Caibidil 12 — An Díomá—An Leabhar Searbh

GSAM 185.1"THÓGAS an leabhrán as lámh an aingil, agus d'ith mé é; agus bhí sé i mo bhéal milis mar mhil: agus a luaithe is a d'ith mé é, bhí mo bholg searbh. Agus dúirt sé liom, 'Caithfidh tú fáistine a dhéanamh arís os comhair go leor pobail, náisiún, teangacha, agus ríthe. Agus tugadh giolcach dom ar nós slata: agus sheas an t-aingeal, ag rá, 'Éirigh, agus tomhais teampall Dé, agus an t-altóir, agus an dream a dhéanann adhradh ann.'¹

GSAM 185.2I dteanga na Scrioptúire, is ionann "ithe" leabhair agus an fhírinne a ghlacadh chun í a chur in iúl do dhaoine eile, mar a fheictear in Eizicéil, áit a dtaispeántar "rollóg leabhair" don fáidh, agus dúradh leis, "Ith an rollóg seo, agus imigh agus labhair le teach Iosrael." Tar éis dó an rolla a ithe, deir sé, "Ansin d'ith mé é; agus bhí sé i mo bhéal mar mhil a mhilseacht."²

GSAM 185.3Úsáideann an fáidh Ieremiah an fhigear chéanna seo: "Fuarthas do chuid focal, agus d'ith mé iad; agus ba chúis lúcháire agus áthais do mo chroí do bhriathar."³ As an gcaint seo, foghlaimímid gurb ionann "an mhilseacht" a bhaineann leis an leabhar agus é á ithe agus an lúcháir agus an sásamh a bhíonn ag an dream a chothaíonn ar bhriathar an Tiarna.

GSAM 185An Leabhar Milis, ansin Searbh

GSAM 185.4Is é an leabhar a luaitear in Apacailipsis 10, a deirtear a bhí milis mar mhil dó a d'ith é, ach a bhí "searbh" a luaithe a d'ith sé é (nó, mar a aistríonn daoine áirithe é, "a luaithe is a bhí sé díleáite agam, i mo bholg bhí sé picra"⁴ ), an leabhar sin óna ndearna an t-aingeal fógra, ar údarás an té a chruthaigh neamh, talamh, agus farraige, "Ní bheidh am ann a thuilleadh." Caithfidh ithe an leabhair seo, mar sin, glacadh lúcháireach an fhógra ama a léiriú. Caithfidh an searbhas tobann a bhain leis an mbéile beag dóibh siúd a d'ith é an chodarsnacht bhrónach ina dtaithí a léiriú tar éis do thréimhse an leabhair a bheith caite, agus iad ag fáil amach go raibh díomá mór orthu ina gcuid ionchas.

GSAM 186An Fógra Ama: Blúire Milis

GSAM 186.1Ba dhea-scéala go deimhin í fógra an ama i 1844 dóibh siúd a chreid, agus a raibh, gan amhras, ag súil le fuascailt shíoraí chomh luath sin ó urchóidí, ó anacraí, agus ó bhróin uile an tsaoil pheacaigh seo. Ba inspioráideach don anam go deimhin an smaoineamh go mbeidís, i gceann cúpla seachtain ghearr, glóraithe, déanta neamhbhásmhar, agus i gcathair órga Dé lena Rí. Mar a chuir duine amháin a raibh an taithí sin aige in iúl, "Is féidir leo siúd a bhfuil grá dílis acu d'Íosa meas a bheith acu ar mhothúcháin na ndaoine a bhí ag faire le fíorspéis ar theacht a Slánaitheora.... Thángamar ar an uair seo le suaimhneas sollúnta. Bhí na fíorchreidmhigh ag sásamh i gcomhluadar milis le Dia, mar réamhbhlaiseadh den tsíocháin a bheadh acu sa saol geal amach anseo. Ní féidir leo siúd a bhlais an dóchas agus an muinín seo na huaire luachmhara sin an fhaire a dhearmad."

