Egesieri 11 — Ring'ana ri'Omomalaika o Kabere
GSAM 171.1“Na omomalaika onde akagenderera, akagamba: Babuloni agwire, agwire, eka ikuru, ekiagera anyoisirie abanto b'ebisaku bionsi ekegoma ki'obokami bw'obosiani bwage.”1
GSAM 171.2“Omogaka bw'enyomba, aganyirwe, akagamba omosigani bwage: ‘Soka bwango ase chibarabara na chinyegero chi'eka, oreete hano abatemi, abaremwe, abarema na abakigia.’”2
GSAM 171.3Omonene, na aborandia bage, akanyaraga ense nering'ana: “Engaki y'okonacha ekina kiaye egwete.” Ring'ana rino ryakorwa kware abanto bage bosi abange baikeranirie, iyo bagane. Riyo ryari ryo oborabu bw'entang'ani ase omosango bw'obosie. Ryarengeretwe “kware abakenirwe”3 Ase oborabu buno okorigwa na amang'ana amange, oborabu bwakabere bwarengeretwe, bwakeran'eni nering'ana ri'omomalaika o kabere.4 Na oborabu buno Omonene akatobanania abanto bagende goseka mpaka omogiso bw'engaki, n'oboriri obw'ekeene kiaye bukagenderera.
GSAM 171Oborabu bwakabere ase omosango bw'obosie
GSAM 171.4Ring'ana riakabere—rino ryarengerera okorigwa kw'engaki y'okonacha ekina—rigamba: “Babuloni agwire, agwire, eka ikuru, ekiagera anyoisirie abanto b'ebisaku bionsi ekegoma ki'obokami bw'obosiani bwage.” Na oborabu bwakabere bw'omosango bugamba: “Soka bwango ase chibarabara na chinyegero chi'eka, oreete hano abatemi, abaremwe, abarema na abakigia.” Ase Ebyandiko bino bionsi, abanto b'Omonene berengererwe bitonga “eka.” N'amegeno aabo atarenderene na agasobokenete, berengererwe “Babuloni.” Na Ebyandiko bindi ebirengerete ebiro bya mwiiso, turora aki mbere y'ogocha kw'Omonene, abanto bage berengererwe kware “Babuloni”: “Babuloni omonene agwire, agwire, akabera enyomba y'abamogi, n'obotamiro bw'omoya omobe goteneine, n'egesara y'ebinyonyi bionsi bionyang'aini na bibi.... Soka korwa ase iye, abanto bang'o, motige gokorigereria ebisorio biaye, na motige gokorera ebirware biaye.”5
GSAM 172“Kwakirorera Ase Ng'aki Wakirengerete”
GSAM 172.1Ase omorando bw'ekanisa y'e Sardisi, turoma: “N'eyore, kwakirorerete ogotoreka n'okwimereria, bwata mono ayio, na ogotiga obosorio. Aye otarinda, n'iyakiya ase iwe ng'omwibi, na otamenye engaki ekaya n'iyakiya ase iwe.”6 Ekanisa y'e Sardisi ekororeka eyareetwe n'Okogweka, eng'aki y'oborimo bw'“Yezebeli”—ekanisa y'ogotiga obosio. Ekanisa y'e Sardisi yagererwe eyari ekanisa egima; aye, ekoroma n'okoriga oborori bw'ogocha kw'Omonene, ekaitiga ase obosiori bw'okogendererwa n'engaki eyo ng'omwibi obotuko. Kiigo, omotumwa Paulo ase 1 Abatesalonike 5:1-5 akagamba nigo gataro abanto barera “Omorembe na obosigani,” engaki y'ogocha kw'Omonene eri haihi. Abagendereria oboriri bw'ekeene berengererwe “abana b'omobaso,” na Omonene tarakiya ase bo ng'omwibi.
GSAM 172.2Ase oborori buno bw'ekanisa chiamarano, turora okogwa kw'ekanisa y'e Sardisi kwagendererwa kiagera n'ekanisa y'e Filadelofia, kana (buna engencho ya ring'ana riyo ere) ekanisa y'obosigani bw'abamura. Abo nibo 50,000 abagererwe, na ring'ana ri'omomalaika o kabere, kware ekanisa chinswe chiabamanyene, bagakeranwa ase obosigani bw'abamura ase ekeene ekuru ki'okogoka kwa Kristo okwa haihi.
