Kafli 14 — Lokuðu dyrnar

GSAM 214.1“Á meðan þær fóru að kaupa, kom brúðguminn; og þær sem voru tilbúnar gengu inn með honum til brúðkaupsins: og dyrnar lokuðust.”¹

GSAM 214.2Koma brúðgumans sem kynnt er í þessari dæmisögu er ekki koma Krists til jarðar, heldur til brúðkaupsins. Brúðkaupið er atburður sem á sér stað fyrir komu Drottins. Það er orðað svo í guðspjalli Lúkasar: “Hafið lendar yðar belttar og ljós yðar brennandi, og verið líkt þeim mönnum sem bíða herrans síns, er hann snýr heim frá brúðkaupinu, svo að þegar hann kemur og bankar, geti þeir þegar opnað fyrir hann.”²

GSAM 214Að taka við konungsríki sem kallast brúðkaup

GSAM 214.3Koma brúðgumans til brúðkaupsins er sýnd í Daníelsbók 7:13, 14, þar sem Kristur kemur til Föðurins til að taka við ríki sínu. Í fornöld var koma konungs til höfuðborgar sinnar til að taka við hásæti sínu og konungsríki kölluð brúðkaup. Þessum atburði – að taka við höfuðborginni sem brúði – var fagnað með pompi og prakt eins og í alvöru brúðkaupi. Þannig, þegar Kristur tekur við konungsríki sínu frá föður sínum á himnum, er sagt að hann sé kvæntur brúði sinni – Nýju Jerúsalem (Opinberunarbókin 21:9); og þetta er kallað “brúðkaupið” í dæminu.

GSAM 214.4Eftir lok hinna tveggja þúsund þriggja hundruð daga, 22. október 1844, sögðu aðventutrúarmennirnir, sem báru saman atburði í reynslu sinni við staðreyndir austurlensks brúðkaups, að “Kristur hafi gengið inn í brúðkaupið.” Þegar þeir fengu skýrara ljós um eðli atburðarins sem átti að eiga sér stað í lok hinna tveggja þúsund þrjú hundruð daga, fylgdi trú þeirra Kristi í verkinu sem hann hafði hafið; og þannig “fóru þeir með honum inn til brúðkaupsins” í trú.

GSAM 215“Ég mun snúa aftur”

GSAM 215.1Í sýn sem fröken Harmon fékk árið 1845, af Kristi að ganga frá fyrsta í annað rými himneska helgidómsins, finnum við þessi orð: “‘Bíddu hér; ég fer til föður míns til að taka við konungsríkinu; haltu klæðum þínum óspilltum, og eftir stutta stund mun ég snúa aftur frá brúðkaupinu og taka þig til mín.’ Þá kom skýjavagn, með hjólum sem loguðu sem eldur, umlukinn englum, að þeim stað þar sem Jesús var. Hann steig inn í vagninn og var borinn til hins allra helgasta, þar sem Faðirinn sat.”³

GSAM 215Miskunn eftir að dyrunum er lokað

GSAM 215.2Lokaða hurðin í þessari líkingu um meyjar virðist vísa til atburðar sem á sér stað áður en Mannssonurinn kemur í skýjum himins; því eftir að hurðin er lokuð koma hinar meyjar og banka og þeim er sagt að “vaka” því þær vita ekki dag né stund komu hans. Ennfremur er þessi hurð lokuð eftir að hinar hyggnu meyjar ganga inn með brúðgumanum til brúðkaupsins.

GSAM 215.3Af orðalagi í þessari dæmisögu um meyjar virðist sem eftir að gengið er inn í brúðkaupið sé enn tækifæri fyrir jafnvel “fávitameyjar” til að gera viðunandi undirbúning til að mæta brúðgumanum. Þeim er boðið að “vaka”. Að vaka og bíða eru einkenni sem tengjast hinum sanna undirbúningi til að mæta Drottni. Því virðist sem miskunn sé ekki dregin til baka þegar dyrnar í þessari dæmisögu eru lokaðar.

