9-bob — Kechikish davri

GSAM 148.1“O'shanda osmon shohligi o'n nafar qizga o'xshaydi: ular chiroqlarini olib, kuyovni kutib olishga chiqdilar. Ularning beshtasi dono, beshtasi esa ahmoq edi. Ahmoqlar chiroqlarini olib, yoniga hech yog' olmadi; dono esa chiroqlariga va idishlariga yog' oldi. Kuyov kechikib qolganda, ularning barchasi uyqusi kelib uxlab qoldi.”¹

GSAM 148.2Masih bu misoldagi kuyovdir.² Shuning uchun kuyovni kutib olishga chiqish Rabbimiz xalqining Masihning kelishida Uni kutib olish harakatini ifodalaydi, chunki Matto 24 va 25 boblaridagi nutq mavzusi Rabbimizning kelishidir. Rabbimizning so'zi — chiroqdir.³ Barcha qizlar o'z chiroqlarini oldilar. Ba'zi bakiralarning ahmoqligi shundaki, ular haqiqat nazariyasini oddiygina qabul qilishgan, lekin Iso Masihga chin dildan bag'ishlanishni, bu bag'ishlanish imonlilar yuragida Ruhning fazilatlarini rivojlantirishini inobatga olmagan. Bu ish masalda “idishlaridagi moy” bilan ifodalanadi. Kuyovning kechikishi esa o'z Rabblarini kutib olishga chiqqanlarning umidlarining oqlanmasligini anglatadi.

GSAM 148Masalning Qo'llanilish Vaqti

GSAM 148.3Misol ochiladigan “unda” so'zi uning qachon tatbiq etilishiga oid ishora beradi. U oldingi bobda aytilgan voqealardan darhol keyin keladi, ya'ni Rabbimizning ikkinchi kelishidan so'ng emas, balki anjir daraxti misoli e'lon qilinganidan keyin, Masihning kelishi “eshik oldida” ekanligini va u o'zi osmon bulutlarida paydo bo'lmaguncha o'tmaydigan avlod kelganligini bildirgach. Bu misol, xabarni yetkazayotgan ba'zi xizmatkorlar qalbida “Egamizning kelishi kechikmoqda” deb o'ylab, bir-birlarini urishni boshlab, mastlar bilan birga yeyib-ichishni boshlagan paytga ham tegishlidir.

GSAM 149Ularning boshqa xizmatkorlarini urish

GSAM 149.1Ular ilgari “hamxizmatlar” bo'lib, bir ovozdan bir xil xabarni e'lon qilgan; ammo endi ularning bir qismi o'rgatgan narsasidan yuz o'girib, “o'z vaqtida oziq-ovqat” berayotgan hamkasblarini “urishmoqda” — ya'ni tez orada keladigan Rabbimizni kutish uchun zarur tayyorgarlikni e'lon qilayotganlarni. Ular Yeremiyoni urishni taklif qilganlaridek “urishmoqda”. Xalq dedi: “Keling, uni til bilan uraylik va uning hech bir so'ziga e'tibor bermaylik.”⁴ Shunday qilib, bu xizmatkorlar “sadoqatli” xizmatkorlarning ishiga to'sqinlik qiladigan uslubda ta'lim berishni boshladilar. Ana shu toifa odamlarga shunday deyiladi: “Shuning uchun esla, qanday qabul qilganingni va eshitganingni; mahkam ushla va tavba qil. Agar hushyor bo'lmasang, men o'g'ri kabi kelaman, va qaysi soatda senga kelishimni bilmay qolasan.”⁵

GSAM 149.2Qizlar misoli “hamxizmatlar” Rabbimizning yaqin kelishi haqidagi xabardan yuz o'girib, “urishni boshlagan” paytda tegishli bo'ladi. Ular shuningdek boshqa ishga ham kirishadilar — “mastlar bilan yeyib-ichishni” boshlaydilar. Ular o'z ishtahalarini qondirmoqchi bo'lganlar bilan ziyofat qilishga qo'shiladilar. Sulaymon bundaylar haqida shunday degan: “Sharobxo'rlar qatoriga qo'shilma; go'shtni ochofatlarcha yeyuvchilar qatoriga ham; chunki mast va to'yxo'r qashshoqlikka tushadi.”⁶

GSAM 149Birinchi Umidsizlik

GSAM 149.3Endi savol tug'iladi: “Kelish tajribasida bu bayonotlarga mos keladigan nima bor edi?” Bashoratga to'liq mos keladigan harakatlar bo'lgan. Xabarni aprel, 1844-yilgacha yetkazganlar cherkovlar orasida mehnat qilishdi va turli cherkovlarning din xizmatchilari ularning sa'y-harakatlariga qo'shildilar. Shunday qilib, ular “hamxizmatlar” edilar.

