10-bob — Yarim tundagi chaqiriq

GSAM 160.1“Tun yarim kechada bir qichqiriq eshitildi: Mana, kuyov kelmoqda; uni kutib olishga chiqinglar! Shunda barcha bu qizlar turib, chiroqlarini tayyorlashdi.”¹

GSAM 160.2Biz allaqachon “o'n bakira” misolida ko'rsatilgan kechikish davri haqida gapirganmiz va endi yuqoridagi matnda keltirilgan, adventistlar tomonidan “yarim tundagi chaqiriq” deb ataladigan uning qismiga alohida e'tibor qaratamiz. Ushbu mavzu bo'yicha taniqli bir muallif 1844 yil 3 oktyabrda Midnight Cry nomli jurnalda shunday deydi:—

GSAM 160.3“Ammo biz bu kutish kechasiga qanday keldik? Chunki biz [2300 kunlik vahiyni] kuz o'rniga bahorda, miloddan avvalgi 457 yilda boshladik. Biz belgilangan manzilga yetishdan olti oy va bir necha kun orqada qoldik. Bu bizni olti oyga kutish kechasiga solib qo'ydi.”

GSAM 160.4Yana bir muallif, S. S. Snow, 1844 yil 22 avgustdagi Cry nashrida yigirma uch yuz kun haqida shunday degan:—

GSAM 160.5“Bu kunlar Quddusni tiklash va qurish haqidagi farmon chiqishi bilan boshlandi. Bu farmon birinchi bor Kiros tomonidan chiqarilgan, Darios tomonidan yangilangan va Artaxshastra Longimanus hukmronligining yettinchi yilida yakunlangan. U miloddan avvalgi 457-yil kuzida e'lon qilinib kuchga kirdi; o'sha paytda Ezra Xudoning yordami bilan Quddusga yetib kelib yahudiy jamoatini tikladi, ma'murlar va sudyalarni tayinladi hamda devor qurilishini boshladi.”²

GSAM 160.6Vahiy vaqti to'liq yigirma uch yuz yil bo'lgani uchun, yigirma uch yuz yilga yetish uchun miloddan avvalgi 457 va 1843 yillarning har ikkalasi ham kerak bo'lardi, va agar farmon miloddan avvalgi 457 yilning yettinchi oyigacha chiqmagan bo'lsa, o'rgatilishicha, bu davr 1844 yilning yettinchi oyigacha tugamas edi. Yettinchi oyning o'ninchi kunini nishonlash davr boshlanishini belgilovchi voqea bo'lib ko'ringanidek, shunday qilib, isbotlab ko'rsatildiki, yettinchi oyning o'ninchi kuni (yahudiy hisobiga), 1844 yil 22 oktyabrda, yigirma uch yuz kun tugaydi va muqaddas joyni tozalash vaqti keladi. 1843-yilda davr yakuni uchun keltirilgan barcha dalillar 1844-yil hisob-kitobiga ham bir xil kuch bilan tatbiq etildi va ular umidsizliklarining sababini aniq yechim topganliklariga ishonch hosil qilishdi. Adventistlar o'sha paytda “haqiqiy yarim tundagi chaqiriq” deb atalgan e'lonni qanday e'lon qilganliklarini eng yaxshi tarzda o'sha davrda bu ishda faol ishtirok etganlarning yozganlaridan iqtibos keltirish orqali ko'rsatish mumkin.

GSAM 161“Uni kutib olishga chiqinglar”

GSAM 161.11844 yil 3 oktabrdagi Cry nashrida Jorj Storrs tomonidan “Uni kutib olishga chiqinglar” sarlavhasi ostida yozilgan maqola chop etilgan bo'lib, unda u shunday degan:—

GSAM 161.2“Men ilgari hech qachon boshdan kechirmagan his-tuyg'ular bilan ruchkamni qo'lga olaman. Hech shubhasiz, mening fikrimcha, yettinchi oyning o'ninchi kuni Rabbimiz Iso Masihning osmon bulutlarida namoyon bo'lishiga guvoh bo'ladi. Biz o'sha voqeaga — tayyorgarlik ko'rmaganlar uchun dahshatli, lekin tayyor bo'lganlar uchun ulug'vor lahzaga — bir necha kun masofadamiz.

