Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
27 / 31
27 / 31

Egesieri 24 — Obobani Bonde Bwaikeranigwe

John Norton Loughborough

GSAM 376.1“Moringe bono korwa rituko rino gocha igoro, korwa rituko ria emerongo ibere na kane ria omotienyi o kenda, nigo korwa rituko eria omotang’ani bw’enyomba ya Nyasae bwateirwe, moringe. Mbese embegwa nigo ere ekeraro? Ee, goika bono emorobaini, omotini, omomarambe, na emoraito bitarakerete: korwa rituko rino ninkobasagania.”1

GSAM 376.2Okogenderera okobwategeka na okobwata obonene kw’ering'ana ri'omomalaika o gatato korwa omochakano gwaryo, nigo gokonyara koreng’anigwa goya n’okogenderera goya kwa Zerubabeli korwa rituko eria ateire omotang’ani bw’enyomba ya Nyasae.

GSAM 376Omorimo Oyororokire Kogwesa Omoyo

GSAM 376.3Ekero Abayahudi, batarina sente n’ebigega, baetwe okobaka enyomba ya Nyasae, ase okorora kw’abanto, omorimo ogwo gwarekire buna nigo gwarenge mokong’u na ogokogwesa omoyo. Ekero begwa n’okwegena, bagokereria obokirigwe na bakwata omorimo n’obwende, okobasagania kwa Nyasae kwarorokete. Ekero torogororera amayega ase okobwatwa kw'ering'ana ri'omomalaika o gatato, nigo torora okuboko kwa Nyasae kogenderera abanchagetie enchera yaye. Nonya obororo boba nigo bware, oboreng’ani bwa Nyasae ase abanto baye n’ase omorimo bwaye nigo bogenderera korokigwa ase baria bamwegenete.

GSAM 376Oborori Obworokerete Engencho

GSAM 376.4Ase Novemba 24, 1862, amasang’ana abere gakoretwe engaki emwe ase enyomba ya William Wilson, wa Greenville, Mich., erinde okobanga chikanisa bibere chia baria bancherete ekeene kia Esabato ase asemo eyo. Esang’ana ria ekanisa ya Greenville ryakoreretwe n’Omogaaka White na omokungu waye ase enyomba emwe, na Omogaaka Byington na ine tukaragirire esang’ana endi ase enyomba endi erinde ekanisa ya West Plains. Ekero twarenge gokora emeremo y’omocha ase enyomba emwe, twagw’ana echwero ki’Omokungu White ekero yarenge koborora oborori bwaye ase enyomba endi. Twarenge konyora emechando emwe ase omorimo, ekero engaki egwenerete Omokungu White aigore egesieri, akatiba, “Momura ominto Loughborough, n’korora ase abanto aba ng’a mbwatiire oborori ase bamwe baria bare aiga. Ekero mwabeire mwiteguire, ninkogenda aiga na nkobakwana.” Ase engaki eyo twarenge twebwatete oborokereri, aingire. Kogita Omogaaka Byington na ine, nigo amanyete amaina a’bantu batato bonka ase enyomba eyo. Abandi baregeni, abo atana korora mbere, otatiga buna barokeretwe asare ase okorora.

GSAM 377Obogima bwa Omomura Pratt Bworokeretwe

GSAM 377.1Ekero yarenge koimerera gokwana, akatiba: “Mokongorera gotiga, ekero ninkobakwana amang’ana ane, ninkobakwana n’engencho chenyu, ekiagera tanchire amaina chenyu. Ekero ninkorora obosura bwenyu, nigo koroka embere yane keria Omonene atweire goiingorera igoro yenyu. Omomura oria ore ekio ase ekereso, ore eriiso rimo [omonto oyomo akatiba, ‘Erieta ryaye Pratt’], nigo agokora amang’ana manene n’okweroreria obosabi, korende tana goonchoka goika bono. Timomwanchera ase ekanisa buna are bono, ekiagera tari Omokristo. Nigo amara engaki eyaye ase amakorokoro na amanyomba g’oboruoti, akobara ere keria keene, ekero omokungu waye ase enyomba agwenerete gokata emiti y’omorero, kororera omogondo, na amang’ana andi. Nigo agokora ebiaborane ase obogurani bwaye, ebio atagendereria. Abarenge ase obosigiri bwaye tibarina obwegeni ase oborosi bwaye. Kwakoba goya ase omorimo bw’eredini na ase omomura oyio, ase engaki yaye, atagwenerete gokwana gento igoro yaye.”