GSAM 186.2Faightear léiriú oiriúnach ar an gcás deacair ar leith a bhí ag na daoine sin a fuair iad féin, ar an aonú lá déag den seachtú mí, fós sa domhan dorcha seo na trialach agus na cathúna, áit a raibh orthu aghaidh a thabhairt ar tharcaisne, ar gháirí-gháire agus ar magadh na ndaoine sin a raibh siad cúpla uair an chloig roimhe sin ag gríosú orthu ullmhú chun bualadh lena dTiarna, i gcás Mhuire agus í "ina seasamh lasmuigh ag an uaigh ag gol;" agus nuair a labhair na haingil léi leis an gceist, "A bhean, cén fáth a bhfuil tú ag gol?" dúirt sí leo, "Toisc gur thóg siad mo Thiarna uaim, agus ní fhios agam cá bhfuil curtha acu é."⁵

GSAM 187Díomáite, ach gan a bheith lagmhisneach

GSAM 187.1Dúirt siad seo a leanas faoin radharc crua seo a ndeachaigh siad tríd:

GSAM 187.1"Bhíomar trína chéile agus díomá orainn, ach níor thréigeamar ár gcreideamh. Mhothaíomar go raibh ár ndualgas déanta againn; gur mhair muid de réir ár gcreidimh luachmhair; bhí díomá orainn, ach ní rabhamar éirithe as. Bhí foighne gan teorainn de dhíth orainn, mar bhí go leor magóirí ann. Is minic a cuireadh fáilte romhainn le tagairtí dímheasúla don díomá a bhí orainn cheana. 'Ní dheachaigh tú suas go fóill; cén uair a bhfuil tú ag súil le dul suas?' agus is minic a scaoileadh searbhas den chineál céanna orainn ó ár gcomhluadair saolta, agus fiú ó roinnt Críostaithe de réir a n-éilimh, a ghlac leis an mBíobla, ach nár fhoghlaim a fhírinní móra tábhachtacha. Bhí an bhásmhaireacht fós greamaithe dínn; bhí iarmhairtí na mallachta timpeall orainn. Bhí sé deacair tabhairt faoi chúraimí buartha an tsaoil a cheapamar a bhí curtha i leataobh go deo."

GSAM 187I gComparáid leis na Deisceabail Dhíomáite

GSAM 187.2Níorbh fhéidir nach raibh mothúcháin a leithéide, nuair a cuireadh i gcomparáid iad lena n-áthas agus a lúcháir cúpla uair an chloig roimhe sin, cosúil leo le searbhas géar picra. Shíl an saol mórthimpeall, mar a rinne an slua mór gan amhras tar éis Chríost a chéasadh, go ndíbríodh na creidmhigh a gcreideamh anois, agus go nglacfaidís páirt sa magadh faoina n-amadántacht a ceapadh a bhí orthu. Níorbh fhada go raibh iontas an domhain orthu nuair a d'fhoghlaim siad nach raibh grá d'fheiceáil an Tiarna éasca a dhíothú ó ghrá na ndaoine sin a bhí tiomnaithe go fírinneach do Dhia.

GSAM 187"Nár Shuigh le hAos Magaidh"

GSAM 187.3Déantar cur síos soiléir ar an gcúrsa a lean na daoine díograiseacha seo, agus ar a gcuid mothúchán, i bhfocail an fháidh Ieremiah, áit a deir sé,

GSAM 187.3"Fuarthas do bhriathra, agus d'ith mé iad; agus ba chúis lúcháire agus aoibhnis do mo chroí do bhriathar: óir tugadh d'ainm orm, a Thiarna, a Dhia na sluaigh. Ní dheachaigh mé i suí i gcruinniú na magóirí, ná ní dheachaigh mé i lúcháir: Shuigh mé i m'aonar de bharr do láimhe; óir líon tú mé le fearg. Cén fáth a bhfuil mo phian síoraí, agus mo chréacht neamh-inleigheasach, a dhiúltaíonn a leigheas? An mbeidh tú i do bhréagadóir agus mar uiscí a theipeann dom go hiomlán?"⁶

GSAM 188James White ar an Díomá

GSAM 188.1Tabharfaidh cúpla sleacht ghearr ó chuid de na daoine díomáite ach dóchasacha seo léargas maith ar an gcás. Is ón Ministir James White an chéad cheann, a d'oibrigh go han-rathúil in 1843 agus 1844. Deir sé:—

