14-bob — Yopiq eshik

GSAM 214.1“Ular xaridga ketgan paytda kuyov keldi; tayyor bo'lganlar uning bilan to'yga kirdilar; eshik yopildi.”¹

GSAM 214.2Bu masalda keltirilgan Kuyovning kelishi Iso Masihning yer yuziga kelishi emas, balki to'yga kelishidir. To'y — bu Rabbning kelishidan oldin sodir bo'ladigan voqeadir. Bu Luqo yozgan Injilda quyidagicha ifodalangan: “Bellaringizni bog'lab, chiroqlaringizni yoqib turing; va o'zingizni o'z Rabbingizni, u to'ydan qaytib kelgunicha kutib turgan odamlarga o'xshatib qo'ying; shunda u kelib eshikni taqillatganda, ular darhol ochib bersinlar.”²

GSAM 214Nikoh deb ataladigan Qirollikni Qabul Qilish

GSAM 214.3Kuyovning to'yga kelishi Doniyor 7:13, 14-oyatlarda tasvirlangan, unda Iso Masih o'z shohligini qabul qilish uchun Otasiga keladi. Qadim zamonlarda podshohning taxt va saltanatni qabul qilish uchun poytaxt shaharga kelishi nikoh deb atalgan. Bu voqea — poytaxt shaharning kelin sifatida qabul qilinishi — haqiqiy nikoh marosimidagi kabi tantana-shukuh bilan nishonlangan. Shunday qilib, Iso Masih osmondagi Otadan o'z saltanatni qabul qilganda, u o'z kelini — Yangi Quddus (Vahiy 21:9) bilan turmush qurgani aytiladi; va bu misolda “nikoh” deb ataladi.

GSAM 214.42300 kunning tugashi, 1844 yil 22 oktyabrdan so'ng, voqealarni Sharqiy nikoh bilan bog'liq haqiqatlarga solishtirgan adventistlar “Masih to'yga kirdi” dedilar. Ular yigirma uch yuz kunning oxirida sodir bo'ladigan voqeaning mohiyati haqida aniqroq nur olganlarida, imonlari Iso kirgan ishda Unga ergashdi; shunday qilib, imon bilan ular “to'yga U bilan birga kirdilar.”

GSAM 215“Men qaytib kelaman”

GSAM 215.11845 yilda Miss Harmon'ga berilgan vahiyda, Iso osmoniy muqaddas joyning birinchi bo'limidan ikkinchi bo'limiga o'tayotganini ko'ramiz va quyidagi so'zlarni eshitamiz: “‘Bu yerda kut; men Otamga borib, podshohlikni olaman; kiyimlaringni dog'siz saqlagin, birozdan keyin to'ydan qaytib, seni o'zimga olaman.’ Keyin bulutli arava, g'ildiraklari alangali olovdek, farishtalar bilan o'ralgan holda Iso turgan joyga keldi. U aravaga minib, Otaning o'tirgan eng muqaddas joyga olib borildi.”³

GSAM 215Eshik yopilgandan keyingi rahm-shafqat

GSAM 215.2Bu masaldagi yopiq eshik, osmon bulutlarida Inson O'g'lining haqiqiy kelishidan oldin sodir bo'ladigan voqeaga ishora qilayotgandek; chunki eshik yopilgach, boshqa bakiralar kelib eshikni taqillatadilar va ularga “uyg'oq bo'linglar” deyiladi, chunki ular uning kelish kunini ham, soatini ham bilmaydilar. Yana, bu eshik dono bakiralar Kuyov bilan to'yga kirgach yopiladi.

GSAM 215.3Bu bakiralar masalida ishlatilgan tilga qaraganda, to'yga kirishdan so'ng hatto “ahmoq” bakiralarga ham Kuyov bilan uchrashish uchun maqbul tayyorgarlik ko'rish imkoniyati mavjuddek ko'rinadi. Ularga “uyg'oq bo'linglar” deyiladi. Uchrashishni kutish va hushyor bo'lish — Rabb bilan uchrashishga haqiqiy tayyorgarlikning xususiyatlari hisoblanadi. Shunday ekan, bu misoldagi eshik yopilganda ham rahm-shafqat bekor qilinmaydi.

GSAM 215Luqo 13:25-28 dagi eshik emas

GSAM 215.4O'tmishda bu misolda tilga olingan eshikni Luqo 13:25-28-dagi eshik bilan adashtirishda xatolar bo'lgan, unda shunday deyilgan: “Bir kuni uy egasi turib, eshikni yopgach, siz tashqarida turib eshikni taqillatib: Ey Rabbim, ey Rabbim, bizga och! deysiz. U esa sizga javoban: Qayerdan ekanligingizni bilmayman, deydi. Mendan uzoqlashavering, barchangiz yomonlik qiluvchilar. O'shanda sizlar Ibrohimni, Ishoqni, Yaqubni va barcha payg'ambarlarni Xudoning shohligida ko'rib, o'zingiz esa tashqariga haydalganingizni bilib, yig'lab, tishlaringizni g'ijirlatasiz.” Yuqoridagi so'zlardan aniqki, bu eshik yopilganda, tashqarida qolganlarning taqdiri hal bo'ladi. O'shanda Xudoning shohligi kelgan bo'ladi; chunki ular shohlikda najot topganlarni ko'radilar. Aksincha, bakiralarning masalida Rabb hali o'z shohligiga kelmagan, balki shohligini olish uchun Otasiga ketgan.

GSAM 216Tipik xizmatda yopiq eshik

GSAM 216.1Imon bilan Masihning xizmatida unga ergashganlar, yigirma uch yuz kunlik davr — 1844 yil 22 oktyabr — tugagach, tipik xizmatda kechirish kuni kelganda oliy ruhoniy tashqi xonaning eshigini yopib, Muqaddas Muqaddaslarga olib boradigan eshikni ochganini ko'rishdi; u yerda muqaddas joyda iqror qilingan gunohlarni o'chirish ishini bajargan; va shunday qilib Masih, bizning oliy ruhoniyimiz, osmoniy ma'badning tashqi xonasining eshigini yopib, “ahd sandog'i” ko'riladigan xonani ochganini ko'rdilar.⁴

GSAM 216Kimlar xato qilgan edi?

GSAM 216.2O'sha paytda Adventist imonlilar orasida Masihning muqaddas joydagi xizmatiga oid masalada hali toza nurga ega bo'lmaganlar ham bo'lgan, chunki ularning e'tibori uchinchi farishtaning xabariga hali qaratilmagan edi. Ular muqaddasxonaning tashqi eshigini Luqo 13:25-28 dagi yopiq eshik bilan adashtirishda xato qilishgan. Biroq, ular Yettinchi kun Adventistlari emas edilar. Ammo ular kim bo'lgani, bu ta'limot qanday paydo bo'lgani va qanday holatlar bunday xulosalarga olib kelgani haqida biz ko'rsatishga harakat qilamiz.