GSAM 173Eng'oki Ring'ana Riakabere Ryarengeretwe
GSAM 173.1Egeturi ki'obotuko gati ki Septemba 12, 1844, kirengerete amang'ana akorwa n'Omogaaka J. V. Himes ase ring'ana ri'omomalaika o kabere, na ase ebinto biaretete okorengerera ring'ana riyo. Ebarua yaye yandikirwe McConnelsville, Ohio, Agosti 29, 1844, na egamba guti:—
GSAM 173.2“‘Ase twatang'ire emeremo ase Momura Miller omwaka 1840, arakabarire emiaka 9. Ase eng'aki eyo yonsi, akemera ng'a omonto omokomwa. Aye emeremo yaye yaremaga gotikera na gotung'ania, gokorora abwo bagoteba ng'a mbegenete Nyasae ase ogosemeria kw'ekeene kw'abanto ba Nyasae, na obokogenderera obw'ogocha kw'Omonene; na gokorora abanto b'ebisaku bionsi abataraonchoka, bamanye obotemi bwabo, n'oboragi bw'okotiga obosorio na okogweka Nyasae, ng'aki y'okogenda gosanganera Omorongi ase omorembe akiire. Ebyo n'ebigendererwa ebikuru emeremo yaye. Tarakerete kogweka abanto kware ekanisa kana ekigabano ase obosio.
GSAM 173.3“‘Ase twageria ekeene ki'okogoka kwa Kristo okwa haihi, na twakirereria oborori buno ase obwanga, twari n'amang'ana amwe na twagendereria enchera eyemo ase amakanisa amange, ase a twabererwe n'oborori bwa Nyasae gokorera. Twagambire aborandia na amakanisa ng'a taro emeremo yaito okogatanya kana okogabania na okosagania; twari n'ekigendererwa kimo kire, n'ekyo n'okoreeta egeturi, oborori bw'okonacha ekina “haihi,” na gokorokereria abanto baito bagotong'ania aki y'ekiruma.... Aborandia na abanto abakeranire emeremo yaito, aye batakeranire oborori n'obosio, bakarora ng'a baganerete goseka n'oborori, bagobororia na gokoreria, kana ase engaki y'amagekano egenderete, barakererwa n'abakenkanyi abakeranete. N'egy'ego, bakariga oborori, bamwe n'enchera eyemo na abande n'eyende, gokwenda gokondia amang'ana. Eki kiareeta abamura na abaiseke baito ase obogima bw'amagekano mono. Abengi babo bakarenda amakanisa aabo, na batakorwa gokogenda. Aye ase bakomwa, bagategwa, na bagatigwa ase chinchera ao ao kware ebirera na ebirabo biabo bia mbere, na ase “ebyokoria ase engaki yago” bigatigirwe, na eng'oki y'omwigo y'“omorembe na obosigani” yaigwekaga ase amato aabo Esabato ki Esabato, bakagoka emirigo yabo, bagatoboka n'obokoria bwabo, bagarusia rikorogoto, na bakareeta egeturi: “Soka korwa ase iye, abanto bang'o.”’”
GSAM 174Ase Obogima bw'amagekano
GSAM 174.1“‘Eng'aki y'ebinto eyo yatuigire ase obogima bw'amagekano, (1) ki twari haihi n'omogiso bw'engaki y'obobani, ase a twakerire Omonene akere abanto bage bionsi ase ekimwenene; na (2) botambe twarandirie amorokererio ande, na bono ase ebinto bigatoboka, kyaring'ana ng'a twari abobe twakeeranire ase egeturi ki'okogabania na okogwatia amakanisa agatwakerire na ring'ana raito. N'egy'ego twaganya, na twagendereria gokorera ase ekirongo kia mbere, mpaka ekanisa n'aborandia bakareeta amang'ana gasi, na tukarengererwa, ase okomogokia Nyasae, gokora ase obosigani bwa ekeene na abana ba Nyasae abakinyire.’”
