Caibidil 13 — Comharthaí Treorach Dhiaga

GSAM 198.1"An ndearna Dia iarracht dul agus náisiún a thógáil dó féin as lár náisiúin eile, le triail, le comharthaí, le hiontais, le cogadh, le lámh chumhachtach, le géag sínte amach, agus le huafás mór, de réir gach a ndearna an Tiarna do Dhia daoibh in Éigipt os comhair bhur súl? Taispeánadh é duit, ionas go mbeadh a fhios agat gurb é an Tiarna an Dia; nach bhfuil aon duine eile ann ach é."¹

GSAM 198.2Is mar sin a d'oibrigh an Tiarna agus é ag tógáil pobail ó lár náisiúin phágánaigh, chun iad a threorú amach go dtí áit inar fhéad sé a dhlí a labhairt leo, agus inar fhéad sé í a thabhairt dóibh greanta ar leacacha cloiche. Níor déanadh na hiontais seo chun a gcuid fiosrachta a shásamh; ach ionas go mbeadh a fhios acu go cinnte gurbh é an té a rinne "mórghníomhartha san Éigipt; oibreacha iontacha i dtír Ham, agus rudaí uafásacha cois na Farraige Rua,"² agus a labhair leo ó lár an tine agus an deataigh ó bharr lasánta Shínai, ná Dia beo fíor, Cruthaitheoir na n-uile ní.

GSAM 198Glaoch Mhaois ón Scrobarnach Thineach

GSAM 198.3Níorbh fhéidir le Maois féin na hIosraélaigh a spreagadh chun Éigipt a fhágáil trína rá leo amháin, "Agus mé i mbun na dtréad sa bhfásach, mhothaigh mé comhbhá libh in bhur sclábhaíocht, agus anois táim tar éis teacht anuas chun sibh a threorú amach as Éigipt, mar a rinne mé iarracht a dhéanamh nuair a mharaigh mé an tÉigipteach díreach sular theith mé go tír Mhidian."

GSAM 199.1Ba ghá an tor a bhí ar lasadh ach nár ídíodh, agus guth inchloiste a tháinig ó lár na lasracha, chun a chur ina luí fiú ar Mhaois gurbh eisean an té a bhí le "dul agus an pobal a threorú amach as an Éigipt." Is ar an mbealach iontach seo a fuair sé a choimisiún, a ghairm uasal naofa, nochtadh a mheallfadh aird a bhráithre láithreach, agus a ullmhódh a n-intinn don méid a leanfadh, agus ar an gcaoi sin a threoródh iad chun glacadh le Maois, faoi Dhia, mar a gceannaire.

GSAM 199.2Má bhí am riamh ó aiséirí an tSlánaitheora nuair a bhí géarghá ag a lucht leanúna brónach díomáite le sólás a fháil óna láithreacht agus óna bhriatha spreagthacha, ba ag an am sin a bhí cuid de na creidmhigh bhrónacha ghéarleanúna ag cloí lena gcreideamh le fíordhícheall tar éis "glao mheán oíche" na bliana 1844; agus dá dtabharfadh Dia, ina thrócaire, teachtaireacht go díreach do anamaibh bhrónacha riamh, is cosúil gurbh ag am den sórt sin, agus do mhuintir den sórt sin, a dhéanfadh sé amhlaidh.

GSAM 199Láithreacht an Tiarna Geallta

GSAM 199.3An té nach bhfuil teorainn leis ó thaobh bealaí ná modhanna oibre, agus a chuir bronntanais an Spioraid ina eaglais "nuair a chuaigh sé suas ar an airde,"³ gheall sé go mbeadh sé lena lucht leanúna agus iad ag seanmóireacht an tsoiscéil, "go deireadh an tsaoil."

GSAM 199.4Le linn an ama ar fad, bhí an Tiarna réidh lena chumhacht agus a bhronntanais a léiriú leo siúd a lorg go hiomlán é. Nach ndúirt sé, agus an coimisiún soiscéil á thabhairt aige, "Is iad seo na comharthaí a leanfaidh an dream a chreideann: I m'ainm caithfidh siad deamhain amach; labhróidh siad le teangacha nua; tógfaidh siad nathracha; agus má ólann siad aon ní marfach, ní dhéanfaidh sé dochar dóibh; cuirfidh siad lámh ar na daoine tinn, agus éireoidh siad slán"?⁴

GSAM 199Tiodhlacanna an Spioraid le linn an Athchóirithe

GSAM 199.5Bhí taispeántais iontacha de chumhacht an Tiarna agus léirithe de bhronntanas an tairngreachta le linn Athchóiriú na séú haoise déag, agus sna hamanna ina dhiaidh. Labhraíonn D'Aubigné ar fhiosaíochtaí John Huss. Insíonn Charles Buck, ina shaothar *Religious Anecdotes*, faoi fhiosaíocht George Wishart, sa bhliain 1546. Insíonn John Wesley, ina shaothair, faoi fhiosaíochtaí Jonathan Pyrah, agus faoin gcomhlíonadh a tháinig orthu. Insíonn an Ministir J. B. Finley, ina dhírbheathaisnéis, faoi fhís iontach agus faoi leigheas a tharla dó féin, i samhradh na bliana 1842. D'fhoilsigh The Christian Advocate (Meitidisteach) cuntas suimiúil ar fhís iontach agus ar na torthaí a bhí aici, mar a tugadh don Dochtúir Bond, ón eaglais sin, le linn a mhinistreachta. Ba chomharthaí iad seo dóibh siúd a bhí ag lorg an Tiarna go humhal, nár athraigh sé, agus go labhródh sé fós lena mhuintir tríd an mbronntanas fáistineach.

