Caibidil 11 — Teachtaireacht an Dara Aingeal

GSAM 171.1"AGUS lean aingeal eile, ag rá, Thit Bablóin, thit, an chathair mhór sin, óir thug sí ar na náisiúin go léir óltachán a fháil d'fhíon fhearg a striapachais."¹

GSAM 171.2"Ansin, agus fearg ar an tiarna tí, dúirt sé lena sheirbhíseach, 'Téigh amach go tapa chuig sráideanna agus cúnga an chathrach, agus tabhair isteach anseo na boicht, agus na míchumasacha, agus na bacacha, agus na daill.'"²

GSAM 171.3Bhí an Tiarna, trína chuid ministirí, tar éis an domhan a mhúscailt leis an teachtaireacht, "Tá uair a bhreithiúnais tagtha,"—teachtaireacht a d'fhéadfadh a mhuintir dhearbhaithe uile aontú uirthi, dá mba mhian leo. Ba é seo an chéad ghlaoch chuig "suipéar" na bainise. Bhí sé fógartha "dóibh siúd a bhí tugtha cuireadh dóibh."³ Ós rud é gur cuireadh an glao seo i leataobh le leithscéalta éagsúla, tugadh an dara glao, a fhreagraíonn do theachtaireacht an dara aingil.⁴ Leis an nglao seo, scar an Tiarna pobal chun dul amach go deireadh an ama le solas fíorachta Dé a bhí ag dul chun cinn.

GSAM 171An Dara Glaoch ar Fhéasta an Phósta

GSAM 171.4Deir an dara teachtaireacht—an ceann a thagann i ndiaidh ghlao uair an bhreithiúnais—,"Thit Bablóin, thit, an chathair mhór sin, óir thug sí ar na náisiúin go léir óltachán a fháil d'fhíon fhearg a striapachais." Agus is mar seo a leanas an dara glaoch chuig an suipéar, "Téigí amach go tapa isteach i sráideanna agus i lánaí na cathrach, agus tabhairigí isteach anseo na boicht, agus na míchumasacha, agus na bacacha, agus na daill." I ngach ceann de na scrioptúir seo, tugtar "cathair" ar mhuintir dhearbhaithe an Tiarna. Leis na creidimh chontrártha, mhearbhallacha atá acu, tugtar "Bablóin" orthu. I scrioptúr eile a thagraíonn do na laethanta deireanacha, feicimid go díreach roimh theacht an Tiarna go dtugtar ar a mhuintir teacht amach as "Bablóin:" "Thit Bablóin mhór, thit sí, agus rinneadh áit chónaithe de do dhiabhail, agus stóras do gach spiorad salach, agus cás do gach éan salach agus fuathmhar.... Tagaigí amach aisti, a phobal, ionas nach mbeidh bhur gcomhroinnt ar a peacaí, agus nach bhfaighidh sibh d'a pláigheanna."⁵

GSAM 172"Cuimhnigh ar an gCaoi ar Chuala Tú"

GSAM 172.1San aitheasc d'eaglais Sardis léimid, "Cuimhnigh, mar sin, ar an gcaoi a bhfuair tú agus ar chuala tú, agus coinnigh daingean é, agus déan aithrí. Mura ndéanann tú faire, tiocfaidh mé ort mar ghadaí, agus ní fios duit cén uair a thiocfaidh mé ort."⁶ Is cosúil gur tháinig eaglais Sardis chun solais leis an Athchóiriú, i ndiaidh thréimhse dhorcha shaothar "Iseabéil"—an eaglais a d'fhág an chreideamh. Dúradh le heaglais Sardis gur eaglais bheo a bhí inti; ach nuair a chuala sí teagasc theacht an Tiarna agus gur dhiúltaigh sí dó, chuir sí í féin i riocht go dtiocfadh an t-eachtra sin uirthi mar "ghadaí san oíche." Mar sin, de réir mar a dearbhaíonn an t-aspal Pól in 1 Teasalónaigh 5:1-5, is amhlaidh a bheidh an staid ag an dream a screadann, "Síocháin agus slándáil," nuair a bheidh teacht an Tiarna i ngar. Tugtar "clann an lae" orthu siúd a leanann solas na fírinne, agus ní thiocfaidh an Tiarna orthu mar ghadaí.

GSAM 172.2Sa chur síos fáidhiúil seo ar na seacht n-eaglais, feicimid go dtagann eaglais na Filadelfia, nó (mar a léiríonn an focal) an grá bráithriúil, díreach i ndiaidh thitim eaglais Shairdis. Is iad sin, go deimhin, na 50,000 creidmheach a tugadh amach ó na heaglaisí éagsúla go léir le teachtaireacht an dara haingil, agus a aontaíodh i ngreim amháin den ghrá bhráithriúil ar an bhfírinne mhór chardinalach maidir le teacht láithreach Chríost.