GSAM 174Ekerengero Ki'Abatumwa Ase Enchera Yaito
GSAM 174.2“‘Akagenderera ase sinagogi, akagamba n'obokambire ase emiezi esato, akabugana na gokorokereria amang'ana agerenete obogima bw'obogaka bwa Nyasae. Aye ase bamwe bagakomerera mioyo, na batakwegwa, bakagamba amang'ana amabi ase Enchera eyo mbele y'abanto, akabarwa kware bo, akagabania abegeni, akabugana ki omotuku ase esukuru ya Tyrannus.’7 Tarari mpaka “bamwe bakakomerera mioyo” na “bakagamba amang'ana amabi ase Enchera eyo [ogocha kw'Omonene] mbele y'abanto,” abamura baito bakagwatwa goseka na gokeyanania n'amakanisa. Batakanyorere gochihanga “amang'ana amabi” ag'abasigani “ababisa,” n'amakanisa ayagendereria enchera y'okotega na “amang'ana amabi” ase abakerete “obosigani obw'omoragi,” ng'aki y'abamura abo garari kware bana ba Babuloni bw'obobani. N'egy'ego bakagambire, na bakagoka ase obwerere bw'Oborori bw'Nyasae. Na n'obwo twanyara koba totari twensi toikeranete ase eki Babuloni ere, twakeranete ase okweatanana bwango na goika kare na kare korwa ase bosi ababorokerete oborori bw'okogoka n'obogaka bwa Nyasae. Twegenire ng'a ring'ana eri neri'obogima na amakweri. N'amakweri kogenderera kobwatana na ebigabano ebikochaya kana bikariga ogocha kw'Omonene. N'obogima n'okogoka kware omosango bw'obosio bw'abanto bosi, na gotenena ase ring'ana ria Nyasae, na okorinda kiibo ogocha kw'Omonene. N'egy'ego bono tugamba ase bosi abategeirwe na rikorogoto ri'obosomba ase enchera ende yonsi: “Soka korwa ase bo, mwerekane; nting'ana Omonene, kandi motagan'ana n'ekigari ekitaro obochenu; n'iyakiakereri, na n'iyabereri Tata, na imware abana bang'o abamura na abaiseke, nting'ana Omonene Omotegi bw'Ebinto Bionsi.’”8
GSAM 175Oborigi Bwatarengeirwe
GSAM 175.1Wm. Miller n'ego agamba ase obogambi obwari ase eng'aki eyo gatagati y'amakanisa na Abaganyi b'ogocha kwa Kristo:—
GSAM 175.2“‘N'ekintu kiatanyare konyora, kandi kiatanyare konyorokeria, ng'a amakanisa g'Abakristo gang'e amorokererio aya, na garusie abanto baago ase ogosemeria guno ogosesenirie. Nmanyete amwe ase amakanisa g'Ababapisti bagamba ng'a batakobarusia abanto ase okwegena kwabo, aye n'ase okorengereria ase omosangererekano na abakerete oborabu. Aye, otari ase okwegena kwabo Omokoreri oyogoka, nase ki ndusigwe ase ebitaro biabo, ninde ndagambire n'omonto bataro ase ekanisa y'Ababapisti? N'ekigambi ki'obokirikiri. Aye eki kitanyare koba kigambi ki'Abametodisti na Abapresbiteriani; ase ng'a bo bagwetete omosangererekano bw'abanto b'ekigabano. Nase ki bakobarusia? Nanyori bamwe barusigwe ase “okogamba ebinyimbo” bia ogocha gwa kabere; abandi ase obobere, ase ng'a obobere bwonswe bwarorokererwe abo n'oki, n'akorinda Kristo. Ai Nyasae, “obarekerere, ki batamenyete ekinto bakorera.”’”
GSAM 176Storrs Ase Ebirengererio Bi'amakanisa
GSAM 176.1George Storrs akagamba ase ebirengererio bi'amakanisa ase Abaganyi b'ogocha kwa Kristo, n'ego:—
GSAM 176.2“‘Naki ase aga, ase eng'aki eye, gatagamba ng'a, “Inche ning’ikaransete eting’ana”? Na naki gatagamba ng'a eng'aki emwe bagendererete gontora ense, na ense iganerete okorengerera okwegena kwabo? Naki ase aga ganyare gokia omoyo gotigara gatagambirana ase omorembe, aye ogambire ase obwanga na obokambire ng'a ogotegera Ogocha okari haihi? Tiga nigo ebirengero bia gotigara ase bo taro amang'ana: ng'a “ogotiga kware” okogamba ase obwanga okwegena kwago ogocha kw'Omonene omwaka guno, n'obwo okorora ng'a n'ekintu ki'amaani gokerere ng'a, “Mokobaha Nyasae, na momoigwe obosuku, ki engaki y'okonacha ekina kiaye egwete”?’”
