Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
02 / 31
02 / 31

Amang'ana 'Ogochakera ase Okorusigwa kw'Omwaka 1992

John Norton Loughborough

GSAM -[Ring'ana ri'omogorori o CD-ROM: Ekiagera okorusigwa kw'omwaka 1992 kwarenge n'amariko ya Loughborough atana korusigwa kare, are buna Ekiogererio A, twarorire ng'a mbuya komenta amang'ana aya yanyama ayokorokia omochakano, amo n'amang'ana 'ebiro n'aya yamanyeretigwe abwatanete nayo.]

GSAM 5Ebireeng'erio bi'Obogima

GSAM 5.1John Norton Loughborough naroche n'amaiso aye ogochakigwa kw'ekanisa y'Abaganyi b'ogocha kwa Kristo abarendete Esabato. Amang'ana make ase amang'ana aye omonyene y'obogima n'omoremo waye, ayarusigwe ase Ekiogererio A, nakorokie omochakano ase okorusigwa okuyia kw'egetabu kiaye.

GSAM 5.2Naiboretwe Victor, ase ensemo ya Ontario, N.Y., ase omotienyi omotang'ani 26, 1832. Ekeche eki kiarenge n'abamenyi 200 gose kobua, na kiarenge kiong'eretwe n'abaremi abamenyete buya ase ensemo y'eremo eringe. Kiarenge ase enchera ya kare y'ebigarigari bi'amarube korwa Albany gochia Buffalo. Ase ekeche eki nagochia ase esukuru y'ogosoma ring'ana ria Nyasae rituko ritang'ani ri'echuma, na ase ogosasima kw'abanto bonsi, goika engaki y'ogochakera komena kw'ebimera y'omwaka 1848. Erio omochie wa Rochester, N.Y., ogakoba aase narenge gotang'anera emeremo yane. Tata na sokoro bonsi barenge abarandia b'ekanisa y'Abamethodisti ase ensemo yabo, korende nibo bakwigweneria ebia komenyera....

GSAM 5.3... Ase echuma y'omoerio y'omotienyi w'ikomi n'ebere 1843, naigure ritang'ani ogorandia igoro y'ogocha kwa Kristo. Ogorandia oko kwarenge kwa Momura ominto James Barry, ase omotwe, “Engaki y'Ekina Kiaye Yaikire.” Chinguru chinene chia Nyasae chiabekire ekeene arandirie ase chinkoro chiaito. Nigo kwarorekanete ng'a ntoteneine ase obosio bw'egesaku ki'ekina kia Nyasae. Ase ogokongereria kw'omorisia okwabwatete, inche n'abanto abande abange twarigiirie gochia mbere erinde tosaberwe. Agwo nario nachakete gosaba na korigia Nyasae....

GSAM 5.4Ase engaki y'embeo y'omwaka 1852, ntana gochakera korandia ring'ana ri'omomalaika o gatato, narenge korengereria ng'a ndandierie ring'ana erio gose nkore emeremo y'amaboko erinde inche n'omokungu one tonyore ebia komenyera. Esabato eyemo, ase omosangererekano oito Rochester, Moiseke ominto White akaegwa okorora. Na oborori boboronge bokaruegwa ng'a ntiga gwetegereza, korende ndue ndandierie ring'ana, na Omonene naboigure enchera y'okonyora ebia komenyera....

GSAM 6.1Ekero naikire gosoa buya ase omoremo, ase ebiro biria bi'omochakano, ring'ana rikororekana eriarenge obobisi ase inche. Nari eri: ase kera omosangererekano omonene ase chinsemo chia chinse ao ao, ogo Momura ominto White na Moiseke ominto White baagenderete, nigo barangera ng'a ngende nabo. Nigo narenge kwitebia, “Naseki batari gosaba abarandia aba, korwa kogenderera kong'angera inche chingaki chionsi?”