GSAM 173Conas a Fógraíodh an Dara Teachtaireacht

GSAM 173.1Tá ráiteas le fáil san 'Midnight Cry' de 12 Meán Fómhair 1844, a rinne an Ministir J. V. Himes maidir le teachtaireacht an dara haingil, agus na cúinsí ba chúis le fógairt na teachtaireachta céanna. Tá dáta a litreach, McConnelsville, Ohio, 29 Lúnasa 1844, agus seo a leanas ann:—

GSAM 173.2"Nuair a thosaíomar ar an obair leis an mBráthair Miller i 1840, bhí sé ag léachtóireacht le naoi mbliana. Le linn an ama sin, bhí sé beagnach ina aonar. Ach bhí a shaothar gan stad agus éifeachtach chun lucht an chreidimh a mhúscailt i dtreo fíordhóchas phobal Dé, agus an ullmhúchán riachtanach do theacht an Tiarna; mar aon le múscailt a dhéanamh ar gach aicme de na neamhchreidmhigh i dtuiscint ar a gcás caillte, agus an dualgas a bhí orthu aithrí a dhéanamh láithreach agus tiontú chun Dé, mar ullmhúchán chun bualadh leis an Fear Nuaphósta go síochánta nuair a thiocfadh sé. Sin iad a bhí mar phríomhchuspóirí dá shaothar. Ní dhearna sé iarracht ar bith fir a thiontú chuig seict ná páirtí creidimh.

GSAM 173.3"Nuair a cuireadh ina luí orainn fírinne an teachta a bhí ar na bacáin, agus nuair a ghlacamar leis an teagasc go poiblí, bhí na dearcthaí céanna againn, agus leanamar an cúrsa céanna i measc na seictí éagsúla, áit ar glaodh orainn, i dtráthchinn Dé, chun saothar a dhéanamh. Dúirt muid leis na ministéirí agus leis na heaglaisí nach cuid dár gcúram a bhí ann iad a bhriseadh suas, ná iad a roinnt agus a chur trína chéile: Bhí aon aidhm shoiléir amháin againn, agus ba é sin an 'glao' a thabhairt, an rabhadh faoin mbreithiúnas 'ag an doras,' agus ár gcomhdhaoine a chur ina luí ar iad a ullmhú don eachtra.... An lucht ministreachta agus na baill a bhain leas as ár saothar, ach nár ghlac leis an teagasc go dílis, chonaic siad go gcaithfidís, nó dul leis an teagasc, agus é a sheanmóireacht agus a chothú, nó sa ghéarchéim a bhí díreach orthu, go mbeadh deacracht acu leis na creidmhigh chinnte diongbháilte. Rinne siad cinneadh i gcoinne an teagaisc dá bhrí sin, agus bheartaigh siad, cuid acu le beartas amháin agus cuid eile le beartas eile, an t-ábhar a chur faoi chois. Chuir sé seo ár mbráithre agus ár siúraí i measc na ndaoine sin i staid an-chráite. Bhí grá ag an gcuid is mó acu dá gcuid eaglaisí, agus níorbh fhéidir leo smaoineamh ar imeacht. Ach nuair a rinneadh fonóid fúthu, nuair a cuireadh faoi chois iad, agus nuair a baineadh díobh ar bhealaí éagsúla a saoirsí agus a bpléisiúir a bhíodh acu, agus nuair a coinníodh an 'bhia ina tráth' óna dteannta, agus nuair a séideadh amhrán mealltach na 'síochána agus na sábháilteachta' ina gcluasa ó Shabóid go Sabóid, níorbh fhada gur scaradh óna gclaonta páirtí iad, agus d'éirigh siad i mórgacht a neart, chuir siad an chuing díobh, agus d'ardaigh siad an gár, 'Tagaigí amach aisti, a mhuintir.'

GSAM 174I gCás Crua

GSAM 174.1Chuir an staid seo i gcás deacair muid, (1) Toisc go rabhamar ag deireadh ár dtréimhse fáidhiúil, ina rabhamar ag súil go gcruinneoidh an Tiarna a phobal ar fad in aon phobal amháin; agus (2) go raibh teagasc difriúil á sheanmóireacht againn i gcónaí; agus anois agus an scéal athraithe, go measfaí é a bheith mímhacánta dúinn dá n-aontóimis le glao an deighilte agus bhriseadh suas na n-eaglaisí a ghlac linn féin agus lenár dteachtaireacht. Dá bhrí sin, bhíomar ag leisce, agus leanamar orainn ag gníomhú de réir ár seasaimh tosaigh, go dtí gur thug an eaglais agus an ministrealacht an scéal chomh fada sin gur cuireadh iallach orainn, i n-eagla Dé, seasamh ar son na fírinne agus ar son clann Dé a bhí faoi chois.

