Kapitulli 6 — Mesazhi dhe të Dërguarit

GSAM 108.1"Shkruaj vizionin dhe bëje të qartë mbi pllaka, që ai që lexon të mund të vrapojë. Sepse vizioni është ende për një kohë të caktuar, por në fund do të flasë dhe nuk do të gënjejë; edhe nëse vonohet, prit atë, sepse me siguri do të vijë, nuk do të vonohet."¹

GSAM 108.2"Dhe pashë një engjëll tjetër që fluturonte në mes të qiellit, duke pasur ungjillin e përjetshëm për t'u predikuar banorëve të dheut, dhe çdo kombi, dhe fisi, dhe gjuhe, dhe populli, duke thënë me zë të lartë: Frikësojuni Perëndisë dhe jepini atij lavdinë; sepse erdhi ora e gjykimit të tij: dhe adhuroni atë që krijoi qiellin, dhe dheun, dhe detin, dhe burimet e ujërave."²

GSAM 108.3Ata që dhanë shpalljen e ardhjes pohuan se ky "vizion" me kohën e tij "të caktuar", të përmendur nga profeti Habakuk, përfshinte vizionet e profecive të Danielit dhe të Gjonit. Këto ata i bënë kaq të qarta në përshkrimet e tyre mbi hartat profetike, sa ai që lexonte interpretimin me të vërtetë mund të "vraponte" dhe t'ua përcillte informacionin të tjerëve.

GSAM 108Një Mesazh i Qartë

GSAM 108.4Proklamimi nga ana e popullit Adventist nuk ishte thjesht njoftimi i bërë nga Pali para Feliksit, "Drejtësia, vetëpërmbajtja dhe gjykimi që do të vijë;" as nuk ishte deklarata e bërë nga Martin Luteri, pasi kishte përfunduar përkthimin e Biblës, kur, pak para vdekjes së tij, thuhet se ka thënë, "Jam i bindur se gjykimi nuk është larg; madje, se Zoti vetë nuk do të mungojë më shumë se treqind vjet." As nuk ishte deklarata e bërë nga John Wesley, kur ai tha se "mendoi se mijëvjeçari mund të fillonte pas rreth njëqind vjetësh." Adventistët pretendonin se po jepnin mesazhin e simbolizuar në Zbulesa 14:6, 7, "Ka ardhur ora e gjykimit të tij," dhe britmën e Zbulesa 10:6, "Koha nuk do të jetë më." Një profeci e tillë nuk mund të përmbushej me një njoftim për një ngjarje që do të "vinte", "pas treqind vjetësh" ose "pas njëqind vjetësh", por në një kohë të caktuar, "ka ardhur". Pikërisht një mesazh i tillë, me të njëjtën përcaktimësi që kërkojnë profecitë e mësipërme, u shpall nga populli Adventist për të gjithë botën.

GSAM 109Gjyqi në Ardhjen e Krishtit

GSAM 109.1Në kohën kur u shpall për herë të parë ky mesazh, çdo denominacion kristian mbante se gjykimi do të ndodhte në ardhjen e dytë të Krishtit. Prandaj, një popull në ato rrethana, duke dhënë mesazhin se ka ardhur ora e gjykimit, ndërsa mbante atë pikëpamje, domosdoshmërisht do të shpallte ardhjen e dytë të Krishtit. Në fakt, ajo që i jepte forcë mesazhit dhe lëvizte më fuqishëm njerëzit ishte shpallja e një kohe të caktuar. Së pari ata pretendonin se fundi i botës do të vinte në një kohë gjatë "vitit hebre" 1843, dhe se kjo përfshihej në periudhën midis 21 marsit 1843 dhe 21 marsit 1844. Pasi kaloi kjo kohë, mësojmë në Midnight Cry të vitit 1844 se dita e caktuar për përfundimin e kohërave profetike u vendos. Kjo ishte dita e dhjetë e muajit të shtatë hebre, që korrespondon me 22 tetor 1844.

GSAM 109Llogaritja e 2300 ditëve

GSAM 109.2Baza e kohës—1843—ishte dy mijë e treqind ditët e Danielit 8. Pretendohej se, meqë këto "ditë" ishin të lidhura me profeci ku kafshët ishin zgjedhur për të përfaqësuar mbretëri, "ditët" duhej të përdoreshin simbolikisht për të përfaqësuar vite, sipas interpretimit të Zotit të kohës simbolike, siç jepet në Numrat 14:34 dhe Ezekieli 4:5, 6; se shtatëdhjetë javët—490 ditë—të Danielit 9 do të ishin pjesa e parë e dy mijë e treqind ditëve, dhe se të dyja periudhat filluan së bashku. Ngjarja e përmendur në Daniel 9, e cila shënoi fillimin e shtatëdhjetë javëve, ishte "dalja e urdhëresës për të rivendosur dhe ndërtuar Jeruzalemin." Ai urdhër u dha në vitin e shtatë të Artakserkës Longimanus, 457 p.e.s., siç regjistrohet në Esdra 7.