GSAM 200Go mbeidh Spiorad an Tairngreachta ag Eaglais an Fhuílligh

GSAM 200.1Tá ráitis shoiléire agus shonracha sna Scrioptúir a deir go léireoidh an Tiarna go speisialta bronntanais a Spioraid, agus go háirithe bronntanas an tairngreachais, i measc na ndaoine a bheidh ag fanacht lena theacht. Tá an chéad sliocht ar a dtarraingímid aird le fáil sa litir chuig na Corantaigh, agus seo mar a deir sé: "Tugaim buíochas do mo Dhia i gcónaí ar bhur son, as grásta Dé a tugadh daoibh le hÍosa Críost; ionas go bhfuil sibh saibhrithe aige i ngach aon ní, i ngach caint agus i ngach eolas; mar a dearbhaíodh fianaise Chríost ionibh: ionas nach bhfuil aon bhronntanas in easnamh oraibh; ag fanacht le teacht ár dTiarna Íosa Críost; a dhaingneoidh sibh go dtí an deireadh freisin, ionas go mbeidh sibh gan cháim i lá ár dTiarna Íosa Críost."⁵

GSAM 200.2Sa nochtadh, léimid faoin "iarsma"—an eaglais soiscéil dheireanach: "D'éirigh an dragain feargach leis an mbean [an eaglais], agus chuaigh sé chun cogadh a dhéanamh in aghaidh iarsma a síl, a choinníonn aitheanta Dé, agus a bhfuil fianaise Íosa Críost acu."⁶ Cad é an "fianaise de Íosa," a fhiosraímid, atá le bheith ag an eaglais dheireanach, agus a ullmhaíonn, lena deimhniú, an bealach do léiriú bhronntanais uile an Spioraid? Faighimid freagra ar an gceist seo san fhianaise a thug an t-aingeal do Eoin ar oileán Patmos: "Thit mé ag a chosa chun adhradh a dhéanamh dó. Agus dúirt sé liom, 'Féach nach déan é: is comhsheirbhíseach leat mé, agus le do bhráithre a bhfuil fianaise Íosa acu: tabhair adhradh do Dhia: óir is spiorad an tairngreachta í fianaise Íosa.'⁷

GSAM 201.1Léiríonn an sainmhíniú seo a thug an t-aingeal gurb é an "spiorad fáistine" atá follasach sa séipéal atá ag fanacht le Críost a ullmhaíonn an bealach do na buanna go léir, agus go ndéantar cogadh ar an séipéal "iarsma" as an mbua sin a bheith acu ina measc.

GSAM 201Fianaise Phóil ar na Dána

GSAM 201.2Léiríonn litir Phóil chuig na Tesalónaigh go dtiocfaidh lá an Tiarna—an lá deiridh den bhreithiúnas feidhmiúcháin—ar na sluaite "mar ghadaí san oíche;" ach nach dtiocfaidh sé anonn mar sin ar chlann dhílis an Tiarna toisc gur "clann an tsolais, agus clann an lae" iad. I measc a chuid rabhadh don phobal sin atá ar airdeall, deir sé, "Ná múchaigí an Spiorad. Ná déanaigí dímheas ar fháistineachtaí. Scrúdaígí gach ní; buanaígí an mhaith."⁸

GSAM 201.3Maidir leis an bhfocal Gréigise propheteias, a haistríodh anseo mar 'fáistineachtaí', deir Greenfield ina Fhoclóir Gréigise, "Cleachtadh bhronntanas an tairngreachais, sa chiall seo, 1 Teasalónaigh 5:20." Aontaíonn foclóirí Parkhurst, Robinson, agus Liddell agus Scott leis seo freisin. Is teist shoiléir í seo, mar sin, go mbeidh fíor-bhronntanas an tairngreachta leis an eaglais atá ag fanacht le dara teacht Chríost. Ní hé an rabhadh atá ann dímheas a dhéanamh ar an mbronntanas, ach é a thriail; an léiriú maith a aimsiú, agus greim daingean a choinneáil air.⁹

GSAM 201Comhlíonadh an Ghealltanais

GSAM 201.4Tá sé tugtha faoi deara againn cheana féin conas a thosaigh an Tiarna ag léiriú bronntanas an tairngreachta le linn fógairt theachtaireachtaí an chéad aingil agus an dara haingeal. Tá an bronntanas seo forbartha níos iomláine ó dheireadh na dhá mhíle trí chéad lá. Roghnaigh an Tiarna a uirlis féin chun na críche seo, ag roghnú mar ghníomhaire aige duine ní hamháin a thug suas gach ní dó, ach a raibh a beatha i mbaol, "an té is laige de na cinn laga."¹⁰ Laistigh de dhá mhí tar éis an ama sin a bheith caite, thosaigh an Iníon Ellen G. Harmon, as Portland, Maine, nach raibh ach thart ar seacht mbliana déag d'aois ag an am, ag fáil nochtuithe ón Tiarna.