GSAM 188.2"Bhí díomá searbh ann nuair a chuaigh an t-am thart. Bhí fíorchreidmhigh tar éis gach ní a thréigean ar son Chríost, agus bhí a láithreacht acu ar shlí nach raibh riamh cheana. Bhí a rabhadh deireanach tugtha acu don saol, mar a cheap siad, agus bhí siad tar éis iad féin a scaradh, níos mó nó níos lú, ón slua mór neamhchreidmheach magúil. Agus le beannacht dhiaga orthu, bhí níos mó fonn orthu a bheith i gcuideachta a Máistir a raibh súil acu leis go luath agus na n-aingeal naofa, ná mar a bhí orthu a bheith i gcuideachta na ndaoine sin ar scar siad leo féin. Líon grá Íosa an t-anam, agus bhí sé le feiceáil ar gach aghaidh, agus le mianta nach féidir a chur i bhfocail, ghuigh siad, 'Tar, a Thiarna Íosa, tar go luath,' ach níor tháinig sé.

GSAM 188.3"Ach níor thréig Dia a mhuintir.... Agus le fórsa agus sólás ar leith, chuaigh ailt den sórt seo a leanas chuig na hEabhraigh i bhfeidhm ar mheabhair agus ar chroíthe na ndaoine trialaithe a bhí ag fanacht: 'Ná caith uaibh, mar sin, bhur misneach, a bhfuil luach saothair mór ag baint leis. Óir is gá daoibh a bheith foighneach, ionas go bhfaighidh sibh an gealltanas, tar éis daoibh toil Dé a dhéanamh. Óir go ceann tamaill bhig eile, tiocfaidh an té atá le teacht, agus ní fhanfaidh sé. Anois, maireoidh an fíréan le creideamh; ach má tharraingíonn aon duine siar, ní bheidh aon sásamh ag m'anam ann. Ach nílimidne díobh siúd a tharraingíonn siar chun damnaithe; ach díobh siúd a chreideann chun slánú an anama.'⁷ Is iad seo a leanas na pointí spéise sa chuid seo den Scrioptúr:—

GSAM 188.4"1. Tá siad siúd a bhfuiltear ag labhairt leo i mbaol a gcuid muiníne a chaitheamh uathu san rud ina ndearna siad an ceart.

GSAM 189.1"2. Bhí toil Dé déanta acu, agus tugadh isteach sa staid thriail sin iad ina raibh foighne riachtanach.

GSAM 189.2"3. Bhí na fíréin ag an am seo le maireachtáil de réir creidimh, ní trí amhras an raibh toil Dé déanta acu, ach trí chreideamh san ní inar thug siad toil Dé chun críche.

GSAM 189.3"4. An dream nach seasfadh le triail na fíde, ach a chaithfeadh uathu a gcuid muiníne sa saothar inar rinne siad toil Dé, agus a tharraingeodh siar, ghlacfaidís an bóthar díreach chun damnaithe."⁸

GSAM 189Ó N. Southard, Eagarthóir an Midnight Cry

GSAM 189.4Sa Midnight Cry an 31 Deireadh Fómhair, 1844, tuairim is deich lá tar éis dheireadh na dhá mhíle trí chéad lá, foilsíodh an méid seo a leanas ó pheann an eagarthóra:—

GSAM 189.5"I bhfianaise na gcúinsí go léir a bhaineann leis an ngluaiseacht seo, na héifeachtaí beannaithe a tháinig as ar aigne chlann Dé, agus an fuath agus an mhailís a léirigh a naimhde, ní mór dúinn é a mheas mar an fíor 'ghlao meán oíche.' Agus má tá cúpla lá againn chun ár gcreideamh a thriail, tá sé sin fós ag teacht le parabal na deich mhaighdean; óir nuair a d'éirigh siad go léir agus a chóirigh siad a lampaí, bhí am le teacht fós nuair a bheadh lampaí na maighdean amaideach ag dul múchta. Níorbh fhéidir é sin a tharlú go dtí tar éis an deichiú lá a bheith caite; óir go dtí an t-am sin, bheadh a lampaí ar lasadh. Dá bhrí sin, caithfidh an lá sin a theacht agus imeacht, ionas go dtréigfidh na daoine amaideacha a gcreideamh, díreach mar a tharla i 1843 don tréimhse fhanachta. Dá bhrí sin, ní cúis díomá é beagán moille, ach léiríonn sé cé chomh beacht is atá Dia i gcomhlíonadh a fhocail. Dá bhrí sin, coinnímis go daingean admháil ár gcreidimh gan luascadh; óir is dílis an té a gheall."