GSAM 110.1Që kjo ishte data e vërtetë për fillimin e shtatëdhjetë javëve u dëshmua nga fakti se, në vetëm gjashtëdhjetë e nëntë javë—483 vjet—nga viti 457 p.e.s., ose në vitin 27 pas Krishtit, Krishti u pagëzua nga Gjoni dhe filloi shërbesën e tij, duke thënë: "U përmbush koha,"³ etj. Fillimi i shërbesës së Krishtit, në vitin 27 pas Krishtit, kryqëzimi i tij tre e gjysmë vjet nga ajo datë, "në mes [të mesmen] të [javës së shtatëdhjetë]," përfundimi i veprës së veçantë mes hebrenjve, në vitin 34 pas Krishtit, dhe konvertimi i shpejtë i Saulit, apostullit të paganëve, dëshmuan se shtatëdhjetë javët përfunduan në atë datë, dhe prandaj ato filluan në 457 p.e.s. Ata e llogaritën kështu: Nga 2300 zbrit 457, dhe mbetet 1843. Dhe meqë 457 vitet ishin para Krishtit, përmbyllja e 2300 ditëve na çon në fund të vitit 1843.

GSAM 110Pranimet e kundërshtarëve

GSAM 110.2Është thënë me të vërtetë se "pranimet në favor të së vërtetës nga radhët e kundërshtarëve të saj ofrojnë llojin më të lartë të provës." Asnjë nga kundërshtarët e mesazhit të adventit nuk ka lënë të kuptohet kurrë se gjyqi hetues i popullit të Zotit ishte një ngjarje që do të ndodhte para ardhjes së Krishtit; por ka arsyetuar mbi këtë pikë në përputhje me adventistët. Si provë të kësaj deklarate citojmë nga dy kundërshtarë të shquar.

GSAM 110.3Zoti N. Colver, duke predikuar në Kapelën Marlboro Street në Boston, në vitin 1842, në kundërshtim me Adventistët, tha:—

GSAM 111.1"Nëse këto ditë janë vjet, bota do të marrë fund në 1843; çdo djalë shkolle mund ta shohë këtë; sepse nëse 490 përfunduan me vdekjen e Krishtit, 2300 ditët do të përfundonin në 1843; dhe bota duhet të marrë fund, përveç nëse mund të tregohet se ndonjë ngjarje tjetër do të ndodhë, dhe unë nuk shoh se si mund të bëhet kjo."

GSAM 111.2Profesori Stuart, rreth të njëjtës kohë, tha:

GSAM 111.2"Është një fakt i veçantë që masa e madhe e interpretuesve në botën angleze dhe amerikane, për shumë vite, kanë qenë të prirur t'i kuptojnë ditët e përmendura në Daniel dhe në Apokalips si përfaqësim, ose simbole, të viteve. Kam gjetur të vështirë të ndjek origjinën e këtij zakoni të përgjithshëm, madje do të thoja thuajse universal."

GSAM 111Dëshmia e Profesor Bush-it

GSAM 111.3Profesori Bush tha: "Kushdo që sulmon zotin Miller në pikën e tij të kohës, e sulmon atë në pikën e tij më të fortë. Koha e tij është e saktë; por ai gabon për ngjarjen që do të ndodhë." Bush ishte besimtar në konvertimin e të gjithë botës para ardhjes së Krishtit. Teoria e tij ishte se mijëvjeçari do të fillonte në vitin 1844.

GSAM 111.4Predikuesit e besimit të ardhjes mësonin në predikimet e tyre publike se historia e botës tregonte se kombet e ndryshme ishin pikërisht në gjendjen e simbolizuar nga statuja e Danielit 2, kur guri do të godiste statujën te këmbët, dhe Perëndia i qiellit do të vendoste mbretërinë e tij; dhe në kapitullin 7, kur "mbretëria dhe sundimi dhe madhështia e mbretërisë nën gjithë qiellin do t'u jepen të shenjtëve të të Lartit." Ata gjithashtu tërhoqën vëmendjen te fakti se shenjat—fizike, politike dhe morale—ishin pikërisht ato që Shkrimet parashikonin se do të shiheshin kur Zoti ishte gati të shfaqej.

GSAM 111Mrekulli në Qiell

GSAM 111.5Zoti, përmes profetit Joël, thotë: "Do të bëj mrekulli në qiell e në tokë, gjak, zjarr e shtylla tymi. Drita e diellit do të kthehet në errësirë, dhe hëna në gjak, para se të vijë dita e madhe e tmerrshme e Zotit."⁴ Adventistët besonin dhe mësonin se aurora borealis e shekujve të fundit (zakonisht e quajtur dritat veriore) ishte "zjarri dhe shtyllat e tymit" që përputhen me specifikimet e profetit; dhe nga informacionet më të mira të marra nga historia (referojmë Edinburg Encyclopedia si dëshmi), ajo rrallë ishte parë para kësaj periudhe.

GSAM 112.1Kështu, ndërsa mesazhi i ardhjes së shpejtë të Zotit po shkonte në skajet më të largëta të tokës, në qiell u shfaqën shenja që i jepnin forcë së vërtetës dhe tërheqnin vëmendjen e njerëzve.

GSAM 112.2Më 25 janar 1837, pati një shfaqje mahnitëse të aurorës boreale të zjarrtë, e cila dukej se i çonte mendjet e shumë njerëzve drejt parashikimit të profetit Joeli për atë që do të paraprinte ditën e madhe të Zotit. Përshkrimi i mëposhtëm i skenës është marrë nga New York Commercial Advertiser i 22 tetorit 1839. Ai përkon saktësisht me skenën ashtu siç e pa vetë shkrimtari në Victor, Qarku i Ontario, Nju Jork.