GSAM 161.3“‘Mana, kuyov kelmoqda’ bu yili; ‘chiqinglar, uni kutib olishga boringlar.’ Nominal cherkovlar va barcha yovuzlar bilan ishimiz tugadi, faqat bu chaqiriq ularga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan darajada. Endi bizning vazifamiz — ‘chiroqlarini olib, kuyovni kutib olishga chiqqan bakiralarni’ uyg'otish. Hozir qayerda turibmiz? ‘Agar vahiy kechiksa, uni kut.’ Oxirgi mart yoki aprel oyidan beri bu bizning javobimiz emasmi? — Ha. Kelin kuyovi kechikkan paytda nima bo'ldi? — Barcha qizlar uyquga ketib, uxlab qolishmadi-mi? Masihning so'zlari xato bo'lmagan; va ‘Muqaddas Kitoblar buzilmaydi.’ Biz uyg'oq bo'lib ko'rinishga urinishimizning foydasi yo'q; biz Masihning kelishi haqidagi haqiqat ustida emas, balki vaqti ustida uxlab qoldik. Biz kutish davriga keldik; u qancha davom etishini bilmagan edik va aynan shu nuqtada uxlab qoldik. Ba'zilarimiz uxlab yotganimizda: ‘Yana bir muddat belgilamang!’ deb aytdik, shuning uchun uxlab qoldik. Endi muammo – bizni uyg'otish. Egamiz, yordam ber, chunki inson yordami behuda. O'zing gapir, Egamiz. Oh, ‘Ota’ endi vaqtni ‘ma'lum qilsin’.

GSAM 162Xabar berishning yarim kechasi

GSAM 162.1“Kutish davri qancha davom etadi?—Yarim yil. Qanday bildingiz?—Chunki Rabbimiz ‘yarim kechada’, kuyov kechikib turgan paytda, deydi. Vahiy ‘yigirma uch yuz kecha-kunduz’, ya'ni kunlarga oid edi. Bir ‘oqshom’, ya'ni tun, bu payg'ambarlarcha kunlarning yarim qismi bo'lib, shuning uchun u olti oyni tashkil etadi. Mana shu kutish davrining butun davomidir. Hozirgi kuchli vaqt chaqirig'i iyul oyi o'rtalarida boshlandi va katta tezlik hamda qudrat bilan tarqaldi, hamda ruhiy namoyishlar bilan birga kechmoqda, men bunday namoyishlarni ‘1843’ chaqirig'i paytida hech qachon ko'rmagan edim. Endi bu so'zlar haqiqatan ham ‘Chiqinglar, uni kutib olinglar’ ma'nosini anglatadi. Ko'rish mumkin bo'lishini hech qachon tasavvur ham qilmagan barcha narsalardan voz kechish bor. Bu chaqiriq yurakka teganda, dehqonlar hosillari bilan fermalarini tark etadilar. Ko'z yoshlar bilan kuchli yig'lash va hamma narsani Xudoga bag'ishlash bor, men bunday narsani hech qachon ko'rmaganman. Bu haqiqatga bo'lgan ishonch avvalgi chaqiriqda shu darajada bo'lmagan, va unda yig'lab yoki erib ketadigan ulug'vorlik bor, u faqat uni his qilganlarga tushunarli, boshqalar uchun esa u tushunarsiz.

GSAM 162.2“Mana shu hozirgi haqiqatga men inoyat tufayli hamma narsani tikishga jur'at etaman va unda shubha qilish Xudoni xafa qilish va o'zimga ‘tez halokat’ni keltirish bo'ladi, deb his qilaman. Men qoniqdimki, endi ‘kim o'z jonini saqlashga intilsa,’ bu nida adolatli ravishda amalga oshirilgan joyda, ‘agar u kelmasa’ deya shubha qilish yoki bu haqiqatga chiqishga qo'rqish orqali, ‘o'z jonini yo'qotadi.’ Bu Ibrohimni Ishoqni qurbonlikka olib chiqishga, Nuhni kemani qurishga, Lutni Sodomni tark etishga, Isroil o'g'illari Misrdan chiqishni kutib tun bo'yi turishga, Doniyorni sherlar quduqiga, uch yahudiyni esa olovli pechga olib boradigan xuddi shu imonni talab qiladi. Biz bunday imon sinovidan o'tmasdan ham shohlikka kiramiz deb o'ylagandik, lekin men aminmanki, bunday emas. Bu oxirgi haqiqat shunday sinovni keltiradi, va uni faqat ahmoq, jinni yoki to'fonoldi Sodomliklari, sovuq-issiq bo'lmagan cherkov yoki uxlab yotgan bakiralar ularga nima deb atashni istasa, shunday bo'lishga jur'at etadiganlar boshlashga jur'at etadi. Yana bir bor baqirardim: ‘Hayoting uchun qoch;’ ‘Orqaga qaramagin;’ ‘Lutning xotinini esda tut.’”