GSAM 189Ó Joseph Marsh, Eagarthóir an Voice of Truth

GSAM 189.6Sa Voice of Truth an 7 Samhain, 1844, léimid:—

GSAM 189.7"Admhaímid go fonnmhar go raibh dul amú orainn maidir le cineál an imeachta a raibh súil againn go dtarlódh sé ar an deichiú lá den seachtú mí; ach ní féidir linn a admháil go fóill nár chomhlíon ár nArd-Shagart mór ar an lá sin gach a bhféadfadh an t-eiseamláir a chur ar ár gcumas a bheith ag súil leis. Creidimid anois gur chomhlíon."

GSAM 190.1Bhíothas ag súil leis i measc na nAidbhinteach go dtiocfadh deireadh leis na dhá mhíle trí chéad lá ar an deichiú lá den seachtú mí, 1844, agus go gcríochnódh Críost a shaothar sagairt agus go dtiocfadh sé ar an talamh chun beannú dá mhuintir ar an lá sin. Léirigh fiosrúchán níos déanaí gurbh é tús a shaothair chun an tearmann neamhaí a ghlanadh a tharla ar an lá sin, agus ní críoch a shaothair mar shagart.⁹ In ionad a mheas gur cuid d'obair Chríost mar shagart a bhí in obair ghlantacháin na naomhláithreach, maíodh gurbh é glanadh na naomhláithreach ná glanadh an domhain le tine ag teacht Chríost. Mura mbeadh an domhan ar fad, glanfí talamh Chánaán ar a laghad ag an am sin.

GSAM 190An Tsanctóir a Creideadh gurbh é an Talamh é

GSAM 190.2Léirítear an smaoineamh seo in alt le Geo. Storrs, sa Midnight Cry an 25 Aibreán 1844. Fiafraíonn sé, "Cad é an tearmann atá le glanadh? Ba é mo thuairim roimhe seo gurbh é an domhan ar fad é. Creidim fós gur cuid den domhan é. Ach cén chuid? Sin í an cheist a ndéanfaidh mé iarracht a fhreagairt."

GSAM 190.3Luaann sé an gealltanas d'Abraham, a dhaingniú d'Isaac, agus a athnuachan do Jacob, agus ansin luann sé amhrán Mhaois, a chum Miriam tar éis dóibh dul thar Mhuir Rua, ina ndearna siad amhránaíocht: "Tabharfaidh tú isteach iad, agus cuirfidh tú i gcnoc d'oidhreachta iad, san áit, a Thiarna, a d'ullmhaigh tú le go gcónófá inti, sa tearmann, a Thiarna, a dhaingnigh do lámha."¹⁰

GSAM 190.4Má dhéanann an léitheoir comparáid chúramach idir an téacs thuas agus an taifead ar a chomhlíonadh a rinne an sailmseoir, feicfidh sé nach ndeirtear ann gurb é fiú talamh na Palaistíne an sanctóir. Deir Dáiví, agus é ag labhairt faoi Thiarna ag treorú chlann Iosrael: "Thug sé iad go teorainn a shanctóire, fiú go dtí an sliabh seo, a cheannaigh a lámh dheas."¹¹ Sa amhrán ag an Muir Rua, deirtear faoi thalamh Chanaán gur í an áit a rinne sé chun "cónaí inti, sa sanctóir." Mar sin, sa sliocht seo as na sailm, ní thugtar ach "teorainn a shanctair" ar Shliabh Mhóriah, an áit ar tógadh an sanctóir. Ach sa sailm chéanna deirtear, "Roghnaigh sé treibh Iúdá, Sliabh Shíón a ghráigh sé. Agus thóg sé a sanctóir mar phalasaí arda, mar an talamh a dhaingnigh sé go deo."¹²