GSAM 217.1Advent xabari e'lon qilinishi ostida nominal cherkovlardan ajralib chiqqan odamlar hamda ular shunday ajralib chiqqan cherkovlarga Muqaddas Yozuvdagi Vahiy kitobining beshinchi va oltinchi cherkovlariga berilgan guvohlikda murojaat qilinadi. Beshinchi, ya'ni Sardis cherkoviga berilgan ogohlantirishda shunday deyilgan: “Shuning uchun qanday qabul qilganingni va eshitganingni esda tut, mahkam ushla va tavba qil. Agar sen hushyor bo'lmasang, men o'g'ri kabi senga kelaman va qaysi soatda kelishimni bilmay qolasan.”⁵ Ushbu so'zlardan ma'lum bo'ladiki, murojaat qilingan shaxslar Rabbning kelishi e'lonini eshitgan edilar. Ular uni o'zlari qabul qilganini da'vo qilgan, ammo endi uni inkor etishga yaqin turgan edilar.

GSAM 217Filadelfiya cherkovi

GSAM 217.2Filadelfiya cherkovi, Injil cherkovining oltinchi holati, keyin tilga olinadi. Bu cherkov Vahiy 14-bobidagi birinchi va ikkinchi xabarlar e'lon qilinganidan keyin chiqarilgan odamlarni ifodalaydi. Bu cherkovga Rabbimiz shunday deydi: “Mana, men tez orada kelaman; qo'lingdagi narsani mahkam ushla, shunda hech kim tojingni ololmaydi.”⁶ Ularga quyidagi so'zlar bilan ham murojaat qilinadi: “Bu gaplarni aytadi muqaddas zot, rostgo'y zot, Dovud kalitiga egalik qiluvchi zot, ochadigan zot – hech kim yopa olmaydi; yopadigan zot – hech kim ocholmaydi. Men sening ishlaringni bilaman: mana, men sening oldingga ochiq eshik qo'ydim, uni hech kim yopa olmaydi; chunki sen ozgina kuchga egasan, mening so'zimni saqlading va mening nomimni inkor etmading.”⁷

GSAM 217Bu masaldagi yopiq eshik nima?

GSAM 217.3Yuqorida keltirilgan Muqaddas Kitobda ochilgan va yopilgan eshikdan nimani tushunish kerak? Biz bu savolga qoniqarli javobni quyidagi izohda topish mumkin deb o'ylaymiz: Adventistlar orasida ilg'or nurga ega bo'lgan va Najotkorning xizmatini osmoniy muqaddas joyning birinchi bo'limidan ikkinchi bo'limiga o'zgartirganini o'rgatganlar, eshitishni istaganlarga esa ochiq va yopiq eshik masalasini to'g'ri bayon qilganlar bo'lsa-da, boshqa bir toifa bu haqiqatga qarshi chiqib, ochiq eshik yopiq, yopiq eshik ochiq degan ta'limotga ishonch uyg'otishga harakat qilgan. Buni amalga oshirish bilan ular yer yuzidagi Rabbimiz xizmatkorlarining yo'lini to'sib, ishlariga to'sqinlik qilishgan. Osmoniy muqaddas joy eshiklari Iso Masih qudrati bilan ochiladi va yopiladi — “U ochadi, va hech kim yopmaydi.” Filadelfiya cherkoviga yo'llangan murojaatda, so'zga mahkam yopishib, uning nomini inkor etmaydiganlar hech kim yopa olmaydigan eshikni ochadigan g'alabaga erishadilar. Bu, shubhasiz, odamlarga kirish eshigiga ishora qiladi; ko'rinishidan, odamlar (keyinroq ko'ramiz) uni samarali tarzda yopib qo'yishgan edi; lekin ularning sobitligini e'tirof etib, Rabbimiz sodiqlarga hech kim yopa olmaydigan “ochiq eshik”ni qo'yadi.

GSAM 218So'z aytish eshigi

GSAM 218.1Muqaddas Kitobda eshik bu ma'noda ishlatilgan ko'plab misollar keltirilgan. Korinfliklarga yozgan maktubida Pavlus shunday deydi: “Menga katta va samarali eshik ochildi, lekin ko'p qarshilar bor.”⁸ Yana Korinfliklarga ikkinchi maktubida u shunday deydi: “Men Xudoning xushxabari — Masih Injilini — e'lon qilish uchun Troasga kelganimda, Rabb tomonidan menga eshik ochildi, lekin ruhimda tinchlik topmadim, chunki ukam Titusni topmadim.”⁹ U Kolossaliklarga ham shunday iltimos qilgan: “Ibodatda davom eting va shukrona bilan hushyor bo'ling; shuningdek, biz uchun ham ibodat qilingki, Xudo Masih sirini bayon etish uchun bizga so'z eshigini ochsin, men aynan shu sir bois zanjirband bo'lganman.”¹⁰

GSAM 218.2Ushbu oyatlardan haqiqatni e'lon qilish uchun ochilgan imkoniyatlar ochiq eshik deb atalishi, Filadelfiya cherkoviga aytilgan so'zlardan esa bu xalq chaqirilgan paytda odamlar ularning so'zlash eshigini yopishga qattiq harakat qilayotgani ko'rinadi. Filadelfiya cherkovi sinovdan o'tarkan, Uning “so'zi” va “ismi”ga mahkam yopishib, ularga Rabbning so'zi shuki, U ularga hech kim yopa olmaydigan ochiq eshikni qo'yadi.

GSAM 2191844 yil 22 oktyabrdan keyingi vaziyat

GSAM 219.1Payg'ambarlik so'zlarida bayon etilganidek, masalani oldimizda tutib, voqealar rivojlanishi bilan vaziyatga nazar tashlaylik. Avval ham taqdim etilganidek, 1844 yil aprelgacha cherkovlar advent xabarini e'lon qilishga ochildi, ishchi chaqiruvlari esa tirik va'zgo'ylar ta'minlay oladiganlardan ko'proq edi. Umidsizlikdan so'ng, 1844 yil bahorida bu ta'limotni chin dildan qabul qilmaganlar unga qarshi chiqishga o'tishdi. 1844 yil yozida Vahiy 14 dagi ikkinchi farishta xabari va “yarim tundagi chaqiriq” (Matto 25) e'lon qilinganida, Rabbimizning tez orada kelishiga ishonishni davom ettirganlarga qarshi eng shafqatsiz ta'qib boshlandi. Bu qarshilar mavzuni bostirish va “uning hukm soati keldi” deb hali ham e'lon qilayotganlarning ishiga har tomonlama to'sqinlik qilish uchun turli usullarni qo'lladilar. Uilyam Miller bu qarshilik haqida: “Bu eng tabiiy bo'lmagan va tushunib bo'lmaydigan narsa”, dedi. Yigirma uch yuz kunning oxiriga yaqin qarshilik shunchalik keskinlashdiki, Geo. Storrs shunday dedi: “Nominal cherkovlar va barcha yovuzlar bilan ishimiz tugadi, faqat bu chaqiriq ularga qanday ta'sir qilishi mumkinligi bundan mustasno.”