GSAM 150.1Xabarni yetkazganlar Doniyor 8:14 dagi yigirma uch yuz kun yahudiy taqvimiga ko'ra 1843 yilda, ya'ni bizning yilimizda 1844 yilda tugashini ta'lim berishgan. Ular shu davr oxirida Xudoning hukm soati kelishini e'lon qilishgan. O'sha paytda mamlakatdagi har bir konfessiya hukm kuni Rabbimizning ikkinchi kelishi bilan boshlanishiga ishonar edi. Shunday qilib, Adventistlar Rabbimizning shu payg'ambarlik davrining oxirida kelishiga ishonishgani osongina ko'rinadi. Ular: “Bu davr 1843-yilgi tabiiy yahudiy yilining oxirgi kuni – 1844-yil 21-martda tugashi mumkin”, – deyishgan. Shuning uchun ular 1844-yil mart oxiri yoki aprel boshini Najotkorning kelishi mumkin bo'lgan vaqt deb bilishgan.

GSAM 150Yomon Xizmatkorlar Rivojlandi

GSAM 150.2Mart oyining oxiri kelib o'tdi, lekin Rabb kelmadi; shunda ilgari Rabb elchilari bilan birga xizmat qilgan, ammo butun qalb bilan hayotlarini xabarga bag'ishlamaganlar unga qarshi chiqib, ishga qarshilik ko'rsata boshladilar va Rabbning yaqin kelishi hamda hukm soati xabari ta'limotini hanuz berayotganlarning yo'lini to'sish uchun qo'ldan kelganicha harakat qilishdi. “Yuraklarida” ular dedilar: “Rabbimizning kelishi kechikmoqda.” Og'zlari bilan esa endi ular shunday ta'lim berishdiki, Rabb kelishidan oldin butun dunyo imon keltirishi, yahudiylarning barchasi Falastinga qaytib, Quddusda ibodatxonaning xizmatini tiklashi kerak; shundan keyin Masih keladi. Ba'zilari esa Iso kelishini “ruhiy kelish” deb, bu voqea imon keltirish paytida va xalqining o'limi vaqtida sodir bo'lishini ham ta'lim qilishdi.

GSAM 151“Vaqtida ozuqa berish”

GSAM 151.1Ular shunday qilib o'z hamxizmatlariga qarshi chiqqan paytda, imonga sodiq qolganlar esa mo'minlarni zal va bog'larda yig'ib, ularga “o'z vaqtida beriladigan ozuqani” taqdim etishar, zamon belgilari va ro'yobga chiqqan bashoratlar, xuddi umidsizliklaridan oldingi kabi, Masihning kelishi “yaqin, eshik oldida” ekanini e'lon qilayotganini ko'rsatishar edi.

GSAM 151Cherkov ziyofatlari

GSAM 151.2Ular buni amalga oshirar ekan, protestant cherkovlarida ilgari noma'lum bo'lgan narsa — odamlarni cherkovga yig'ib, ziyofat qilish va “ko'ngil ochish” an'anasi paydo bo'ldi. Kelishni istagan barchani ularning mazali taomlaridan bahramand bo'lishga taklif qilishardi.

GSAM 151.3Amerikada bunday turdagi birinchi voqeani biz 1844 yil may oyida, umidsizlikdan so'ng darhol eshitdik. Bu shunday bo'ldi: Nyu-York shtatining Rochester shahridagi zalda Uilyam Miller bir necha yuz adventistga ta'lim berib, ularni ruhlantirar, “Biz Matto 25-bobdagi kutish vaqtidamiz; imoningizni mahkam tuting; bu masala bo'yicha tez orada bizga ko'proq nur beriladi,” deb aytayotgan paytda, Rochesterdagi eng yirik yig'ilish uylaridan birining podvalida “bayram” belgilandi. Cherkov a'zolari ham, imonsizlar ham yig'ildi va teologiya kolleji prezidenti Uilyam Millerni masxara qilib, tomoshabinlarni kuldirarkan, ularga ustritsalar, muzqaymoq, shirinliklar va bu odam tayyorlagan kichik risolani yigirma besh sentga sotishdi. Kitob “An Exposé of Millerism” deb nomlangan edi.