GSAM 191An Tearmann a Ghlanadh, a Shíleadh a Bheith ina Ghlanadh ar an Talamh

GSAM 191.1San alt a luadh thuas, tar éis an cruthúnas líomhnaithe a lua go raibh an domhan, nó ar a laghad tír na Palaistíne, ina tearmann, leanann an ministir ar aghaidh ansin ag fiafraí, "Conas a ghlanfar an tearmann?" I bhfocail an fháidh Micah, freagraíonn sé, "Óir, féach, tá an Tiarna ag teacht amach as a áit, agus tiocfaidh sé anuas, agus siúlfaidh sé ar airdeanna an domhain. Agus leáfaidh na sléibhte faoi, agus scoilfear na gleannta, mar chéir i láthair an tine, agus mar na huiscí a dhoirtear anuas ar áit ghéar."¹³

GSAM 191.2Leis an smaoineamh, a glacadh go coitianta ag an am sin, gurbh í an talamh an teampall, feicfidh an léitheoir go héasca cén fáth ar cheap siad, gan aon amhras, go dtiocfadh an Tiarna ag deireadh na dhá mhíle trí chéad lá agus go nglanfadh sé an talamh ar an mbealach a mhínigh Micah. San agóidíocht ar fad a tógadh i gcoinne na nAidbhinteach, níor thug aon chéile comhraic le fios fiú nach é glanadh na talún le tine an t-eachtra a tharlódh mar ghlanadh an teampaill, ag deireadh na dhá mhíle trí chéad lá.

GSAM 191Na hApostail Díomáite, ach an Scrioptúr Comhlíonta

GSAM 191.3Ní hé seo an t-aon sampla de dhaoine a rinne toil an Tiarna, a chomhlíon an scrioptúr, ach a raibh díomá orthu ina ndóchais toisc nár thuig siad nádúr an imeachta a bhí le tarlú. Sin mar a bhí sé le haspail Chríost. Nuair a bhí sé ina shuí ar an asal óg, ag marcaíocht isteach in Iarúsailéim, scread siad amach agus iad ag cuimhneamh ar fhocail an fháidh:¹⁴ "Gearr gártha, a iníon Iarúsailéim; féach, tá do Rí ag teacht chugat; is duine ceart é, agus an tslánú aige; is duine umhal é, agus é ag marcaíocht ar asal, agus ar asal óg, ar shearrach asail."¹⁵ Bhí sé chomh riachtanach sin go mbeadh screadanna ann ar an ócáid sin gurb é an chaoi a mbeadh na clocha féin ag béicíl dá mbeidís ina dtost.¹⁶ Shíl na deisceabail go raibh Críost, ansin agus san áit sin, chun coróin Dháiví a ghlacadh mar rí saolta ("bhíomar ag brath gurbh é an té a d'fhuascailfeadh Iosrael"¹⁷ ), agus mar sin scread siad, "Beannaithe go raibh ríoghacht ár n-athar Dháiví, a thagann in ainm an Tiarna."¹⁸ Cé mhéad gairme a bheadh ann ar an ócáid sin dá dtuigfidís go mbeadh Críost, laistigh de sheachtain, marbh i dtuama Iósaif, agus an garda Rómhánach ina thimpeall? Cé mhéad den "ghlóir" a thabhairt do Dhia agus den choisriceadh a bheadh ann ag na hAidbhintigh in 1844 dá dtuigfidís go raibh glanadh an tearmainn, ag deireadh na tréimhse fáidhiúla ar fad, le tarlú i sraith blianta sula dtiocfadh an Tiarna?

GSAM 192Gan Earráid i Ríomh na Dhá Mhíle Trí Chéad Lá

GSAM 192.1Agus an pobal seo ag déanamh grinnscrúdú cúramach ar a ríomh ar an tréimhse, níor aimsigh siad aon locht; ach níor tháinig an Tiarna, ná níor glanadh an talamh le tine. Cad a chiallaigh sé sin? Bhí a fhios acu go cinnte go raibh an Tiarna in éineacht leo sa ghluaiseacht mhór; ach anois bhí siad in éiginnteacht. Bhí a gcreideamh sa Tiarna do-chorraithe. Bhí a fhios acu nach dtréigfeadh sé iad. Thiocfadh an solas ó fhoinse éigin. Cuirtear an cheist thriailteach os a gcomhair in iúl i bhfocail Ieremiah a luadh cheana, "An mbeidh tú go hiomlán liomsa mar bhréagadóir, agus mar uiscí a éiríonn as?" Níor chothaigh an chreideamh an amhras seo, óir tháinig focail an Tiarna tríd an bhfáidh Habacúc maidir leis an bhfís chun cuimhne acu, "Ag an deireadh labhróidh sé, agus ní inseoidh sé bréag."¹⁹ Leagann an ráiteas a luadh cheana féin ón eagarthóir an 'Voice of Truth' a seasamh amach go soiléir: "Ní féidir linn a admháil go fóill nár chomhlíon ár n-ardshagart mór ar an lá sin féin gach a bhféadfadh an t-samhail a chur ina luí orainn a bheith ag súil leis."