GSAM 112Aurora e Flakët e vitit 1837

GSAM 112.3"Në mbrëmjen e 25 janarit 1837, pati një shfaqje të jashtëzakonshme të të njëjtave fenomene [domethënë aurorës polare] në pjesë të ndryshme të vendit, siç pa dyshim do ta kujtojnë lexuesit tanë. Aty ku toka ishte e mbuluar me dëborë, pamja ishte madhështore dhe 'frikësuese' në një mënyrë krejtësisht të paprecedentë. Në një vend, të vendosur pranë një mali, njerëzit që panë skenën na informuan se ajo ngjante me 'valë zjarri që rrokulliseshin poshtë malit,' dhe përgjithësisht, me sa mësuam, bora që mbulonte tokën dukej si zjarr i përzier me gjak, ndërsa lart (siç thotë apostulli), 'qiejt në flakë,' ngjanin aq shumë me përshkrimin profetik të ditës së fundit sa shumë njerëz mbetën të habitur; Fëmijët që e panë u trembën dhe pyetën nëse ishte ardhja e gjykimit; madje edhe kafshët u dridhën nga një frikë e madhe e dukshme."

GSAM 113.1Nuk ishte vetëm në Amerikë që u shfaq kjo shenjë e profetit Joeli, por ndërsa doktrina e ardhjes së Zotit po bëhej e njohur në Britaninë e Madhe, e njëjta shenjë u shfaq në qiejt e atij vendi. Gazeta New York Commercial Advertiser e 22 tetorit 1839, citon të mëposhtmen nga gazetat londineze në lidhje me një fenomen të jashtëzakonshëm të vërejtur në atë vend në natën e 3 shtatorit:—

GSAM 113Aurora e vitit 1839

GSAM 113.2"LONDËR, 5 SHTATOR.—Midis orës dhjetë të natës së enjtes dhe orës tre të mëngjesit të djeshëm, në qiell u vëzhgua një nga shembujt më madhështorë të këtyre fenomeneve të jashtëzakonshme, yjet që bien dhe dritat veriore, nga sa ishin parë prej shumë vitesh. Shenja e parë e këtij fenomeni të veçantë u shfaq dhjetë minuta para orës dhjetë, kur një dritë e purpurt e zbehtë, që dukej si avull, u ngrit nga pjesa veriore e hemisferës dhe gradualisht u përhap deri në qendër të qiellit, dhe në orën dhjetë ose në çerekun pas saj, i gjithë qielli, nga lindja në perëndim, ishte një fletë e madhe drite. Ai kishte një pamje jashtëzakonisht alarmuese dhe ishte saktësisht si ai që shkaktohet nga një zjarr i tmerrshëm. Drita ndryshonte ndjeshëm; në një çast dukej sikur po binte, dhe menjëherë pas saj ngrihej me një shkëlqim të fortë. Mund të shihej e përzier me të një masë tymi, që rrotullohej pa pushim, dhe çdo vëzhgues dukej i bindur se ishte 'një zjarr i tmerrshëm.'

GSAM 113.3"Tmerri i metropolit ishte shumë i madh; mijëra persona vraponin në drejtim të katastrofës së supozuar të tmerrshme. Makineritë e zjarrfikësve që i përkisnin stacioneve të brigadës së zjarrfikësve në Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road, si dhe ato të stacioneve në perëndim të Londrës—në fakt, çdo makinë zjarrfikëse në Londër—u mbrehën me kuaj dhe u nisën me galop drejt 'skenës së shkatërrimit' të supozuar me një energji më të madhe se e zakonshmja, të ndjekura nga karroca, kalorës dhe turma të mëdha. Disa nga makinat e zjarrfikësve shkuan deri në High Gate dhe Halloway [rreth katër milje] përpara se të zbulohej gabimi. Këto dukuri zgjatën më shumë se dy orë, dhe drejt mëngjesit spektakli u bë madhështor.

GSAM 114.1"Në orën dy të mëngjesit fenomeni paraqiti një skenë mahnitëse dhe shumë të vështirë për t'u përshkruar. E gjithë Londra ishte e ndriçuar sikur të ishte mesditë, dhe atmosfera ishte jashtëzakonisht e kthjellët. Hemisfera jugore, në kohën e përmendur, megjithëse pa re, ishte shumë e errët; por yjet, të cilët ishin të panumërt, shkëlqenin bukur. Ana e kundërt e qiellit paraqiste një kontrast të veçantë por madhështor; ishte jashtëzakonisht e kthjellët dhe drita shumë e gjallë; kishte një vijimësi të pandërprerë meteore, të cilët ndryshonin në shkëlqim—ato dukeshin sikur formoheshin në qendër të qiellit dhe përhapeshin derisa dukej sikur shpërthenin. Efekti ishte elektrizues. Mijëra e mijëra yje të vegjël shpërthyen mbi horizont dhe fluturuan me një shpejtësi kaq të madhe drejt tokës, sa syri me vështirësi mund të ndiqte gjurmën; ato dukeshin sikur shpërthenin gjithashtu, dhe hidhnin një avull të kuqërremtë të errët mbi të gjithë gjysmësferën. Ngjyrat ishin më të mrekullueshme.

GSAM 114.2"Në orën dy e gjysmë spektakli u ndryshua në errësirë, e cila, kur u shpërnda, zbuloi një ylber të ndritshëm në zenitin e qiellit, dhe rreth kreshtës së errësirës që mbulonte pjesën jugore të vendit. Pak më vonë prej tij u përhapën kolona drite argjendi. Ato u rritën mrekullisht, duke u përzier me avullin e kuqërremtë që formohej në të njëjtën kohë, dhe kur arritën në lartësinë më të madhe, shfaqja ishte përtej çdo imagjinate. Yjet fluturonin në të gjitha drejtimet, dhe vazhduan deri në orën katër, kur gjithçka u shua."