GSAM 151.4O'sha vaqtdan ikki hafta o'tmay, shu shahardagi boshqa bir konfessiya jamoat zalida “festival” tashkil qilib, kirish uchun yigirma besh sent to'lov joriy etdi va istaganlarni o'zlari bilan birga ustritsalar, muzqaymoq, tort va shirinliklardan bahramand bo'lishga taklif qildi. Ana shu paytda cherkovlarda zamonaviy ziyofatlar boshlanib, ular “g'alati ko'ngilochar yig'inlar”, “sovg'a xaltalari”, “sovg'a ovlash o'yinlari”, “o'pish bazmlari” va hokazo kabi tadbirlarga aylandi. Cherkovlardagi bu ziyofat an'anasi shunchalik rivojlanib ketdiki, hozirgi kunda zamonaviy cherkov binosi oshxona, ombor va ovqat xonasiga ega bo'lmasa, me'yorga javob bermaydi. Bu holat aynan misolda ko'rsatilgan “kutish davri”da boshlangan.

GSAM 152.1Uilyam Miller o'zi Rochesterda sodir bo'lgan voqeani quyidagi so'zlar bilan hikoya qiladi:

GSAM 152.1“Rochester shahridagi D.D.lardan biri, _____ cherkovining janob _____, Millerizmga qarshi bir buklet yozdi, o'zining lordlari va xonimlarini Rabb uyiga chaqirdi, ustritsalar va boshqa ‘pikniklar’ bilan katta ziyofat uyushtirdi, Belshazar kabi, ularning qahva va choyini ichdi, qimmatbaho taomlarini yedi, muzqaymoq va shirinliklarini sotdi, shuningdek aziz Najotkorning ikkinchi kelishiga qarshi risolasini ham sotdi.

GSAM 152.2“Men ketishimdan bir kecha oldin, yana bir hurmatli janob jamoat uyi yoki zalda piknik ziyofati uyushtirib, yuqorida aytilganidek, chiptalarini, muzqaymog'ini va shirinliklarini sotdi. Turli sektalarga mansub ba'zi cherkovlar bunday Bobil ziyofatlarini ma'qullamaganini eshitib xursand bo'ldim; va ruhim bilan umid qilamanki, Iso Masih qaytib kelganda, bu sektant cherkovlarning barchasi ‘mastlar bilan birga yeyib-ichayotgan’ holda topilmaydi. Men hayronman, bu hurmatli janoblar o'zlarini Xudoning so'zi oynasida ko'rmayaptilar; va men ularga Luqo 14:12-14; Matto 24:48-51; Luqo 13:25-28; 2 Butrus 2:13; Yudo 10-21 oyatlarini o'qishni tavsiya qilaman. Albatta, bu oxir zamonlardir.”

GSAM 152.3Agar pastor Miller cherkovlarning keyinchalik ehson ziyofatlari doirasida “uzuk yashirilgan tort o'yinlari, o'n sentlik o'pish bazmlari, eshak tomoshalari, g'alati ko'ngilochar yig'inlar, muqaddas lotereyalar” va boshqa tasodifiy o'yinlarga berilganini ko'rganida, u muqaddas dahshat bilan orqaga tortilgan bo'lardi.

GSAM 152Kechikish Vaqti

GSAM 152.4Adventistlar Muqaddas Kitobdagi haqiqatdan tasalli topdilar: Rabbimizning yaqin kelishi e'lon qilinganda unga “kutish davri” ham bog'lanadi. Buni ular Najotkorimizning Matto 25:5, 6-dagi so'zlarida va Habaqquq 2:1-3-da ko'rdilar.