GSAM 193Solais ar an Áit Naofa Faighte Amach

GSAM 193.1D'inis Hiram Edson, as Port Gibson, N.Y., dom, an lá tar éis an ama a bheith caite i 1844, agus é ag guí taobh thiar de chruacha arbhair i bpáirc, gur tháinig Spiorad Dé air ar bhealach chomh cumhachtach sin gur leagadh beagnach go talamh é, agus in éineacht leis sin tháinig an tuiscint air, "Tá an naomhán atá le glanadh sa neamh." Chuir sé an smaoineamh seo in iúl do O. R. L. Crosier, agus rinne an bheirt acu an t-ábhar a fhiosrú go cúramach. I dtús 1846, foilsíodh sa Day Star, nuachtán a bhí á fhoilsiú ag an am sin in Cincinnati, Ohio, léirmhíniú mionchúiseach ar cheist na teampaill ó dhearcadh an Bhíobla, a scríobh an tUasal Crosier. Sa tráchtas fada sin, léiríodh gurbh é obair ghlanadh an tsanctair an obair dheireanach a dhéanann Críost mar ár n-ardshagart, ag tosú sa bhliain 1844 agus ag críochnú díreach sula dtagann sé i ndáiríre arís i scamaill na spéire mar Rí na Ríthe agus Tiarna na dTiarnaí.

GSAM 193Eaglaisí ag Lorg Ball Caillte

GSAM 193.2Bhí an deichiú lá den seachtú mí caite, agus cheap na heaglaisí go mbeadh sé éasca acu na baill chaillte a fháil ar ais, iad siúd a scaradh uathu faoin "nglao meán oíche" agus teachtaireacht an dara haingil; ach chuir an méid sin díomá mór orthu, mar a léireofar sa fhreagra seo a leanas ar na hiarratais go géar le filleadh ar a n-eagraíochtaí roimhe seo, mar a tugadh sa Midnight Cry an 26 Nollaig, 1844:—

GSAM 193.3"Ach cad iad na fíricí? Is maith is eol dóibh gurb iad na príomhthéamaí i gcuid mhór de na heaglaisí seo ná, 'Tiontú an domhain,' 'mílaois na míle bliain,' agus 'filleadh na nGiúdach ar an bPalaistín,' roimh theacht pearsanta an tSlánaitheora. Déanann siad siúd a théann ar ais chun suí faoi shuantraithe a leithéid de theagaisc neamhscriobtúrtha, neamhréasúnach, é sin le súile ar oscailt; agus is cinnte gur 'dul ar ais' a bheidh i gceist acu.

GSAM 194.1"Agus iad anois 'saor' i gciall an scrioptúir, is i bhfad níos sábháilte 'brú ar aghaidh' ná 'dul ar ais' nó 'tarraingt siar,' go háirithe ag an am seo, nuair atá coróin na glóire le tabhairt chomh luath sin do na dílse i gCríost Íosa."

GSAM 194.2Leis an gcúrsa a bhí ag na heaglaisí i gcur siar teacht an Tiarna trí abhcóideacht a dhéanamh ar na teagaisc neamh-scriptiúrtha thuas, cuireadh i gcuimhne do na hAidbhintigh focail an fháidh Eizicéil seo: "A mhic an duine, féach, deir lucht theaghlach Iosrael, An fhís a fheiceann sé, is do laethanta iomadúla atá le teacht í, agus is faoi na hamanna atá i bhfad uainn a dhéanann sé fáistine." Sa chomhthéacs céanna, faightear an freagra a d'úsáid na hAidbhintigh, "Dá bhrí sin, abair leo, Seo mar a deir an Tiarna Dia: Ní chuirfear moill ar mo bhriathra a thuilleadh, ach déanfar an focal a labhair mé, deir an Tiarna Dia."²⁰