GSAM 174Sampla Aipostalach dár gCúrsa

GSAM 174.2"'Agus chuaigh sé isteach sa tsionagóg, agus labhair sé go dána ar feadh trí mhí, ag argóint agus ag cur ina luí ar na nithe a bhain le ríocht Dé. Ach nuair a dhochtadh cuid acu, agus nár chreid siad, ach a labhair go holc faoin tslí sin i láthair an tslua, d'imigh sé uathu, agus scar sé na deisceabail uathu, ag argóint go laethúil i scoil Tyrannus éigin.'⁷ Ní go dtí gur 'dochtaíodh cuid acu' agus gur 'labhair siad go holc den tslí sin [teacht an Tiarna] os comhair an tslua,' a spreagadh ár mbráithre chun teacht amach agus scaradh ó na heaglaisí. Níorbh fhéidir leo an 'caint olc' seo de chuid na 'seirbhíseach olc' a fhulaingt, agus na heaglaisí a leanfadh an cúrsa forlámhais agus na 'cainte olce' i gcoinne na ndaoine a bhí ag súil leis an 'dóchas beannaithe,' ní raibh iontu dar leo ach iníonacha na Bablóine mistéire. D'fhógair siad amhlaidh iad, agus tháinig siad isteach i saoirse an tsoiscéil. Agus cé nach bhfuilimid go léir ar aon intinn maidir leis an méid is Bablóin, táimid ar aon intinn maidir le scaradh láithreach agus deiridh ó gach duine a chuireann i gcoinne theagasc theacht agus ríocht Dé atá i ngar. Creidimid gur cás beatha agus báis é. Is bás é fanacht i gceangal leis na comhlachtaí sin a labhraíonn go héadrom faoi theacht an Tiarna nó a chuireann ina choinne. Is beatha é teacht amach as gach traidisiún daonna, seasamh ar fhocal Dé, agus fanacht go laethúil le teacht an Tiarna. Dá bhrí sin, deirimid anois le gach duine atá sáite ar aon bhealach faoi iamh na sclábhaíochta, 'Tagaigí amach as measc an phobail sin, agus bígí ar leithligh, a deir an Tiarna, agus ná beanaigí le haon ní neamhghlan; agus glacfaidh mé ribh, agus beidh mé i m'Athair daoibh, agus beidh sibh in bhur mic agus in bhur n-iníonacha agam, a deir an Tiarna Uilechumhachtach.'"⁸

GSAM 175Freasúra Dothuigthe

GSAM 175.1Seo mar a labhraíonn Wm. Miller faoin gcoimhlint a bhí ann ag an am sin idir na heaglaisí agus na hAidbhintigh:—

GSAM 175.2"Is rud an-neamhnádúrtha agus dothuigthe é go ndéanfadh na heaglaisí Críostaí an teagasc seo agus a mbaill a dhíbirt ar son an dóchais bheannaithe seo. Tá a fhios agam go ndeir cuid de na heaglaisí Baistise nach ndíbríonn siad iad ar son a gcreidimh, ach ar son a gcomaoineach leis na creidmhigh Aidbhinteacha. Más ea, mura ar son a gcreidimh i Slánaitheoir atá le teacht é, cén fáth a gcuirtear amach mé óna gcuid púlpití, mise nár ghlac comaoin riamh ach le heaglais Bhaisteach? Is leithscéal bréagach é. Ach ní féidir gurb é seo an leithscéal atá ag na Meitiodaithe agus na Preispitéirigh; óir creideann siadsan i gcomaoineach measctha. Cén fáth a ndíbríonn siad iad? Chuala mé trácht ar dhaoine áirithe a cuireadh as mar gheall ar 'amhránaíocht' ar phoirt an dara teachta; daoine eile mar gheall ar mheabhairghalar, cé gurb é an t-aon mheabhairghalar a cruthaíodh ina n-aghaidh ná go raibh siad ag faire ar son Chríost. A Dhia, 'maith dóibh, óir ní fhios dóibh cad atá á dhéanamh acu.'"