GSAM 202.1Ós rud é go raibh deis agam labhairt leis na daoine a bhí ina gcónaí i bPortland tráth an chéad fhís, agus go raibh aithne agam freisin ar Bhean Haines, i dteach a raibh a céad fhís ag an Iníon Harmon, inseoidh mé na fíricí mar a tugadh dom iad ag na daoine sin.

GSAM 202.2Bhí an Iníon Harmon ag an am sin i riocht sláinte an-chriticiúil. Ar feadh roinnt seachtainí, is ar éigean a bhí sí in ann labhairt os cionn cogair. Bhí cinneadh déanta ag dochtúir amháin gurbh í an eitinn le héidéime a bhí uirthi. Dúirt sé go raibh a scamhóg dheas lofa, agus an ceann clé go mór breoite, agus go raibh a croí buailte. Dúirt sé nár cheap sé go bhféadfadh sí maireachtáil ach ar feadh tréimhse an-ghairid ar a mhéad, agus go raibh sí i mbaol bás a fháil am ar bith. Bhí an-deacracht uirthi análú agus í ina luí. San oíche, ní fhaigheadh sí aon scíth ach amháin nuair a bhíodh sí tacaíodh sa leaba i riocht a bhí beagnach ina suí. Bhí a neart coirp laghdaithe go mór de bharr taomanna minice casachta agus fuiliú óna scamhóga.

GSAM 202An Chéad Fís ag Iníon Harmon

GSAM 202.3Ag an am a bhí an chéad radharc aici, bhí sí ina cónaí i dteach Bhean Haines. Bhí sé ar maidin, agus bhí siad i mbun adhradh teaghlaigh. Bhí cúigear i láthair, iad uile ina siúracha sa chreideamh. Bhí daoine eile tar éis guí, agus an Iníon Harmon ag guí go cogar, nuair a tháinig cumhacht Dé anuas ar bhealach an-iontach, ag imirt tionchair go follasach ar gach duine a bhí i láthair, agus i nóiméad bhí sí caillte amach ó gach a bhí ag tarlú timpeall uirthi—bhí sí i bhfís.

GSAM 202.4Ag an gcéad chruinniú eile, d'inis sí do na creidmhigh i bPortland an méid a taispeánadh di. Bhí lánmhuinín acu gur ó Thiarna a tháinig sé. Bhí thart ar seasca duine i bPortland ag an am sin a d'fhormhuinigh gurbh é saothar an Tiarna a bhí ann. Bhí cumhacht ag baint leis an bhfís, chomh maith leis an gcur síos uirthi, nach bhféadfadh teacht ach ón Diaga. Bhí mothú tromchúiseach ar leasanna síoraí uirthi i gcónaí, agus ba chosúil go raibh sí lán d'uamhan nach féidir a chur i bhfocail gur roghnaíodh duine chomh hóg agus chomh lag léi mar ionstraim trína dtabharfadh an Tiarna solas dá mhuintir. Dúirt sí, agus í sa bhfís, gur chosúil go raibh sí timpeallaithe ag aingil radanta i gcúirteanna glórmhara na bhflaitheas, áit a bhfuil lúcháir agus síocháin i ngach áit, agus gur athrú brónach a bhí ann dúiseacht do réaltachtaí neamhshástaitheacha an tsaoil bhásmhair seo.

GSAM 203Achoimre ar an gCéad Fís

GSAM 203.1Tabharfaidh an achoimre ghearr seo a leanas ar a céad fhís, mar a d'inis sí do na creidmhigh in Portland, léargas éigin ar cháilíocht gach ceann acu:—

GSAM 203.2"Agus mé ag guí, tháinig cumhacht Dé orm mar nach raibh a leithéid riamh orm. Bhí solas thart orm, agus mé ag éirí níos airde agus níos airde ón talamh. Chas mé chun cuardach a dhéanamh ar mhuintir na hAidbhinte ar an saol, ach níor éirigh liom teacht orthu, nuair a dúirt guth liom, 'Féach arís, agus féach beagán níos airde.' Air sin, d'ardaigh mé mo shúile, agus chonaic mé cosán díreach cúng ardaithe go hard os cionn an domhain. Ar an gcosán seo, bhí muintir na hAidbhinte ag taisteal chun na cathrach, a bhí ag an gceann thall den chosán. Bhí solas geal curtha suas taobh thiar díobh ag an gcéad cheann den chosán, agus dúirt aingeal liom gurbh é an 'glao meán oíche' é. Lonraigh an solas seo ar feadh an chosáin ar fad, agus thug sé solas dá gcosa, ionas nach dtuisleoidís. Agus dá gcoinneodh siad a súile dírithe ar Íosa, a bhí díreach rompu agus é á dtreorú chun na cathrach, bhí siad slán sábháilte. Ach go gairid, d'éirigh cuid acu tuirseach; dúirt siad go raibh an chathair i bhfad i gcéin, agus go raibh súil acu a bheith istigh inti cheana féin. Ansin thabharadh Íosa misneach dóibh trína lámh dheas ghlórmhar a ardú, agus tháinig solas geal óna lámh, a scaipeadh os cionn mhuintir na hAidbhinte, agus scread siad, Halalúia! Dhiúltaigh daoine eile go meargánta don solas a bhí ina ndiaidh, agus dúirt siad nach Dia a threoraigh amach chomh fada sin iad. Múchadh an solas a bhí i ndiaidh an dream seo, agus a gcosa fágtha ina ndorchadas glan; chuir siad a gcos ar strae, d'fhéach siad óna sprioc, chaill siad radharc ar Íosa, agus thit siad den chosán síos isteach sa domhan dorcha mailíseach thíos. Go gairid, chualamar guth Dé cosúil le glór a lán uiscí, a thug dúinn lá agus uair theacht Íosa. D'aithin agus thuig naoimh bheo an guth, ach shíl na daoine oilc gurbh é toirneach agus crith talún a bhí ann. Nuair a labhair Dia an t-am, dhoirt sé an Spiorad Naomh orainn, agus thosaigh ár n-aghaidheanna ag soilsiú agus ag lonrú le glóir Dé, mar a rinne aghaidh Mhaois nuair a tháinig sé anuas ó Shliabh Shínai."¹¹