GSAM 176Oborori bwa Mansfield
GSAM 176.3L. D. Mansfield, akandikire Oneida, N.Y., Marichi 21, 1844, n'ego atemete:—
GSAM 176.4“‘Nyasae akorera ase emioyo y'abana bage abogeni abakerete Omonene aere ase iguru, na akabarokereria taro gokorera omomalaika “oyagete oborori bw'obosio obutariganwa, akagamba, Eng'aki y'okonacha ekina kiaye egwete,” aye kandi gokorera ekiragiro kiagenderete, “Soka korwa ase iye, abanto bang'o!” Ninyorete eki ase obweme mono okoruta mbere, ng'a ebitonga b'Obosio bia bono biro bikorera ase ekigabano kiataro ekegando ki'Babuloni, eki kigakerwa n'obokamio, na kitakabera kandi.... N'ekintu kikorokerete ase emwe ase ebitonga eyo, ng'a okogwekana n'orogunchara oroke n'okonene mono. Ebyokorerwa bimwe birarokia amang'ana ago.’”
GSAM 176Omogoko bw'Abanto Bokororwa
GSAM 176.5“‘Omomura omwe oremire ase ensemo eyio goseka mono, ase okorengera ogocha kw'Omonene, akabeka eng'aki y'okogamba ase ensemo emwe ase eng'aki emwe. Omonene akabeka ng'a ari aare chimaeli 16 korwa ase ensemo eyo, aye omorandia omwe wa _____ akabera ase ensemo eyo, ari ase omotwe bw'ekigombe ki'abagoko, n'obosuru na amarionya, ng'aki y'okomorera omosigani o Nyasae Omotegi bw'Ebinto Bionsi. Omorandia oyu akatandeka omosangererekano omotambe hatari ahandi, aye ebinto bionswe bikabera bioro na by'oboganda buna ebarabu enene ya Sugusu—taro omoyo omwe gonyorwe kana gogwekwe. Ase omogiso omorandia akagamba ng'a akorora ng'a “aganerete goketia ase ekitumbi ki'abakerete.”’”
GSAM 177.1“‘Omoroberi bw'ekigombe ase ekiaro kio akagamba ase ekigombe kiaye, ase twagenderere gokora emisangano hano, ng'a omonto onde akiagoka ase enyomba yaye, akagamba ng'a akwegena Kristo akogoka omwaka guno, akomorusia hanze.’”
GSAM 177Omoremo Twagwenerete Gokora ase Echikanisa
GSAM 177.2Aiga natobeke oborori korwa ase amang'ana arengererwe omosangererekano bw'abaganyi b'ogocha kwa Kristo abasangererekane Boston, Mass., akarengwa rituko ria 31 ry'omotienyi o gatano, 1844, na konyorwa amasinyora na William Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, na J. V. Himes. Nigo bagoteba iga:—
GSAM 177.3“Ase omoremo twagwenerete gokora ase echikanisa, natokwane ring'ana boigo. Obokong'u bore aiga, buna bore ase amang'ana amange ande, nigo tokorora ng'a n'okogenda kobua orogero ase ensemo ibere. Enchera entang'ani y'obokong'u n'okorakia obonyari bw'ekanisa tore nayo botogire gokira ase ring'ana erio ry'omoremo twagwenerete gokora. Titobwate chitang'utang'u ng'a chiribu chia abanto bayerentereire ekina ase obosio bwa Nyasae ase koigwa ebyo echikanisa chiabo chiasabete ase ring'ana eri, ebitarenge koreng'ana n'Amariko. Abanto abwo, ng'a babwate omoyo ogoteneine na koba abagenwa, ng'a bono bare ase oborendi obonene kobua na gokora obuya obonge, nonya ng'a barangeretwe gochandwa.
GSAM 177.4“Enchera ya kabere y'obokong'u n'okorakia omoyo bw'okoriha egesiomba igoro y'echikanisa ase engencho y'amabe batokoreire, na korwana na ebibaga ebio bionsi otachorani. Ase omoremo Abaganyi b'ogocha kwa Kristo bagwenerete gokora koreng'ana n'echikanisa bare nachio, ng'a twasabwa kobatebia, titonyare korua obworoki obogwenerete abanto bonsi. Nibakore ase ogotinya Nyasae, koreng'ana n'amang'ana abwatete kera oyomo.