GSAM 176Storrs ar Dhearcadh na nEaglaisí

GSAM 176.1Labhair George Storrs faoi dhearcadh na n-eaglaisí i leith na nAidbhinteach, mar seo a leanas:—

GSAM 176.2"Cé acu acu, ag an nóiméad seo, nach bhfuil ag rá, 'Táim i mo shuí mar bhanríon'? Agus cé acu acu nach bhfuil ag cur áthais orthu féin leis an smaoineamh go mbainfidh siad an bua ar an domhan lá éigin, agus go gcuirfear faoi smacht a gcreidimh é? Cé acu acu a ligfidh do anam fanacht ina measc go síochánta, a admhaíonn go hoscailte agus gan eagla a chreideamh san teacht atá ag an doras? Nach iad na téarmaí le fanacht ina measc gan bhac ná srian ná go 'gcuirfeá iomlán staonadh' ar léiriú poiblí ar do chreideamh i dteacht an Tiarna i mbliana, is cuma cad iad do dhearcthaí ar an ábhar, agus is cuma cé chomh tábhachtach is a mhothaíonn tú é a ghlaoch amach, 'Bígí in bhur n-eagla roimh Dhia, agus tabhairigí glóir dó, óir tá uair a bhreithiúnais tagtha'?"

GSAM 176Fianaise Mansfield

GSAM 176.3L. D. Mansfield, agus é ag scríobh ó Oneida, N.Y., an 21 Márta 1844, tugann sé an fianaise seo a leanas:—

GSAM 176.4"Tá Dia ag corraí intinn a chlainne ionúine atá ag feitheamh ar an Tiarna ó neamh, agus á dtreorú ní hamháin chun aird a thabhairt ar an aingeal 'a raibh an tsoiscéal síoraí aige le fógairt, ag rá, Tá uair a bhreithiúnais tagtha,' ach chun géilleadh don ordú a leanann, 'Tagaigí amach aisti, a phobal!' Táim níos lánchinnte ná riamh, nach ionann eaglaisí reiligiúnacha an lae inniu agus cuid bheag den Bhablóin sin atá le caitheamh anuas le foréigean, agus nach bhfaighfear arís go deo.... Is cosúil liom, áfach, go bhfuil an chosúlacht leis an adharc bheag is suntasaí i gcuid de na heaglaisí sin. Léireoidh roinnt samplaí an scéal.

GSAM 176Spiorad an Slua Nochtaithe

GSAM 176.5Rinne deartháir a bhí ag obair go han-rathúil sa réigiún seo ag fógairt teacht an Tiarna coinne le haghaidh léachta in áit áirithe ag am sonraithe. Rinne an Tiarna socrú gur tharla sé go raibh sé sé mhíle déag ón gcoinne, ach bhí ministir _____ i láthair, i gceannas ar shlua, le tarra agus cleití, chun iad a chur ar an tseirbhíseach sin de Dhia is Airde. Chuir an ministir céanna tús le cruinniú fadtréimhseach go gairid ina dhiaidh sin, ach bhí gach rud chomh fuar agus oighreata le hoighearshruth an Tuaiscirt—níor dhúisigh ná níor chlaochlaíodh aon anam. Faoi dheireadh, dúirt an ministir gur chreid sé go mbeadh air 'an suíochán buartha a ghlacadh.'

GSAM 177.1Dúirt ceannaire aicme sa sráidbhaile seo lena aicme, ó bhí cruinnithe ar siúl againn anseo, dá dtiocfadh aon fhear isteach ina theach agus dá ndéarfadh sé gur chreid sé go dtiocfadh Críost an bhliain seo, go gcuirfeadh sé amach an doras é."

GSAM 177Dleacht do na hEaglaisí

GSAM 177.2Ag an bpointe seo, cuirfimid isteach teistiméireacht ó óráid a tugadh do chomhdháil na gcreidmheach Aidbhinteach a bhí bailithe i mBostún, Massachusetts, dar dáta an 31 Bealtaine 1844, agus a shínigh Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, agus J. V. Himes. Deir siad:—

GSAM 177.3"Maidir lenár ndualgas do na heaglaisí, is féidir linn focal a rá freisin. Is dóigh linn gurb iad na foircinn is cúis leis an mbaol anseo, mar atá i bhformhór na gcásanna eile. Is é an chéad chineál baol ná géilleadh d'údaráis na heaglaise a bhfuil baint againn léi go gcuirfeadh sí ina thost muid i gceist dualgais den sórt seo. Níl aon amhras orainn ach gur thug na mílte duine iad féin faoi cháineadh i láthair Dé trí ghéilleadh do mhaímh neamhscriobtúrtha a gcuid eaglaisí sa chúrsa seo, daoine a bheadh, dá mbeidís cinntitheach agus dílis, i riocht i bhfad níos sábháilte anois, agus níos úsáidí, cé go bhféadfaí iad a ghlaoch chun fulaingthe freisin.