GSAM 153.11844 yil bahoridagi munosabatlariga kelsak, 1844 yil 9 maydagi Midnight Crydan iqtibos keltiramiz:—

GSAM 153.2“Payg'ambarlik davrlarining ko'rinishicha tugashi nuqtasidan o'tib bo'lgach, biz Xudoning o'z farzandlarini vahiy oxirida bo'lishini oldindan ko'rgan holatga keltirildik; va u payg'ambar Habaqquq orqali buning uchun tayyorgarlik ko'rgan, u shunday deydi: ‘Men qo'riq joyimga chiqib, minoraga turaman va u menga nima deyishini, tanbeh berilganda esa men nima javob berishimni kuzataman,’ yoki chet qismida yozilganidek, ‘munozara qilinishimni.’ ‘Va Rabb menga javob berib dedi: Vahiyni yoz, uni toshlarga ravshan qil, shunda o'qigan kishi yugurib ketaversin. Chunki bu vahiy hali belgilangan muddat uchun mo'ljallangan, lekin oxirida [payg'ambarlar davrining oxirida] u gapiradi va yolg'on bo'lmaydi; garchi u [ularning ko'rinadigan tugash muddatidan] kechikib qolsa ham, uni kut, chunki u albatta keladi, [payg'ambarlar davrining to'la-to'kisida, undan keyin] u kechikmaydi.’⁷

GSAM 153.3“Ushbu ogohlantirish hozirgi zamonga tegishli ekanligi Pavlusning Ibroniylarga 10:36-39 dagi iqtibosidan ayon bo'ladi: ‘Chunki sizlarga sabr-toqat kerak, shunda Xudoning irodasini ado etib, va'dani olasizlar. Chunki ozgina vaqt qoldi, va keladigan kishi keladi va kechikmaydi. Endi adolatli kishi imon bilan yashaydi; lekin agar kimdir orqaga tortilsa, jonim undan zavqlanmaydi. Lekin biz halokatga olib boradigan orqaga tortiluvchilardan emas, balki jonni najotga yetaklovchi imonga ega bo'lganlardanmiz.’

GSAM 153.4“Biz najot beruvchi aytgan davrni egallayapmiz, kuyov kechikib qolgan payt (Matto 25:5)—shunga osmon shohligi o'xshatiladi,—‘o'sha yomon xizmatkor [vaqtida ko'rinadigan muvaffaqiyatsizlik bo'lgach] yuragida shunday deydi, Egamizning kelishi kechikmoqda, u boshqa xizmatkorlarini urishni boshlaydi va mastlar bilan birga yeyib-ichadi,’ va Rabb ‘u kutmaydigan kunda keladi.’

GSAM 154.1“Biz hozirda Butrus tilga olgan davrni boshdan kechirayotganimizga ishonamiz, u yerda ularning ‘hukmi endi uzoq kutmaydi va mahv etilishi ham uxlamaydi’; ular ‘yashirincha halokatli bid'atlarni kiritishlari’ kerak edi.⁸ Butrus aytadiki, bu bid'atlar Muqaddas Kitoblar yozilgan paytdagi yolg'on payg'ambarlar kabi bo'lishi kerak edi. Shunday qilib, Isroil uyi a'zolari: ‘Kunlar cho'zildi, va har bir vahiy xato qiladi,’⁹ deb aytganlari kabi, vaqtning ko'rinadigan darajada kechikishi bo'lishi kerak edi, shunda 2 Butrus 3:4 dagi masxara qiluvchilar: ‘Uning kelishi va'dasi qayerda?’ deb so'rashlari va ‘barcha narsalar yaratilish boshidan beri shunday davom etaveradi’ deb o'zlarini ovutishlari uchun.

GSAM 154.2“Biz ishonamizki, aynan vahiyning shunday kechikishini nazarda tutgan holda, havoriy Yoqub shunday degan: ‘Shuning uchun, birodarlar, Rabb kelishigacha sabr qiling; sabrli bo'ling, yuragingizni mustahkam tuting, chunki Rabbning kelishi yaqinlashmoqda.’ Va: ‘Mana, Hakim eshik oldida turibdi.’

GSAM 154.3“Va biz kutib turilgan vaqt o'tib ketishini oldindan ko'zlab, Najotkorimiz Luqo Injilining o'n ikkinchi bobida bizni shunday ogohlantirganiga ishonamiz: ‘Bellaringizni bog'lab oling, chiroqlaringizni yoqib qo'ying; va o'zingizni o'z egasini to'ydan qaytib kelishini kutayotgan odamlarga o'xshatib turing; shunda u kelib eshikni taqillatganda, ular unga darhol eshikni ochishsin.’¹⁰ Kutish vaqtning o'tishini anglatadi, chunki o'sha vaqtgacha biz kutmaymiz. Shuning uchun Rabbimiz qo'shimcha qiladi: ‘Rabbimiz kelganda hushyor turgan xizmatkorlar baxtlidir.’