GSAM 378Momura ominto Barr Otongetwe Omooyo

GSAM 378.1Akagenderera gokwana, akatiba, “Momura ominto oyo mogaka [ekero yarenge komorokia, omonto oyomo akatiba, ‘Momura ominto Barr’] nigo narokeretwe ine ng’a nigo atagwateine nonya ng’ake n’omomura oria ase obogima bwaye. Nigo are omorokereri ase obogima bwaye, arerete okobwatia ebiaborane, na nigo akororera enyomba yaye goya. Nigo agokorera kobina gokwana ekeene ase abarenge ase obosigiri bwaye, akiagera obwoba ng’a aranyare gokora omorimo ogwa Nyasae ogoba mobe. Tamenyete buna Nyasae aranyare koba omwanchani goika agosire ebibe bye, na nigo ayerete ng’a tagwenerete nonya koba omonto w’ekanisa.” Akamogambira, “Momura ominto Barr, Nyasae ambereire nkobate ng’a wabororetie ebibe bi’onsi wamanyete, na akosire ebibe bio kare, onye bonka wagwetereria.” Obosari bwarenge ase obosura bwa Momura ominto oyo bwagw’ate, akareba igoro n’ensabura, akatiba ase obosorori bwaye, “Mbese akosire?” “Ee,” akatiba Omokungu White, “na n’tetwe nkobate, ‘Ingo, bwatana n’ekanisa; na ekero onyore engaki, kwereria eng’ana emwe ase ekeene; nigo ekorokora obuya, ekiagera abarenge ase obosigiri bwako bakwegenete.’” Akatiba, “Ninkora boigo.”

GSAM 378.2N’achaka agoteba, “Kogora Omomura Pratt akanyara koba ase engaki emwe buna Momura ominto Barr abete, nekoba obuya ase obogima bwaye.”

GSAM 378.3Nigo boigo engencho emwe y’obororo ase okobanga ekanisa yatigitwe. Mbere y’oborori bwaye, titwanyarete kogera Momura ominto Barr anche kobwatana n’ekanisa; korende ase ondi orweng’eri, twagw’ana ng’a kera omonto nigo aregire okobatwera Omomura Pratt; nonya boigo, tari omonto oyomo oyegire gokwana ekiagera ekio.

GSAM 378Oboberei bw’Enyomba Bwatigitwe

GSAM 378.4Ase engaki endi akakwana n’omomura oria obonwa bwaye bwarenge bw’emetsanga, oyaringe ase orweng’eri rwa enyomba; na akorokia omokungu oria ore n’obosura obonyerere, oyaringe ase orweng’eri rwa kende, akabatiba buna omomura n’omokungu. Akabororera amang’ana amwe agatikire ase obogima bwabo bwa kare, mbere y’okoba kera oyomo omorosi w’ekeene. Akatiba amang’ana ayo gaimereretwe na Saitani ase omoyo bw’omokungu goika akorwa obobwaki. “Nkorora,” akatiba Omokungu White, “ng’a omokungu oyo amarire omwaka oyomo ase enyomba y’abachwaki; korende korwa ekero yanyorire ebirengererio ebironge naende, atigire ebibere bi’ oboberei okobwatia omoyo bwaye, n’okomonyia omomura waye obosari, oyo akoretie gose keria aranyare korokia omokungu waye ng’a nigo are omwegenwa asare, na ng’a omokungu oyo tari n’engencho y’okomobeka are nere buna agokora.”

GSAM 379.1Ase engaki eye, omokungu akachaka kogenda orweng’eri rwa kende, akagw’ama ase amagoro g’omomura waye na akamosaba komosirera. Abanto abo tibaramanyekanete mono ase ensemo eyo, na obogima bwabo bwa kare twaremanyete. Korende baria bamanyete goya amang’ana gabwe, bamanyete ng’a obororo bwarenge egati yabwe, korende ekiagera tibaramenyete.

GSAM 379Buna Elisha na Hazael

GSAM 379.2Nyuma y’Omokungu White koborora oborori bwaye, omorimo bw’okobanga ekanisa bwamarire komarwa. Omomura Barr aingire n’omooyo gwonsi ase obobangi, korende Omomura Pratt atigitwe. Ase engaki ensimbe esang’ana ekomire, oyio akatiba n’obotuki bw’obonene, “Ninkobate keria: tari na obuya okogereria kogenda n’abanto aba na gokora buna omong’ainereria; tori konyora.”