GSAM 114Shfaqje të çuditshme në diell

GSAM 114.3Ndërsa predikuesit e gjallë po shpjegonin të vërtetën e ardhjes së Zotit, në pjesë të ndryshme të botës u panë shumë mrekulli të ndryshme në qiell. Nga këto, hapësira jonë do të lejojë vetëm paraqitjen e shfaqjes së diellit në Norwich, Angli, në dhjetor të vitit 1843. Një ngjarje e ngjashme ndodhi në New Haven, Conn., më 9 shtator 1844, për dy orë para dhe pas mesditës, dhe u dëshmua nga mijëra njerëz.

GSAM 115Shfaqja e Çuditshme e Diellit

GSAM 115.1Rrethi i vogël i brendshëm përfaqëson diellin. Ai kishte një nuancë portokalli të hapur. Pjesa e jashtme e dy rretheve, në distanca të pabarabarta nga dielli dhe që e rrethonin atë, dukej me të njëjtën nuancë; por pjesa e brendshme e këtyre rretheve ishte e verdhë e thellë, ndërsa qielli brenda atyre rretheve dukej me ngjyrë kafe të zymtë, dhe tre rrethet e mëdha që kalonin përmes dhe nën diell dukeshin si një dritë e ndritshme e veçantë.

GSAM 115.2Rreth ngjarjes në Angli lexojmë, në një letër nga E. Lloyd, Londër, më 3 janar 1844, si më poshtë:—

GSAM 115.3"Ka pasur një 'shenjë të jashtëzakonshme në diell', të parë nga qytetarët kryesorë të Norwich-it dhe rrethinave, e tillë që nuk ishte parë kurrë më parë në Angli. U pa në dhjetor të kaluar, rreth orës 12 të mesditës, dhe vazhdoi për dy orë. I alarmoi shumë banorët. Ndodhi pak para se vëllezërit Winter, Burgess dhe Routon të hapnin misionin e tyre në atë qytet. Dukej sikur po përgatiste rrugën për të vërtetën, kështu që ata patën sukses të mirë atje."

GSAM 116.1Përshkrimi i fenomenit, ashtu si ndodhi në New Haven, Conn., jepet në gazetën Midnight Cry të 10 tetorit 1844, dhe është marrë nga gazeta New Haven Palladium e 10 shtatorit 1844. Në përshkrimin në Cry, redaktori thotë: "Asnjë filozof nuk ka qenë në gjendje të japë një shpjegim për shkakun e këtij fenomeni që ta kënaqë veten e tij."

GSAM 116.2Një përshkrim i kësaj dukurie që u shfaq në lidhje me diellin në New Haven, Conn., më 9 shtator 1844, u botua gjithashtu në Hartford Courant të datës 12 shtator 1844, dhe thuhet kështu:—

GSAM 116.3"Unazat rreth diellit të hënën, më 9 shtator 1844, për dy orë para dhe pas mesditës, duket se janë vërejtur gjerësisht nga qytetarët tanë me shumë interes, dhe kanë ngjallur një kuriozitet të zgjuar për të mësuar më shumë rreth dukurive të të njëjtit lloj dhe shkakut të tyre.

GSAM 116.4"Haloja e tanishme ishte e jashtëzakonshme për kohëzgjatjen e saj dhe ofroi mundësi të favorshme për vëzhgim. Rreth mesditës ajo përbëhej kryesisht nga dy unaza të plota, njëra rreth dyzet e pesë gradë e gjerë, që rrethonte diellin në qendër, dhe tjetra rreth shtatëdhjetë e dy gradë e gjerë, me qendrën në zenit, ndërsa perimetri i saj kalonte nëpër diell. Rrethi më i vogël shoqërohej nga një elips me boshtin kryesor dhe me ekscentricitet të vogël. Direkt përballë diellit, dhe tridhjetë e gjashtë gradë në veri të zenitit, rrethi i madh u kryqëzua nga dy rrethe të tjera me diametër pothuajse ose krejtësisht të njëjtë, duke formuar në pikën e kryqëzimit një njollë të ndritshme, e cila do të rezultonte natyrshëm nga drita e kombinuar e tre rretheve të ndritshme. Rrethi që rrethonte diellin shfaqte ngjyrat e ylberit, shpesh me shumë gjallëri dhe bukuri. Unazat e tjera ishin të bardha dhe më të zbehta, pasi ishin më të largëta nga dielli. Megjithatë, në kohë të ndryshme shfaqeshin pjesë të vogla rrethesh me ngjyra prizmatike [ylberi], si në lindje ashtu edhe në perëndim.... Një njëllojshmëri e tillë e strukturës duhet të varet nga ndonjë ligj që rregullon formimin e halove; por natyra e këtij ligji nuk është zhvilluar plotësisht.... Nuk është hasur shumë vështirësi në shpjegimin e formimit të unazës që rrethon diellin, pasi shkaku është disi i ngjashëm me atë që krijon ylberin, por shpjegimi i origjinës së unazës që ka perimetrin në qendër të diellit është gjetur më i vështirë."