GSAM 219.2Davr tugagach, yovuzlarning qarshiligi va masxara qilishi ikki-uch baravar kuchayganida, Uilyam Miller vaziyatni shunday ta'riflagan: “Biz gunohkorlarni ogohlantirish va rasmiy cherkovni uyg'otish bo'yicha ishimizni bajardik. Xudo o'z parvarishida eshikni yopdi.”¹¹

GSAM 219Gunohkorlarning umumiy qattiqligi

GSAM 219.3Masxara qiluvchi dunyoning bu yo'li nafaqat gunohkorlarni advent ta'limotiga qarshi qotib qoldirdi, balki nominal cherkovlardagi guvohlik ham shunday edi: “Haqiqiy tavba holatlari qanchalik kam va uzoq-uzoq oraliqda ekanini, shuningdek gunohkorlarning deyarli mislsiz qo'polligi va qattiqligini eslaganimizda, biz deyarli ixtiyorsiz ravishda: ‘Xudo rahm-shafqat qilishni unutdimi? Yoki rahmat eshigi yopildimi?’ deb hayqiramiz.”¹²

GSAM 220.1Yana bir xodimdan payg'ambarlik davri tugagach vaziyat haqida yanada ko'proq o'qiymiz: “O'sha paytda imonsizlarga yetib borish deyarli imkonsiz bo'lib qoldi, 1844 yildagi umidsizlik ko'plarning ongini shunchalik chalg'itdiki, ular bu masala bo'yicha hech qanday tushuntirishni tinglamadilar.”¹³

GSAM 220Imonsizlarga kirishning barcha eshiklari yopildi

GSAM 220.2Bunday holat, o'sha paytda, Masihning tez orada kelishiga bo'lgan imon va umidlarini mahkam ushlab turganlardan boshqa hech kim uchun kirish eshigini yopgandek edi. So'zlash eshigi mutlaqo yopiqdek ko'rinib, adventistlar esa o'z tajribalari bilan bog'liq misolda yopiq eshik borligini ko'rgach, ular gunohkorlarga endi hech qanday rahm-shafqat qolmagani, yoki ba'zilari aytganidek, “rahmat eshigi yopildi” degan xulosaga kelgani osongina tushunarli. Ayniqsa, agar ular bu misoldagi yopiq eshik bilan Luqo 13-dagi yopiq eshik bir xil, deb o'ylagan bo'lsalar. Agar odamlar mutlaqo eshitishni rad etib, yuraklarini qotirib qo'ygan bo'lsalar, ular qanday qilib tavba qilishlari mumkin edi?

GSAM 220Yolg'on yopiq eshikni kim birinchi bo'lib o'rgatgan?

GSAM 220.3Endi savol tug'iladi: “gunohkorlarga rahm-shafqat yo'q” degan ta'limotni kim birinchi bo'lib o'rgatgan? Kim bunga ishongan? Va kim uni rad etgan? Birinchi savolga javoban, biz 1845 yil bahorida J. V. Himes tomonidan Meyn shtatiga qilingan tashrif hisobotiga e'tibor qaratamiz. U shunday deydi:—

GSAM 220.4“Aka Jozef Turner va boshqalar shunday fikrni ilgari surishdi: biz buyuk Shanba davrida yashayapmiz — olti ming yil tugadi — shuning uchun hech bir adventist qo'l mehnati bilan shug'ullanmasligi kerak. Ularning nazarida, buni qilish albatta oxir-oqibat ularning halokatiga olib kelardi.

GSAM 220.5“Dunyoviy qo'l mehnatidan bo'sh turgan ushbu holatda kutib turgan paytda, aka Turner ongiga yangi nur, deb o'ylangan narsa nur sochdi: Kuyov KELDI — u o'tgan yahudiy yilining yettinchi oyining o'ninchi kunida keldi — o'sha paytda nikoh bo'lib o'tdi — o'sha paytda barcha bakiralar ma'lum ma'noda uning bilan to'yga kirdilar va eshik yopildi!—ularning hech biri yo'qolmasligi, tashqaridagilarning hech biri esa qutqarilmasligi kerak edi. Shunday qilib, bu qudratli sayyoraning barcha ruhiy ishlariga yakun yasaldi.”¹⁴

GSAM 221Yolg'on nazariyaga kim qat'iy qarshi chiqdi?

GSAM 221.1Pastor Turner Meyn shtatining Parij shahrida “rahm-shafqat yo'q” ta'limotini o'rgatishni boshladi va biroz vaqt ichida o'sha mintaqada unga ancha ergashuvchilar paydo bo'ldi. Adventist bo'lmagan, xoh e'tiqodni ochiq bildirgan, xoh bildirmaslikdan qat'i nazar, odamlarga kirish eshigi butunlay yopiq bo'lganligi sababli, ko'pchilik tabiiy ravishda Turnerning bu mavzudagi qarashlariga moyil bo'ldi.

GSAM 221.2Adventist atamasining noto'g'ri tushunilmasligi uchun, bundan buyon biz bu odamlarni Birinchi kun Adventistlari deb ataymiz; va aynan shu toifadagilarning ko'pchiligi janob Turnerning qarashlarini qabul qilgan edi. Ular hali Shanba haqiqatini ko'rmagan va eshitmagan, shuningdek uchinchi farishtaning xabarini ham eshitmagan edilar. Mana shu odamlar haqida xonim Uayt o'z nashrlaridan birida quyidagicha yozgan:—

GSAM 221.3“1844 yildagi kutish muddati o'tib ketgach, adventistlar hali ham Najotkorning kelishi juda yaqin deb ishonishdi; ular muhim bir burilish nuqtasiga yetganliklarini va Masihning Xudoga nisbatan insonlarning vositachisi sifatidagi ishi to'xtaganini ta'kidlashdi. Yaqinlashib kelayotgan hukm haqidagi ogohlantirishni berganlaridan so'ng, ular dunyo uchun ishlarini tugaganini his qilishdi va gunohkorlarning najoti uchun bo'lgan ruhiy yuklarini yo'qotishdi, shu bilan birga bexudo odamlarning jasur, haqoratli masxara qilishlari ularga Xudoning Ruhi rahm-shafqatini inkor etganlardan qaytib olinganidan yana bir dalil bo'lib tuyuldi. Bularning barchasi ularni sinov muddati tugaganiga, yoki ular aytganidek, ‘rahmat eshigi yopildi’ degan e'tiqodga ishonchlarini mustahkamladi. Yuqorida aytilganidek, adventistlar qisqa muddat davomida rahmat eshigi yopildi degan e'tiqodda birlashgan edilar.”¹⁵

GSAM 222.1Ushbu iqtibosda xonim Uayt Birinchi kun Adventistlari egallagan pozitsiyani bayon qiladi. U o'zi bunga ishonishini ham ishora qilmaydi. Yuqorida ko'rsatilganidek, bu ta'limotni birinchi bo'lib Meyn shtatining Parij shahrida Jozef Turner o'rgatgan. Uayt xonim (o'sha paytda Miss Harmon) 1845 yil boshidagi bahorda yuqorida nomi keltirilgan joyda Jozef Turner bilan uchrashdi va uning “adventistlar uchun qo'l mehnati tugadi va gunohkorlarga rahm-shafqat ham tugadi” degan ta'limotini eshitdi hamda unga aniq aytdiki, u “yolg'on ta'limotni o'rgatmoqda; gunohkorlarga va haqiqatni anglab turib rad etmaganlarga hanuzgacha rahm-shafqat mavjud” edi.