GSAM 215Ekki hurðin í Lúkasi 13:25-28

GSAM 215.4Í fortíðinni hafa verið gerð mistök við að rugla saman hurðinni sem talað er um í þessari líkingasögu og hurðinni sem nefnd er í Lúkasi 13:25-28, sem hljóðar svo: “Þegar húsbóndinn hefur risið upp og lokað hurðinni, og þið farið að standa úti og bankið og kallið: Drottinn, drottinn, opnaðu okkur; mun hann þá svara ykkur og segja: Ég þekki ykkur ekki, hvaðan þið eruð komin.... Farið frá mér, allir þér verkamenn óréttlætis. Þá mun verða grátur og tannagnístran, þegar þér sjáið Abraham, Ísak og Jakob og alla spámenn í Guðs ríki, en yður sjálfa varpað út.” Það er mjög augljóst af ofangreindu máli að þegar þessi hurð er lokuð, eru örlög þeirra sem útilokuð eru ráðin. Guðs ríki er þá komið; því þeir munu sjá hina frelsuðu í ríkinu. Þvert á móti, í líkingunni um meyjar er Drottinn enn ekki kominn í sitt ríki, heldur hefur hann farið til Föður síns til að taka við ríki sínu.

GSAM 216Lokuð hurð í táknrænni þjónustu

GSAM 216.1Þeir sem fylgdu Kristi í verki hans með trú, eftir lok tímabilsins sem stóð í tvö þúsund þrjú hundruð daga — 22. október 1844 — sáu að þegar friðþægingardagurinn kom í hinni tákngerðu þjónustu lokaði æðsti presturinn dyrunum að ytra herberginu og opnaði dyrnar inn í hið allra helgasta, til að þar inna af hendi verk sitt við að stroka út syndirnar sem játaðar höfðu verið í helgidóminum; og að Kristur, æðsti prestur vor, hefði jafnframt lokað dyrunum að ytra hluta himneska musterisins og opnað þann hluta þar sem “sáttmálsörk hans” sást.⁴

GSAM 216Hverjir voru í villu?

GSAM 216.2Á þessum tíma voru meðal trúaðra aðventista sumir sem höfðu ekki enn fengið skýra innsýn í helgidómsþjónustu Krists, þar sem athygli þeirra hafði ekki enn verið vakin á boðskap þriðja engilsins. Þeir urðu fyrir þeirri villu að rugla þessari ytri dyrahurð helgidómsins saman við hina lokuðu hurð í Lúkasi 13:25-28. Þessir voru hins vegar ekki sjöunda dags aðventistar. En hverjir þeir voru, hvernig þessi kenning kom fram og hvaða aðstæður leiddu til slíkra ályktana, munum við reyna að sýna fram á.

GSAM 217.1Fólkið sem hafði aðskilið sig frá nafnkristnum kirkjum með boðskap um komu Krists, sem og þeir sem það hafði aðskilið sig frá, er ávarpað í vitnisburði til fimmtu og sjöttu kirkjunnar af sjö kirkjunum í Opinberunarbókinni. Áminningin til fimmtu kirkjunnar, kirkjunnar í Sardis, hljómar svo: “Mundu því hvernig þú hefur þegið og heyrt, og halt því fast og iðrast. Ef þú vakir því ekki, mun ég koma yfir þig eins og þjófur, og þú munt ekki vita á hvaða stund ég mun koma yfir þig.”⁵ Af þessum orðum er ljóst að þeir sem hér er ávarpað höfðu heyrt boðskap um komu Drottins. Þeir höfðu játað að hafa móttekið hann, en voru nú að fara að hafna honum.

GSAM 217Filadelfíukirkjan

GSAM 217.2Filadelfíukirkjan, sjötta ástand guðspjallskirkjunnar, er næst nefnd. Þessi kirkja táknar fólkið sem hafði verið leitt út undir boðun fyrsta og annars boðskaparins í Opinberunarbókinni 14. Til þessarar kirkju segir Drottinn: “Sjá, ég kem skjótt: halt fast því sem þú átt, svo enginn taki krónu þína.”⁶ Enn fremur er eftirfarandi orðum beint til þeirra: “Þetta segir sá heilagi, sá sanni, sá sem á lykil Davíðs, sá sem opnar og enginn lokar, og lokar og enginn opnar: Ég þekki verk þín; sjá, ég hef sett fyrir þig opna hurð og enginn getur lokað henni; því þú hefur lítinn styrk, og þú hefur varðveitt orð mitt og ekki neitað nafni mínu.”⁷

GSAM 217Hvað eru lokuðu dyrnar í þessari líkingu?