GSAM 163Storrsning tekis toshi

GSAM 163.11844 yil 10 oktabrdagi Midnight Cry nashrida Jorj Storrs qalamidan “Final” sarlavhasi ostida quyidagi matn chop etildi, ammo adventistlar uni “Storrsning tekis toshi” deb atashdi:—

GSAM 163.2“O'sha kunga qanday tayyor bo'lamiz?—Xudoning haqiqatiga ishonib, uni mustahkam imon bilan amalga oshiring, bu imon Xudoga shon-shuhrat keltirsin. Biz o'sha kuni o'lishimizni bilsak, qanday ruhiy holatda bo'lgan bo'lardik, aynan shunday ruhiy holatda bo'lishimiz, Xudoga to'liq bag'ishlanishimiz va dunyoga o'lik bo'lishimiz kerak.

GSAM 163.3“Men nima demoqchi ekanligimni eng yaxshi misol bilan quyidagicha tushuntiraman: tasavvur qiling, okean o'rtasida katta tekis tosh bor. Ulug'vor va qudratli bir shahzoda va'da berganki, belgilangan vaqtda u o'sha yerda uning so'ziga to'liq ishonishganini tasdiqlovchi dalillar bilan kelgan barcha odamlarni ulug'vor bir mamlakatga olib ketadigan ajoyib paroxod yuboradi. Ko'pchilik toshga qarab yo'l oladi. Ba'zilari, tosh ustida xavfsiz bo'lgach, arqonni kesib yuborishadi va ularni olib kelgan kema ularning nazaridan yo'qoladi, lekin ular unga e'tibor ham bermay, paroxod kelishini kutishadi. Ular va'daning rostligiga shubha qilmay, hamma narsani unga tikishadi. Boshqalar esa, shu tosh ustida bo'lish kifoya, deb o'ylashadi. Ammo ular ‘aqlli’ bo'lib, ortiqcha xavfga bormoqchi emaslar.

GSAM 164.1“‘Imoningga ko'ra senga bo'lsin’ so'zlari paroxod kutilayotgan vaqtdan oldin yangragan edi. Kun yetib keladi. Ehtiyotkorlar, ehtimol, agar paroxod kelayotganini ko'rsalar, qayiqlarini bo'shatib yuborib, suzib ketishiga ruxsat berishni niyat qilishgan. U ko'zga tashlanadi; lekin endi qayiqlarini hech kim sezmaydigan paytda bo'shatishga kech bo'lib qoladi; va bundan tashqari, xuddi shu ehtiyotkorlik endi ularga kelayotgan kemani noto'g'ri baholamaganliklariga amin bo'lmaguncha qayiqlarini suzib ketishiga yo'l qo'ymaslikni aytadi. Endi u shunchalik yaqinlashib keladiki, ularni hech kim sezmaydigan paytda bo'shatib yuborishning iloji qolmaydi.

GSAM 164.2“Paroxod qoyaga yetib keladi. ‘Paroxod kelishiga to'liq ishonchingizga nima dalil bor?’ — ‘Biz qayiqlarimizni bo'shatib qo'ygan edik, ular bizdan ajralib suzib ketdi, shuning uchun qirg'oqqa chiqa olmas edik va agar paroxod kelmaganida halok bo'lardik, chunki bu qoyaga hech qachon boshqa kemalar kelmaydi.’ ‘Bu yetarli,’ deydi bug'li kemaning komandiri; ‘kemaga chiqing; bunday ishonch xafa bo'lmaydi.’