GSAM 154.4“Xudo xohlasa, biz e'lon qilishni davom ettiramiz: ‘Mana, kuyov kelmoqda; uni kutib olishga chiqinglar;’ va ‘uning hukm soati keldi.’ Va biz dunyo va cherkovga baland ovoz bilan qichqirishni, ularni ‘tinchlik’ qo'shiqlari ostida uxlab yotganlaridan uyg'otishni va Xudoning rahm-shafqat takliflarini tinglashga undashni davom ettirishga umid qilamiz. Biz Rabbimizning kelishini kutishni va hushyor turishni davom ettirish niyatidamiz, chunki u yaqinlashib qolganiga ishonamiz.”

GSAM 155Ularning Ishining Himoyasi

GSAM 155.11844-yil 21-martgacha va aynan shu sanadan keyin adventistlar o'z ishlarini qanday ko'rganliklari haqida yaxshi tasavvur olish uchun J. V. Himes, S. Bliss va A. Hale tomonidan nashr etilgan Advent Heraldning 1844-yil 13-noyabr sonidagi “Himoya” sarlavhali maqoladan olingan quyidagi iqtibosni o'qish kifoya:—

GSAM 155.2“Biz o'z fikrlarimizni qabul qilishda shoshilmaganmiz. Biz haqiqatni izlashda halol va samimiy izlanuvchilar bo'lganimizga ishonamiz. Biz Najotkorimizning Muqaddas Kitoblarni o'rganish haqidagi buyrug'iga itoat qildik. Biz o'z donoligimizga tayanmadik; balki hidoyat va yo'l-yo'riq uchun Xudoga murojaat qilib, o'zimizni Uning qurbongohi ustiga qo'yishga intildik va U bizning qadamlarimizni to'g'ri yo'nalishga yo'naltirishiga ishonib qoldik. Bizga qarshi ilgari surilgan barcha dalillarni haqiqatni bilish va xatoliklardan saqlanish samimiy istagi bilan o'rganib chiqdik; lekin tan olishimiz kerakki, raqiblarimizning turli-tuman va ko'p shaklli pozitsiyalari faqat bizning qarashlarimizni yanada mustahkamladi. Biz to'g'ri bo'lishimiz yoki xato bo'lishimizdan qat'i nazar, qarshilarimiz to'g'ri bo'la olmasligini ko'rdik; ularning o'zaro kelishuvi ham yo'q edi. Har birining dalillari shunchalik zaif va bolalarcha ediki, ular o'zlari qilgan ishni doimiy ravishda bekor qilishga majbur bo'lishdi; va o'zaro qarama-qarshi hamda ziddiyatli qarashlari bilan shuni isbotladiki, ular bizning fikrlarimizga qanday qarashmasin, bir-birlarining fikrlariga ishonchlari yo'q edi. Bundan tashqari, Rabbimizning yaqin kelishini inkor etishga intilganlar orasida hech bo'lmaganda bittasi bizning pozitsiyamizning har bir asosiy nuqtasini qo'llab-quvvatlagan. Bizda Muqaddas Kitobning so'zma-so'z tarjimasi bizni qo'llab-quvvatlagan bo'lsa, raqiblarimiz Muqaddas Kitobni so'zma-so'z tushunmaslik kerakligini isbotlashga behuda harakat qilishdi, garchi amalga oshgan har bir bashorat eng mayda so'zma-so'z tafsilotlarigacha shunday bo'lgan.

GSAM 156Umidsizlikning izohi

GSAM 156.1“Ammo vaqt — yahudiy yil hisobidagi 1843-yil — o'tdi, va biz Qirolni uning go'zalligida ko'rolmaganimiz uchun hafsalamiz pir bo'ldi. Bizga qarshi chiqqanlarning barchasi halol niyat bilan e'tiqodimizning har bir o'ziga xos xususiyati yolg'onligi isbotlanganini o'ylashdi; va halol odamlar sifatida biz butun pozitsiyamizni tark etishimiz kerak, deb hisoblashdi. Shuning uchun ular bizni hanuz umidimizga yopishib, hanuz Qirolimizni kutayotganimizni ko'rib hayron bo'lishdi.