GSAM 194"Caithfidh Tú Fáistine a Dhéanamh Arís"

GSAM 194.3Mheas siad siúd a "d'ith" an leabhar, agus a d'fhógair an "t-am", go raibh a saothar ar son an domhain críochnaithe; as sin an dearbhú go gcaithfidís náisiúin, teangacha, agus ríthe a theagasc arís. Caithfear cuid eile den obair, nach bhfacthas go dtí seo, a chur i gcrích anois,—is é sin, fíor-charachtar theampall Dé ar neamh agus a sheirbhís altair a chur i láthair na ndaoine. Tá an t-ordú an teampall a thomhas²¹ riachtanach chun eolas a fháil ar nádúr an imeachta a tharlóidh ag deireadh na tréimhse fáidhiúla, agus mar sin míniú a thabhairt ar na focail, "Ansin glanfar an sanctóir."

GSAM 194.4Tabhair faoi deara gur tháinig aingeal fógra an ama seo anuas ó neamh, agus sula gcuirtear a shaothar i gcrích, tugann sé coimisiún chun an pobal a theagasc arís. An teachtaireacht, mar sin, a mhíneoidh ceist na naomhláithreach, a thabharfaidh misneach dóibh siúd atá díomáite, agus a sholáthróidh ag an am céanna "giolcach," nó "slat," nó riail dóibh, trína bhféadfaidh pobal Dé a seasamh morálta a thriail ina láthair, caithfidh comharthaí soiléire a bheith uirthi gur ó neamh í, agus nach ó bhunús daonna í.

GSAM 195Rochtain ar an bPobal Bactha ag Réamhchlaonadh

GSAM 195.1Ba bhacainn nach mór dochloíte do na daoine é an claontacht a bhí ann i gcoinne theagasc na hAidbhinte; agus bheadh sé gan mhaith iarracht a dhéanamh iad a theagasc arís gan solas soiléir dearfach maidir le cúis na díomá. Bhí gá ag na creidmhigh Aidbhinteacha féin a n-anamacha a bheith spreagtha arís le coimisiún neamhaí, sula bhféadfaí na daoine a theagasc i gceart; agus conas a d'fhéadfaí é seo a chur i gcrích? An bhféadfaí é a dhéanamh le heagna dhaonna amháin? nó an mbeadh siad siúd a bhlais obair dhomhain Spiorad Dé faoin ngluaiseacht a tharla le déanaí sásta le réasúnaíocht dhaonna amháin? Níorbh fhéidir ach le saothar cosúil le saothar "teachtaireacht an tríú aingeal"²² iad a tharraingt amach as a mearbhall; agus cuireadh tús leis seo go cuí, céim ar chéim, de réir mar a bhí siad in ann é a ghlacadh, agus ba léir na fianaise is cinntithí go raibh sé de bhunadh neamhaí.

GSAM 195Ar nós Caorach gan Aoire

GSAM 195.2Seo an comhlacht mór don teacht, i gciall amháin, mar chaoirigh gan aoire, na mílte díobh a scaradh iad féin ó gach eaglais agus creideamh cúpla seachtain roimhe sin, agus gan eagraíocht dhaonna ar bith freagrach as a leas spioradálta. Ní raibh aon chomhairleoirí saolta acu a bhféadfaidís muinín a chur iontu; ní raibh a muinín ach i nDia amháin.

GSAM 195.3Bhí siad muiníneach, áfach, as rud amháin, agus ba chosúil le hancaire dóibh é,—bhí an fógra ama ceart.²³ Ach mar phobal bhí siad i riocht ina raibh sé, mura dtreoródh agus mura gcoinneodh Dia iad, go raibh siad i mbaol míniúcháin bhréagacha a ghlacadh, nó a "fhoighne" a chailleadh agus éirí as creideamh ina dtaithí chaite. Rinne cuid acu sin; agus daoine eile, agus a súil chreidmheach dírithe ar an té a raibh grá ag anamacha acu dó, ag fiafraí go díograiseach, "A mhaor, cad é scéal na hoíche? A mhaor, cad é scéal na hoíche?" Dúirt an maor, "Tagann an mhaidin, agus an oíche freisin: más mian libh fiafraí, déanaigí bhur bhfiosrú: filligí, tagaigí."²⁴