GSAM 117Mrekulli që Përmbushin Parashikimet e Shkrimit

GSAM 117.1Mbi përdorimin që është bërë, si në Angli ashtu edhe në Amerikë, të këtyre mrekullive të shikuara në qiej, mund të mësojmë duke lexuar nga Exposition of the Twenty-fourth of Matthew, nga Sylvester Bliss, e botuar në Boston në vitin 1843. Pas citimit të disa prej përshkrimeve të mësipërme, ai thotë:—

GSAM 117.2"Kështu, 'shenjat e mëdha' dhe 'pamjet e frikshme' që parashikohen në Shkrimet e së vërtetës, duket se janë të gjitha përmbushur, ashtu si edhe ato që Shpëtimtari deklaroi se do të paraprinin ardhjen e tij.

GSAM 117.3"Po aq e sigurt sa çelja e gjetheve të pemëve është një tregues i verës, po aq e sigurt, me përmbushjen e këtyre shenjave, duhet të dinë të krishterët se ardhja e Krishtit është afër, madje te dera. Nuk është thjesht një leje për ta ditur këtë, por Shpëtimtari ynë u urdhëron atyre ta dinë këtë."⁵

GSAM 117LAJMËTARËT

GSAM 117.4Pasi kemi tërhequr vëmendjen te disa nga veçoritë kryesore të mesazhit të ardhjes së dytë, siç u shpall për herë të parë, mund të jetë me interes të vëmë re disa nga ata që luajtën një rol të shquar në shpalljen e madhe. Ne tashmë kemi dhënë emrat e shumë prej predikuesve më të talentuar të asaj kohe në vendet e huaja që dhanë këtë thirrje. Ndërsa tërheqim vëmendjen te disa prej atyre që udhëhoqën në Amerikë, mbi të cilët Zoti vendosi barrën e punës, kjo do të shërbejë për të ilustruar edhe më tej se dora e Zotit me të vërtetë ishte në këtë lëvizje.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1Së pari do të vëmë re rastin e William Miller, i cili ishte kaq i shquar në lëvizjen e ardhjes në Shtetet e Bashkuara, sa që për shumë njerëz lëvizja njihet vetëm si "Millerizëm."

GSAM 118.2William Miller lindi në Pittsfield, Massachusetts, në shkurt të vitit 1782. Në fëmijërinë e hershme u manifestuan shenja të një fuqie dhe aktiviteti intelektual më të madh se zakonisht. Disa vjet më vonë, këto shenja u bënë gjithnjë e më të dukshme për të gjithë ata që ishin në shoqërinë e tij. Ai zotëronte një trup fizik të fortë, një intelekt aktiv dhe natyrshëm të zhvilluar mirë, si dhe një karakter moral të paprekur. Ai kishte përfituar nga avantazhet e kufizuara të shkollës së rrethit vetëm për pak vjet përpara se të pranohej gjerësisht se arritjet e tij tejkalonin ato të mësuesve që zakonisht punonin aty.

GSAM 118.3Zoti Miller u martua në vitin 1802 dhe u vendos në Poultney, Vt. Burrat me të cilët ai u shoqërua nga koha kur u zhvendos në Poultney, dhe të cilëve u detyrohej mjaft për mirësitë e tij tokësore, ishin thellësisht të ndikuar nga parimet skeptike dhe teoritë deiste. Ata nuk ishin burra imoralë, por si klasë ishin qytetarë të mirë, dhe përgjithësisht me sjellje serioze, njerëzorë dhe bamirës. Megjithatë, ata e refuzuan Biblën si standardin e së vërtetës fetare dhe u përpoqën ta bënin të pranueshëm refuzimin e saj me ndihmën që mund të merrej nga veprat e Voltaire, Hume, Volney, Paine, Ethan Allen dhe të tjerëve. Zoti Miller i studioi këto vepra me kujdes dhe më në fund u deklarua deist. Ai ka deklaruar vetë se jeta e tij si deist zgjati një periudhë dymbëdhjetë vjet, duke filluar rreth vitit 1804.

GSAM 118.4Pasi mori gradën e kapitenit, ai u regjistrua në ushtri në vitin 1810. Pas kthimit nga ushtria, ai zhvendosi familjen e tij në Low Hampton, Nju Jork, për të filluar atje punën e bujkut në vitin 1812. Si bujk, ai kishte më shumë kohë të lirë për të lexuar. Ai vuri re se pikëpamjet e tij deiste nuk i jepnin asnjë siguri për lumturi përtej jetës së tanishme. Përtej varrit gjithçka ishte e errët dhe e zymtë. Duke përdorur fjalët e tij:

GSAM 118.4"Shkatërrimi ishte një mendim i ftohtë dhe i tmerrshëm, dhe përgjegjësia ishte shkatërrim i sigurt për të gjithë. Qielli ishte si bronz mbi kokën time, dhe toka si hekur nën këmbët e mia. Përjetësia!—çfarë ishte ajo? Dhe vdekja!—pse ekzistonte? Sa më shumë arsyetoja, aq më larg isha nga një përfundim i qartë. Sa më shumë mendoja, aq më të shpërndara ishin përfundimet e mia. U përpoqa të ndaloja së menduari, por mendimet e mia nuk mund të kontrolloheshin. Isha me të vërtetë i mjerë, por nuk e kuptoja shkakun.... Pak më vonë, papritmas karakteri i Shpëtimtarit u ngulit qartë në mendjen time. Dukej se mund të kishte një qenie kaq të mirë dhe kaq të mëshirshme sa të shlyente vetë shkeljet tona, dhe kështu të na shpëtonte nga vuajtja e dënimit të mëkatit. Menjëherë ndjeva sa e dashur duhej të ishte një qenie e tillë; dhe imagjinova se mund të hidhesha në krahët e tij dhe të besoja në mëshirën e një të tilli."