GSAM 204Cur síos ar Staid Bhean White agus í sa Fís

GSAM 204.1Sula dtéimid níos faide leis an gcuntas corraitheach seo ar an léiriú iontach seo de Spiorad Dé, luafaim roinnt fíricí maidir leis na físeanna. Ba i mí Dheireadh Fómhair, 1852, a chonaic mé Bean E. G. White (Iníon Harmon roimhe seo) den chéad uair. Ar an lá sin, chonaic mé í i bhfís a mhair ar feadh breis agus uair an chloig. Ó shin i leith, bhí an phribhléid agam í a fheiceáil i bhfís thart ar chaoga huair. Bhí mé i láthair nuair a scrúdaigh dochtúirí í agus í sa riocht seo, agus is cúis áthais dom teistiméireacht a thabhairt ar a bhfuil feicthe agus ar a bhfuil a fhios agam. Tá súil agam nach gcaithfear insint na bhfíricí sa chás i leataobh go neamhaireach ar mhaithe le tuairimí fánacha na ndaoine nár chonaic riamh í sa riocht seo.

GSAM 204.2Agus í ag dul isteach sa bhfís, screadann sí "Glóir!" trí huaire go mealltach, ag fuaimniú agus ag athfhuaimniú, an dara ceann, agus go háirithe an tríú ceann, níos maol, ach níos corraithe ná an chéad cheann, an guth cosúil le guth duine atá i bhfad uait, agus díreach ag imeacht as cluas. Ar feadh thart ar cheithre nó cúig soicind, is cosúil go dtiteann sí anuas mar a bheadh duine i bhfanntais, nó duine a bheadh tar éis a neart a chailleadh; ansin is cosúil go líonann neart osnádúrtha í láithreach, agus éiríonn sí ar a cosa ar an toirt uaireanta agus siúlann sí timpeall an tseomra. Bíonn gluaiseachtaí minice sna lámha agus sna géaga, ag díriú ar dheis nó ar chlé de réir mar a chasann a ceann. Déantar na gluaiseachtaí seo go léir ar bhealach an-ghalánta. Is cuma cén suíomh ina gcuirtear an lámh nó an géag, ní féidir le duine ar bith í a bhogadh. Bíonn a súile ar oscailt i gcónaí, ach ní caochann sí; bíonn a ceann ardaithe, agus bíonn sí ag breathnú suas, ní le stánadh folamh, ach le cuma thaitneamhach, nach bhfuil difriúil ón ngnáthchuma ach amháin go bhfuil an chuma uirthi go bhfuil sí ag breathnú go géar ar rud éigin i bhfad i gcéin. Ní análann sí, ach buaileann a buille go rialta. Bíonn a haghaidh taitneamhach, agus dath a haghaide chomh flann is a bhíonn sé ina gnáthstaid.

GSAM 205I gcomparáid le staid Dhainéil

GSAM 205.1Maidir lena staid ó thaobh análaithe de, cailliúint neart, agus an neartú a thagann uirthi nuair a bhaineann aingeal Dé teagmháil léi, tá siad ag teacht go foirfe leis an gcur síos a thug an fáidh Dainéil ar a thaithí féin i bhfís nuair a deir sé: "Dá bhrí sin, fágadh i m'aonar mé, agus chonaic mé an fhís mhór seo, agus níor fágadh aon neart ionam; óir d'iompaigh mo dhathúlacht ina lobhadh ionam, agus níor fágadh aon neart ionam." "Óir conas is féidir le seirbhíseach mo thiarna seo labhairt le mo thiarna seo? óir i mo thaobhsa, níor fhan aon neart ionam láithreach, ná níl anáil fágtha ionam. Ansin tháinig duine arís agus chuaigh sé i dteagmháil liom, duine a raibh cuma an duine air, agus neartaigh sé mé, agus dúirt sé, "A dhuine an-ionúin, ná bíodh eagla ort: síocháin duit; bí láidir, sea, bí láidir." Agus nuair a bhí sé tar éis labhairt liom, neartaíodh mé, agus dúirt mé, "Go labhair m'Tiarna; óir tá neart tugtha agat dom."¹²

GSAM 205TEISTIMÉIREACHTAÍ FINNÉITHE SÚL

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D.