GSAM 6.2Naende, ekero ogotaigwera obotang'ani kwabire chingaki etato echio korwa 1853 goika 1865, bakachakera ebitabu bitato bi'amatuko ao ao, kera ekemo ase kera ring'ana ri'ogotaigwera obotang'ani, naseki inche narenge agwo, nkorora omochakano wa kera ring'ana ri'ogotaigwera obotang'ani? Naende naseki inche narenge agwo korora Moiseke ominto White ase okorora amaiso aigoire kobua chingaki 40 ao ao, nkorora abaganga bakomotema, na koigwa akobana amang'ana aya arache koba—amang'ana aya yarenge kororekana ng'a tayanyare koba ase baria baayaigure, korende yagaikerana buna akwanete? Nkwana ase ekeene kegima: amaraga aya tiarenge ngaki yane y'okwetogia, korende yarenge obobisi. Nigo narenge kwitebia, “Naseki amang'ana aya onsi are igo?”

GSAM 6.3... Ase 1890, Omosangererekano Omonene bw'Ekanisa y'Ense Yonsi ogansaba ng'a nkore emeremo moocha y'Ebitenwa bia Rocky. Erio oborori obo bokacha, bwarikigwe ase Omogaaka O. A. Olsen, na bwarikigwa naende agotomerwa inche: “Ntebire ng'a Omogaaka Loughborough atigwe akore omoremo otakorwa, ogoganiagwa ase chikanisa. Omonene nigo arigetie eriogi riaye riigweke buna ria Yohana, akoteba amang'ana aya ere omonyene aetiremo ase omochakano n'okogenderera kwa ring'ana ri'omomalaika o gatato. Tiga Omogaaka Loughborough atenenere aase aye y'oboronge, buna Kalebu ogocha mbere, na korenta oborori obokong'u ase obosio bw'ogotegenia, okogania na ogotaba n'okwegena, ‘ntonyare mono korina na kobogora ense enuya.’ Timobwatia Omogaaka Loughborough ase engoro yonsi yonsi. Timomosiba ase obwatanio bw'echikanisa chi'ensemo obomo bosa. Tiga agende ara na araria, na aande onsi, agoteba aya aroche, na komanya na kobwata ase omochakano wa ring'ana ri'omomalaika o gatato.

GSAM 6.4(Rora Ekiogererio B ase amatuko amanene y'obogima bwa Loughborough.)

GSAM 7Okorangerigwa kw'Engencho Eyemo Okonyaraganeria Egetabu kia Loughborough

GSAM 7.1Ekero rianda ri'emyaka riarenge koonchorana, nyuma ya Momura ominto Loughborough korika Omochakano n'Okogenderera kwa Ring'ana ri'Omomalaika o Gatato, egetabu ekiatang'anete Obwatanio Obonene bw'Ogocha gwa Kabere, Ellen White akarika amang'ana aya:

GSAM 7.2Nkoigwa mono ase enkoro igoro y'engencho tore nayo bono. Ntogwenerete gokora bono omoremo ogwarenge gokorwa kare mono. Ntogwenerete gokora buna Omonene achikete Musa gokora, ekero abana ba Isiraeli baamarire kwamboka ase eroro, bakabeka chieema ase emebebe ya Yorodani. Musa akachikwa kobaerorera amang'ana onsi Omonene abakoreire ekero baagendagendete ase eroro. Amariko y'ogoteba oko nigo ari ase egetabu ki'Okoiranerera.

GSAM 7.3Amariko y'amang'ana abanto ba Nyasae baetiremo ase ebiro bi'omochakano bw'omoremo oito agwenerete korusigwa naende. Abange b'abarueire gosoa ase ekeene nyuma y'ayio tibamanyeti enchera Omonene akoreire. Amang'ana William Miller n'abanyaisiko baye baetiremo, aya Joseph Bates omotang'ani bw'obwato, n'ay'abatang'ani bande ase ring'ana ri'ogocha kwa Kristo, agwenerete koba mbere y'abanto baito chingaki chionsi. Egetabu ki'Omogaaka Loughborough kigwenerete komanyeretigwa. Abatang'ani baito bagwenerete korora ekia korwa erinde egetabu eki kinyaragane.