GSAM 222“Rahmsizlik” nazariyasiga qarshi

GSAM 222.21844 va 1845 yillarda Meyn shtatining Parij shahrida yashagan va u yerdagi odamlarning, shuningdek gunohkorlarga endi rahm-shafqat yo'qligini ta'lim qilgan Jozef Turnerning faoliyati bilan to'liq tanish bo'lgan J. N. Endryus o'sha paytdagi Miss Harmonning bu masaladagi pozitsiyasi haqida shunday deydi: “Vahiylar ularni bu qarorni qabul qilishga undash o'rniga, hanuzgacha bunga sodiq bo'lganlarni to'g'riladi.”¹⁶

GSAM 222.3Miss Harmon 1845 yil yozida ikkinchi bor Meyn shtatining Parij shahriga tashrif buyurdi. Ushbu tashrif haqida o'sha paytda Parijda yashagan xonim Truesdailning so'zlarini keltiraman. U shunday deydi:—

GSAM 222.4“1845 yil yozida Miss Harmonning Meyn shtatining Parij shahriga tashrifi chog'ida men unga otasi uni yig'inlarimizga qatnashishdan mahrum qilgan yaqin do'stim haqidagi tafsilotlarni aytib berdim; shuning uchun u nurni rad etmagan edi. U tabassum bilan javob berdi: ‘Xudo menga bunday odamlar uchun najot yo'qligini hech qachon ko'rsatmagan. Najotsiz qolganlar — haqiqat nuri ularga taqdim etilgan va ular uni bilib turib rad etgan odamlardir.’”¹⁷

GSAM 222.5U shuningdek, 1846 yilda Miss Harmonning Parijga qilgan uchinchi tashrifi haqida quyidagicha so'zlaydi:—

GSAM 222Yolg'on nazariyaga yana bir inkor

GSAM 222.6“Yana bir eslatishga arzigulik voqea 1846 yilda Meyn shtatining Parij shahrida berilgan vahiy edi. Miss Harmonga ko'rsatildi: Iblis halol yurakli odamlarning o'z burchlarini to'liq bajarishiga to'sqinlik qila olmasa, ularni burchlaridan oshirib yuborish uchun o'z mahoratini ishga soladi. Bir yaxshi opa cherkovlarga aytib kelayotgan edi: Xudo ularni rad etdi, chunki ular ularni qutqarish uchun osmondan yuborilgan xabarni rad etishgan. Opa Harmonga ko'rsatildi-ki, uning xabarida hech qanday haqiqat yo'q, chunki cherkovlarda hali ham haqiqatni qabul qiladigan ko'pchilik bor; yaxshi farishtalar hali o'sha cherkovlarda jonlar uchun ish boshlaydilar, va shunda ular [farishtalar] bu opa va uning xabarini [uning “rahmsizlik” xabari nazarda tutilmoqda] eshik tashqarisida qoldiradilar.”¹⁸

GSAM 223Ziddiyat yo'q

GSAM 223.1Xonim Uayt bir paytlar “gunohkorlarga endi rahm-shafqat yo'q” nazariyasini o'rgatgan, ammo hozir buning teskarisini o'rgatayotganini isbotlashga intilayotganlar borligi sababli, men 1845 yildan boshlab uning gunohkorlarni tavba qilishga chaqirish bo'yicha mehnati bilan tanish bo'lganlarning guvohliklarini keltiraman. Quyida Nyu-York shtati, Medison okrugi, Brukfild shahridan Ira Abbeyning bayonoti keltirilgan:—

GSAM 223.2“1846 va 1850 yillar orasida aka va opa Uaytlar uyimizga kelishdi va bolalar hamda haqiqatni rad etmaganlar uchun juda ishtiyoqmand edilar. Ular gunohkorlarni to'g'ri yo'lga solish uchun mehnat qilishdi va opa Uaytning qaytib ketganlar hamda haqiqatni rad etmaganlar uchun umid yo'qligini aytganini hech eslay olmayman.”¹⁹

GSAM 223Birinchi kun adventistlari guvohligi

GSAM 223.3Yangi Angliya birinchi kun adventistlari yopiq eshik haqidagi o'ta keskin ta'limot haqida nimalarni bilishlarini quyidagi maktub guvohlik bersin:—

GSAM 223.4“1891 yil 5–9 avgust kunlari men Brookston shahrida, aholisi taxminan 30 000 kishidan iborat joyda, pastor Mayls Grant bilan munozara o'tkazdim. Munozara katta chodirda bo'lib o'tdi va bir paytlar shahar kengashi raisi bo'lgan janob Jon Barbour tomonidan boshqarildi. Bu shahar Boston shahridan taxminan yigirma milya uzoqlikda joylashgan. Munozara shanba masalasiga bag'ishlangan edi, lekin janob Grant munozaraga opa Uaytning bu ish bo'yicha tajribasini ham aralashtirishga harakat qildi. U ayblab dedi: ‘unga 1844 yilda sinov muddati o'tgani va gunohkorlarga endi hech qanday rahm-shafqat qolmagani ko'rsatilgan edi.’”

GSAM 224.1“Javoban men unga aytdimki, Birinchi kun adventistlari deyarli barchasi, biz ulardan ajralishimizdan oldin, bir paytlar shu pozitsiyani egallagan, va xonim Uayt bu pozitsiyani umuman qo'llab-quvvatlamagan, balki unga birinchi ko'rsatilgan narsalardan biri shu ediki, bu pozitsiya ‘yolg'on’ va gunohkorlar uchun hali ham rahm-shafqat borligi edi. Men dedim: ‘Bu shunday, va pastor Grant buni biladi.’ Men buni aytganimda, oldimda o'tirgan birinchi kun adventistlaridan bir nechtasi [bu guruh katta chodirni to'ldirganlarning anchagina qismini tashkil etardi] boshlarini qat'iy va ijobiy tasdiq ma'nosida qimirlatishdi. Shuni aytish kifoya-ki, pastor Grant munozarada bu nuqtani yana tilga olmadi.” Imzo: “Geo. E. Fifield, Janubiy Lancaster, Mass., 1895 yil 6 dekabr.”