GSAM 379.3Okorokerwa kw’engencho, buna ase egento eyo iguru, nigo gokorengeria mono egento ekorera ase ebiro bia Elisha omobani:2 Benihadadi, Omokama wa Siria, atumire omokori waye Hazael ase Elisha erinde okoborokerwa onye arakerera oborwari bwaye. Elisha narebete kare egento kia Hazael, na ekero omomura oyo aingire embere yaye, akareba obosura bwaye, amang’ana gose gakareba ase omoyo bwaye.

GSAM 379Omogaaka White Ogenetwe n’Oborwari bw’Omobere Obwamogataetie

GSAM 379.4Ase Owaara, Agosti 16, 1865, Omogaaka White, ekiagera emeremo emingi n’okobura okog’ona, agw’ate n’oborwari obwamogataetie omobere. Ase engaki eyo chinyomba chi’obogima ase abanto baitu bitarigwa, akatwarwa Dansville, N.Y., ase enyomba y’obogima eyetwa, “Enyomba Yaito Igoro y’Egoti.” Omokungu waye na omorebi twarenge naye aiga korwa Septemba 14 goika Disemba 7. Ase okonyora oborokereri oboke bonka korwa ase enchera chi’okogwenia echi akoreretwe ase enyomba eyo, twagenda ase enyomba y’obwende ya Bradley Lamson, Lake View, Rochester, N.Y., ase twamire ase eyo kereng’ana sande chitaatu. Aiga twasemererwa komonana n’Omogaaka J. N. Andrews, oywari nairire ase omosari ogwo, nyuma y’okomara emiezi emingi ase Maine.

GSAM 380Egochera n’Okosabera Omogaaka White

GSAM 380.1Chinyomba chia Omogaaka Andrews na Omomura Orton bikabwatana naitwe kera omogoroba ase engaki y’egosaba hamwe na Omogaaka White. Eki kikagenderera goika Disemba 25. Ekero ense y’abanto yarenge eyuzire n’obosamaria n’emiyega ase rituko ria Kerisimasi, ekanisa ya Rochester yaremire rituko riyo koba rituko ria okoganya n’egosaba ase Omogaaka White. Tukagamba ase esang’ana ase omotang’ani n’ase omogoroba, enyomba ya Omogaaka Andrews, New Main St.; na omogoroba, baria basabetie mbere hamwe na Omogaaka White bakagamba naye ring’aki ase enyomba ya Omomura Lamson.

GSAM 380Okorora Kwateirwe Obotuko Bwa Kerisimasi

GSAM 380.2Esang’ana ria omogoroba ogwo ryarenge ria amachiko manene. Omogaaka White agasesenigwa mono, na Omokungu White aheirwe okorora okw’amaiga, ase amang’ana amingi akarebwa. Egati y’ayo kwarenge amorokererio ase Omogaaka White buna akogwenerete gokora erinde anyare korokeria okwegena kwaye ase Nyasae, oyo arorokete goikoria okuboko kwaye ase okomokorera, erinde akabwatia obogima bwaye.

GSAM 380Oborwani bwa Saitani Bworokeretwe

GSAM 380.3Ase baria basabetie Omogaaka White, Omokungu White akatiba:

GSAM 380.3“Omochando bwa Saitani kwarenge okoroma omomura wane n’okomotera ase ekiina. Ase amasabano aya gose, amachiko gaye gasirigwe. Nkorokeretwe ng’a Saitani are n’obosari n’abanto aba, abogendereretie ase amasande chitaatu gosaba n’obwende ase omokori oyo wa Nyasae, na bono arete omogano bw’okobachanda n’oborwani bw’obonene. N’tetwe nkobate, ‘Momenye ang’aki ase Nyasae, erinde mwabe mwiteguire ase keria kiranyare kobatoigera.’”

GSAM 381Okwiyera kwa J. T. Orton

GSAM 381.1Ase rituko ria mbere ria Januari, 1866, Omogaaka White n’enyomba yaye bakachaka n’egari y’omorori gocha Battle Creek, Mich. Ine namire ase obogaragari bwa New York eng’aki y’egoti yonsi. Korwa omogoroba ogwo okorora kwateirwe, Omomura J. T. Orton akabwatwa n’omooyo ng’a obogima bwaye bwarenge ase emechando, korende tamanyete keria king’aki. Akaborokereria omoyo ogwo ase abanto bamwe. Ase Jumapili omogoroba, Marchi 4, akairire Rochester korwa Parma, ase yarenge gendereire esang’ana ria amatuko abere, hamwe na Omomura E. B. Sanders (ase omwaka ogwa 1905 aremiire San Jose, Cal.), na Orton akamosaba ng’a bagendere ase enchera ere n’omobaso omonge kobua chinde ekero bagenderete ase omosari, “ekiagera,” akatiba, “nkorora kera engaki buna omonto nigo arete kogereria kong’ita.” Korende tarengete n’amamenyo gose ng’a nomo oria wanchire komoroma obogima bwaye.