GSAM 177.4"Is é an dara cineál contúirte ná géilleadh do spiorad díoltais i gcoinne na n-eaglaisí mar gheall ar a neamhchothromas i leith sinne, agus cogadh neamhidirdhealaitheach a chur ar siúl i gcoinne gach a leithéid d'eagraíochtaí. Maidir le dualgas na nAidbhinteach, i ndáil leis na heaglaisí a bhféadfadh siad a bheith cleamhnaithe leo, dá n-iarrfaí orainn é a dhéanamh, ní fhéadfaimis aon treoracha a thabhairt a mbeadh feidhm ghinearálta leo. Caithfidh siad gníomhú i n-eagla Dé, de réir mar a éilíonn cúinsí an cháis.

GSAM 178.1"Ba cheart dúinn, áfach, a bheith diongbháilte agus ár ndualgas á chomhlíonadh againn, agus fianaise ar son na fírinne a thabhairt ar gach ócáid chuí agus oiriúnach. Agus má chuireann an cúrsa seo oilbhéim ar na heaglaisí, agus má bhagraíonn siad orainn sinn a dhíbirt mura bhfanfaimid inár dtost (cé más é ár dtoil é ár gcaidreamh leis an eaglais a scaoileadh go síochánta, b'fhéidir gurb é sin an bealach is fearr), déanaimis ár ndualgas, agus nuair a dhíbrítear sinn, bíodh foighne againn an éagóir a fhulaingt, agus bíodh muid toilteanach lenár Máistir 'dul amach lasmuigh den gheata, ag iompar a cháins.'

GSAM 178.2Ó na sleachta seo a bhaineann le gníomh na n-eaglaisí i leith na ndaoine a bhí ag tabhairt teachtaireacht an dara haingil, is léir conas, mar an chéad toradh ar an dara glaoch seo ar an "suipéar" a thabhairt, go labhraítear ar na daoine a bailíodh i dtréad spioradálta amháin mar na "míchumasaithe," "na bacacha," agus "na daill," rud a léiríonn go láidir an drochíde a fuair siad ó "bhuille" a "gcomhseirbhíseach," ar scaradh iad uathu.

GSAM 178Pobal ar Leith a Roghnaíodh chun Fírinní Nua a Fháil

GSAM 178.3Is féidir cuspóir an Tiarna a aithint go soiléir sa tionscnamh daoine ar leith a thabhairt amach faoi fhógraíocht theachtaireacht an dara aingil—an dara glao chuig an "suipéar"—agus an "glao meán oíche." Bhí fírinní luachmhara do na laethanta deireanacha le cuardach amach agus le fógairt—obair nach bhféadfaí a dhéanamh i séipéil "cheangailte le creideamh" níos mó ná mar a d'fhéadfadh an eaglais aspalach an soiscéal a fhógairt don domhan agus í ag coinneáil ceangail leis na seicteanna Giúdacha. Ghlaoigh Dia ar scaradh ansin,⁹ agus ghlaoigh sé freisin ar chreidmhigh na hAidbhinte scaradh ó na daoine a bheadh ag iarraidh iad a choinneáil i gciorcal a gcreideamh.

GSAM 179"Sé Sheanmóir" le Storrs

GSAM 179.1Go gairid tar éis dóibh teacht amach, tugaimid faoi deara gur tháinig an solas do na grúpaí Aidbhinte ar ábhar na pionóise todhchaí, mar atá leagtha amach sa bhileog, "Sé Sheanmóir," le George Storrs, a chuir an seasamh in iúl go bhfuil an duine básmhar de réir nádúir; go bhfuil na mairbh neamh-chomhfhiosach idir an bás agus an aiséirí; gurb é an díothú iomlán a bheidh mar phionós deiridh ar na neamhdhiaga; agus gur bronntanas ó Dhia í an neamhbhásmhaireacht, nach bhfaightear ach trí chreideamh inár dTiarna Íosa Críost.

GSAM 179.2Ghlac na mílte de na hAidbhintigh leis an teagasc seo faoi nádúr an duine, ach níor ghlac gach duine acu leis. Níor chruthaigh an diúltú dó aon mhearbhall ina measc, mar gur measadh gur ceist chreidimh amháin a bhí ann, agus ní tástáil ar sheasamh morálta; dá bhrí sin, níor bhriseadh an iarracht chomhpháirteach an domhan a chur ar a n-airdeall faoi theacht gar Chríost. Mar sin féin, spreag sé fearg na n-eaglaisí ina n-aghaidh.