GSAM 224Xonim Uayt gunohkorlarning najotini izlashda doim faol bo'lgan

GSAM 224.3Xonim Uaytning 1844 yildan hozirgi kungacha gunohkorlarni to'g'ri yo'lga solish uchun mehnat qilgani quyidagi faktlar bilan yana bir bor isbotlanadi: U va pastor Uayt 1848 yil 20 aprelida Konnektikut shtatining Rokki-Xill shahridagi Albert Belden uyida yig'ilish o'tkazishdi. Ushbu yig'ilishda dunyodan kelgan ba'zi odamlar uchun xizmat ko'rsatildi. Pastor Uayt va uning rafiqasi bunday jonlarga alohida e'tibor qaratishdi. Bu borada biz pastor Uayt qo'lidan suvga cho'mdirilgan shu toifadagi bir kishining guvohligini keltiramiz. 1891 yil 22 fevralda Konnektikut shtatining Kensingtondan yozgan Jon Y. Uilkos shunday deydi:—

GSAM 224.4“Men haqiqatga keltirildim, Conn. shtatining Rokki-Xill shahridagi A. Belden akaning uyining tugallanmagan xonasida yig'ilishlar o'tkazilgan paytda. Hozirgi haqiqat nurini qabul qilishim aka va opa Uaytlarning mehnatlari tufayli bo'ldi. Men biroz o'tmay aka Uayt tomonidan suvga cho'mdirildim. Agar men ulardan olgan ruhlantirish va kuch bo'lmaganda, Rabbimiz tomonidan qabul qilinganimni o'ylashga yoki his qilishga jur'at etgan bo'lar edimmi, bilmayman. Ular mening uchun chuqur qiziqish bildirib, menga yordam berish uchun mehnat qilishdi.”

GSAM 225.1Pastor Uayt Stokbridj Xoulandga, Topsham, Meyn shtatiga yozgan maktubida shunday degan: “Aka Beyts amrlarni juda ravshan yoritdi va ularning ahamiyati juda kuchli guvohliklar orqali ta'kidlandi. So'z allaqachon haqiqatda bo'lganlarni mustahkamlashga va hali to'liq qaror qilmaganlarni uyg'otishga ta'sir qildi.”

GSAM 225Oswego, N.Y.da gunohkorlar uchun mehnat.

GSAM 225.21849 yilda pastor Jeyms Uayt va uning rafiqasi Nyu-York shtatining Oswego shahrida xizmat qilishdi. O'sha yig'ilishlarda turmush qurishga va'da bergan Hiram Patch va Miss Benson Xudoga va hozirgi haqiqatga qaytishdi.

GSAM 225.31850 yil mart oyida Oswego shahrida yana yig'ilishlar bo'lib o'tdi. Present Truth jurnalining aprel sonida pastor Uayt o'sha yig'ilishlar haqida shunday dedi:

GSAM 225.3“Hozir bu shahardagi qoldiq avlod bolalari orasida juda qiziqarli ish ketmoqda. Oxirgi ikki shanba yig'ilishlarimizda ularning najoti asosiy mavzu bo'ldi va Xudo bizni ajoyib darajada baraka berdi. Haqiqat bizga ham, bolalarimizga ham yaxshi ta'sir ko'rsatdi. Oxirgi birinchi kun kechasi ularning maxsus foydasi uchun yig'ilish o'tkazdik va Rabbning Ruhi bizning ichimizga to'kildi. Bolalarning barchasi Rabb oldida egilib, amrlarni, ayniqsa beshinchi amrni, bajarish va Iso Masih orqali najot izlash muhimligini his qilgandek bo'ldi. Bu men guvoh bo'lgan eng qiziqarli yig'ilishlardan biri edi.”

GSAM 225.41849 yil noyabr oyidagi Present Truth nashrida pastor Uayt bir qancha odamlarning imonga kelishi va suvga cho'mdirilishi haqidagi hisobotni e'lon qildi; va 1850 yildagi ushbu nashrning oxirgi sonida Vermont shtatining Uaytsfild shahrida bo'lib o'tgan yig'ilish va dunyodan yaqinda imonga kelgan Himan Cherchillning ishtiroki haqida ma'lumot berilgan. Maqolada u “aka” deb ataladi. Agar gunohkorlarga endi rahm-shafqat bo'lmasa, bu qanday bo'lishi mumkin edi?

GSAM 226Yigirma bir guvohning guvohligi

GSAM 226.1Shu munosabat bilan biz 1888 yilda yigirma bir kishi tomonidan imzolangan guvohlikni keltiramiz; ularning har biri 1844 yildagi advent harakati ishtirokchisi bo'lgan va uchinchi farishta xabarining paydo bo'lishi bilan tanish edi. Ularning barchasi 1851 yildan oldin bu xabarga qo'shilgan, aksariyati esa xabar paydo bo'lganidan deyarli boshidan boshlab Yettinchi kun adventistlari bilan bog'liq bo'lgan:—

GSAM 226.2“Biz, quyida imzo chekkanlar, 1844 yildagi advent harakati vaqtining o'tishi bilan yaxshi tanish bo'lib, 1850 yildayoq uchinchi farishtaning xabaridagi haqiqatni qabul qilganimiz sababli, ushbu bilan mamnuniyat bilan quyidagi bayonotga o'z nomlarimizni qo'yamiz: bu bayonot uchinchi farishtaning xabariga ishonuvchilar tomonidan xabar paydo bo'lganidan boshlab yuqorida aytilgan sanagacha va undan keyin ham amal qilgan eshik yopilishi doktrinasi haqidadir.

GSAM 226.3“Ular Vahiy 3:7, 8 va boshqa muqaddas yozuvlarga muvofiq, Doniyor 8:14 dagi yigirma uch yuz kunning oxirida Masih osmondagi muqaddas joyning birinchi bo'limidagi xizmatini yakunlab, eng muqaddas bo'limga o'tib, hukm ishini boshlaganiga va shu jihatdan najot rejasidagi munosabatini o'zgartirganiga ishonishgan. Bu yerda bir eshik ochildi va bir eshik yopildi.

GSAM 226.4“Ular birinchi farishta xabariga oid aniq nurga ega bo'lib, unga qarshi chiqqan va uni qattiq inkor etganlarni Xudo rad etganiga ishonishardi. Ammo nurga ega bo'lmagan yoki 1844-yildan oldin javobgarlik yoshiga yetmaganlar, agar ular Xudoni halol qalb bilan izlasalar, rad etilishiga ishonishmas edi.

GSAM 226.5“Ular Uilyam Miller va belgilangan vaqt o'tib ketgach darhol Adventistlarning katta qismi bilan birga dunyo uchun ishlarini tugatganliklariga va Rabbimiz juda tezda kelishiga ishonishgan bo'lsa-da, muqaddas joy haqidagi nur va uchinchi xabar ularning hafsalasi pir bo'lishini tushuntirgach, nurni rad etganlardan boshqalar uchun rahm-shafqat tugagan, deb hisoblashmadi.”