GSAM 217.3Hvað er átt við með opnum og lokuðum dyrum í ritningunni sem hér var vitnað til? Við teljum að fullnægjandi svar við spurningunni megi finna í meðfylgjandi skýringu: Á meðan sumir meðal aðventista höfðu hlotið framþróaða ljósið og kenndu að Frelsarinn hefði flutt þjónustu sína úr fyrsta hluta hins himneska helgidómsins í annan, og kynntu réttilega spurninguna um opnu og lokuðu dyrnar fyrir þeim sem vildu hlusta, stóð annar hópur gegn þessum sannleika og reyndi að festa trú á þá kenningu að opnu dyrnar væru lokaðar og lokaðu dyrnar opnar. Með þessu voru þeir að girða fyrir veginn, eða hindra verk þjóna Drottins hér á jörðinni. Hurðir himneska helgidómsins opnast og lokast af krafti Krists – “Hann sem opnar og enginn lokar.” Í ávarpinu til Filadelfíukirkjunnar öðlast þeir sem halda fast, varðveita orðið og neita ekki nafni hans, sigur sem opnar dyr sem enginn maður getur lokað. Þetta vísar án efa til aðgangsdyra til fólksins, sem menn virtust (eins og við munum sjá) hafa í reynd lokað; en sem viðurkenningu á staðfestu þeirra setur Drottinn hinum trúuðu fyrir augu “opnar dyr” sem enginn maður getur lokað.

GSAM 218Dyr til boðunar

GSAM 218.1Mörg dæmi eru gefin í ritningunni þar sem hurð er notuð í þessum skilningi. Páll, í bréfi sínu til Korintubúa, segir: “Miklar og áhrifaríkar dyr hafa mér opnast, og andstæðingar eru margir.”⁸ Enn fremur, í öðru bréfi sínu til Korintubúa, segir hann: “Þegar ég kom til Troas til að boða fagnaðarerindi Krists og dyr voru mér opnaðar af Drottni, fékk ég enga hvíld í anda mínum, því ég fann ekki bróður minn Títus.”⁹ Hann bað einnig kólossumenn á þennan hátt: “Haldið áfram í bæn og vakið í sömu bæn með þakklæti; og biðjið einnig fyrir okkur, að Guð opni okkur dyr til að tala um leyndardóm Krists, sem ég er einnig í böndum fyrir.”¹⁰

GSAM 218.2Úr þessum ritningum virðist sem tækifæri til að boða sannleikann séu kölluð opnar dyr; og af orðunum sem talað var til Filadelfíukirkjunnar virðist sem á þeim tíma sem þetta fólk var kallað út hafi menn lagt hart að sér til að loka útbreiðsludyrunum fyrir þeim. Þegar Filadelfíu-kirkjan gekk í gegnum prófraunina, hélt fast við “orð” hans og “nafn” hans, var orð Drottins til hennar að hann myndi setja fyrir hana opna dyragátt sem enginn maður gæti lokað.

GSAM 219Staðan eftir 22. október 1844

GSAM 219.1Þar sem málið liggur fyrir okkur eins og það er lýst í orðum spádómsins, skulum við líta til baka á aðstæðurnar eins og atburðirnir þróuðust. Eins og áður hefur verið sýnt fram á, fram til apríl 1844, voru kirkjur opnaðar til boðunar aðventuboðskaparins, og kallin eftir verkamönnum voru fleiri en lifandi prédikarar gátu sinnt. Eftir vonbrigðin á vori 1844 sneru þeir sem ekki höfðu af einlægni tileinkað sér kenninguna sér að andstöðu gegn henni. Þegar, sumarið 1844, boðskapur annars engils í Opinberunarbókinni 14 og “miðnæturópið” (Matteus 25) voru flutt, reis upp hin biturasta ofsókn gegn þeim sem enn þorðu að staðhæfa trú sína á nálæga komu Drottins. Þessir andstæðingar reyndu með ýmsum hætti að kúga málið og á allan mögulegan hátt að hindra starf þeirra sem enn boðuðu: “Komið er dómstund hans.” William Miller sagði um þessa andstöðu: “Hún er mest óeðlileg og óútskýranleg.” Andstaðan var svo ákveðin undir lok hinna tveggja þúsund og þrjú hundruð daga að Geo. Storrs sagði um hana: “Við erum búnir með nafnkristnu kirkjurnar og alla óguðlega, nema að því leyti sem þetta hróp kann að hafa áhrif á þá.”