GSAM 178.1“Korende twagwenerete koba n'omoyo ogoteneine ase gokora omoremo oito, na korua oborori bw'ekeene ase ebiro bionsi ebigwenerete. Onye ase gokora igo twagechia echikanisa, na chikatotebia ng'a nchitorusie onye titokiri (nonya ng'a twarora ng'a n'obuya kotiga ekanisa ase obwanchani, eyio nenyare koba enchera eniya kobua), natokore omoremo oito; na ekero torarusiwe, tobe n'okogumira ekebe twakoreirwe, na twanche amo n'Omworokia oito ‘korwa isiko y'egesieri, tobwatete ogosookigwa kwaye.’”
GSAM 178.2Ase amang'ana aya agokwana buna echikanisa chiakoreire abwo bararetie ring'ana ri'omomalaika o kabere, n'obwangu korora buna, ase ekemanyererio egetang'ani ki'okorua okorangerwa oku kwa kabere gochia ase ‘endagera y'omogoroba,’ abwo basangererwe ase egetibo kimo ki'omoika bagokorwa ‘abarema,’ ‘ab'abogoro,’ na ‘abatuku.’ Aya nigo akoorokia bokong'u ogokorerwa kwabo amabe ase ‘ogoakwa’ n'‘abakoreri abamwabo,’ abwo babagabaneire nabo.
GSAM 178Abanto Abagabaneirwe Bachorirwe Konyora Ekeene Ekiyia
GSAM 178.3Omoroberio bw'Omonene nororekana borabu ase okorusia abanto abagabaneirwe ase okorarwa kwa ring'ana ri'omomalaika o kabere—okorangerwa kwa kabere ase ‘endagera y'omogoroba’—na ‘egeturi ki'obotuko gati.’ Ekeene ki'omogaso ase amatuko y'omoerio kiagwenerete kogichwa na korarwa—omoremo otanyare gokorwa ase echikanisa ‘chibohirwe n'eby'okwegena biabo,’ buna ekanisa y'abatomwa etanyare korarera ense enchili ekero yarenge egendererete koba amo n'ebibaga bi'Abayuda. Nyasae narangerete ogogabana aaria,9 Naende akarangerera abaganyi b'ogocha kwa Kristo bagabane n'abwo baracheti kobagambera ase orugara rw'eby'okwegena biabo.
GSAM 179‘Amarandio Atano na Rimo’ ya Storrs
GSAM 179.1Ase engaki enke nyuma y'okorwa oku, nitorora ng'a oborabu bwachere ase ebibaga bi'abaganyi b'ogocha kwa Kristo igoro y'egesusuro ekirocha, buna bwarokerigwe ase egetabu ekenke ‘Amarandio Atano na Rimo,’ kia George Storrs. Nigo kiarorokereretie ng'a mwanyabanto ase obosemwa bwaye nokoa akogwa; ng'a abakure tibamanyeti kende egati y'amakweri n'okoboka; ng'a egesusuro ki'omoerio ki'abatamotiniereti Nyasae n'okosira kegima; na ng'a ogotakwa n'ekeegwa kia Nyasae, ekionyorekana ase okwegena kw'omonto ase Omonene oito Yeso Kristo kwonka.
GSAM 179.2Chiribu chia Abaganyi b'ogocha kwa Kristo bakaancha amorokererigwa aya y'obosemwa bwa mwanyabanto, korende tari bonsi. Okoyanga kwaye tikwarentete obotatanio egati yabo, ekiagera nigo yarenge erorekana buna ring'ana ry'okwegena rionsa, tari ekigerio ki'oboronge bw'omonto; ase ayio omoremo bwabo bw'amo bw'okomanyia ense ng'a ogocha kwa Kristo kuri aeng'e tigokonyokete. Korende nigo kwagerete echikanisa chibanyorera endamwamu.
GSAM 179Tanyarete Koorokia ng'a ‘Amarandio Atano na Rimo’ Nigo Asobire
GSAM 179.3Omorandia bw'ekanisa y'Abamethodisti ase omochie namenyerete, oria ritang'ani aibwatanete ase korarera amorokererigwa y'ogocha kwa Kristo ase 1843, akanyora ‘Amarandio Atano na Rimo,’ akayasoma, na akaitabera abanto b'ekanisa yaye ng'a tanyarete koorokia ng'a amorokererigwa ayo nigo asobire. Korende ekero amanyete ng'a abange b'ekanisa yaye nigo bayaachetete, akabworokia abande batigasoma egetabu ekio, ekiagera ‘nibaanche amorokererigwa ayo onye bagasomete.’ Ase omotienyi o kianda, 1844, nyuma y'okoboa kw'omorandia oyo korwa ase omosangererekano bw'omwaka, akaimoka ase ekerogo kiaye ki'okorarera, akayanga ase obosio bw'abanto amorokererigwa y'ogocha kwa Kristo, na ase ogweitia akaboria ekanisa emwabere ase koba arangererete abarandia bakwane ase enyomba eyio.