GSAM 7.4Ntogwenerete kwegera erinde tonyore enchera enuya y'okwerorera amang'ana twaetiremo korwa omochakano bw'omoremo oito, ekero twatananire n'echikanisa, na togagenderera gotamboka ritamboka rioka rioka ase oborabu Nyasae atoeire. Erio twabwatete ng'a Ebibilia, na Ebibilia yoka, nkoyo erabe omotang'ani oito; na titogwenereti gotiga obwatenenu obo. Twaegwa ebiorokererio ebikone bi'echinguru chia Nyasae. Ebikone biakorwa. Chingaki chinyinge, ekero twaikigwa n'amang'ana amakong'u, chinguru chia Nyasae chiakorokigwa ase engencho yaito.—Rirube 105, 1903 (CWE145) (amang'ana akagumigwa).

GSAM 7Naseki Korusia Naende?

GSAM 7.5Ase oborabu bw'oborori obotang'anete, torengererie chingencho echi Momura ominto Loughborough achikigwe ng'a atebe amang'ana 'ebiro biaito, na echi twaigure ng'a ntotang'anigwa korusia naende amang'ana aye erinde asomwe mono.

GSAM 8—Okorangerigwa Koinyora

GSAM 8.1Kobua amang'ana onsi, okwerorera ebiaetire kare nigo gokotoa ribaga riorora okoboko kwa Nyasae gokokora emeremo, na korora oborori bw'oborendi bwaye bw'obwanchani. Aya nigo akoagacha okwegena, na gotworokereria amorokererio ya kare, amaya n'amabe. Nigo akoerorera emetange y'ekanisa yaito korwa ase Amariko, na korokia omoika bw'okwerua kw'abatang'ani baito. Nigo agotoinyoria emeri yaito y'omoika. Buna Momura ominto Loughborough akwanete ase rirongo 33, “Onye yarenge mbuya ase Isiraeli koinyora obotang'ani bw'Omonene asebare, inee, tiri mbuya na asetore? Ase omogoko omonene omotera bw'Echizaburi nigo agoteba naende, ‘Aye omoyo one, togia Omonene, na toeba obuya bwaye bwonsi.’”

GSAM 8—Engaki y'Engencho Eyemo ase Amang'ana 'Ebiro

GSAM 8.2Emyaka y'ogochakera omoremo w'Abaganyi b'ogocha kwa Kristo abarendete Esabato yarenge engaki eyemo y'engencho eyemo ase amang'ana 'ebiro. Ebimanyererio bitato gose kobua bi'engaki buna eyio nigo bigotochera ase ebirengererio.

GSAM 8.3(1) Ekero obobani obonene bokoikerana. Chingaki chinyinge ring'ana buna erio tirimanyekana mono gose komanyekana kegima ase engaki eyio. Ase ayio n'egento ekenene na ekigwenerete korora nyuma, ase obong'aini tobwate nyuma y'amang'ana koba, erinde tomanye oborambanu bw'obobani—amang'ana aya Omonene apangete ng'a abe ekeene kia bono ase engaki eyio y'amang'ana 'ebiro bi'ense.

GSAM 8.4(2) Ekero emetange ekobekwa ase omoremo w'engencho eyemo Omonene apangete gokora. Erinde tomanye chingaki buna echio, mbuya mono korora enchera ebikingi biabegetwe, oborori korwa ase Amariko na amang'ana 'oborendi bwa Nyasae aya, ritamboka rioka rioka, yaatang'anete “abatang'ani”, abarabi abarangereirwe engaki buna eyio, goika bakanyora okwegena kw'oboronge na kw'obong'aini igoro ya ring'ana n'omoremo Nyasae abagweriire.

