vogla.

GSAM 375Lista e Sanatoriumeve

GSAM 375.1Edhe pse mund të jetë me interes të përshkruhen rrethanat që kanë çuar në themelimin e këtyre institucioneve, ne, në hapësirën tonë të kufizuar, duhet të kënaqemi me një listë të vendeve ku ndodhen dhe numrin e tyre në secilin vend. Gjejmë në Shtetet e Bashkuara, 35; Britani e Madhe, 3; Gjermani, 1; Zvicër, 1; Danimarkë, 1; Norvegji, 1; Suedi, 1; Afrikë e Jugut, 1; Australi, 2; Zelanda e Re, 1; Ishulli i Samoas, 1; Meksika e Vjetër, 1; Indi, 1; Japoni, 1.

GSAM 375Lista e Dhomave të Trajtimit

GSAM 375.2Përveç këtyre sanatoriumeve ka edhe njëzet e dy dhoma trajtimi, shtatëmbëdhjetë prej të cilave janë në Shtetet e Bashkuara; një në Jaffa, një në Jeruzalem, Palestinë; një në Guadalajara, Meksikë e Vjetër; një në Kimberley, Afrika e Jugut; dhe një në Rockhampton, Australi. Përveç këtyre ka edhe njëzet e gjashtë restorante vegjetariane ku njerëzit mund të marrin ushqim të pastër higjienik, dhe gjithashtu të marrin më shumë ose më pak udhëzime në lidhje me mënyrën e duhur të jetesës.

GSAM 375.3Këto statistika në lidhje me përparimin e parimeve të reformës së shëndetit tregojnë se si Zoti mund të "kryejë një vepër të madhe përmes këtij mjeti," siç u parashikua hyjnishëm në vitin 1866; dhe ato gjithashtu tregojnë, siç u parashikua në vitin 1863, se si "parimet e reformës së shëndetit" mund të luajnë një rol në "përgatitjen e një populli për t’u marrë në qiell në ardhjen e Zotit." Le të shtohen këto institucione shëndetësore njëqindfish, dhe së shpejti të përmbushin atë për të cilën u emëruan dhe u projektuan.