GSAM 381.2Nairire Rochester korwa Parma, Marchi 7, na nakagenda komenya ase Omomura Lamson, omosacha bw’omoiseke bw’Omomura Orton. Ase rituko ria 8, Omomura Orton n’Omokungu Orton bakatwarana naitwe, twakora amang’ana gocha mambia ase egari y’omorori gocha Lancaster, Erie Co., ase narenge nkogora ogosangania omomura waye omwaki, oywari omwana oyomo bonka. Rituko ryarengerete ase obosamaria, korende ryarerenge rituko ria ogosika.

GSAM 381Okogokwa kwa J. T. Orton

GSAM 381.3Bakarwa ase enyomba ya Omomura Lamson saa 11 g’omogoroba, na saa 1:30 g’obotuko omorageri akacha akatotebia oborwani bw’obosese obwakoretwe ase Omomura Orton n’omonto otamanyekene, ase esitori yaye, ekero yarenge koreba ensimbo chaye. Tukachaka gocha ase eyo, twamogwana agotigw’a omotwe n’ekigego kia egari ekibwatetwe ebirenge, na atamanyete. Akakwa saa 6:35 g’obotuko ogwo. Goika bono tamanyekene omonto oyokoretie obosese obwo. Nigo tamakoretwe ekiagera kia sente, ekiagera esaha yaye yarenge ase ensibo yaye itakoigw’ire, na omobesa bwaye, ogwarete $45, nayo itakoigw’ire. Eki kikaba obororo bw’obonene ase Omokungu Orton, ase amanyinga ayo tarasagania. Obogima bw’omobere bwaye bwagw’ire ching’aki, na tagendeire amayega mingi ase okogoka kw’omomura waye.

GSAM 382Obobani Bwa Kerisimasi Bwoigereretiwe

GSAM 382.1Ase emiezi mike korwa omogoroba ogwo gw’ekerisimasi ogwatigire eng’aki, bantu 6 ase 9 abobwatene ase amasande chitaatu g’egosaba bakaba ase ebikwe. Na boigo obobani bundi bwaikeranigwe ase engencho y’obonene.

GSAM 382Oborokereri Kogw’Omoyo

GSAM 382.2Ase omotang’ani bw’ogotukia, Disemba 12, 1866, Elias Stiles, wa North Liberty, Ind., akacha ase enyomba yane, akasaba ngende naye ase eyo erinde nkonyare komorebereria, onye nigo gokoroka, James Harvey, oywari ase obogoro bw’omooyo na ayorokire ng’a tari na oborokereri ase eng’aki yaye. Ase nkamanyete ng’a Omokungu White narebete amang’ana manene ase okorora okw’omoerio kwateirwe, na ng’a amang’ana amingi garokeretwe ase obobani, nakamotebia, “Nigo gokoroka ng’a Moiseke ominto White narorete egento igoro yaye, na onye akandike, neng’aki eyo ekoba n’amaiga goita ase keria ninkonyare komotebia.”

GSAM 382.3Tukamogenderera ase engaki emwe, na tigasemeti eng’ana nonya emwe igoro y’obogima bwa Omomura Harvey, nakamokoria, “Moiseke ominto White, mbese ore n’omorere ase okorora kw’onsi kwateirwe igoro y’egento kia Momura ominto James Harvey?” “Ee,” akatiba, “nkorore, na namire amatuko amake nkorora buna n’gwenerete gokandike n’komotumie.” Akachaka gototebia keria arebete. Nkatiba, “Ning’ende komorora mambia, na onye okandike keria wakoreretwe korora, ninkotwara ase.” Ase okobwatana okwo tukamogita, na omogoroba twamogenderera. Aremire okorandike, na akatogendereria n’obuya, akatogororera n’echwero.

GSAM 383Oborori ase James Harvey ase okogwa kw'omoyo

GSAM 383.1Oborori bwatogete ase obwene ati Harvey nigo akogwa obogima, na Satani nigo akorenda okumosindika ase okogwa kw'omoyo, na akorenda okumobesa ati nta oborongi ase, na nta bwithemo bw'ekeso chake; korora akororere ati nigo akorete gose akorendererete okosagania amabi g'obogima bwage bwa kare, na Nyasae nigo amoboirire; na bono, iga akogoswa okogenda okwiseka, akororokwa ati abamalaika ba Nyasae nigo bakogenderera ase, na bakomoraga obwithemo ase Nyasae na igoro. Nigo harimo amang'ana mangi ase oborori ago, g'ogosamwa n'okomogania.