GSAM 8.5(3) Ekero amoonchoro amanene agokorwa ase omoremo w'ekeene w'Obomenyo Obochenu, ogo ebimanyererio bia kare biaroketie. Ekiagera enchera ya Nyasae “n'eme y'Obomenyo Obochenu” (Zaburi 77:13), ntogwenerete komanya na kobwatia ase okwegena aya Nyasae agokora erinde arusie emechando y'ebibe. Ekigwenerete mono ase ring'ana eri n'okoring'ania amoonchoro amanene ayaatang'anete n'ayaabire ase okoboka kw'abanto ase ogocha kwa Kristo. Omonene nigo arigetie torengererie ekiabire ekero omoremo waonchokire korwa ase ekegoye gochia aase achenu, korwa Kalwari goika ase okorina igoro, na buna abanto b'obonyasae b'engaki eyio batana komanya buya ekiabire ritang'ani. Ase ayio bakaetira okogwa kw'emioyo okobatemerete mono, korende nyuma bagacha komanya aase yabo ase okomanoka kw'omopango wa Nyasae. Aya baetiremo nigo akobara oborabu igoro y'amang'ana y'abegenia ase 1844 na nyuma y'ayio, ekero omoremo waonchokire korwa aase achenu gochia aase achenu mono, korwa ase okogochera abanto gochia ase ekina ki'okogochera abanto.

GSAM 9.1Ebimanyererio bitato ebio bionsi nigo tobirorete ase engaki y'omochakano eroketigwe ase amang'ana ya Momura ominto Loughborough. Ntogania kobwata na kobwatana omoika oyomo na baria baarigete ekeene “buna obotenenku obobisire”, bakakenyora, na bakarua bionsi barenge nabio ase okokerareria.

GSAM 9—Gotenenera Omoika bw'Obobani

GSAM 9.2Engencho ende y'okorusia naende oborori bwa Loughborough n'okotenenera naende ase ebiro biaito omoremo wa Ellen White ase amang'ana 'ebiro na ase Ebibilia: buna omoriki, omokwani, na oyaegwa ekeegwa gi'engencho eyemo gi'Omoika, ekio akwanete ase amang'ana aye y'ogochakera.

GSAM 9—Oborori bw'Oyaroche namaiso Ekeene ki'Omochakano

GSAM 9.3Oborori nigo bokorokia chingencho etato gose kobua echi Ellen White arueire amorokererio emyaka ang'e 90 eyetire, ng'a egetabu eki kibeo ase abanto abange, na amang'ana n'emerorero y'abwo baabegete emetange y'omoremo bisomwe na korusigwa naende. (1) Abarori aba nigo barenge gokwa, na oborori babo bwao abanyene, obwo baatebaga n'emenwa yabo, nigo bware gotigera. (2) Chilifu chiyongererekete chi'abanto baasosaga ekanisa batari komanya abanyene amang'ana 'omo chakano gose abanto baatang'anete nigo chiarenge koageria ekanisa etamanye emeri yayo Nyasae achikete. (3) Emeremo y'amorokererio y'oborimo nigo yaare gotema ekanisa, kobua mono ase oboitabiri bwayo obwarokigwe ase amang'ana ya Minneapolis na obwaruete ase amang'ana ayo. Ase ayio okwegena kw'abanto abange ng'a Omonene atang'anete obwatanio obo korwa kare nigo kware gotemwa mono ase chinchera chinyinge ao ao, echio chi'obong'ainereria. N'egento ekenene ng'a oborori bw'okoboko kwaye ase omoremo butebwe ase oborabu na chinguru.

GSAM 9Amang'ana Igoro y'Ekiogererio A

GSAM 9.4Ogotamanya, okoboria na okogania kw'abataroche namaiso kwarorekanete nonya Loughborough Momura ominto akere moyo. Ekiabire buna ekio nigo kiamotegeririe korika aya aeirwe ano buna Ekiogererio. Ntoigwa ng'a n'eribaga na omoremo oito komenta ogoiraneria kwaye ase okorusigwa oku, ekiagera n'engaki y'ogotang'ana koye korusigwa. Twamanyirie ng'a nkoreo ase ekiakwanete igoro yako ase egetabu ekenke kia L. E. Froom, Okonyora Abarori b'Obobani Abaobire. Nkwokwana buna Froom arambanuete amang'ana y'amariko aya agokora Ekiogererio A:

GSAM 10.1Ekinde ekenene ekiamentwe n'amariko amange aya J. N. Loughborough arikete ase ekerikero ki'ebichiko gia kare ki'erieta Blick, ekiarenge ki'engencho y'ekerikero ki'amatomero y'amarube y'echinguru, amariko onsi are amanene. Nigo yarenge ogoiraneria kwaye, aya asemeirie ase 1918, engaki enke mbere y'amakweri aye, ase ogotongwa oborimo, okoonchora amang'ana na okogotaba oboronge. Abanto abande abakani nibo bamutongete igo engaki enke mbere y'ayio igoro y'ebitabu biaye biatang'anete ase omochakano bw'obwatanio bw'ogocha kwa Kristo. Ekero amariko ayo yaaerwe enyomba eyemo yaito y'okorusia ebitabu erinde arusigwe, kwarorekanete ng'a abanto abange tibagania mono ayarimwo goika okorusia koye kobe n'engencho. Ase ayio yakaikerwa ase omoriki.

GSAM 10.2Ekero Omogaaka Loughborough agendererete gokota, akayae H. A. Washburn, oarenge omworokia w'amang'ana 'ebiro ase Pacific Union College. Oyio akayasika na koyarenda. Rituko rimo enyomba y'omworokia ekanyaigasambwa kegima, na enyomba yaye enuya y'ebitabu ekasambwa amo nayo. Ebitabu bike arenge nabio nyuma y'ayio n'ebiria biarenge ase emesa yaye y'emeremo ase esukuru eyio. Egati yabio kwarenge amariko aya, ayarokirwe “Amang'ana Twaetiremo.” Ase omoerio w'amarokererio yane y'ogotang'ana igoro y'Obwatanio bw'Abatunyani ba Miller, aya nasabirwe koa ase omochakano w'Esukuru y'Ebibilia y'Amorokererio y'Igoro yarenge Pacific Union College omwaka oyio, Omworokia Washburn akarenta amariko aya akayabeka ase amaboko yane, agateba, “Bono namanyire naseki amariko aya yagwenerete koba egati y'ebinto bike biarendetwe korwa ase ebitabu biane bionsi, ase koba ase emesa yane ase esukuru. Nyasae narigetie arendwe ase omoremo ogo. Yabeke ase Omoganda bw'Amariko y'Omochakano bw'Ogocha kwa Kristo.”—amarongo 48, 49

GSAM 10Ogokora Amo kw'Omonene n'Abanto

GSAM 10.3Ase komanya make igoro y'engencho ya mwanyabanto, buna ekororekana ase chinkoro chiaito abanyene, ntomanyete mono ng'a ebinto Omonene abaire nabio gokoreramo n'ebinto bi'esi. Ntoaegete egetabu eki erinde kiagache okwegena ase buna Omonene akorire emeremo; titokiaegeti koagacha okwegena kw'oborimo ase oboreu bw'abanto baria arigete goikerania nabo ogwancha kwaye. Titori kogochera chinchera chionsi chionsi echi obonyabanto bw'abamura n'abakungu aba b'obonyasae boranyare komanyekana ase omonto oreroriga ekeene ase ebiro biaito, ekero agosoma egetabu eki gose amang'ana ande onsi y'ebiro biria ebinene. Nyasae akorire botambe amo n'abanto, obonyabanto bwabwatana n'obonyasae (Abaefeso 2:20). Totege ogoto botambe ase eriogi riaye, nonya komanyekana ase amang'ana abande bagokwana bakwegana. “Timochaya obobani; teema ebinto bionsi; bwata ekere ekiya.” (1 Abatesaloniki 5:20, 21). (Rora Amang'ana Yachorwe 3:342-347)