GSAM 179Neamhábalta na "Sé Sheanmóir" a bhréagnú

GSAM 179.3Fuair an ministir Meitiodach sa bhaile ina raibh cónaí orm, a raibh páirteach cheana féin i seanmóireacht theagasc na teachta i 1843, na "Sé Sheanmóir," léigh sé é, agus d'admhaigh sé lena bhaill eaglaise nach raibh sé in ann an teagasc a bhréagnú; ach nuair a fuair sé amach go raibh go leor dá bhaill eaglaise ag glacadh leis, mhol sé do dhaoine eile gan an leabhar a léamh, mar "gheobhadh siad creideamh sa teagasc dá léifeadh siad é." I mí Mheán Fómhair 1844, tar éis don mhinistir seo filleadh ón gcomhdháil bhliantúil, sheas sé ina phulpait agus dhiúltaigh sé go poiblí do theagasc na teachta, agus d'iarr sé go humhal maithiúnas na heaglaise as cuireadh a thabhairt riamh do na léachtóirí labhairt sa teach.

GSAM 179Triail ar son Eireasachta

GSAM 179.4Go gairid tar éis an ghnímh seo ón ministir, rinneadh iarracht déileáil le creidmhigh Aidbhinteacha as heréis; ach toisc gur ceadaíodh dóibh a gcásanna a phlé ón mBíobla, níor bhain an eaglais aon bhua amach. Cuireadh roinnt daoine as an eaglais seo toisc nach raibh a gcúrsa i gcomhréir leis an smacht, agus tharraing go leor eile siar mar gheall ar an eisiacht seo ar bhaill nach bhféadfaí a léiriú go raibh a gcreideamh i gcoinne na Scrioptúr. Dá bhrí sin, cuireadh teagasc na hAidbhinte amach as an eaglais go deo, an eaglais inar aimsigh na céadta an Slánaitheoir agus inar aimsíodh sonas acu i nDia.

GSAM 180.1Rinneadh an rud céanna a rinneadh i mo bhaile dúchais i gcéadta de eaglaisí eile ar fud na tíre. Fuair siad siúd ar ar chaith a gcomhbhráithre iarbhunaigh amhlaidh leo sólás mór i bhfocail an fháidh Íseáia: "Éistigí le focal an Tiarna, a sibhse a chreathaíonn dá fhocal: Bhur gcomhbhráithre a d'fhuathaigh sibh, a chuir amach sibh ar mhaithe le m'ainm, a dúirt, Glóraíodh an Tiarna; ach tiocfaidh sé chun bhur lúcháire, agus beidh náire orthusan."¹⁰

GSAM 180Fearg na nDaoine Urchóideacha ar Taispeáint

GSAM 180.2De réir mar a bhí an lá ar a raibh súil leis an Tiarna ag druidim, d'éirigh na creidmhigh níos dícheallaí ina gcuid oibre, agus bhí na daoine urchóideacha ag réabadh agus ag magadh níos fíochmhaire fós, mar a fheicfear ón ráiteas seo a leanas a rinne eagarthóir an Midnight Cry ar an 31 Deireadh Fómhair, 1844:—

GSAM 180.3"Chuidigh an tionchar a bhí ag an ngluaiseacht seo ar na daoine urchóideacha go mór freisin chun muid a dhaingniú inár gcreideamh go raibh Dia inti. Nuair a tháinig clann Dé le chéile chun iad féin a stríocadh agus a umhlú ina láthair, agus chun ullmhú dá theacht, mar ba chuí do chomhlacht peacaigh a dhéanfadh amhlaidh, a fhéadfaí a shábháil le grásta amháin, léirigh na daoine urchóideacha an mhailís is mó. Nuair nár thugamar fógra ar bith faoinár gcruinnithe ach amháin inár bpáipéar féin, ná níor thugamar cuireadh don phobal ann, tháinig mic Beliál isteach iontu ina sluaite, agus chruthaigh siad an-chorraí. Ar thráthnóna an tSathairn, an 12ú lá den mhí seo [12 Deireadh Fómhair, 1844], níor bhí aon chruinniú againn sa bhfothan, ionas go mbeadh deis ag an sacraisteoir [glantóir] an teach a ghlanadh don tSabóid [Domhnach]. Ach bhris an slua isteach sa teach, agus dhiúltaigh siad fiú an phribhléid sin. An méara, áfach, gan é a iarraidh air, chuir sé isteach go pras, agus chuir sé amach iad.