GSAM 164.3“Qayiqlarini toshga mahkam bog'lab qo'yganlar endi atrofga to'planib, paroxodga chiqishga intilmoqda. Komandir so'raydi: ‘O'sha u yerdagi toshlarga mahkam bog'langan yoki kelib ko'rganimdan beri arqonlari kesilgan qayiqlar nima maqsadda?’ Ular javob berishadi: ‘Biz ehtiyotkorlik qilmoqchi edik, agar paroxod kelmasa, qirg'oqqa qaytish uchun nimadir bo'lsin.’ ‘Demak, siz tana uchun tayyorgarlik ko'rgansiz,’ — deydi komandir, — ‘shundaymi, va shuning uchun mening so'zlarimga shubha qildingizmi? Imoningizga ko'ra sizga bo'lsin. Dalillar sizga qarshi. Siz qaytishga tayyorgarlik ko'rgansiz, endi esa imonsizligingiz mevasi sizga nasib etadi.’ ‘Shunday qilib, ular imonsizlik tufayli kira olmadilar.’ Oh, umidsizlikning dahshatli holati!

GSAM 164.4“Endi arqonlaringizni kesing, birodarlar; qayiqlaringiz suzib, ko'zdan g'oyib bo'lsin; ha, ‘Inson O'g'lining belgisi paydo bo'lishidan oldin’ shoshiling. Keyin juda kech bo'ladi. Hozir xavfga tushishga jur'at eting, va hammasini xavf ostiga qo'ying. Ey, yuragim siz uchun og'riyapti; vaqtni boy bermang; qayiqni itarib yuboring, aks holda halok bo'lasiz; chunki ‘kim o'z jonini saqlashga intilsa, uni yo'qotadi’, deydi Rabbimiz va Hakimimiz Iso Masih. Shunday ekan, tezroq harakat qiling, yana bir bor iltimos qilaman, juda tezroq! Qayiqni qo'yib yuboring, unga ‘agar bo'lmasa’ qirg'oqqa chiqaman deb hisoblamang. U ‘agar’ so'zi seni halok qiladi. Endi bu oxirgi sinov va vasvasadir. Rabbimiz shaytonning oxirgi vasvasasiga qanday javob bergan bo'lsa, shunday qil: ‘Bu yerdan ket, Shayton’, dedi u. Shunda shayton uni tark etdi va ‘mana, farishtalar kelib, unga xizmat qilishdi’. Sen ham bu g'alabaga erishganingda xuddi shunday bo'ladi.”

GSAM 165Yarim tundagi chaqiriqning tez ishlashi

GSAM 165.1“Yarim tundagi chaqiriq” xabarining tezligi, qudrati va ta'siri haqida biz ilgari keltirgan gazeta — Midnight Cry muharriri N. Southardning so'zlaridan to'g'ri tasavvur hosil qilamiz. 1844 yil 31 oktyabrdagi sonida u shunday deydi:—

GSAM 165.2“Dastlab aniq belgilangan vaqtga odatda qarshi chiqishardi; lekin uning e'lon qilinishiga hamroh bo'lgan to'xtatib bo'lmas kuch barchani o'z oldida tiz cho'ktirgandek edi. U tornado tezligida butun mamlakat bo'ylab tarqaldi va turli, uzoq joylardagi yuraklarga deyarli bir vaqtda yetib bordi, va bu faqat Xudo unda bo'lgan deb hisoblaganda tushuntirilishi mumkin bo'lgan tarzda edi. U har joyda yurakni eng chuqur izlashga va oliy osmon oldida ruhni kamsitishga sabab bo'ldi. Bu dunyoviy narsalarga bo'lgan muhabbatni so'ndirdi, mojaro va adovatlarni davoladi, xatolarni tan olishga, Xudoning oldida o'zini past his qilishga hamda kechirim va qabul qilinish uchun pok, sinib ketgan yurakdan chiqqan tavba-tovon iltijo qilishga undadi. Bu ruhning o'zini kamsitishi va sajda qilishini keltirib chiqardi, bunday holatni biz ilgari hech qachon ko'rmagan edik. Xudo Yo'el orqali buyurganidek, Xudoning buyuk kuni yaqinlashganda, bu yuraklarni yirtishni, kiyimlarni emas, balki ro'za, yig'i va motam bilan Rabbga yuzlanishni keltirib chiqardi. Zaxariya orqali Xudo aytganidek, inoyat va iltijo ruhi uning farzandlari ustiga to'kildi; ular o'zlari teshib yuborgan Zotga nazar tashladilar, va yurtda katta motam bo'ldi, har bir oila alohida, xotinlari alohida; va Rabbga intilganlar o'z jonlarini Uning huzurida azobga soldi.”