GSAM 179Bakonacherwa Ekina ase Amorokererigwa Arikire
GSAM 179.4Omorandia oyo akamenyora gokora igo, bwango bakegerania gokonachera abaganyi b'ogocha kwa Kristo ekina ase amorokererigwa arikire. Korende ekiagera barakerigwe kwetetera korwa ase Ebibilia, ekanisa teyanyorete obotooria. Abanto abake bakarusiwa korwa ase ekanisa eye ekiagera enkoro yabo teyarenge koreng'ana n'amachiko yayo, na abandi abange bakarwa ekiagera abamemba abwo barusigwe, abwo okwegena kwabo gotanyarete koorokigwa ng'a nigo kwarenge kobisana n'Amariko. Igo amorokererigwa y'ogocha kwa Kristo agasiekwa isiko botambe y'ekanisa eyio abanto amagana namagana banyorete Omonunuri na koba n'omogoko ase Nyasae.
GSAM 180.1Ekio kiakorirwe ase omochie naiboretwe nakio boigo kiakorirwe ase echikanisa amagana namagana ase ense yonsi. Abwo bakorerwe igo n'abamino babo ab'eira bakanyora okoremaniwa okonene ase amang'ana y'omobani Isaya: ‘Igwa amang'ana y'Omonene, inwe mokoiguswa ase ring'ana riaye: Abamino baino ababagachire, ababarusirie isiko ase erieta riane, bakabora ng'a, Omonene anyore obonene; korende naraiborekie erinde inwe mogoke, na barabwo nibanyore ogosooka.’10
GSAM 180Endamwamu y'Ababe Yoorokigwa
GSAM 180.2Ekero rituko bare bategenete Omonene ryasengerete aeng'e, abaganyi bakamenta omokia ase emeremo yabo, na ababe bakamenta endamwamu n'okobasekerera bokong'u, buna birarorekane ase amang'ana aya arengegwe n'omorongi bw'egetabu ki'amang'ana Egeturi ki'Obotuko Gati ki'amatuko 31 y'omotienyi o ikomi, 1844:—
GSAM 180.3“Ekio obwatanio obu bwakorire ase ababe nigo boigo kiatogumirie mono ase okwegena kwaito ng'a Nyasae narenge asebwo. Ekero abana ba Nyasae basangererekane erinde baramire na kwetia ase obosio bwaye, na kwetayiarera ogoiboreka kwaye, buna ekenyarete egeombe ki'abanyabibe abataranyare konunurwa gose ase obuya bwaye bwonka, ababe bakoorokia orwago oronene mono. Nonya ng'a titwabekete ring'ana ri'emisangererekano yaito aande tari ase egetabu giaito ki'amang'ana kyonka, gose korangerera abanto bonsi gocha aria, abana ba Beliali bakagatanera asebwo, bakagera obotatanio obonge. Omogoroba bw'Esabato, rituko ria 12 ry'omotienyi oyo [12 y'omotienyi o ikomi, 1844], titwabete n'omosangererekano ase enyomba y'ogosasimera, erinde omorendi bw'ekanisa [omochengi bw'enyomba] anyore ekero ki'ogochenga enyomba ase Esabato [rituko ritang'ani ri'echuma]. Korende egetutu gi'abanto ba enguba kikabuna kigasoera enyomba, kikayanga nonya obonyari obwo. Korende omotang'ani bw'omochie, ataraborigwa, agachaka gokora bwango na akabarusia.
GSAM 181.1“Ase emisangererekano yaito y'Esabato eyarochete, ekero enyomba y'ogosasimera yachorete, egetutu ekenene gi'abanto kikachora enchera y'obosio bw'enyomba. Abange asebare barenge n'endamwamu ekiagera abanto bande nigo bagenete ogocha kw'Omonene. Omogoroba, ase engencho y'obotatanio bw'abanto, omosangererekano togokorwete; korende enchera ekachora egetutu kare. Korende omotang'ani bw'omochie n'abarendi baye abanyabonyari bakabora bwango, bakachengera enchera, nyuma y'okotoma abanto abake ase enyomba y'abarendi. Titwanyarete kogerania enkoro y'egetutu ekio na kende tari eye y'egetutu kiare ching'etire egesieri kia Loti, omogoroba otang'anerete okosira kwa Sodoma.... Okobwatanera kwabo oku kwachere bwango, ase engaki eyemo, na gokera aase, goika okororekana kwakwo ase rituko ritang'ani ri'omotienyi o gatano na kabere bw'Abayuda kwatogumiria ase erengererio riaito ng'a omotienyi n'oyio.”