GSAM 219.2Eftir að tímabilinu lauk, þegar andstaðan og háðið frá hinum illu urðu tvöfalt og þrefalt öflugri, sagði William Miller um stöðuna: “Við höfum lokið verki okkar við að vara syndara við og reyna að vekja formlega kirkju. Guð hefur í forsjá sinni lokað hurðinni.”¹¹

GSAM 219Almenn harka sekra manna

GSAM 219.3Þessi framkoma spottsamlegs heims herti ekki aðeins syndara gagnvart kenningu um komu Krists, heldur var vitnisburður þeirra sem voru í nafnkristnum kirkjum þessi: “Þegar við minnum okkur á hve ‘fá og langt á milli’ raunveruleg umbreytingartilfelli eru, og hinn nánast fordæmalausa dónaskap og hörku syndaranna, hrópum við nánast ósjálfrátt upp yfir okkur: ‘Hefur Guð gleymt að sýna náð? Eða er náðarhurðin lokuð?’”¹²

GSAM 220.1Frá öðrum starfsmanni lesum við enn frekar um ástandið eftir lok spádómsáranna: “Þá var næstum því ómögulegt að komast til ótrúaðra, vonbrigðin árið 1844 höfðu svo ruglað hug margra, og þeir vildu ekki hlusta á neina skýringu á málinu.”¹³

GSAM 220Allir inngangar til vantrúaðra lokaðir

GSAM 220.2Slík staða virtist, um sinn, loka dyrunum fyrir aðgangi að öllum nema þeim sem enn héldu fast í trú sína og von um skjóta komu Krists. Þar sem dyrnar til orðsins virtust svo algjörlega lokaðar, og aðventistafólkið sá að lokuð hurð í dæminu táknaði reynslu þeirra, er auðvelt að sjá hvernig það komst að þeirri niðurstöðu að engin miskunn væri lengur fyrir syndara: eða, eins og sumir orðuðu það, að “miskunnarhurðin væri lokuð”, sérstaklega ef það taldi lokuðu hurðina í þessu dæmi og lokuðu hurðina í Lúkasi 13 vera sömu hurðina. Ef fólkið neitaði alfarið að hlusta og harðnaði í hjörtum, hvernig gátu þau þá snúist til sanns?

GSAM 220Hver kenndi fyrstur um hinar fölsku lokuðu dyr?

GSAM 220.3Spurningin vaknar nú: Hver hóf kenningu um “engar miskunnir fyrir syndurum”? Hver trúði henni? Og hver hafnaði henni? Sem svar við fyrstu spurningunni vekjum við athygli á skýrslu um heimsókn sem J. V. Himes gerði vorið 1845 til ríkisins Maine. Hann segir:—

GSAM 220.4“Bróðir Joseph Turner og aðrir héldu því fram að við værum komnir inn í hinn mikla hvíldardag – að sex þúsund árunum væri lokið – og því ætti enginn aðventisti að vinna lengur með höndum. Að gera það myndi vissulega, að þeirra mati, leiða til þeirra endanlegrar tortímingar.

GSAM 220.5“Meðan beðið var í þessu iðjuleysi hvað veraldlega handavinnu varðaði, skein nýtt ljós, eins og talið var, í huga bróður Turner, nefnilega að brúðguminn HEFÐI KOMIЗað hann hefði komið tíunda dag sjöunda mánaðar síðasta gyðinglega árs—að brúðkaupið hefði þá átt sér stað—að allar meyjar hefðu þá, að einhverju leyti, farið inn með honum í brúðkaupið, og dyrnar hefðu lokast!—enginn þeirra gat glatast og enginn utan þeirra gat bjargast. Þannig lauk öllum andlegum málefnum þessa máttuga hnattar.”¹⁴

GSAM 221Hver andmælti eindregið fölsku kenningunni?

GSAM 221.1Prestur Turner hóf að kenna kenningu sína um “enga meiri miskunn” í Paris í Maine og átti um tíma töluverða fylgd í þeim landshluta. Þar sem dyrnar voru svo algjörlega lokaðar fyrir aðgangi að fólki utan aðventista, hvort sem það voru játendur eða ekki, sneri margt fólk eðlilega að sjónarmiði Turners í málinu.