GSAM 383.2Nko n'ekaratasi eyo ase amang'ana gange, twagenderete rituko ria kabere mambia go North Liberty. Ase enchera, Stiles nigo ambwate ati Harvey nigo akwanire nkomorore, korende akambwira ati nta ring'ana ri'obwithemo nkoambwate; ati iga nkamokorera, nkayemerana na we ati ekeso chake kitarina obwithemo, ati nigo ari omonto omogote; na nko Eli wa kare, iga nigo abwati ati esanduku ya Nyasae nigo yabwatwa, akagwa nyuma akakwa.

GSAM 383.3Twagereire ase enyomba ya Harvey saa 3 P.M. Iga namororire, nagamba nti, “Momura ominto Harvey, orire?” Ase obororo bw'obogoro nigo ayanire, “Nkorotire! Nkorotire!! NKOROTIRE!!!” “A-a! Torotire. Harimo obwithemo ase ekeso chao!” nagamba. Iga arorire ati nkiamwiranerete bo, nigo agamba ase rirenge rietereire, “Nkorirete chichuma isato ati nta bwithemo ase, na nkorotire; na rero, iga nkiagendaga ekyaro nakayera kuruga ase omogondo, nkanyora ase egorobete y'ekiambo, ekintu kimo nigo kiagamba nko, ‘Orotire! Nta bwithemo ase! Goterere ase egorobete y'ekiambo, wigosie!’ Nkiarengererete ati gokora bo nigo kwarengeire koretia chinsoni ase ring'ana ria Kristo, n'ende nkiatigire okwiseka.”

GSAM 384Okorokwa kwaroka bwangu

GSAM 384.1“Eeh, Momura ominto Harvey, torotire!” nagamba. “Ndi n'oborori bono buya ase igoro, bukogamba ati torotire!” Ayana, “Ninkorenda okobwigwa.” Nko namosomera oborori obwo, nyuma y'okogamba ati nta ring'ana rimwe ryarigeretwe ase amoko gange. Iga nagosire gosoma, obosio bwage bwagirire omosangio, akagamba, “Nko harimo obwithemo ase ekeso chane. Nkomwana ase Nyasae.”

GSAM 384.2Ase gosomwa, twagirire engaki y'okwerera, na iga akairana ari omonto omuya na omosangio. Nigo atobwira ati obwandikwe obwo bwatogete emeremo y'omoyo bwage ase chichuma isato, okukira bono akanyare gotogeta. Nko oborendi bwa Nyasae bwakororokire ase gookoria momura ominto oyo, ase enchera eyo, akagenda kuruga ase okogwa kw'omoyo.

GSAM 384Enchera y'emeremo yagwirwe

GSAM 384.3Kogita ase omwaka 1868, enchera y'emeremo y'Abaganyi b'ogocha kwa Kristo abarendete Esabato nigo yagererwe ase Amerika, na ase omosando ogwo gwari sugusu y'orobebe rwa irianyi rw'ekyaro kya Missouri na moocha y'omoroba gwa Missouri. Ase omosangererekano gw'okoreba enchera na ogabania emeremo, engaki y'ekisanga ki' Omosangererekano Omonene bw'Ekanisa y'Ense Yonsi ase Battle Creek, Michigan, 28/5, nigo bakorete ekigeranio okotoma abakoreri babere na eema y'oburebiti bw'amakamba 60, bagende California. Omogaaka D. T. Bourdeau na nyena twagereire San Francisco 18/7 kw'omwaka ogwo.

GSAM 384Ogochakana kw'emeremo y'Obwatanio ase California

GSAM 384.4Enchera imwe ninkorenda goyogoka ase ogochakana kw'emeremo ase California, eria egotogete oboronge bw'ekeegwa gi'okobana. Paulo, ase gotogeta ase ebiegwa bi'omoyo, hamwe n'ekeegwa gi'okobana, agamba ati bigwete “ase ogoikerania abatakatifu, ase emeremo y'oborandia, ase okobaka omobereki gwa Kristo.”3 Nkorende, enchera y'omogenderero y'ogoikerania abatakatifu n'okobatogorera amabi gaabo, mono bagayarie, na bechenwe amabi gaabo ase amanyinga e rigori rinene a Omonene oito Yeso Kristo. Ase ekeso kiyo, oboragirio bw'ekeegwa gi'okobana ase emeremo y'oborandia nigo bwakororokire engaki yonsi ase ring'ana ri'ekeene kia bono, bukotogorera abakoreri ba Nyasae amabi ase motemo gw'emeremo yaabo, na enchera y'okobeka momonto, bagakorere ase enchera indi, bakore emeremo y'obonene ase okogwenera emioyo.