GSAM 166Insonlar g'ayritabiiy qudrat bilan harakatga keltirildi

GSAM 166.1Yana, bu hayajonli e'lon haqida u shunday deydi:—

GSAM 166.2“Bizga bu inson omilidan shunchalik mustaqil bo'lib ko'rindi-ki, uni kuyovning kechikishi, qizlarning uyqusi va xushsiz uxlab yotishi ortidan, ularning barchasi turib chiroqlarini tozalab tayyorlashlari kerak bo'lgan ‘yarim tundagi chaqiriq’ning ro'yobga chiqishi deb qabul qilishdan boshqa ilojimiz qolmadi. Va oxirgi ish bajarilgandek ko'rinadi; chunki ilgari hech qachon turli advent guruhlari Rabbimizning kelishi uchun shunday yaxshi tayyorgarlik holatida bo'lmagan.”

GSAM 166Dunyo mol-mulkidan voz kechish

GSAM 166.3Kelish ta'limotining hayajonli e'lonlari ostida ko'pchilik dunyoviy mol-mulklarini tarqatib, boyliklarini ommaviy nutq so'zlovchilarning mehnatini qo'llab-quvvatlashga, chop etilgan varaqalar va risolalarni tarqatishga yoki muhtojlarning ehtiyojlarini qondirishga sarfladi; shu tariqa ular dunyoga o'z samimiyati va jiddiyati haqidagi eng yaxshi dalilni berdi; holbuki, yer yuzidagi boyliklariga yopishib, ish uchun hech qanday maxsus qurbonlik qilmaydiganlar dunyoviylar tomonidan o'z da'volariga chin dildan ishonmaydiganlar deb baholandi. Misol tariqasida men savolning har ikki tomoniga oid ikki holatni keltiraman.

GSAM 166Kartoshka dalasi

GSAM 166.4Birinchi misol — Nyu-Ipswich, Nyu-Xempshir shtatida Hastings ismli bir mo'minniki. U ajoyib kartoshka ekilgan katta bir dalani qazdirmasdan qoldirgan edi. Qo'shnilari ular haqida xavotirlanib, agar u ruxsat bersa, kartoshkalarni qazib, podvalga bepul qo'yib berishni taklif qilishdi, “chunki” “siz ularga ehtiyoj sezishingiz mumkin”, deyishdi. “Yo'q!” dedi janob Hastings, “Men bu kartoshka dalasini Rabbimiz tez orada paydo bo'lishiga bo'lgan imonimni va'z qilishiga ruxsat beraman.”

GSAM 167.1O'sha kuzda, Claremont (N.H.) Eagle, New York True Sun va boshqa bir qator ommaviy nashrlardan ma'lum bo'lishicha, kartoshka ekinlari “kartoshka chirishi” tufayli deyarli to'liq yo'q bo'lib ketdi. Sun gazetasida aytilishicha: “Bu qimmatbaho sabzavotning butun hosili chirish tufayli yo'q qilingani haqida xabar olish qanchalik achinarli. Filadelfiya gazetasining bir muxbiri aytishicha, o'sha shtatdagi kartoshka hosili vayron bo'lgan. Faqatgina Meyn shtatidan ozroq shikoyat eshitilmoqda, lekin u yerda ham hosil kasallikdan qutulmagan.”

GSAM 167.2Kuz yumshoq bo'lgani va Hastingsning kartoshkalari noyabrgacha yerda qoldirilgani uchun ularning hech biri chirimadi. Natijada u o'zi va o'tgan oktabrda uning farovonligi uchun juda xavotirlangan, bahorda esa undan urug'lik kartoshka sotib olishga majbur bo'lgan va ularni yaxshi narxda olishga tayyor bo'lgan bechora qo'shnilari uchun ham mo'l-ko'l zaxiraga ega bo'ldi. Ular Hastings janobiga falokat bo'ladi deb o'ylagan narsa Xudo uni dunyoviy baraka, nafaqat unga, balki qo'shnilariga ham aylantirdi.