GSAM 205.2Maidir le staid Bhean White agus í sa bhfís, b'fhéidir go mbeadh sé oiriúnach roinnt ráiteas ó fhinnéithe súl a thabhairt. Is ó M. G. Kellogg, M.D., an chéad cheann, a thagraíonn don chéad fhís a tugadh i Michigan, an 29 Bealtaine 1853, ag cruinniú a tionóladh in Tyrone, Contae Livingston. Seo an méid a deir sé:—

GSAM 206.1"Bhí an Deirfiúr White sa bhfís ar feadh thart ar fiche nóiméad nó leathuair an chloig. Nuair a chuaigh sí isteach sa bhfís, ba chosúil go raibh gach duine i láthair ag mothú cumhacht agus láithreacht Dé, agus mhothaigh cuid againn go deimhin Spiorad Dé ag tuirlingt go treise orainn. Bhíomar i mbun urnaí agus cruinniú sóisialta maidin na Sabóide ag thart ar naoi a chlog. Bhí an Bráthair White, m'athair, agus an Deirfiúr White tar éis guí, agus bhí mise ag guí ag an am. Ní raibh aon chorraíl ann, aon léiriú poiblí. D'impíomar go dúthrachtach ar Dhia, áfach, go mbeannódh sé an cruinniú lena láithreacht, agus go mbeannódh sé an obair in Michigan. Nuair a scread an tSiúr White an scread bhuaiteach sin, 'Glóir! g-l-o-r-y-! g-l-o-r-y-!', scread a chuala sibh í a thabhairt chomh minic sin agus í ag dul i bhfís, d'éirigh an Bráthair White agus d'inis sé don lucht éisteachta go raibh a bhean chéile i bhfís. Tar éis dó an tslí a bhí ina cuid fís a lua, agus nach ndearna sí análú fad is a bhí sí i bhfís, thug sé cuireadh d'aon duine ar mian leis sin a dhéanamh teacht chun tosaigh agus í a scrúdú. Tháinig an Dr. Drummond, lia agus seanmóirí Aidbhinteach an Chéad Lá freisin, a bhí tar éis a fhógairt (sula bhfaca sé í sa bhfís) gur de bhunús meisimeireach a bhí ina cuid físeanna, agus go bhféadfadh sé fís a thabhairt di, chun tosaigh, agus tar éis scrúdú críochnúil, d'éirigh sé an-bhán agus dúirt sé, 'Níl sí ag análú!'

GSAM 206.2"Táim lánchinnte nár bhain sí anál ag an am sin agus í sa bhfís, ná in aon cheann de na físeanna eile a bhí aici agus mé i láthair. Bhí an teacht amach as an bhfís chomh suntasach leis an dul isteach inti. Ba é an chéad chomhartha a fuaireamar go raibh deireadh leis an bhfís ná gur thosaigh sí ag análú arís. Tharraing sí a céad anáil go domhain, go fada, agus go lán, ar bhealach a léirigh go raibh a scamhóga folamh go hiomlán d'aer. Tar éis an chéad anáil a tharraingt, chuaigh roinnt nóiméad thart sular tharraing sí an dara ceann, a líon na scamhóga go beacht mar a rinne an chéad cheann; ansin stad de dhá nóiméad, agus an tríú hiontógáil, agus ina dhiaidh sin d'éirigh an análú normálta." Sínithe, "M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., 28 Nollaig, 1890."

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Tugaimid an ráiteas seo a leanas ó dhuine a bhí i láthair ag scrúdú leighis ar Bhean White agus í i bhfís in Stowe, Vermont, i samhradh na bliana 1853. Deir sé:—

GSAM 207.2"Bhí dochtúir i láthair, agus rinne sé an t-imscrúdú a mhol a eagna agus a chuid foghlama chun cúis an léirithe a aimsiú. Coinníodh coinneal lasaithe gar dá súile, a bhí ar leathadh; ní chorraigh aon mhatán sa tsúil. Ansin scrúdaigh sé a buille croí agus a hanálú, agus ní raibh aon análú ar siúl. Ba é an toradh a bhí air sin ná go raibh sé sásta nach bhféadfaí an scéal a mhíniú ar bhonn nádúrtha ná eolaíoch." Sínithe, "F. C. Castle."

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Baineann na teistiméireachtaí seo a leanas le scrúdú a rinneadh agus Bean White i bhfís, i gcruinniú a tionóladh i dteach an Mhinistir James White, ar Shráid Monroe, Rochester, Nua-Eabhrac, an 26 Meitheamh 1854:—

GSAM 207.4"Bhí mé seacht mbliana déag d'aois ag an am. Is cosúil dom go mbeinn in ann na gártha corraitheacha sin de 'G-l-o-r-y!' a scread sí a chloisteáil beagnach. Ansin d'ísligh sí ar ais ar an urlár, ní le titim ach ag dul síos go réidh, agus tacaíodh í i ngéaga cúntóra. Tháinig beirt dhochtúirí isteach, fear aosta agus fear óg. Bhí fonn ar an mBráthair White go ndéanfadh siad scrúdú críochnúil ar an tSiúr White, rud a rinne siad. Tugadh scáthán isteach, agus choinnigh duine acu os cionn a béil é fad is a bhí sí ag caint; ach go gairid d'fhág siad é sin, agus dúirt siad, 'Níl sí ag análú.' Ansin rinne siad scrúdú géar ar a taobhanna, agus í ag labhairt, le fianaise éigin d'anáil dhomhain a aimsiú, ach níor aimsigh siad a leithéid. Agus iad ag críochnú an chuid seo den scrúdú, d'éirigh sí ar a cosa, agus í fós sa bhfís, ag coinneáil Bíobla ard aici, ag casadh ó rann go rann, ag tabhairt sliocht as i gceart, cé go raibh a súile ag breathnú suas agus amach ón leabhar.