GSAM 385Oborori ase enchera y'okokora emeremo ase California

GSAM 385.1Ase engaki ntono eyagwire twagereire California, twanyorire ebarua kuruga ase Omokungu White, ase eria atogetere okorora okonwe ase we ase Battle Creek mogoroba y'rituko ri'ogotang'anera eri'Esabato, 12/6—rituko eria twamarire Lancaster, N. Y., mbere y'okogenda California. Takiagerete goikara California, na takamenyete chimbwa chi'abanto baayo. Ase obwene, ase engaki eyo tagereire korenga omoroba gwa Missouri. Amamenyo gose gari na go ase enyangi eyo nigo Nyasae arigeretere komoraga.

GSAM 385.2Ase oboragirio bw'ebarua yage, nigo atogete ase enchera y'okogenderera y'abanto ba California, na ekero emeremo egakororwa ase enchera y'okobara ntono, y'okoreba oborere. Ase okorandia abanto ba California, nigo bagendererwe ase omoyo ogwa obonene ogwo bakorerete nao, korende tase enchera y'okoseng'ana ebintu.

GSAM 385Oboronge bwatogetwa nigo bwagereire

GSAM 385.3Ase bono nkoreba nyuma ase emyaka 37 kuruga emeremo eyo yachakanete California, na nkoreba ekero eki na eng'encho y'abanto, na enchera ei twakorerete emeremo, korende oborori obwo butariho, na nkoreba ebigwerere biya ase okogenderera oboragirio bwanyorire, ninyare gotogeta ati ring'ana riitu riagenderereire okukira ase amezi atato okukira engaki y'omwaka, kera twatanyare gososibwako “ase emeremo y'oborandia” na oboragirio bwanyorire ase ekeegwa gi'okobana. Kogita ase engaki y'ebisicha nyuma y'engaki y'obokendu ase omwaka 1871, ase emeremo y'aba ekyaro kya Sonoma, amakanisa atano g'abarendi b'Esabato nigo gaikirwe.

GSAM 386Omosangererekano bw'ogosasima ime y'eema ogwa mbere ase San Francisco

GSAM 386.1Ase omotienyi gwa Juni omwaka ogwo ogwo, twabambire eema yaito ase San Francisco ase engaki yambere. Ase Omogaaka Bourdeau agarukire oburengerwa, omorandia oindi kuruga Michigan nigo atumirwe okobara ase obwanya bwage. Nigo agereire 17/6, na ase engaki emwe nigo agwatene nanyena ase emeremo egati y'ekyaro. Ase chichuma chinke chi'emeremo ase eema, twagendererete omosangererekano gose kogita ase 1/12/1871, ase nyomba chi'oboswari. Ase ebigwerere bi'emeremo eyo, abanto bareng'ete makumi atano nigo baigire ring'ana ase San Francisco.

GSAM 386Amagererio egati ase California

GSAM 386.2Kogita ase rituko rino, amagererio gaito ase California nigo gari gakurire ase oborwani bw'abanto ba nse, korende bono nigo kwagwire okogoswa kw'obwegena kutarengerwa, kwa motemo indi. Omorandia ogeteranete nanyena nigo agenderereire enchera y'emeremo, ei nkiamenyete ati nigo egamogwerera chinsoni we na ring'ana. Twareng'ete aborwani bamwe ase ekyaro, abaarebereire emeremo yaito yonsi, na barete okotumia ekintu kionsi kitarengeire komosaria. N'engecho eyo, nigo kwagwenerete mono kogenderera oboragirio bw'omotumwa bwo: “moyarie kera egento ekegokororekana kibe.”

GSAM 386Obwigeni obw'akorokwa

GSAM 386.3Tinkiagambete ati momura ominto oyo nigo akorete obobe bw'obwene ase enchera y'emeremo yage, korende nkiarorerete ati aborwani baito bakogenderera ekintu eki agambete ati nigo kitarina obobe. Iga nigo ayemerete ati agwete obwambiro bw'okokora “gose akwanire” ase ring'ana rino, mono iga nigo bakirire ati nta obobe ase eki akoraga. Nko amang'ana nigo gagererete gose kogita 23/1/1872, ekero nagarukire kuruga ekyaro kya Sonoma ngagende San Francisco, nkarebe eki kianyarika gokorwa okorokia amang'ana ago.