GSAM 156.2“Ammo biz, umidsizlikka uchrab ham, ruhiy tushkunlikka tushishga hech qanday sabab ko'rmadik. Muqaddas Kitoblarda kutish davri bo'lishi kerakligini va vahiy kechikkan chog'da biz uni kutishimiz lozimligini ko'rdik. Biz shuni ham ko'rdikki, yil oxiri bilan bu davr to'liq yakunlanmasligini, hattoki bizning xronologiyamiz to'g'ri bo'lgan taqdirda ham; va ular faqat joriy yil ichida bir paytda ro'yobga chiqishini; va shunga qaramay, biz dunyoga ochiq va to'liq tan oldikki, biz katta ishonch bilan qaragan aniq nuqtada xato qilganmiz; lekin shunday xato qilganimizga qaramay, bu masalada Xudoning qo'lini ko'ra olamiz. Ko'rishimiz mumkinki, u bu e'lonni dunyoga ogohlantirish va cherkov uchun sinov vositasi sifatida ishlatdi. Bu uning xalqini kutish kayfiyatiga keltirdi. Bu uning nomi uchun azob chekishga tayyor bo'lganlarni yuzaga chiqardi. Bu kimlar uchun Rabbning kelishi xushxabari katta quvonch ekanini, kimlar uchun esa quloqlariga yoqimsiz tovush bo'lganini namoyon qildi. Bu butun koinotga kimlar Rabbning qaytishini kutib olishini, kimlar esa uni ikkinchi kelishida, yahudiylar birinchi kelishida qilganidek rad etishini ko'rsatdi. Va biz buni Xudoning maqsadini amalga oshirishdagi, uning ‘tayyorlanish kunida’ faqat Rabbning irodasini izlaydigan xalqni oldinga chiqarishi va ularni uning kelishi uchun tayyorlash maqsadidagi bir qadam deb bilamiz.”

GSAM 1571844-yil martdan keyingi harakat tarixi

GSAM 157.11844 yil 21 martdan keyingi advent harakati qisqa tarixi quyida keltirilgan bo'lib, u Signs of the Times gazetasining 1844 yil 31 oktyabr sonidan olingan:—

GSAM 157.2“1843 yil — yahudiy yili — o'tib ketgach, adventistlarning katta qismi bundan buyon aniq vaqtlarni hech qanday darajada ishonch bilan hisoblay olmasligimizga ishondi. Ular biz xronologiyamiz ko'rsatgan joyda, barcha bashoratli davrlarning oxirida, advent kutiladigan nuqtada turganimizga ishonishdi; va xronologiyamiz Xudoning vaqtidan ozgina farq qilishi mumkin bo'lgan kichik muddatni kutishimiz kerak bo'lsa-da, aniq vaqt bo'yicha boshqa hech qanday belgiga ega bo'lolmasligimizga ishonishdi. Ular barchasi chiroqlarini olib, kuyovni kutib olishga chiqqan edilar; lekin kuyov kutilgan vaqtdan (1843) keyin ham kelmagan edi. Bu vahiyning kechikishi davomida hammalari uni kutishga qat'iy qaror qilgandek edilar, chunki u kechikmasligiga va har lahzada sodir bo'lishi mumkinligiga ishonardilar. Biroq tez orada ko'pchilik kelajak uchun reja tuzayotgani aniq bo'ldi; agar ular Rabbimiz shu yili kelishiga ishonishganida, bunday reja tuzmas edilar; va ular Rabbimizning darhol ko'rinishiga bo'lgan haqiqiy ishonchdan uxlab qolgan edilar. Boshqacha qilib aytganda, ular uning har qanday kunda kelishini yoki biroz kechikishini o'ylashardi, shu orada esa ular tetiklantiruvchi dam olishdan bahramand bo'lishlari mumkin edi. Xo'sh, bu bizning Najotkorimiz aytganidek bo'ldi: ‘Kuyov kechikib turganida, ularning barchasi mudrab uxlab qoldi.’