GSAM 227.1Imzolangan: “J. B. Sweet, Janubiy Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; xonim R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; xonim Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; xonim L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; Uilyam Gifford, Memphis, Mich.; Mary S. Chase xonim, Battle Creek, Mich.; S. M. Xouland, Battle Creek, Mich.; F. H. Lunt xonim, Battle Creek, Mich.; Melora A. Ashley xonim, Battle Creek, Mich.; Caroline A. Dodge xonim, Battle Creek, Mich.; Sarah B. Whipple xonim, Battle Creek, Mich.; Uriah Smit xonim, Battle Creek, Mich.; Paulina R. Heligass xonim, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; R. G. Lockwood xonim, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Belinda Loveland xonim, North Hyde Park, Vt.”

GSAM 227Noto'g'ri tushunilgan bir vahiy

GSAM 227.21849 yil 24 martda Meyn shtatining Topsham shahrida Xonim Uaytga berilgan vahiyni gunohkorlarga endi rahm-shafqat yo'q degan noto'g'ri ta'limotni o'rgatadi, deb talqin qilishga urinish bo'ldi. Ushbu vahiy “Rochester taqillashlari” (ruhparastlik) joriy etilayotgan paytda berildi. Xonim Uayt sirli belgilar va mo'jizalar hamda soxta islohotlarning ko'payib, tarqalishini ko'rdi. Bu islohotlar xatolikdan haqiqatga o'tish islohotlari emas edi (u bunday islohotlar hech qachon bo'lmaydi demagan, balki unga ko'rsatilgan, insoniy ta'sirdan foydalangan turlari shunday bo'lganini aytgan), balki yomondan battar yomon tomonga o'tish edi; chunki yuragini o'zgartirganini da'vo qilganlar faqat yovuz yurakdagi jinoyatni yashiradigan diniy libosni kiyib olishgan edi. Ba'zilari chin dildan tavba qilgandek ko'rinib, shu tariqa Xudoning xalqini aldashga muvaffaq bo'lishdi; lekin agar ularning yuraklari ko'rinadigan bo'lganida, ular avvalgidek qora bo'lib chiqardi.

GSAM 227.3So'ngra u dedi: “Menga hamroh bo'lgan farishta gunohkorlar uchun ilgari bo'lgani kabi ruhiy azobni izlashni buyurdi. Men qaradim, lekin uni ko'ra olmadim; chunki ularning najot vaqti o'tib ketgan edi.”²⁰

GSAM 228.1Bu vahiy gunohkorlarga endi rahm-shafqat yo'qligini o'rgatgani aytilgan, lekin biz so'raymiz: qanday bo'lishi mumkin, agar u 1845 yil bahorida Jozef Turner bu ta'limotni birinchi marta o'rgatganidan boshlab unga qarshi chiqqan va doimo gunohkorlarning tavba qilishi hamda najot topishi uchun jonbozlik qilgan bo'lsa?

GSAM 228.21854 yilda nashr etilgan Supplement to Experience and Viewsda xonim Uayt shunday deydi: “Tilga olingan ‘soxta islohotlar’ hali to'liqroq namoyon bo'lishi kerak. Bu qarash ayniqsa advent ta'limotining nurini eshitib, rad etganlarga tegishli. Ular kuchli aldanishlarga berilgan. Bundaylar ilgari bo'lgani kabi ‘gunohkorlar uchun ruhiy azob’ni boshdan kechirmaydi.”²¹

GSAM 228.3Qarshilar esa bu vahiyda xonim Uayt nimani ko'rayotganini u o'zi bilganidan ham ko'proq bilishlarini da'vo qilishadi. Keling, ularning talqini asosida buni bir lahza ko'rib chiqaylik; ya'ni, u diniy uyg'onish targ'ibotchilari o'rniga gunohkorlarning holatini ko'rayotgan edi. Shunday qilib, u gunohkorlarga qarab, “gunohkorlar uchun jon azobi”ni topishga harakat qildi, lekin uni ko'ra olmadi. Gunohkorlarga qarab turib, kim ham ular uchun ruhiy azobni topgan? Ammo biz so'raymiz: yuqoridagi guvohlikda tilga olingan, oddiygina inson ta'siri va mesmerizmdan foydalanib, o'z tarafdorlarini orttirgan va buni Xudoning Ruhining ishi deb atagan shaxslar haqida nima deyish mumkin? Bu qarshi chiquvchilar, xonim Uaytning “eshik yopiq” nazariyasining keskin shaklini targ'ib qilganini ko'rsatishga shunchalik intilganlar, bu uyg'onish targ'ibotchilari muqaddas odamlar bo'lib, haqiqiy tarafdorlarni orttirganini tan olishga tayyormi?

GSAM 228.4Har bir halol fikrli kishi uchun ayonki, bu kontekstda gapirilayotgan shaxslar toifasi — bu ruhiy azobni boshdan kechirayotganliklarini da'vo qilgan, ammo nur va haqiqatni rad etgan hamda tarafdorlar orttirish uchun mesmerizmdan foydalangan odamlardir. Bundaylar gunohkorlar uchun chinakam ruhiy azobni boshdan kechira olmas edilar, chunki ularning o'zlari la'natga mahkum bo'lgan; chunki “ularning [o'zlarining] najot vaqti o'tib ketgan.”

GSAM 229.11849 yil 24 martdagi xonim Uaytning vahyidan ba'zi odamlar gunohkorlarga endi rahm-shafqat yo'qligini anglatadi, degan xulosani chiqarishga harakat qilishgan; lekin biz allaqachon ko'rsatdikki, 1845 yilda Meyn shtatining Parij shahrida u ong bilan va tushunib yorug'lik va haqiqatni rad etmagan barcha odamlarga rahm-shafqat borligini ta'lim qilgan. 1846 yilda shu joyda berilgan vahiyda Rabbimiz cherkovlarda haqiqatni rad etmagan “xalq”ga ega ekanligi ko'rsatildi. Boshqacha fikrda bo'lgan shaxslarga esa tanbeh berildi: Xudoning farishtalari hanuzgacha ular uchun xizmat qiladi, va ular xizmat qilganda, ularni tanqid qilayotganlar tashqarida qoladi.

GSAM 229.2Yana, 1848 yil aprel oyida, pastor Uayt va uning rafiqasi Konnektikut shtatining Rokki-Xill shahrida gunohkorlarning tavba qilishi uchun mehnat qilishdi. Bularning barchasi 1849 yil 24 martdagi vahiyning 1846 yilda Meyn shtatining Parij shahrida berilgan vahiy va 1848 yil aprelida Xudoning bu bandalari olib borgan yo'nalish bilan uyg'unligini isbotlaydi.