GSAM 221.2Til þess að forðast að hugtakið aðventistar verði misskilið munum við héðan í frá kalla þennan hóp fyrsta-dags aðventista; og margir úr þessum hópi voru að taka við skoðunum herra Turner. Þeir höfðu enn ekki séð né heyrt sannleikann um hvíldardaginn, né höfðu þeir heyrt um boðskap þriðja engilsins. Um þessa segir frú White eftirfarandi í einu af ritum sínum:—

GSAM 221.3“Eftir að væntingartíminn árið 1844 leið hjá, trúðu aðventistar enn að koma frelsarans væri mjög nálægt; þeir töldu að þeir hefðu náð mikilvægu vendipunkti og að verki Krists sem milligöngumanns manna fyrir Guði hefði lokið. Eftir að hafa gefið viðvörun um nálægan dóm töldu þeir að verki þeirra fyrir heiminn væri lokið og misstu þá sálarkvíða sinn fyrir frelsun syndara, á meðan djarfar, guðlastandi háðungar vantrúaðra virtust þeim vera enn ein sönnun þess að Guðs andi hefði verið dreginn frá þeim sem hafnuðu miskunn hans. Allt þetta staðfesti þá í þeirri trú að reynslutíminn væri liðinn, eða eins og þeir orðuðu það, ‘miskunnarhurðin var lokuð’. Eins og áður hefur komið fram, voru aðventistar um stundarsakir sammála um þá trú að miskunnarhurðin væri lokuð.”¹⁵

GSAM 222.1Í þessari tilvitnun lýsir frú White afstöðu fyrsta dags aðventista. Hún gefur ekki einu sinni í skyn að hún hafi trúað því. Eins og sýnt var hér að framan var kenningin fyrst kennd af Joseph Turner í Paris í Maine. Frú White (þá fröken Harmon) hitti Joseph Turner á ofangreindum stað snemma vors 1845 og heyrði hann lýsa kenningu sinni um “enga meiri handavinnu fyrir aðventista og enga meiri miskunn fyrir syndara,” og sagði honum skýrt að hann væri “að kenna falska kenningu; að enn væri til miskunn fyrir syndara og fyrir þá sem ekki höfðu með fullum skilningi hafnað sannleikanum.”

GSAM 222Á móti kenningunni um “engar miskunnir”

GSAM 222.2J. N. Andrews, sem bjó í Paris í Maine á árunum 1844 og 1845 og þekkti vel til vegferðar fólksins þar sem og til Joseph Turner, sem kenndi að engin miskunn væri lengur fyrir syndurum, segir um afstöðu fröken Harmon til málsins á þeim tíma: “Í stað þess að sýnirnar leiddu þau til að taka upp þessa skoðun, leiðréttu þær þá sem héldu enn fast við hana.”¹⁶

GSAM 222.3Fröken Harmon heimsótti Paris í Maine annað sinn sumarið 1845. Um þessa heimsókn mun ég vitna í frú Truesdail, sem þá bjó í Paris. Hún segir:—

GSAM 222.4“Á meðan fröken Harmon var í heimsókn í Paris í Maine sumarið 1845, greindi ég henni frá öllu sem snerti kæra vinkonu mína, sem faðir hennar hafði meinað að sækja samkomur okkar, og því hafði hún ekki hafnað ljósi. Hún svaraði brosandi: ‘Guð hefur aldrei sýnt mér að engin frelsun sé fyrir slíka einstaklinga. Það eru einungis þeir sem hafa fengið sannleikans ljós lagt fyrir sig og hafnað því af ásettu ráði.’”¹⁷

GSAM 222.5Hún talar einnig um þriðju heimsókn fröken Harmon til Paris árið 1846, á þennan hátt:—

GSAM 222Önnur áminning um ranga kenningu

GSAM 222.6“Annar atburður sem vert er að nefna var sýn sem gefin var árið 1846 í Paris í Maine. Fröken Harmon var sýnt að þegar Satan gat ekki komið í veg fyrir að heiðarlegir menn sinntu allri skyldu sinni, myndi hann beita listfengi sínu til að ýta þeim út fyrir skyldur sínar. Ein góð systir hafði sagt kirkjunum að Guð hefði hafnað þeim vegna þess að þær höfðu hafnað boðskapnum sem sendur var frá himni til að bjarga þeim. Systur Harmon var sýnt að enginn sannleikur var í boðskap hennar, því margir í kirkjunum myndu enn taka við sannleikanum; að hinir góðu englar myndu enn hefja störf fyrir sálir í þessum kirkjum, og þegar þeir gerðu það, myndu þeir [englarnir] skilja þessa systur, með boðskap hennar [þ.e. ‘engin miskunn’ boðskapinn], fyrir utan dyrnar.”¹⁸

GSAM 223Engin mótsögn

GSAM 223.1Þar sem sumir eru mjög iðinir við að reyna að sanna að frú White hafi einu sinni kennt kenninguna um “enga frekari miskunn fyrir syndurum”, en kenni nú hið gagnstæða, mun ég leggja fram vitnisburði frá þeim sem þekktu starf hennar frá 1845 varðandi störf hennar við umsnúning syndara. Eftirfarandi er yfirlýsing frá Ira Abbey frá Brookfield í Madison-sýslu, New York-ríki:—