GSAM 11Engaki y'Omochakano Nayo Ekorigwa Mono

GSAM 11.1Ntorora ng'a obokonye obonene bw'egetabu eki n'okuiraneria amabera amange, chingaki chinyinge nonya aya ataboreti, igoro y'engaki y'omochakano oito n'emyaka y'ogotang'ana. Amabera ande abwatanete n'amang'ana y'ekanisa yanyama, ase omoerio w'erianda ri'emyaka ri'ikomi na kianda na korwa erio, nigo arambanurwa buya aande. Omotomwa bw'Omonene arambanuete ase oborori engencho y'ekanisa ase engaki eyio, oborabu Omonene arigete korenta ase 1888, n'aya yaruete ase ekanisa kwanga ring'ana erio, ase engaki eyio na ase emyaka egendererete goika ase ebiro biaito.

GSAM 11.2N'egento ekenene korora ogwatanana egati y'okotebana kw'aya abanto baganyete na okotebana kw'aya Omonene apangete. Okotebana kw'aya abanto baganyete kwaba omogabane w'abanto ba Nyasae ase ebiro bionsi; mbare n'ogosemeria ng'a nkobare ang'e n'ogocha kw'Omonene, korende bakanyora oborori ng'a ti kw'engaki yabo. Korende okotebana kw'aya Omonene apangete nkwaria ekero, buna ase Isiraeli ya kare, atoretire intwe buna abanto baye goika ase emebebe ya Kanaani, agateba, “Soo”, korende titwasoete ase engencho y'ogotegenia. Torore aase tore, na naseki tore ano. Twegere amorokererio y'abasokoro baito, toerere ogosesenigwa n'okoremereria kw'Omonene, na tomwanchere akore ime yaito na goetera asetore aya atana kunyara gokora emyaka 100 eyetire.

GSAM 11.3(Rora Ekiogererio C)

GSAM 11Amang'ana y'Okotegereria Ekanisa y'Ebiro Bino

GSAM 11.4Ase amang'ana aye y'ogochakera, Momura ominto Loughborough atebire ng'a Abaganyi b'ogocha kwa Kristo abarendete Esabato 100,000, abarenge ekanisa ase engaki eyio, barokirie chinguru n'omokia ebyabakorire kororekana buna 2,000,000. Ase okoring'ania koria koria, ntonyare goteba bono ng'a abanto baito 6,000,000 nigo bakororekana buna 120,000,000? Amang'ana aye y'emyaka y'ogotang'ana nakotegereria ekanisa rero ase naki?

GSAM 12.1Ntotigete nainwe amabera amake atairanereti, aya togosabera ng'a okorusigwa okuyia oku nkoyarente ase ebirengererio:

GSAM 12.2(1) “Obwatanio” bwagiire ai?

GSAM 12.3(2) Bwaba obwegenwa ase emetange yabwo?

GSAM 12.4(3) Ase naki amoonchoro tororete ase ekanisa korwa ebiro bia Loughborough aranyare kurambanurwa n'amoonchoro y'abanto b'ense, gose n'Omonene ogokora emeremo ase egati yaito?

GSAM 12.5(4) Naseki tokere ano emyaka ang'e 150 nyuma y'obwatanio gochakera korareria ng'a ogocha kwa Kristo naende nkore ang'e?

GSAM 12.6Ase okwerorera amang'ana 'ebiro biaito bia kare, namara kwetira kera ritamboka ri'okogenderera goika ase aase tore bono, ninyare goteba, Togia Nyasae! Ekero nkorora aya Omonene akorire, nkiichora ogokumia, na okwegena ase Kristo buna omotang'ani. Titobwati obwoba igoro y'ebiro birache, otatiga onye toebire enchera Omonene atotang'anete, n'amorokererio aye ase amang'ana 'ebiro biaito bia kare.—Ebireeng'erio bi'Obogima bwa Ellen G. White, 196

GSAM 12.7Tobaisa korusia orobebe rwa kare, orwo chisokoro chiao chiabegete.—Emereng'anio 22:28 Ekeombe ki'Enyomba y'Ebitabu y'Abatang'ani Abaganyi b'ogocha kwa Kristo Loma Linda, California, omotienyi wa gatato 1, 1992

Note

Back