GSAM 229Yolg'on ruhiy uyg'onish targ'ibotchisi mag'lub etildi

GSAM 229.3Bu vahiy birinchi marta 1849 yilda Konnektikutda nashr etilgan. U yerda bir din xizmatchisi yangi imon keltirganlarni jalb qilish uchun juda astoydil harakat qilardi, hatto tillar ne'matiga ega ekanini da'vo qilardi. U Rokki-Xilldagi shanba kunini saqlovchilarning kichik guruhiga ta'sir o'tkazishga intilardi. Ularning birini “Rabbimizning aziz muqaddasi” deb atagan. Uning huzurida Xonim Uayt vahiy ko'rib, uning ishi aldamchi ekanini va uning “aziz muqaddasi” yettinchi amrga zid yo'l tutayotganini ko'rdi. Bu xonim “muqaddas” ayblovni inkor etdi va din xizmatchisi “Rabbning bechora muqaddasi” deb atab, unga hamdardlik uyg'otishga harakat qilib, kuchli himoya so'zlarini aytdi. Keyingi tun bu yosh ayol cholera morbus hujumiga uchradi va o'lib ketayotganini o'yladi. U xonim Uaytni chaqirdi va uning haqida ko'rsatilgan narsalar rostligini, xonim Uayt aytgan aybni aynan o'zi qilganini tan oldi. Shunday qilib, bu soxta xodim o'sha jamoani chalg'itishga muvaffaq bo'lolmadi va uning ishining mohiyati fosh bo'ldi, bu esa o'sha joyda uning sa'y-harakatlarini to'satdan to'xtatdi.

GSAM 230Oswego, N.Y.dagi yana bir soxta ruhiy uyg'onish targ'ibotchisi

GSAM 230.1Yuqoridagi guvohlikda bayon qilingan tamoyilni yanada yaqqol ko'rsatish va pastor Uayt hamda uning rafiqasi 1849–50 yillarda gunohkorlarni to'g'ri yo'lga solish uchun qanday mehnat qilganini ko'rsatish maqsadida, Nyu-York shtatining Oswego shahridagi dastlabki cherkov a'zolaridan Elias Gudvin va boshqalar tomonidan menga aytib berilgan quyidagi faktlarni keltiramiz:—

GSAM 230.2O'sha paytda (1849) bu joyda Hiram Patch ismli yigit yashagan. U bir qizga turmushga va'da bergan edi va tez orada u bilan turmush qurgan. Ular masihiy bo'lmagan odamlar edi, lekin pastor Uayt va uning rafiqasi o'tkazgan yig'ilishlarga qatnashib, deyarli masihiy bo'lishga ishontirilgan edilar. O'sha paytda Oswego shahridagi cherkovlardan birida ruhiy uyg'onish boshlandi; uni din xizmatchilari emas, balki e'tiborga molik dunyoviy a'zo, tuman mablag'lari xazinachisi boshlagan edi. Bu odam juda ishtiyoqmand bo'lib ko'rinardi va gunohkorlar uchun chuqur qayg'urishini da'vo qilardi. U najot topmaganlar uchun duo qilarkan, qo'llarini qimirlatib, ularning yo'qolgan holidan chuqur iztirob chekayotgandek edi.

GSAM 230.3Janob Patch va uning kelini bu ruhiy uyg'onish yig'inlariga qatnashishardi va qanday qaror qilishni bilmay ikkilanishardi. Bir safar ular xonim Uaytning vahiyini eshitishdi; unga Ho'sheya 5:6, 7 oyatlariga e'tibor qaratish aytilgan edi, unda shunday deyilgan: “Ular qo'ylarini va chorvalarini olib, Rabbni izlashga chiqadilar; lekin uni topa olmaydilar, chunki u ulardan yuz o'girgan. Ular Rabbga xiyonat qilishdi, chunki begona farzandlar ko'rishdi; endi bir oy ularni ulushlari bilan birga yutib yuboradi.” Unga ko'rsatildi-ki, bu ruhiy uyg'onishni olib borayotganlar Xudoga to'g'ri emas edilar va gunohkorlar uchun chin dildan qayg'urishmagan.

GSAM 231Muvaffaqiyatsizlik bashorati

GSAM 231.1So'ngra u janob Patchga dedi: “Menga aytishdi: bu holda matndagi bayonot so'zma-so'z bajariladi. Bir oy kuting, va siz o'zingiz bu uyg'onishda ishtirok etayotgan va gunohkorlar uchun shunday katta yukni da'vo qilayotgan shaxslarning kimligini bilib olasiz.” Janob Patch dedi: “Men kutaman.”

GSAM 231.2Bu vahiy berilganidan ikki hafta o'tmay, gunohkorlar uchun ruhiy azob chekayotganini da'vo qilgan mazkur xazinachi soxta azob-uqubatida qorindagi qon tomirining yorilishiga uchradi va qon yo'qotishi tufayli yotog'iga yotqizildi. Xazinachi idorasining ishlarini tuman sherifi qo'lga olishga majbur bo'ldi; u konstablelardan biri bilan xazinachining kitobida ko'rsatilgan balansni tekshirdi va ishni rasmiy qabul qilishdan oldin pulni sanab chiqdi, va mana, pulda aniq 1 000 dollar yetishmasligi ma'lum bo'ldi.

GSAM 231.3Sherif va konstable uchun ruhiy uyg'onishga shunchalik sadoqatli odam pulni o'g'irlagan bo'lishi mumkinligiga ishonish qiyin edi. Ular u pulni sarflagan va kitobga tegishli yozuvni kiritishni unutgan yoki ehtimol bankka qo'ygan, shuning uchun u xazina hisobida ko'rinmagan, deb o'ylashdi. Har holda, undan qoniqarli tushuntirish talab qilish kerak edi, lekin buni ehtiyotkorlik bilan qilish lozim edi; chunki agar u pulni o'zi olgan bo'lsa, uni yashirishga harakat qilishi aniq edi. Shuning uchun ularning biri oldindan borib, uy ortidagi omborga yashirinib, orqa eshikni kuzatishi, sherif esa old eshikdan kirishi rejalashtirildi. Sherif uyga yaqinlashib, old eshikdan kirgach, orqa eshikdan chiqayotgan ayolning kiyimiga ko'zi tushdi. Omborchada bo'lgan kishi ayolning tezda qor to'planib yotgan joyga borib, qor ichida teshik qazib, u yerga nimadir qo'yib, uni qor bilan yopganini va uyga qaytganini ko'rdi.

GSAM 232.1Sherif xazinachi yotog'i yoniga keldi va uning sog'lig'i haqida so'rab bo'lgach, idoradagi noaniqliklar haqida ishora qilib, ehtimol u bu muammoni tushuntirib bera olishini aytdi. Juda asabiylashgan erkak qo'lini osmonga ko'tarib, Xudoni guvoh qilib, pul haqida hech narsa bilmasligini aytdi. Shu payt xotini kirib keldi va nima bo'layotganini, eri nega shunchalik asabiylashganini so'radi. Erkak javob berdi: “Ular bizda ularning pulini bor deb o'ylashyapti.” Ayol ham shu tarzda qo'llarini ko'tarib, Xudoni guvoh qilib, ularning qo'lida pul yo'qligini va bu haqda hech narsa bilmasliklarini aytdi. U bu gapni tugatishi bilan, u uyga kirganida yashiringan joyidan qor to'planib yotgan joyga shoshilib chiqqan konstable aralashib, shunday dedi: “Xonim, bu nima? Men sizni uydan yugurib chiqib, buni qor to'planib yotgan joyga tashlaganingizni ko'rdim, va mana u – yo'qolgan pul sumkasi, ustida $1,000 deb yozilgan.”