GSAM 196J. N. Andrews ar an Díomá

GSAM 196.1Seo mar a labhraíonn an Ministir J. N. Andrews, duine a chuaigh tríd an eispéireas seo i 1844, faoin díomá:—

GSAM 196.2"Cuireadh díomá orthu siúd a raibh súil acu leis an Tiarna i 1843 agus i 1844. Is leor an chúis é an fíoras seo do go leor daoine chun an fhianaise ar fad sa chás seo a dhiúltú. Admhaímid an díomá, ach ní féidir linn a admháil gur cúis mhaith é seo chun láimh Dé sa saothar seo a shéanadh. Cuireadh díomá ar an eaglais Ghiúdach nuair a chuir Íosa é féin i láthair mar an Meisias geallta ag deireadh shaothar Eoin Baiste. Agus baineadh an-díomá as na deisceabail mhuiníneacha nuair a ghabhadh agus a marú an té a raibh súil acu a shaorfadh Iosrael le lámha aingid. Agus tar éis a aiséirí, nuair a bhí súil acu go n-athbhunódh sé ríocht Iosrael arís, níorbh fholáir dóibh a bheith díomách nuair a thuig siad go raibh sé ag imeacht chuig a Athair, agus go bhfágfaí iad féin i gcruachás agus in anacair ar feadh i bhfad. Ach ní chruthaíonn díomá nach bhfuil lámh Dé i dtreoirlíniú a mhuintire. Ba chóir dó iad a spreagadh chun a gcuid earráidí a cheartú, ach níor cheart dó iad a spreagadh chun a gcuid muiníne i nDia a chaitheamh uathu. Is amhlaidh a tharla go raibh díomá ar chlann Iosrael san fhásach, agus dá bharr sin gur shéan siad an treoir dhiaga chomh minic sin. Cuirtear i láthair iad mar rabhadh dúinne, nach dtitimid i ndiaidh an tsampla chéanna neamhchreidimh."²⁵

GSAM 196Baisteadh na Fírinne sa Mhíghnaoi

GSAM 196.3Is cosúil gurb é plean an Tiarna é fírinní tábhachtacha a chur i gcainéal atá faoi mhíghnaoi ina mbeidh sé ina chrois²⁶ glacadh leo agus géilleadh dóibh. Is fíor go háirithe é seo sna laethanta deireanacha seo. Agus é ag labhairt faoin am sin nuair a bheidh deireadh gach ní "ina chóngar," agus nuair a "tosóidh" an "breithiúnas" "le teach Dé," deir Peadar, "A ghrácha, ná measaigí an triail dhóiteáin atá chun sibh a thriail ina rud aisteach, amhail is go bhfuil rud éigin neamhghnách tarlaithe daoibh: ach bígí lúcháireach, a mhéid is go bhfuil sibh páirteach i bhfulaingtí Chríost; ionas, nuair a nochtar a ghlóir, go mbeidh lúcháir an-mhór agaibh freisin. Má chaitear masla oraibh ar son ainm Chríost, is ámharaí daoibh; óir tá spiorad na glóire agus Dé ag luí oraibhse. Bíonn droch-chaint á labhairt air óna dtreo siúd, ach ó bhur dtreo sibhse déantar glóir dó."²⁷

GSAM 197.1Nuair a bheidh a baisteadh míghnaoi faighte ag an bhfírinne, teastaíonn níos mó grásta chun glacadh léi ná mar a theastaíonn chun creideamh na sluaite a leanúint. Ní fheiceann an lucht bréagach fimíneach aon mhórspreagadh chun glacadh le fírinne a éilíonn gníomh, cosúil le bheith ag rámhaíocht suas sruth "in aghaidh na gaoithe agus an tsrutha." Dá bhrí sin, déantar tástáil den fhírinne do na daoine dílse, macánta, dílse-chroíocha, agus coinsiasacha.

GSAM 197.2Tá sé léirithe againn cheana go n-éilíonn tairngreacht ghluaiseacht na hAidbhinte díomá. Tháinig an díomá sin; agus mar sin, i bhfreastal Dé, bhí a chrois féin ag baint le glacadh leis an teachtaireacht sin.