GSAM 167O'z Imonini Inkor Etdi

GSAM 167.3Ikkinchi holat mening o'zim yashagan joyda sodir bo'ldi. Bu 1844-yil kuzida Rabbimizning kelishi haqidagi yig'ilishda ko'p gapirgan cherkov a'zosiga tegishli edi. U ancha boy odam bo'lib, boshqa narsalar qatori bahorgi bozorga saqlash uchun ayni yoshdagi ko'pchilik cho'chqalarga ega edi. Dindorlik da'vosini qilmaydigan va chorva mollari bilan savdo qiladigan amakim bu o'zini adventist deb da'vo qiluvchi kishiga cho'chqalarini sotib olish uchun bordi, lekin u ularni sotishni istamasligini, chunki ularni “boqiladigan cho'chqalar” sifatida keyingi bahorgacha saqlab qo'ymoqchi ekanini eshitdi. Amakim adventist bo'lgan bobom oldiga kelib: “U odam o'z da'vosiga ishonmaydi”, dedi. “Nega?” dedi bobom. “Chunki,” dedi amakim, “u shunday deydi: Rabb kelmoqda, bu kuzda dunyo oxir bo'ladi, lekin cho'chqalarini keyingi bahorgacha saqlab qo'ymoqchi. Menga gapirmasin; u bu gaplarning birontasiga ham ishonmaydi.”

GSAM 168Vositalar juda kech taklif etildi

GSAM 168.1Ba'zi odamlar bor ediki, ular o'z mablag'larini saqlab, uni ishni rivojlantirish uchun ishlatishlari kerak, deb qat'iy ishonib, doim kurashib yurishdi, lekin sarmoya kiritish uchun juda kech bo'lib qoldi. Bunday odamlar xabarni chop etish bilan shug'ullanayotganlarga murojaat qilib, ko'z yosh to'kib, pullarini qabul qilishni iltimos qilishdi, lekin javob shunday bo'ldi: “Siz juda kech qoldingiz! Biz oxirgacha tarqata oladigan barcha nashriyot materiallari uchun to'lovni allaqachon amalga oshirdik. Biz tunu kun ishlaydigan bir nechta quvvatli bosmaxonalarni ijaraga oldik; bizga endi pul kerak emas.” Bir guvoh menga guvohlik berdi: u Voice of Truth nashriyotchisining stoliga minglab dollar qo'yib, ruhiy azob bilan uni olib, ishlatishni iltimos qilayotgan odamlarni ko'rgan. Javob esa shunday bo'lgan: “Siz juda kech qoldingiz! Biz endi sizning pulingizni xohlamaymiz! Biz undan foydalanolmaymiz!” Keyin ular so'rashdi: “Uni kambag'allarga berib bo'lmaydimi?” Javob ham shunday bo'ldi: “Biz yetib boradigan barchaning hozirgi ehtiyojlarini qondirish uchun zarur choralarni ko'rdik.” Ruhiy azob ichida ular pullarini olib ketishdi, xudojo'ylik yo'lida kerak bo'lgan va mamnuniyat bilan ishlatilgan bo'lardi, ammo ular imonsizliklari va ochko'zliklari tufayli uni ushlab turganliklari uchun Xudoning g'azabi ularga tushganini aytishdi.

GSAM 168Vasiylar tayinlandi

GSAM 168.2Hosillarini yig'ib olmasdan va do'konlarini bo'sh qoldirib, chop etilgan varaqlarni tarqatish yoki uyma-uy yurib odamlar bilan suhbatlashish va ibodat qilishga bag'ishlagan odamlarning xulq-atvori va tamoyillari tanqidga olinmas edi. Odamlar bunday erkaklar va ayollar aytgan har bir so'zga chin dildan ishonishlariga shubha qilmasdi, va ularga shunday bir kuch hamroh bo'lardiki, halol qalb egalari ularning so'zlarini inkor eta olmas, qarshi ham tura olmas edi. Minglab odamlar shu yo'l bilan haqiqatga ishondi, Xudoning rahm-shafqatini izlab topdilar.

GSAM 169.1Mazax qiluvchi gunohkor va dunyoviy da'vogarlar esa advent nashrlarini tarqatish ishlarini to'xtatishga qaror qilishdi. Bu odamlar bir tuman yoki butun okrugni egallab, advent ta'limoti bilan uyma-uy yurib, ishlarini va oilalarini e'tiborsiz qoldirayotgan bo'lsa, albatta aqlidan ozgan, shuning uchun ularga vasiylar tayinlanishi kerak, deyishdi. Imon keltirganlarning sog'lom fikrdan mahrum ekanliklarini ko'rsatadigan taxmin qilingan dalillar (ular faqat boshqalarni najot topishiga xizmat qilayotgan bo'lib, oilalari ishni tashlagani uchun azob chekayotganiga oid hech qanday guvohlik yo'qligi sababli) ruhiy kasallikni isbotlash uchun yetarli emas edi; shuning uchun juda kam odamlar vasiylik nazorati ostiga olindi. Bugungi kunda muxoliflar bu haqda osonlik bilan gapirishlariga qaraganda, bunday holatlar juda ko'pdek tuyuladi; ammo adventist din xizmatchisi sifatida ellik olti yildan ortiq davom etgan faoliyatim davomida vasiylikka olingan “millerchilar”ning atigi ikki holatiga duch keldim. Ular haqida qisqa ma'lumot berish o'rinli bo'ladi.