GSAM 181.1Ag ár gcruinnithe ar an tSabóid ina dhiaidh sin, tar éis don tabernacle a bheith lán, bhí slua tiubh ar an tsráid os comhair an fhoirgnimh, agus an-fhearg ar go leor acu go gcreidfeadh aon duine i dteacht an Tiarna. San tráthnóna, de bharr an chorraí i measc an phobail, níor tionóladh aon chruinniú; bhí an tsráid lán den tslua go luath, áfach, ach ghlan idirghabháil mhear an mhéara agus a phóilíní éifeachtacha an tsráid, tar éis cúpla duine a chur chun an teach faire. Níorbh fhéidir linn iompar an tslua a chur i gcomparáid ach leis an iompar a bhí timpeall dhoras Lot, an tráthnóna roimh scriosadh Shodom.... Bhí an gluaiseacht seo ar a bpáirt chomh tobann, comhuaineach, agus chomh forleathan sin gur neartaigh a léiriú ar an gcéad lá den seachtú mí de réir fhéilire na nGiúdach ár dtuairim gurb é seo an mí."

GSAM 181Magairí ag Caitheamh Róbaí an Éirí Suas

GSAM 181.2Ar an 22 Deireadh Fómhair, 1844, an lá ar chríochnaigh na dhá mhíle trí chéad lá, i bPáras, Maine, agus creidmhigh bailithe sa teach adhartha i mbun paidreacha tromchúiseacha chun Dé, agus iad ag súil go dtiocfadh an Tiarna an lá sin, tháinig na magairí fonóideacha le chéile timpeall an tí, ag canadh amhrán magúil. Chuir beirt de na buachaillí buata seo gúnaí fada bána orthu agus dhreap siad ar dhíon an tí, chan siad amhráin, agus rinne siad magadh díobh siúd a bhí sa teach ag guí agus ag fanacht leis an Tiarna teacht.

GSAM 181.3Is dócha gur as an eachtra seo a d'eascair na bréaga a scaipeadh faoi Aidbhintigh ag cur orra róbaí an éirí suas; óir d'ainneoin go bhfuil duaiseanna chomh hard le $500 tairgthe ag nuachtáin na nAidbhinteach as oiread is cás barántúil amháin inar chuir Aidbhinteach róba an éirí suas air in 1844, agus inar fhan sé amhlaidh ag súil le teacht an Tiarna, níor léiríodh oiread is cás amháin riamh.

GSAM 182Fís Hazen Foss, 1844

GSAM 182.1Timpeall an ama seo, bhí fear óg darbh ainm Hazen Foss ina chónaí in Poland, Maine, a chreid go daingean go dtiocfadh an Tiarna ar an deichiú lá den seachtú mí. Fear de dhea-chuma, de dhea-chaint, agus a bhí sách maith léite a bhí ann. Cúpla seachtain sular tháinig deireadh leis an "nglao meán oíche", tháinig an Tiarna i ngar dó agus thug fís dó, ina taispeánadh aistear mhuintir na hAidbhinte go cathair Dé, agus na contúirtí a bhain leis. Tugadh roinnt teachtaireachtaí rabhaidh dó, a raibh le seachadadh aige, agus chonaic sé freisin na trialacha agus an ghéarleanúint a leanfadh dá bharr dá mbeadh sé dílis ag insint an méid a taispeánadh dó. Taispeánadh dó, cosúil leis an Uasal Foy, na trí chéim trína dtiocfadh muintir Dé go hiomlán ar an gcosán chuig an gcathair naofa. Ós rud é gur chreid sé go daingean i dteacht an Tiarna "i gceann cúpla lá eile" (mar a chan siad ag an am), níorbh fhéidir leis an gcuid den fhís a bhain leis na trí chéim ar an gcosán a mhíniú; agus toisc go raibh spiorad bródúil aige ó dhúchas, theith sé ón gcrois, agus dhiúltaigh sé é a insint. Taispeánadh an fhís arís don dara huair, agus sa bhreis dúradh leis, dá ndiúltódh sé fós an méid a taispeánadh dó a insint, go mbainfí an t-ualach de, agus go dtabharfaí do dhuine de na daoine is laige de chlann an Tiarna é, duine a d'inseodh go dílis an méid a nochtfadh Dia. Dhiúltaigh sé arís. Ansin tugadh an tríú fís dó, agus dúradh leis go raibh sé fuascailte, agus gur leagadh an t-ualach ar dhuine de na daoine is laige ar fad, a dhéanfadh toil an Tiarna.