GSAM 181Abasekereri Babegete Echingubo chi'Ogotiirigwa Igoro
GSAM 181.2Ase rituko ria 22 ry'omotienyi o ikomi, 1844, rituko amatuko 2300 yawoire, ase Paris, Maine, ekero abaganyi basangererekane ase enyomba y'ogosasimera, bakaboria Nyasae ase ogosika na botene, bategenete ng'a Omonene nache rituko erio, abasekereri abachayi bakasangererekana ching'e y'enyomba, bagotera amaterero y'okochaya. Babere ase abakorababe abo bakebeka echingubo endambi chinderu, bagatiira igoro y'enyomba, bagatera amaterero na kosekerera abwo barenge ase nyomba ime bagosaba na kogenya ogocha kw'Omonene.
GSAM 181.3Nenyare koba ng'a ase ring'ana eri naro kwachakereire oborimo obwarandisigwe ng'a Abaganyi b'ogocha kwa Kristo nigo baibekire echingubo chi'ogotiirigwa igoro. Naki nonya ng'a ebitabu bi'amang'ana y'ogocha kwa Kristo biabekire chibesa chi'ekeegwa goika $500 ase okorusia ekemanyererio kimo ekiyene ki'Omoganyi bw'ogocha kwa Kristo oibekire engubo y'ogotiirigwa igoro ase 1844, na kogenya igo Omonene ache, tari ring'ana rimo erina-korusiwa.
GSAM 182Okorora kwa Hazen Foss, 1844
GSAM 182.1Ase engaki eye, omomura oyomo oretwa Hazen Foss narenge amenyerete Poland, Maine. Narenge egenete bokong'u ng'a Omonene nache rituko ri'ikomi ry'omotienyi o gatano na kabere. Narenge omonto bw'obosio obuya, okwanga buya, na osomete buya mono. Ebichuma ebike mbere ‘egeturi ki'obotuko gati’ kegwaire, Omonene akamosengerera akamwa okorora. Ase okorora oko akoorokigwa orogendo rw'abanto b'ogocha kwa Kristo gochia ase omochie bwa Nyasae, amo n'ebibe ebirabanyorere. Akaegwa amang'ana amwe y'okomanyia abanto obobe, ayo agwenerete korua; naende akoorokigwa emeremo emekong'u n'okochandwa ebirabwaterane nayo onye araba omogenwa ase gokwana aya oorokigwe. Ere, buna Omogaaka Foy, akoorokigwa ebitambokero bitato abanto ba Nyasae baragerere goika kegima ase enchera y'omochie omochenu. Ase koba egenete bokong'u ng'a Omonene nache ‘amatuko amake yande’ (buna barenge bagotera ase engaki eyio), ensemo y'okorora eyarenge egokwana ebitambokero bitato bi'ase enchera teyanyarete gokomanya. Na ase koba n'omoyo bw'okwegamba korwa ase obosemwa bwaye, agatinya omosalaba, akayanga gokwana. Akaegwa okorora igo ogwa kabere, na igoro y'aya akatebigwa ng'a onye agenderera koyanga gokwana aya oorokigwe, omosigo narusiwe asere, oegwe oyomo bw'abana b'Omonene abatari n'chinguru mono, oyo orarue ase obogenwa aya Nyasae araiborie. Naende akayanga. Erio akaegwa okorora kwa gatato, na akatebigwa ng'a nabohererwe, na omosigo obekirwe ase oyomo bw'abatari n'chinguru kobua bonsi, oyo orakore okwancha kw'Omonene.