GSAM 1571844-yil kuziga e'tibor qaratish

GSAM 157.3“1843-yil may oyida aka Miller ikkinchi kelishga ishora qiluvchi ramzlarni nishonlash vaqti sifatida yahudiy muqaddas yilining yettinchi oyiga e'tiborimizni qaratgandi; va o'tgan kuzda biz o'sha vaqt nuqtasiga katta qiziqish bilan qaragandik. U o'tib ketgach, aka S. S. Snow tiplarga ko'ra, Rabbning kelishi sodir bo'lganda yettinchi oyning o'ninchi kunida bo'lishi kerak, degan fikrni to'liq qabul qildi; lekin yil bo'yicha aniq emas edi. Keyinchalik u bashoratli davrlar aslida hozirgi yil, 1844-yilgacha tugamasligini ko'rdi; U shunda taxminan oktyabrning 22-siga — joriy yilning yettinchi oyining o'ninchi kuniga — shon-shuhrat egasi Rabbimizning kelishiga guvoh bo'lishimiz kerak, degan fikrni ilgari surdi. Buni u o'tgan bahor va yozda Nyu-York, Filadelfiya va boshqa joylarda va'z qildi; va garchi ko'pchilik uning qarashlarini qabul qilgan bo'lsa-da, uning ta'sirlarining aniq namoyon bo'lishi taxminan iyulgacha kuzatilmadi.

GSAM 158Dalalarda Qoldirilgan Hosillar

GSAM 158.1“Mavsum boshida Nyu-Xempshir shimolida yashovchi ba'zi birodarlarimiz Rabbimiz yana bir qish boshlanishidan oldin keladi, degan e'tiqodga shunchalik chuqur ishongan ediki, ular dalalariga ishlov bermagan. Iyul oyi o'rtalarida — bu yahudiy kun-yilining yarim kechasi oqshomi (aprel oyidagi yangi oyga ko'ra hisoblanganda kechki-ertalab, ya'ni bu yahudiy yilining boshlanishi) — dalalarini ekib-ekkan boshqa birodarlarimiz ham Rabbimizning darhol paydo bo'lishiga shunchalik ishongan ediki, imonlariga muvofiq hosillarini yig'ib ololmadilar. Ba'zilari dalaga o't kesish uchun kirganda, butunlay harakat qila olmaganini sezib, burch tuyg'usiga bo'ysunib, ekinlarini dalada turganicha qoldirishdi, ishonchlarini amallari bilan ko'rsatish va shu tariqa dunyoni ayblash uchun. Bu holat Yangi Angliyaning shimoliy hududlarida tezda tarqaldi.

GSAM 158Kelishdan oldin bo'ladigan hukm

GSAM 158.2“Xuddi shu paytda Meyn shtatidagi birodarlarimiz hukmning kelishidan oldin sodir bo'lishi kerakligi; u hosil yig'imi bilan bir vaqtda kechishi va nafaqat dunyoning oxirida, balki oxiridan bevosita oldingi davrni egallashi kerakligi haqidagi qarashni qabul qilishgan edi. Ushbu qarashga muvofiq, ular biz hukm davrida yashayotganimizni, ajratish chizig'i tortilayotganini va Xudoning xizmatkorlari peshonalariga muhrlanayotganini o'ylashdi; bu amalning bajarilishi yer yuzining to'rt shamolini ushlab turgan to'rt farishtaga (Vahiy 7:1) shamollarni bo'shatish uchun signal bo'lardi.

GSAM 159Tun Yarim Kechasi Uyg'onishi

GSAM 159.1“Iyul oyi o'rtalarida orqaga qaytganlarni qaytarishda Xudoning ne'mati vaqt e'lonini hamroh qila boshladi, va ilgari tilga olingan qarashlardan birini qabul qilganlar o'z xulq-atvorida aniq o'zgarish va bashorat qilinganidek, uyqudan birdan uyg'onishni namoyon etdilar. ‘Tun o'rtasida bir ovoz eshitildi: Mana, kuyov kelmoqda; uni kutib olishga chiqinglar. Shunda barcha bu qizlar turib, chiroqlarini tozaladilar.’ Iyul oyidan boshlab bu harakatlar Yangi Angliyaning turli joylarida, bir-biridan mustaqil ravishda yuz berdi; lekin ularning barchasi chiroqlari deyarli o'chib qolgan ko'plarni qaytarish va Uning azizlarini muqaddaslashda Xudoning barakasiga sazovor bo'ldi. Ekseter lager yig'ilishida barcha bu ta'sirlar birlashib, bitta buyuk harakatga aylandi va tezda butun mamlakatdagi advent jamoalari bo'ylab tarqaldi.”