GSAM 208.1"Bhí léargas aici ar na seacht bpianbhuille dheireanacha. Ansin chonaic sí bua na naomh, agus is cosúil go gcloisim a glaoite bua fiú anois. Tugaim fianaise go saor ar na fíricí seo." Sínithe, "An Ministir D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., 8 Feabhra, 1893."

GSAM 208Bean Drusilla Lamson

GSAM 208.2Tugtar teistiméireacht eile maidir leis an scrúdú leighis céanna ó Bhean Drusilla Lamson, baintreach chol ceathrair an Mhinistir Lamson, agus mátrún in Ionad Sláinte Clifton Springs, N.Y. Ag labhairt di ar an gcruinniú ar an 26 Meitheamh, 1854, deir sí:—

GSAM 208.3"Is cuimhin liom an cruinniú nuair a rinneadh an tástáil, is é sin, chun a thástáil an méid a bhíodh deartháir White ag rá go minic, nach ndearna deirfiúr White análú agus í i bhfís, ach ní cuimhin liom ainm an dochtúra a bhí i láthair.... Caithfidh gurbh é an Dochtúir Fleming a bhí ann, mar gurbh é an dochtúir a tugadh isteach uaireanta chun comhairle a fháil. Tá sé sin, áfach, marbh anois. Is féidir liom an méid seo a rá, gur déanadh an tástáil, agus nach raibh aon chomhartha anála le feiceáil ar an scáthán." Sínithe, "Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., 9 Márta, 1893."

GSAM 208.4Fianaise eile fós ó dhuine a bhí i láthair ar an ócáid thuasluaite:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5"Deimhním leis seo gur léigh mé na teistiméireachtaí thuas ó David Lamson agus Bean Drusilla Lamson, maidir le ráiteas an dochtúra nuair a bhí sé ag scrúdú Bhean E. G. White agus í i bhfís, an 26 Meitheamh, 1854. Bhí mé i láthair ag an gcruinniú sin, agus chonaic mé an scrúdú. Aontaím leis an méid a deir an Bráthair agus an tSiúr Lamson, agus déarfainn a thuilleadh gurbh iad an Dochtúir Fleming agus dochtúir óg eile a rinne an scrúdú. Tar éis don Bhean White éirí ina seasamh, mar a dúirt siad, ag lua sliochtaí ón Scrioptúr, d'iarr an Dochtúir Fleming coinneal lasaithe. Chuir sé an choinneal seo chomh gar dá béal agus ab fhéidir gan é a dhó, agus ar aon líne le a hanáil sa chás go n-análódh sí. Ní raibh an chorraíl ba lú sa lasair le feiceáil. Dúirt an dochtúir ansin, le béim, 'Sin é socraithe go deo, níl aon anáil ina corp.'" Sínithe, "David Seeley, Fayette, Iowa, 20 Lúnasa, 1897."

GSAM 209An tUasal agus Bean A. F. Fowler

GSAM 209.1Baineann na ráitis seo a leanas le scrúdú a rinneadh agus Bean White i bhfís i Halla Waldron, Hillsdale, Mich., i mí Feabhra, 1857. Rinne an Dochtúir Lord, lia as Hillsdale a raibh caoga bliain de chleachtas aige, scrúdú an-chúramach, agus maidir leis sin, seo a leanas na teistiméireachtaí a chuirim i láthair:—

GSAM 209.2"Bhíomar i láthair nuair a bhí fís ag an tSiúr E. G. White (i mí Feabhra, 1857) i Halla Waldron, Hillsdale. Rinne an Dr. Lord scrúdú, agus dúirt sé, 'Tá a croí ag bualadh, ach níl aon anáil ann. Tá beatha inti, ach níl aon ghníomhaíocht sna scamhóga; ní féidir liom cuntas a thabhairt ar an riocht seo.'" Sínithe, "A. F. Fowler, Bean A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., 1 Ean. 1891."

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Seo a leanas ráiteas eile maidir leis an bhfís chéanna:—

GSAM 209.4"Bhí mé i láthair nuair a bhí an fhís thuasluaite ag an tSiúr White i Halla Waldron, Hillsdale. Anuas ar an ráiteas thuas, chuala mé an dochtúir ag rá go raibh staid na Siúrach White san fhís 'thar a eolas.' Dúirt sé freisin, 'Tá rud éigin osnádúrtha faoi sin.'" Sínithe, "C. S. Glover, Battle Creek, Mich., 19 Eanáir, 1891."

GSAM 209An tUasal agus an Bhean Carpenter

GSAM 209.5Seo an tríú ráiteas maidir leis an gcás céanna:—

GSAM 209.6"Is é is aidhm leis seo a dheimhniú go rabhamar i láthair i Halla Waldron, Hillsdale, Mich., i mí Feabhra, 1857, nuair a bhí fís ag Bean E. G. White, agus le linn di a bheith sa riocht sin gur scrúdaigh an Dr. Lord í, agus gur chualamar a ráiteas poiblí maidir leis an gcás, mar a tugadh thuas ag an mBráthair agus an tSiúr Fowler." Sínithe, "W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., 30 Lúnasa, 1891."