GSAM 232.2Kutilganidek, bu ruhiy uyg'onish birdaniga barham topdi. Janob Patch va uning kelini ruhiy uyg'onishni olib borgan kishining kimligini bilib, haqiqat tarafini egalladilar va Yettinchi kun adventistlariga qo'shildilar; ular o'limlariga qadar shu cherkovning munosib a'zolari bo'lib qoldilar.

GSAM 232.3Bu vahiy, aniq ko'rinib turibdiki, hali imonga kelmaganlarning manfaatlari va ularga maxsus foyda uchun berilgan bo'lib, gunohkorlarning masihlanishiga olib keldi, uning bevosita ta'siri esa o'zlari gunohkor bo'lgan va riyokorliklari tufayli Rabb tomonidan rad etilganlarga tegishli edi. Ular “Rabbga xiyonat qilishgan edi”; gunohkorlar uchun ruhlari og'ir azob chekayotganini da'vo qilib, ular faqat “begona bolalar”ni dunyoga keltirishgan.

GSAM 232Nyu-York shtatining Camden shahridagi munofiq xodim

GSAM 232.41849–50 yillar qishida pastor va xonim Uayt tashrif buyurgan boshqa joylar qatorida ular hali ham yashayotgan Oswego shahridan taxminan qirq milya uzoqlikda joylashgan N.Y. shtatining Camden shahri ham bor edi. Ushbu yig'ilish haqida xonim Uayt shunday deydi:

GSAM 232.4“Borishdan oldin menga u yerda haqiqatni da'vo qilgan kichik jamoa ko'rsatildi va ularning orasida men katta ibodatkorlikni da'vo qiladigan, lekin munofiq bo'lib, Xudoning xalqini chalg'itayotgan bir ayolni ko'rdim.”²²

GSAM 233.11884 yil yanvarida Nyu-York shtatida xizmat qilayotgan paytimda, yuqorida tilga olingan konferensiya vaqtida Camden shahrida yashagan va pastor Uayt hamda uning rafiqasi shu yerda qolgan janob Preston'dan quyidagi tafsilotlarni bildim:—

GSAM 233.2“Bu ayol muqaddaslanish masalasida haddan tashqari qarashlarni o'rgatib, erishilishi lozim bo'lgan mukammallik holati mavjudligini, unda inson Xudoning qonunidan butunlay yuqori bo'lib qolishini aytdi; va o'zi shu mukammal holatga erishganini da'vo qildi. Muqaddaslik haqidagi bu ta'limot bilan u Camden shahridagi ba'zi odamlarimizning ongini chalg'itayotgan edi. Opa Uaytga ko'rsatildi-ki, bu ayolning barcha soxta muqaddasligiga qaramay, yuragi gunoh bilan qora, hayoti esa buzilgan edi.

GSAM 233.3“Bu joyda, opa Uayt bu ayol huzurida yana bir vahiy oldi; ayol esa hali imonga kelmaganlar uchun katta ruhiy og'irlik his qilayotgandek edi; lekin opa Uayt unga bu gunohkorlar uchun haqiqiy ruhiy azob emasligini aytdi, chunki uning o'zi ham hayoti Xudoning nazarida to'g'ri emas edi. ‘Shunday qilib,’ dedi janob Preston, ‘Camden vahiy deb ataladigan narsa aniq va xususan o'sha ayol holatiga tegishli edi, umumiy gunohkorlar holatiga emas, va biz ham o'sha paytda uni shunday tushungandik.’”

GSAM 233.4Xonim Uayt o'z vahyini so'zlab berganidan so'ng, ayol turib dedi: “Xudo yuragimni biladi, va agar siz uni ko'ra olsangiz, u sof va pok ekanini ko'rardingiz.” Shunday qilib, yig'ilish yakunlandi. Biroq ko'p o'tmay, ayol jiddiy kasallanib, o'lib qolayotganini o'yladi. U dedi: “Men opa Uaytni ko'rishim kerak; unga qiladigan iqrorim bor. Men unga yaxshi ayol ekanligimni, pok ekanligimni aytgandim. Ammo bu shunday emas. Men yomon ayolman. Men yashayotgan bu odam mening erim emas. Men Angliyada yaxshi erimni va bitta kichkina bolamni tashlab, bu odam bilan qochib ketdim. Biz hech qachon turmush qurmadik. Men o'zimni shifokor deb tanishtirib, sudda bir shishasi 1 dollar turganiga qasam ichgan dorilarni sotib kelganman, aslida ular menga bir shishasi atigi o'n ikki sentga tushgan. Shuningdek, kambag'al odamga sotgan sigirimiz 30 dollar turganiga qasam ichganman, aslida u 20 dollarga tushgan edi.”²³

GSAM 234.1Ana shunday ikkiyuzlamachi da'vogarlarga xonim Uaytning “gunohkorlar uchun ruhiy azob” haqidagi so'zlari tegishli, umuman gunohkorlarga emas. Yuqorida keltirilgan faktlarni inobatga olsak, 1845 yil bahorida ilk bor targ'ib qilinganidan boshlab gunohkorlarga “endi rahm-shafqat yo'q” ta'limoti to'liq qoralanganini ko'rsatadi; va xonim Uayt o'sha kundan boshlab gunohkorlarning tavbaga kelishi uchun tinimsiz mehnat qilganini inobatga olsak, 1851 yilda Experience and Views nomli asari nashr etilganda u “gunohkorlar uchun endilikda najot yo'q” deb o'rgatmoqchi edi, deb kim ishonishi mumkin?

GSAM 234Rahmsizlik Odami

GSAM 234.2Hatto 1848 yilga kelib ham ba'zi joylarda gunohkorlarga endi rahm-shafqat yo'qligiga ishonadigan shaxslar uchrab turardi. Biroq ular Yettinchi kun Adventistlari emas edilar. Ana shu toifadagi Sweet ismli bir kishi Nyu-York shtatining Rochester shahrida yashagan. Men jamoat oldida e'tiqodimni oshkora e'lon qilib, Birinchi kun Adventistlari cherkovida suvga cho'mdirilganimdan so'ng, Nyu-York shtatining Kanandaigua shahrida o'tkazilgan chodir yig'ilishida qatnashgan edim; uni pastorlar J. C. Bywater va Geo. W. Burnham olib borgan. Bu Sweet ismli kishi ham hozir bo'lib, mening diniy tajribamning haqiqiyligiga juda jiddiy shubha bildirdi, chunki u “endilikda gunohkorlarning tavba qilishi mumkin emas, deb o'ylardi.”