GSAM 169Uning o'z vasiyisi

GSAM 169.2Birinchi holat Nyu-York shtatida, mening yashagan joyimdan 30 milyadan kam masofada sodir bo'ldi. Taxminan 100 000 dollar qiymatidagi mol-mulkka ega bo'lgan bir kishi advent ta'limotini qabul qildi. U bu summaning taxminan yarmini e'tiqodda u bilan birga bo'lmagan xotini va farzandlariga berdi. Qolganini esa o'zi xohlaganidek ishlatishga haqli deb bildi; uning bir qismi advent ishiga ketgach, farzandlari bunga qarshi chiqib, sudya bilan maslahatlashib, otalariga vasiy tayinlanishini so'rashdi. Sudya ularga mulkni boshqarishda vasiyning vazifalari va vakolatlarini tushuntirgach, kimni vasiy qilib tayinlashni xohlayotganliklarini so'radi. Bir muddat maslahatlashgach, ular mulkni ishonib topshirishga jur'at eta oladigan hech kimni topolmasliklarini aytib, otalarini o'z mulkini boshqaruvchi vasiy sifatida tanlaganliklarini sudya xabar qilishdi. Sudya esa unga yuzlanib: “Janob _____, farzandlaringiz sizni o'z mulkingizni boshqarish uchun eng munosib shaxs deb bildi. Ishlaringiz sudga keltirilganidan oldingi holatda qoladi,” dedi.³

GSAM 170Kulgili vaziyat

GSAM 170.1Ikkinchi ish Topsham, Meyn shtatidan Stockbridge Xouland ishi edi. U o'sha mintaqadagi eng yaxshi mexaniklardan biri, tegirmon va ko'prik qurilishida usta hunarmand edi. Ushbu “yarim tundagi chaqiriq” harakatida janob Xouland bir nechta tuman bo'ylab ot ustida yurib, uyma-uy advent varaqalari va risolalarni tarqatdi, bu esa raqiblar va masxara qiluvchilarni jiddiy bezovta qildi; ular uning bu risolalarni tarqatish bilan shug'ullanib, ishlarini e'tiborsiz qoldirganidan shikoyat qilishdi. Shunda ular darhol vasiy tayinlashga erishdilar, u esa kutilganidan ham ko'proq ish bilan duch keldi, chunki janob Xouland unga barcha soliq yig'uvchilarni va aslida to'lanishi kerak bo'lgan hisob-kitob bilan kelgan har bir kishini yubordi; “chunki,” dedi u, “mendan hech qanday ishni bajara oladigan darajada layoqatli deb hisoblamaydilar.” Biroz o'tmay tuman Kennebek daryosi ustidan bahor toshqinlarida g'azab bilan oqadigan suv va suzib yurgan muz bo'laklariga bardosh bera oladigan ko'prik qurishni xohladi. Tuman komissarlari va shahar kengashi a'zolari bu ish uchun Stockbridge Xouland eng munosib kishi ekanligiga qaror qilishdi. Ular ko'prikni qurish bo'yicha texnik shartlar va shartnoma bilan unga kelganda, u istehzo bilan dedi: “Janoblar, buning uchun vasiyimga murojaat qilishingiz kerak bo'ladi. Siz bilasizki, meni o'z ishlarimni yuritishga layoqatli deb hisoblamaydilar, endi esa menga ko'prik qurishni taklif qilmoqchimisiz!” Bu vaziyat aqlga sig'maydigan darajada kulgili bo'lib, vasiylik darhol bekor qilindi. Shuni aytish kifoya-ki, uni ta'qib qilganlar keyinchalik adolatsiz va keraksiz harakatlari uchun eng kamtarona uzr so'rashdi.