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Tarraingítear bhur n-aird anois ar thástáil a cuireadh i bhfeidhm fad is a bhí Bean White i bhfís ag Droichead Buck, Contae St. Lawrence, N.Y.:—

GSAM 210.2"An 28 Meitheamh, 1857, chonaic mé an tSiúr Ellen G. White i bhfís den chéad uair. Níor chreid mé sna físeanna; ach chuir cúinse amháin i measc cúinsí eile a d'fhéadfainn a lua ina luí orm gur ó Dhia a bhí a cuid físeanna. Chun a bheith cinnte an raibh sí ag análú nó nach raibh, chuir mé mo lámh ar a brollach ar dtús fada go leor chun a fhios a bheith agam nach raibh aon chorraí scamhóg níos mó ná mar a bheadh dá mba chorp marbh í. Ansin thóg mé mo lámh agus chuir mé os cionn a béil í, ag greimeáil a polláirí idir mo mhéar mhór agus mo chorr-mhéar, sa chaoi is go raibh sé dodhéanta di aer a shéideadh amach nó a tharraingt isteach, fiú dá mba mhian léi é sin a dhéanamh. Choinnigh mé mar sin í le mo lámh ar feadh thart ar dheich nóiméad, fada go leor chun í a thachtadh faoi ghnáthimthosca; níor chuaigh an crá seo i bhfeidhm uirthi beag ná mór. Ó chonaic mé an feiniméan iontach seo, ní raibh claonadh ionam oiread is uair amháin amhras a bheith orm faoi bhunús diaga a físí." Sínithe, "D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., 4 Feabhra, 1891."

GSAM 210Dochtúir Meán Spioraid ag Tástáil an Fhíse

GSAM 210.3Luafaidh mé scrúdú leighis eile ar fhéach mé air in Parkville, Contae St. Joseph, Mich., an 12 Eanáir 1861.

GSAM 210.4Ag deireadh gairm a thug Bean White do shlua mór a bhí bailithe i dteach cruinnithe na nAidbhinteach, tháinig beannacht Dé uirthi go sármhaith, agus tógadh i bhfís í agus í ina suí ina cathaoireach. Bhí Dochtúir Brown i láthair, fear folláin láidir ó thaobh coirp de, meán spioraid. Bhí sé ráite aige gurbh ionann a físí agus meánacht spioraid, agus dá mbeadh ceann acu aici ina láthair, go bhféadfadh sé í a thabhairt amach as i gceann nóiméid. Tugadh cuireadh dóibh siúd ar mian leo teacht chun tosaigh, agus trí scrúdú a dhéanamh, iad féin a shásamh maidir lena staid agus í sa bhfís. Tháinig an dochtúir chun tosaigh, ach sular bhí a scrúdú leathchríochnaithe aige, d'éirigh sé bán mar an bás, agus chreath sé mar dhuilleog an aspain. Dúirt an Ministir White, "An dtabharfaidh an dochtúir tuairisc ar a staid?" D'fhreagair sé, "Níl sí ag análú," agus rinne sé a bhealach go tapa chuig an doras. Dúirt siad siúd a bhí ag an doras a raibh a fhios acu faoina chuid maíte, "Téigh ar ais, agus déan mar a dúirt tú go ndéanfá; tabhair an bhean sin amach as an bhfís." I gcrith mhór, rug sé greim ar chnap an dorais, ach níor ceadaíodh dó é a oscailt go dtí gur fhiafraigh na daoine a bhí in aice an dorais, "A Dhochtúra, cad é atá cearr?" D'fhreagair sé, "Níl a fhios ach ag Dia; lig amach as an teach seo mé;" agus amach a chuaigh sé.

GSAM 211.1Bhí sé soiléir nach raibh an spiorad a bhí ag imirt tionchair air mar mheán níos suaimhní i láthair na cumhachta a bhí i gceannas ar Bhean White sa bhfís ná mar a bhí na deamhainigh i laethanta an tSlánaitheora, a d'fhiafraigh, "An anseo a tháinig tú chun crá a chur orainn roimh an am?"¹³

GSAM 211.2Feictear cosúlacht sa chúinse seo leis an méid a taifeadadh i dtaithí an fháidh Dainéil. Nuair a chuaigh sé i bhfís trí Spiorad an Tiarna, bhí an-uamhan ar na Caldaigh a bhí i láthair—págánaigh nár aithin an Spiorad sin—agus "theith siad chun iad féin a cheilt."¹⁴

GSAM 211Iarradh ar Iníon Harmon a Radhairc a Insint

GSAM 211.3Thart ar sheachtain tar éis a céad fhís, ag cruinniú a tionóladh i dteach a hathar, bhí an dara fís ag Iníon Harmon inar ordaíodh di an méid a nochtadh di a chur in iúl do dhaoine eile. Bhí mearbhall mór uirthi maidir le conas a d'fhéadfadh sí ordú an Tiarna a chomhlíonadh. Bhí a sláinte chomh lag sin go raibh sí ag fulaingt go fisiciúil, agus de réir dealraimh ní raibh ach tamall gairid le maireachtáil aici. Ní raibh sí ach seacht mbliana déag d'aois, beag agus lag, gan taithí ar an gcomhluadar, agus de nádúr chomh cúthail agus aistarraingthe sin gur baineadh pian aisti bualadh le strainséirí. D'impigh sí go díograiseach ar feadh roinnt laethanta, agus go déanach san oíche, go mbainfí an t-ualach seo di, agus go gcuirfí ar dhuine éigin eile níos in ann é a iompar. Ach níor athraigh solas an dualgais riamh, agus bhí focail an aingil le cloisteáil go leanúnach, "Cuir in iúl do dhaoine eile an méid atá nochta agam duit."