GSAM 182Teipeann ar Foss a Fhís a Insint

GSAM 182.2Chuir sé seo alltacht ar an bhfear óg, agus bheartaigh sé insint don mhéid a taispeánadh dó, agus dá réir sin d'fhógair sé a choinne. Tháinig an pobal le chéile chun é a fheiceáil agus a chloisteáil. D'inis sé go cúramach faoina eispéireas, an chaoi ar dhiúltaigh sé insint don mhéid a thaispeáin an Tiarna dó, agus an toradh a bheadh ar a dhiúltú. "Anois," ar seisean, "inseoidh mé an fhís." Ach faraor! bhí sé ródhéanach: sheas sé os comhair na ndaoine balbh mar dheilbh, agus sa deireadh dúirt sé leis an anacair is doimhne, "Ní cuimhin liom focal den fhís." D'fháisc sé a lámha le chéile le crá, ag rá, "Tá a fhocal comhlíonta ag Dia. Tá an fhís tógtha uaim aige," agus i gcruachás mór intinne dúirt sé, "Is duine caillte mé." Ón am sin amach, chaill sé a dhóchas i gCríost, agus thit sé i ndóchas-briseadh. Ní dheachaigh sé go cruinniú Aidbhinteach arís go deo, agus ní raibh aon spéis phearsanta aige san reiligiún. Maidir lena iompar i go leor bealaí, ar a laghad, bhí sé cosúil le duine a bhí bainte amach ó thionchar séimh Spiorad an Mháistir, duine a "fhágadh dá shlite féin, le líonadh lena ghníomhartha féin." Sa riocht intinne seo a fuair sé bás sa bhliain 1893.

GSAM 183Fís Foss mar a D'insigh Duine Eile

GSAM 183.1Thart ar thrí mhí tar éis an ama nár éirigh leis a fhís a mheabhrú, chuala sé ó sheomra in aice láimhe fís á insint ag duine eile. Tionóladh an cruinniú i dteach cónaithe san áit a raibh sé. Mholadh go láidir dó teacht isteach sa chruinniú, ach dhiúltaigh sé. Dúirt sé go raibh an fhís chomh gar don cheann a taispeánadh dó agus a d'fhéadfadh beirt an rud céanna a insint. Agus is mar sin a fuarthas amach an méid a chonaic sé ach nár éirigh leis a mheabhrú agus é ag iarraidh é a insint. Nuair a fuair sé radharc ar an duine ina dhiaidh sin, dúirt sé, "Sin an t-ionstraim ar leag an Tiarna an t-ualach air."

GSAM 183Briseadh a Dóchais

GSAM 183.2Tháinig an deichiú lá den seachtú mí, de réir ama na nGiúdach (22 Deireadh Fómhair, 1844), faoi dheireadh. Fuair sé na mílte is na mílte a bhí ag súil leis an am sin le haghaidh chomhlíonadh a ndóchais. Ní raibh aon socruithe déanta acu do rud ar bith saolta tar éis an dáta sin. Níor chothaigh siad fiú an smaoineamh, "mura dtagann sé," ach bhí a gcuid cúrsaí saolta pleanáilte acu amhail is dá mbeadh siad ag súil go gcuirfeadh an lá sin deireadh le tréimhse a saol nádúrtha. Bhí siad tar éis na daoine oilc a chur ar a n-airdeall agus a n-áiteamh chun teitheadh ón bhfearg atá le teacht, agus bhí eagla ar go leor acu go bhféadfadh an teachtaireacht a bheith fíor. Bhí comhairle curtha acu lena ngaolta agus rinne siad urnaí leo, agus d'fhág siad slán leo siúd nár thug a gcroíthe do Dhia. I mbeagán focal, bhí slán tugtha acu le gach ní saolta le lán-dáiríre an té a mheasann go bhfuil sé ar tí teacht i láthair aghaidh ar aghaidh le Breitheamh an domhain uile. Mar sin, le himní nach mór gan anáil, tháinig siad le chéile ina n-áiteanna adhartha, ag súil, ó nóiméad go nóiméad, le "guth an áirch-aingil agus trumpa Dé" a chloisteáil, agus le neamh a fheiceáil ar lasadh le glóir a Rí a bhí le teacht.

GSAM 184.1Chuaigh na huaireanta thart go mall, agus nuair a chuaigh an ghrian faoi thalamh faoi dheireadh thiar, bhí deireadh tagtha leis an deichiú lá Giúdach den seachtú mí. Leath scáthanna na hoíche a gclúdach gruama ar an saol arís; ach leis an dorchadas sin tháinig buille bróin ar chroíthe na gcreidmheach Aidbhinteach, a leithéid sin nach féidir a chosúlacht a fháil ach i mbrón dheisceabail ár dTiarna, agus iad ag triall go sollúnta ar a dtithe ar an oíche i ndiaidh chéasadh agus adhlacadh an té a raibh siad féin, tamall beag roimhe sin, tar éis é a thionlacan go buadhach isteach in Iarúsailéim mar a Rí.