GSAM 387.1Ase engaki eyo aborwani baito nigo batumie enchera yage nko nkiagambire, na iga nigo ayemerete ati ekeso eki “takiabareba,” ati nigo akoborokia ati agwete omoyo gwage, na nigo akanyare gotogenda ase enchera chi'ekyaro ase enchera ei akwanire, na omonto oense akwanire, tarengeire amang'ana gaabo. Nkiamokorerete ase enchera y'obwibasi, nkamoganyia ati enchera eyo y'emeremo tagerigereria, na omoyo ogwo gw'obwigeni nigo ogasera ase obobe. Nigo agwete abasani baage, bamwe baabo nigo bamogendererete mono, na bamwe nigo baachakaniire okwemerera enchera ei ekamogwerera chinsoni chinene mono. Egati enene y'Ekanisa nigo yabwete obobe bw'obotogwa bwage, na nigo yarete gososania emeremo ei nakorerete okorokia ring'ana ase oboraru.

GSAM 387Omosangererekano gw'okoreba ekeso nigo gwagwete

GSAM 387.2Nko amang'ana nigo gari ase Esabato, 27/1, ekero kiageraniirwe ati nigo hakogenda okorebwa ekeso, na Ekanisa egakorere ekintu ki'omogaso, okogamba ring'ana, okorokia oboraru ogwo omoyo ogwa okogaya ogwo gwarengeire komorusia. Omosangererekano nigo gwabambirwe gachake rituko ritang'ani ri'echuma, 28/1, saa 9 A.M., ase okoreba eng'encho eyo na emeremo yaito nko Ekanisa. Ase ameso g'abanto, okogabana Ekanisa eyo nigo kwarengeire gokorwa. Namara obotuko bwobwo ase okwerera Nyasae, ati akorere ase oboragirio bwaito.

GSAM 387Okworokia amabi okwandikwe

GSAM 387.3Ase amaroba ga 28, ekero nagendaga omosangererekano, nagwatene na omorandia ogeteranete nanyena ase enchera, haihi n'enyomba ei nakirire, nigo arigereire amachera. Nigo agamba, “Momura ominto Loughborough, tigasigendi omosangererekano rero.”

GSAM 387.4“Tigasigendi omosangererekano?” nagamba; “omosangererekano ogo nigo ogenderereire ekeso chao.”

GSAM 388.1“Namenyete,” nigo ayanire, “korende namochire ase amang'ana gose. Iga nigo orenderete ase enchera ei wanyorire ase amang'ana gange. Eri ebarua y'okworokia amabi gane ei nandikire Ekanisa; twara, oyisomere. Nigo ikogwa obuya ase, na ase abaareba okogenderera nanyena, iga ntariho.”

GSAM 388.2“Ninki ekorete okogwena okunene ko ase egoro nko?” nkiaburie.

GSAM 388Okorora okomogaso kwakorwe

GSAM 388.3Nigo ayanire, “Nkiagendete ase enyomba y'ebarua egoro, nyuma y'Esabato, na nkianyorire ebarua kuruga ase Moiseke ominto White, kuruga Battle Creek, Michigan. N'oborori obwandikwe ase chane.” Ase goyiha ebarua eyo ase amoko gange, nigo agamba, “Yisomere, na okorora nko Nyasae areba ekeso chane.”

GSAM 388.4Nigo andegerete nkambwire Ekanisa ati nigo anyorire oborori kuruga ase Moiseke ominto White, obomotogorere ase emeremo yage, na nigo aikire, mono nigo gari ekeene.

GSAM 388Oboronge bw'okorora okogenderera

GSAM 388.5Eki nigo kyarengerete ase okorora okwanyorwe Omokungu White ase Bordoville, Vt., 10/12/1871. Nigo achakaniire kwandika ekitandabaro ekigenderereire ekeso ch'omorandia oyo 27/12/1871, korende ase ekego kitarengeretwe, okomala obwandikwe nigo kwaganyirwe kogita 18/1/1872, ekero kiamarire na gatumwa kuruga Battle Creek. Nigo kwagwete amayoba mwenda okonyora ebarua kuruga Michigan goika California ase enchera y'ense.