GSAM 182Foss Akaremerwa Gokwana Okorora Kwaye
GSAM 182.2Aya agasisioka omomura oyio, na akabeka ase omoyo gokwana aya oorokigwe, igo akamanyia abanto ekero araakwanere. Abanto bakagatanera amo korora na koigwa. Akabatebia buya aya yamonyorete, buna ayangete gokwana aya Omonene amoorokirie, na ebiarabwerete okoyanga kwaye. Akabatebia ng'a, ‘Bono ningwane okorora.’ Korende, ai! Engaki nigo yarenge eyetete: agatena ase obosio bw'abanto akire buna omogwekano, na ase omoerio akateba ase obororo obonene ng'a, ‘Tinyare kurengerera ring'ana rimo ry'okorora koria.’ Akerutaneria amaboko ase obororo, agoteba ng'a, ‘Nyasae aikeranirie ring'ana riaye. Arusirie okorora korwa asende,’ na ase gochandwa mono kw'erengererio akateba ng'a, ‘Ninche omonto osirire.’ Korwa engaki eyio akaburia okosemeria kwaye ase Kristo, akagwa ase ogotaba n'ogosemeria. Tari okorochete naende ase omosangererekano bw'Abaganyi b'ogocha kwa Kristo, na tarochete koba n'okwancha kw'ediini ase omoyo oye. Enkoro yaye ase amang'ana amange, nonya twakwana ebike, nigo yabeire y'omonto orusiweko okoreng'ania okoboreerete kw'Omoika bw'Omworokia, omonto ‘otigirwe ase chinchera chiaye, aichorigwe n'ebikorwa biaye omonyene.’ Ase emerebere eyio y'omoyo akakwa ase 1893.
GSAM 183Okorora kwa Foss Kwakwanwa n'Onde
GSAM 183.1Emetienyi buna etato korwa ekero aremeretwe kurengerera okorora kwaye, akoigwa okorora gokwanwa n'omonto onde ase egichumba kiarenge aeng'e. Omosangererekano nigo bwakorwete ase enyomba y'okomenya eyio arenge. Agasororwa gocha ase omosangererekano, korende akayanga. Akateba ng'a okorora oko nigo kwabekete buna okwo oorokigwe, goika buna abanto babere baranyare gokwana ring'ana rimo. Igo ekio arorete kikamanyekana, nonya ng'a tanyarete kurengerera ekero agerete gokwana. Ekero nyuma arorete omonto oyio, akateba ng'a, ‘Oyio nere ekegendererwa Omonene abekireko omosigo.’
GSAM 183Emioyo Yagwaire n'Obororo Obonene
GSAM 183.2Rituko ri'ikomi ry'omotienyi o gatano na kabere, ase okobara kw'engaki kw'Abayuda (22 y'omotienyi o ikomi, 1844), ase omoerio rikaika. Rikanyora chiribu na chiribu chia abanto bategenete engaki eyio erinde okosemeria kwabo goikerane. Tibabekete omopango bw'ekento gionsi ki'ense nyuma y'amatuko ayo. Nonya tibabwatete erengererio ng'a, ‘onye tarochi,’ korende babangete amang'ana yabo y'ense buna ng'a nigo bategenete ng'a rituko erio neriwoirie engaki y'obogima bwabo bw'ense. Babamanyetie ababe na kobasorora barwe ase endamwamu erocha, na abange ase ababe abo bagatinya ng'a ring'ana niriibe ekeene. Babworokietie abamwabo, bagasaba nabo, na bagasiganera n'abwo bataraete emioyo yabo ase Nyasae. Ase amang'ana make, basiganete n'ebinto bionsi bi'ense ase ogosika konsi kw'omonto okwerora ng'a n'agenda gotena obosio n'obosio n'Omonachi bw'ense yonsi. Igo, ase okogenya okonene goika buna ogokorerana omoika, bakasangererekana ase chinyomba chiabo chi'ogosasimera, bategenete kera engaki koigwa ‘eriogi ri'omomalaika omonene na egetureri kia Nyasae,’ na korora igoro ikong'ire n'obonene bw'Omoruoti bwabo orochete.
GSAM 184.1Chinsa chikagenderera mike mike, na ekero ase omoerio rioba ryagwire nyuma y'ensemo ya bosongo, rituko ri'ikomi ry'omotienyi o gatano na kabere bw'Abayuda rikawa. Ebiriri bi'obotuko bikararambura naende ogosweka kwabio kw'ekebiso igoro y'ense. Korende amo n'ekebiso ekio, obororo obokong'u bokanyora emioyo y'abaganyi b'ogocha kwa Kristo. Obororo obwo nobogeranigwe bwonka n'obororo bw'abeigwa b'Omonene oito, ekero bagenchire n'obosika gochia chinyomba chiabo obotuko bwabwatereine n'okobambwa n'okobekwa ase ebegera kw'oria, mbere y'amatuko amake, baetereirie n'omogoko gochia Yerusalemu buna Omoruoti bwabo.