GSAM 119Konvertimi i William Miller

GSAM 119.1Ai më tej tha:

GSAM 119.1"E kam pare se Bibla flet pikërisht për Shpëtimtarin e atillë çfarë më duhet mua; habitesha se si mundet një libër në qoftë se nuk është i frymëzuar nga Zoti t’i paraqes parimet të cilat plotësisht i përgjigjen nevojave të një bote të bjerrur. Isha i detyruar ta pranoj se Shkrimi Shenjt është Zbulesë hyjnore. Në të e gjeta gëzimin, ndërsa Jezusi u bë miku im.... Bibla tani u bë studimi im kryesor, dhe me të vërtetë mund të them, e kërkova me kënaqësi të madhe. Gjeta se gjysma nuk më ishte thënë kurrë. U habita pse nuk kisha parë më parë bukurinë dhe lavdinë e saj, dhe mbeta i shtangur që kisha mundur ta refuzoja ndonjëherë."

GSAM 119.2Mënyra e studimit të Biblës nga William Miller përshkruhet kështu nga vetë ai:

GSAM 119.2"Vendosa të lija mënjanë të gjitha paragjykimet e mia, të krahasoja me kujdes Shkrimin me Shkrimin dhe të ndiqja studimin e tij në një mënyrë të rregullt dhe metodike.... Sa herë që gjeja diçka të paqartë, praktika ime ishte ta krahasoja me të gjitha pjesët përkatëse; dhe, me ndihmën e Cruden-it, shqyrtoja të gjitha tekstet e Shkrimit në të cilat gjendej ndonjë nga fjalët kryesore të përfshira në ndonjë pjesë të paqartë.... Në këtë mënyrë ndoqa studimin e Biblës, në leximin tim të parë, për rreth dy vjet, dhe u binda plotësisht se ajo është interpretuesja e vet.

GSAM 120.1"Ndërsa studioja kështu, u binda se nëse profecitë që janë përmbushur në të kaluarën janë ndonjë kriterium për të gjykuar mënyrën e përmbushjes së atyre që janë ende të ardhshme, atëherë pikëpamjet popullore për sundimin shpirtëror të Krishtit—një mijëvjeçar tokësor përpara fundit të botës, dhe kthimi i hebrenjve—nuk mbështeten nga fjala e Perëndisë.... Gjeta se mësohej qartë në Shkrime se Jezu Krishti do të zbresë përsëri në këtë tokë, duke ardhur në re të qiellit, në gjithë lavdinë e Atit të tij.

GSAM 120.2"Ndjeva një kënaqësi në studimin e Shkrimeve që më parë nuk kisha menduar se mund të nxirrej nga mësimet e tyre. Fillova studimin e tyre pa asnjë pritshmëri për të gjetur kohën e ardhjes së Shpëtimtarit, dhe në fillim mezi mund të besoja rezultatin në të cilin kisha arritur; por dëshmitë më goditën me një forcë të tillë sa që nuk mund t'i rezistoja bindjeve të mia. U bëra pothuajse i vendosur në përfundimet e mia dhe fillova të pres, të vigjiloj dhe të lutem për ardhjen e Shpëtimtarit."

GSAM 120.3Ai thotë përsëri:

GSAM 120.3"Unë besova; dhe menjëherë detyra për të botuar këtë doktrinë, që bota të besojë dhe të përgatitet për të takuar Gjykatësin dhe Dhëndrin në ardhjen e tij, m'u ngul në mendje. Nuk kam nevojë këtu të hyj në një përshkrim të detajuar të provave të mia të gjata e të hidhura. Mjafton të them se, pas disa vjetësh, u detyrova nga Shpirti i Perëndisë, fuqia e së vërtetës dhe dashuria për shpirtrat, të marr kryqin tim dhe t'i shpall këto gjëra një bote që po vdes e po shkatërrohet."

GSAM 120.4Zoti Miller, ashtu si ata që u lëvizën nga ky mesazh në vende të tjera, së pari mendoi të përmbushte detyrën e tij duke shkruar dhe botuar në gazetat publike dhe në broshura. Ai publikoi për herë të parë pikëpamjet e tij në Vermont Telegraph, një gazetë baptiste, e shtypur në Brandon, Vt. Kjo ishte në vitin 1831. Ai foli për herë të parë publikisht mbi këtë temë në vitin 1832. Ai tha për këtë takim: "Zoti derdhi hirin e tij mbi kongregacionin, dhe shumë besuan për shpëtimin e shpirtrave të tyre."

GSAM 121.1Në vitin 1836 ligjëratat e tij u botuan në disa nga gazetat publike të asaj kohe. Në dimrin e vitit 1837-38 ligjëratat e tij u botuan në një broshurë. Në vitin 1838 u botua një broshurë e dytë me 204 faqe, dhe në këtë broshurë z. Miller deklaroi se fuqia osmane mund të binte në vitin 1839 ose 1840. Ligjëratat e tij të para në ndonjë nga qytetet e mëdha ishin në vitin 1836. Më pas ai foli në qytetet Randolph, Lowell, Groton dhe Lynn, Mass.