GSAM 212.1Agus í sa staid mhearbhallach intinne seo, d'fhreastail an Iníon Harmon ar chruinniú eile a tionóladh i dteach a hathar. Sa chruinniú seo, d'aontaigh an dream uile in urnaí dháiríre ar a son, agus arís eile choisric sí í féin don Tiarna, agus bhraith sí go raibh sí toilteanach a bheith in úsáid chun a ghlóire. Agus í ag guí, scaipeadh an dorchadas tiubh a bhí ina timpeall; agus mar a dúirt sí ina dhiaidh sin, tháinig solas geal, cosúil le liathróid tine, i dtreo í, agus nuair a thit sé uirthi, baineadh a neart di, agus ba chosúil go raibh sí i láthair Íosa agus na n-aingeal. Arís, dúradh léi: "Cuir in iúl do dhaoine eile an méid atá nochta agam duit." Dúirt sí gur impigh sí go díograiseach, dá gcaithfeadh sí imeacht agus an méid a thaispeáin an Tiarna di a insint, go gcoimeádfaí ó uabhar í. Ansin, dúirt aingeal léi go raibh freagra tugtha ar a paidir, agus dá mbeadh sí i mbaol an uabhair, go gcuirfí tinnis uirthi. Dúirt an t-aingeal léi, "Má sheachadann sibh an teachtaireacht go dílis, agus má sheasann sibh go dtí an deireadh, ithfidh sibh de thoradh chrann na beatha, agus ólfaidh sibh d'abhainn uisce na beatha."

GSAM 212Cuairt Iníon Harmon ar Pholand, Maine

GSAM 212.2Taispeánadh don Iníon Harmon go gcaithfeadh sí dul go Poland, Maine, agus a fís a insint. An lá tar éis an tríú fís seo, gan choinne ag cách, thiomáin a deartháir-chéile suas chuig doras theach a hathar, agus mhol sé í a thabhairt go Poland. Agus í ann, bhí cruinniú aici inar innis sí an fhís. Bhí Hazen Foss¹⁵ chomh héadóchasach sin nár éirigh le haon duine é a chur ina luí ar fhreastal ar an tseirbhís, ach agus a chluas gar don doras lasmuigh, chuala sé í ag aithris a fís, agus dúirt sé, "Tá an fhís a d'aithris sí chomh gar do na rudaí a taispeánadh domsa is atá beirt in ann an rud céanna a chur síos." An mhaidin dár gcionn, casadh Iníon Harmon air gan choinne, agus dúirt sé léi a bheith "dílis ag iompar an ualaigh, agus ag insint na bhfianaise a thabharfadh an Tiarna di, agus nach bhfágfadh Dia í." Le daoine eile dúirt sé, "Sin an t-ionstraim ar leag an Tiarna an t-ualach seo uirthi." Ba chóir go mbeadh a fhios aige go deimhin, mar go bhfaca sé an duine sa bhfís inar tugadh le fios dó go raibh an t-ualach "tógtha uaidh".

GSAM 213.1Ón am sin amach, ba é obair Iníon Harmon a bheith ag dul ó áit go háit i Stáit Shasana Nua, ag insint an méid a taispeánadh di. I gcásanna áirithe, dúradh léi i bhfís cá háit le dul, agus dúradh léi freisin cad iad na deacrachtaí a bheadh roimpi. Go háirithe, ba éard a bhí ina teachtaireachtaí ná achrann dóibh siúd a bhí ag claonadh i dtreo theagasc teacht spioradálta Chríost, agus ba é an teachtaireacht a bhí aici do chách ná greim a choinneáil ar an taithí a bhí acu cheana.

GSAM 213.2Deir sí faoina taithí: "Chuaigh cuid acu gan obair ar fad, agus chuir siad an dícheangal ar gach duine nár ghlac lena dtuairimí ar an bpointe seo.... Thug Dia na hearráidí seo chun solais dom i bhfís, agus chuir sé uaidh mé chuig a pháistí a bhí ag dul amú chun iad a fhógairt; ach dhiúltaigh go leor acu don teachtaireacht ar fad, agus chuir siad i mo leith go raibh mé ag cloí leis an saol. Ar an láimh eile, chuir na hAidbhintigh ainmniúla an fhanatachas i leith mé, agus léiríodh go bréagach mé, agus go holc ag cuid acu, mar cheannaire an fhanatachais a raibh mé i mbun iarrachta deireadh a chur leis i ndáiríre."¹⁶ Foghlaimeoimid níos iomláine faoi seo sa chaibidil a leanas.