GSAM 388.6Ase okorora, amang'ana mangi nigo akororokwa ase enchera y'obobani. Nko ekyo nigo kyakorekire bono. Ase engaki y'okorora, nigo hari omorenge gwonyene gw'eki kiagerete gokorwa ekero oborori bwagereire San Francisco. Nigo bikororokire, ase goyerekania amatariki, ati omoguso gw'ekeso ase San Francisco nigo gwagwire nyuma y'oborori obwandikwe kotumwa korwa Battle Creek. Abamura baito ase San Francisco nigo barebire ase engaki emwe ati nta omonto onyarire kwandika ase Battle Creek na komenyesia amang'ana ase Omokungu White ase engaki ei akanyare kwandika ebarua eyo, mono eng'encho eyo tiariho engaki eyo.

GSAM 389.1Eki nigo kyagwete oboronge bw'obonene ase abamura baayo, kibaganyia ati harimo amaka a Nyasae ase okorora okwo. Nta murongo narandikire Omogaaka White kana omokungu we ase eng'encho y'amang'ana ase San Francisco, na omorandia ogeteranete nanyena nigo agambire ati tarandikire ekintu; na abamura nigo bagamba, “Nko nigo arandikire, tarengeire gotogeta amang'ana aga gakororokire ase amang'ana gaye.”

GSAM 389Enchera ei okorora kwandikirwe

GSAM 389.2Ekero twamenyete ase nyuma y'enchera, ase eki kianyarire okorwa n'okogorwa kw'oborori, nigo kyagenderereire korokora ati Nyasae owaigire okorora nigo akoreire engaki y'okwandikwa kwabwo na okotumwa kwabwo goika ase obwanya bwabwo, mono bwagereire eyo ase engaki y'ogasi.

GSAM 389.3Ase saa ya kare mono y'amaroba ga 18/1/1872, Omokungu White nigo agosire n'oborori obwo bwarengerete ase omoyo. Oborori obwo nigo bwari obwene ase, nko nko bwagambire ase rirenge, “Andika bono oborori obwo ase California, na obutome ase ebarua yambere mono; nigo bukogendererwa.” Ekero bwagarukire okogambwa eng'eri y'akabere, nigo airire, akajwareire enguo, na akamala kwandika. Mbere y'obokireri, nigo aboirire omwana we Willie, akagamba, “Twara ebarua eyo ase enyomba y'ebarua, korende togiyira ase akasanduku. Yihe omogoteri w'ebarua, na omogambire ati atibwate goyiya ase ebarua y'amabaga egenda bono.” Nyakora nigo agambire ati nigo arengererete ati oboragirio bwage bwari bogeni ntono, korende tarabwire kiburie, akorete nko aboirwe, na “nkororire ebarua egenda ase ebarua y'amabaga.”

GSAM 389Obororo bw'oboragirio bwa Nyasae

GSAM 389.4Ase komenya eng'encho yaito ase San Francisco ase engaki eyo, okorora buya obonene bw'okogonya ebarua eyo ase ebarua y'amabaga eyo. Ase amayoba ago twagwete ebarua emwe y'ense egenda ase rituko. Nko ebarua eyo yagereire mogoroba y'rituko ritang'ani ri'echuma, 28, etari mogoroba y'Esabato, 27, tihari ogosiereria ati Ekanisa yarengeire kogabana ase obororo. Nko yagereire chichuma chinge mbere, mono nyuma y'okorora, Ekanisa tiarengeire korora obonene bwage ase enchera emwe.

GSAM 390.1Aha hari oborori bwakororokire emanyererio y'amoko ga Nyasae, tase ekero bwagereire ase engaki y'okorokia amabi aga gariho, korende ase momura ominto okobwama n'okokora nko bwatogete, bwakorire obonene bw'amaka ogokora obomo n'obotugi ase Ekanisa eyo enyia.

GSAM 390Enchera y'okwandika okorora

GSAM 390.2Ekeso eki nigo kirakoreire nko omorenge gw'amang'ana gaye ase enchera y'okwandika eki akororire. Ase eki agamba: “Nigo naturirwe korwa ase chitoro chiane n'obwene bw'amang'ana nigo gaigire mbere ase omoyo; na nkiandikire, ase egati y'obotuko, ebarua eyaeterete rigabane rinene ri'ense ria Amerika, na ekero egereire ase eng'encho enene, nigo yatooretie ring'ana korwa ase ogosareka okunene.”4

Notes

  1. Hagai 2:18, 19. ↩
  2. 2 Abami 8:7-15. ↩
  3. Abefeso 4:12. ↩
  4. Oborori ase Ekanisa, Egetabu 5, e. 671. ↩

Note

Back