GSAM 121.2Deri në vitin 1840, z. Miller qëndroi thuajse i vetëm si folës publik mbi temën e ardhjes së afërt të Krishtit. Në atë vit, papritmas, qindra njerëz iu bashkuan atij në shpalljen e mesazhit. Ajo që shkaktoi këtë ndryshim të madh do të përmendet në kapitullin e mëpasshëm. Në dimrin e vitit 1839-40, zoti Miller mbajti një seri ligjëratash në Exeter, N.H. Atje ai takoi për herë të parë pastorin J. V. Himes, i cili në atë kohë pranoi besimin, dhe që nga ajo datë qëndroi krah për krah me pastorin Miller si botues dhe predikues i zjarrtë i mesazhit të madh të ardhjes së dytë.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Rreth këtij punëtori të përkushtuar në këtë lëvizje të madhe, nuk mund të bëjmë më mirë se të citojmë nga biografi i tij, i cili thotë:—

GSAM 121.4"Joshua V. Himes lindi në Wickford, R.I., më 19 maj 1805. Babai i tij ishte i njohur si tregtar me Inditë Perëndimore dhe ishte i shquar si anëtar i kishës episkopale 'St. Paul' në Wickford. Nëna e tij kishte një natyrë të këndshme dhe një dashuri për Shpëtimtarin, të cilën e derdhte në veshët e gatshëm të djalit të saj.

GSAM 121.5"I ati kishte pasur qëllim ta edukonte djalin e tij, Joshua, për shërbimin kishtar të kishës ku ai vetë i përkiste, por rrethanat e penguan. Perëndia kishte një punë tjetër për atë djalë për të bërë, dhe po rregullonte ngjarjet në atë mënyrë që të sillte rezultatin e dëshiruar. Në vitin 1817 i ati dërgoi një ngarkesë me vlerë nën drejtimin e kapitenit Carter, me Alexander Stewart si superkargo. Këta burra rezultuan të pabesë dhe, pasi mbërritën në një port të Indive Perëndimore, shitën si anijen ashtu edhe ngarkesën dhe u arratisën. Kjo ngjarje ndryshoi të gjitha planet që ishin bërë për të ardhmen e të riut Joshua, i cili duhej të dërgohej në Universitetin Brown, në Providence, R.I. Në vend të kësaj, në prill të vitit 1821, ai u dërgua në New Bedford, Mass., dhe u lidh me William Knights për të mësuar zanatin e marangozit.

GSAM 122.1"Kur mbërriti në shtëpinë e tij të re, ai u përfshi me përkushtim në punën që i ishte ngarkuar, i vendosur të bëhej mjeshtër në zanatin e tij. Megjithatë, së shpejti zbuloi se mjedisi i tij fetar nuk i përshtatej plotësisht shijeve të tij. Ai thotë: 'Mjeshtri im ishte unitarian dhe më çoi në kishën e tij. Reverend Orville Dewey ishte pastori. Ai ishte një konvert i vonë nga ortodoksia. Trajnimi im nën drejtimin e Ipeshkvit Griswold dhe të Rev. William Burge, rektor i Shën Palit në Wickford, dhe dëgjimi i shpeshëm i Dr. Crocker-it elokuent nga Shën Gjoni në Providence, R.I., më bënë krejtësisht të papërshtatshëm për të pranuar mohimet elokuente të z. Dewey mbi mësimet e Krishtit dhe të apostujve të tij.'

GSAM 122.2"Meqë në atë kohë nuk kishte kishë episkopale në New Bedford, ai vendosi të frekuentonte Kishën e Parë Kristiane [jo Disciple] dhe më pas u bashkua me atë organizatë. 'Këtu,' thotë ai, 'gjeta Biblën e hapur dhe lirinë e mendimit, dhe bëra përdorim të mirë të të dyjave.' Kjo kishë ishte nën kujdesin pastoral të Reverendit Moses Howe. Reverend Clough pagëzoi Joshua V. Himes më 2 shkurt 1823. Me një zemër të ndezur nga zelli për Mjeshtrin e tij, ai filloi menjëherë, në moshën tetëmbëdhjetë vjeç, të tregojë historinë e kryqit dhe t'i nxisë njerëzit të pendohen. Ai thotë për veten e tij:—

GSAM 122.3"'Së shpejti u bëra një inkurajues, dhe m'u dha leje për të ushtruar dhuntinë time.... Unë përfundova praktikën time me kënaqësi dhe mora lavdërime. Por për pesë apo gjashtë vjet e kisha zakon të punoja jashtë orarit dhe kështu siguroja një ose dy ditë në javë për studim dhe punë misionare në lagje të varfra, frytet e të cilave ia jepja pastorit tim.'

GSAM 123.1"Në vitin 1825 ai u emërua misionar i konferencës së kishave kristiane në jug të Massachusetts. 'Nuk kishte asnjë plan apo mjet për mbështetjen e misionarëve,' thotë pastori Himes, 'dhe vendosa të merrem me biznes për mbështetjen time, dhe të ungjillizoja sa të mundja.'

GSAM 123.2"Në vitin 1828 ai la New Bedford, jo me dyshime apo mungesë energjie, por me një vendosmëri që ishte e destinuar të fitonte, duke shkuar në Plymouth, ku predikoi fjalën e Perëndisë në shtëpi shkollash, në dhoma të improvizuara dhe kudo që mund të gjente dëgjues. Në vitin 1829 ai vazhdoi të njëjtin lloj pune në Fall River deri në vitin 1830, kur u transferua në Boston si pastor i Kishave të Parë dhe të Dytë Kristiane; dhe aty qëndroi për tridhjetë e tre vjet. Në vitin 1839 ai u konvertua në kauzën Advent, siç e shpjegonte i famshmi pastor William Miller. Ai iu përkushtua kësaj kauze të re me gjithë entuziazmin që zotëronte, dhe shërbimet e tij ishin plot zjarr dhe fuqi. Në vitin 1840, ai filloi botimin e Signs of the Times, duke avokuar për kauzën në të cilën kishte hedhur gjithë zemrën e tij. Të gjitha paratë e tij, gjithë puna e tij, gjithë energjia e tij u hodhën në gjirin e kësaj kauze, dhe u fituan mijëra të konvertuar."

GSAM 123Punët e Bashkuara të Miller dhe Himes

GSAM 123.3Nga viti 1840 deri në vjeshtën e vitit 1844, puna e pastorëve Miller dhe Himes ishte kryesisht e bashkuar ndërsa ata shkonin nga qyteti në qytet, në verë me tendën e tyre gjigande, në dimër në kishat dhe sallat publike. Forca e madhe fizike e pastorit Himes e ruajti atë deri sa hyri në vitin e nëntëdhjetë e dytë të jetës. Aftësitë e tij mendore ishin të forta deri në fund. Në vitin 1894, më 28 shtator, ai mbajti një predikim shumë frymëzues për një kongregacion prej më shumë se tre mijë Adventistësh të Ditës së Shtatë në kampin e Lansingut, Michigan. Dukej sikur fliste me shumë nga sinqeriteti dhe energjia e kohëve të dikurshme. Kjo ishte me të vërtetë e mrekullueshme për një njeri që kishte tre muaj në vitin e nëntëdhjetë e parë të jetës së tij, dhe që vuante nga një sëmundje e pashërueshme nga e cila vdiq vitin e ardhshëm.

GSAM 124.1Pastorët Miller dhe Himes qëndronin, si të thuash, në "frontin e parë të betejës" në lëvizjen e Adventit të Dytë në Amerikë, dhe ishin vetëm dy ndër dhjetëra që punuan me ta në shpalljen e doktrinës së ardhjes së Krishtit, të cilëve tiparet kryesore u ishin vendosmëria dhe integriteti i palëkundur. Këta burra ishin kryesisht nga ajo klasë që bota i quante "vetëbërë" — njerëz që ishin zhvilluar përmes kontaktit me realitetet e ashpra të jetës, që kishin mësuar të gjykonin meritat e një kauze nga parimet dhe jo nga politika. Ata ishin nga karakteri i atyre që pastori Miller thoshte se zakonisht pranonin mesazhin nga kishat: "anëtarët më të devotshëm, më të përkushtuar dhe më të gjallë." Ky fakt u konfirmua nga predikuesit e kishave të ndryshme, të cilët thanë, pas ndarjes përfundimtare të Adventistëve prej tyre, "Ajo [doktrina] ka marrë më të mirët e tufës sonë."

GSAM 124Predikues të tjerë të shquar Adventistë

GSAM 124.2Mund të jetë me interes të përmenden me emër disa nga burrat që luajtën një rol të shquar me pastorët Miller dhe Himes në lëvizjen e atyre kohërave të hershme. I pari në listë është Charles Fitch, nga Cleveland, Ohio, i cili në vitin 1842 sugjeroi idenë e përdorimit të grafikëve për të ilustruar vizionet e Danielit dhe Zbulesës. Origjina e kësaj ideje bazohej në Habakuk 2:2, 3. Vdekja e Charles Fitch ndodhi më 10 tetor 1844.

GSAM 124.3Dr. Josiah Litch, nga Filadelfia, i cili, siç do ta shohim në kapitullin e mëpasshëm, u frymëzua nga Zoti për të shpallur një të vërtetë që në përmbushjen e saj shkaktoi zhvillimin e papritur dhe të shpejtë të interesit për mesazhin e ardhjes.

GSAM 124.4Elon Galusha, nga Lockport, N.Y., një predikues i shquar baptist, shkrimet dhe shërbesat e të cilit mbi temën e ardhjes së afërt të Zotit shkaktuan një trazim të madh në atë denominacion.

GSAM 125.1E. R. Pinney, nga Seneca Falls, N.Y., një predikues tjetër i përkushtuar i kishës baptiste, shërbesa dhe shkrimet e të cilit ishin një fuqi në këtë vepër. Ai mund të quhej me të drejtë "Kripa e dheut."

GSAM 125.2Geo. Storrs, nga Nju Jorku, i cili para konvertimit të tij në doktrinën adventiste ishte një rilindës i shquar. Shkrimet e tij ushtruan një ndikim të fuqishëm në nxitjen e njerëzve për një përkushtim më të madh të vetes dhe të pasurisë së tyre për këtë vepër; veçanërisht kjo ishte e vërtetë në javët e fundit të dy mijë e treqind ditëve. Ishte ai, i cili, pas zhgënjimit, i paraqiti për shqyrtim njerëzve Adventistë dhe botës gjashtë predikimet e tij mbi natyrën e njeriut, gjendjen e të vdekurve dhe ndëshkimin e ardhshëm.

GSAM 125.3Pastori Stockman, nga Portlandi, Maine, ishte një tjetër punonjës i përkushtuar në ringjalljet e William Miller-it në atë qytet. Vdekja e tij ndodhi disa javë para përfundimit të vitit hebre të vitit 1843, ndërsa populli adventist shpresonte dhe priste që Zoti të vinte në atë kohë.⁶

GSAM 125.4Kishte edhe burra të tjerë të shquar që për mungesë hapësire do t'i përmendim vetëm, të tillë si N. N. Whiting, i cili bëri një përkthim të Dhiatës së Re në anglisht, i njohur si Whiting’s Translation; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley dhe Edwin Burnham (tre vëllezër), të gjithë punëtorë efikasë në mesazh.