GSAM 223.2“Á árunum 1846 til 1850 komu bróðir og systir White heim til okkar og voru mjög áhugasöm um börnin og þá sem höfðu ekki hafnað sannleikanum. Þau unnu fyrir óumbreyttar sálir, og ég man ekki eftir að hafa heyrt systur White segja að engin von væri fyrir afturfallna og þá sem höfðu ekki hafnað sannleikanum.”¹⁹

GSAM 223Vitnisburður fyrsta dags aðventista

GSAM 223.3Varðandi það sem fyrsta dags aðventistar Nýja-Englands vita um hina öfgakenndu kenningu um lokaðar dyr, láti eftirfarandi bréf bera vitni:—

GSAM 223.4“5.–9. ágúst 1891 hélt ég rökræðu við prest Miles Grant í Brookston, borg með um 30.000 íbúa. Rökræðan fór fram í stóru tjaldi og henni stýrði herra John Barbour, fyrrverandi formaður borgarráðsins. Þessi borg er um tuttugu mílur frá Boston. Rökræðan fjallaði um hvíldardagsmálið, en herra Grant reyndi að draga inn í hana málefni reynslu systur White í þessu verki. Hann hélt því fram að ‘henni hefði verið sýnt, allt aftur árið 1844, að reynslutíminn væri liðinn og engin miskunn væri lengur fyrir syndurum.’”

GSAM 224.1“Í svari sagði ég honum að Fyrsta-dags-aðventistar, nánast allir, tóku þá afstöðu um tíma, áður en við skildumst frá þeim, og að í stað þess að frú White styddi þessa afstöðu neitt, var eitt af fyrstu hlutunum sem henni var sýnt að sú afstaða var ‘röng’ og að miskunn væri enn til fyrir syndara. Ég sagði: ‘Þetta er rétt, og prestur Grant veit að svo er.’ Þegar ég sagði þetta hneigðu nokkrir úr hópi fyrsta-dags aðventista sem sátu fyrir framan mig [þessi hópur tók töluverðan hluta af stóra tjaldinu sem var fullt] höfðinu til að sýna eindregið og jákvætt samþykki við það sem sagt var. Nóg er sagt að prestur Grant nefndi ekki þennan punkt aftur í rökræðunni.” Undirritað: “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., 6. desember 1895.”

GSAM 224Frú White ætíð að leita frelsunar syndara

GSAM 224.3Að frú White hafi unnið að umbreytingu syndara frá 1844 til þessa dags er ennfremur sannað með þessum staðreyndum: Hún og prestur White héldu samkomu í húsi Albert Belden í Rocky Hill, Connecticut, sem hófst 20. apríl 1848. Á þessari samkomu var unnið að því að ná til fólks úr heiminum. Prestur White og eiginkona hans sýndu slíkum sálum sérstakan áhuga. Varðandi þetta atriði munum við færa vitnisburð eins úr þessum hópi sem tók við skírn úr hendi prests White. John Y. Wilcox, sem skrifar frá Kensington í Connecticut 22. febrúar 1891, segir:—

GSAM 224.4“Ég var leiddur til sannleikans á þeim tíma sem fundir voru haldnir í ókláruðu herbergi húss bróður A. Belden í Rocky Hill, Conn. Það að ég tók við ljósi sannleika okkar tíma var vegna starfa bróður og systur White. Ég var skírður skömmu síðar af bróður White. En hefði ég ekki fengið hvatningu og styrk frá þeim, veit ég ekki hvort ég hefði nokkurn tíma þorað að hugsa eða finna að ég væri samþykktur af Drottni. Þau höfðu djúpan áhuga á mér og lögðu sig fram um að hjálpa mér.”

GSAM 225.1Prestur White sagði um þennan fund í bréfi til Stockbridge Howland í Topsham, Maine: “Bróðir Bates kynnti boðorðin í mjög skýru ljósi og mikilvægi þeirra var undirstrikað með mjög öflugum vitnisburðum. Orðið hafði þau áhrif að styrkja þá sem þegar voru í sannleikanum og vekja þá sem ekki voru fullkomlega ákveðnir.”

GSAM 225Störf fyrir syndara í Oswego, N.Y.

GSAM 225.2Árið 1849 starfaði prestur James White og eiginkona hans í Oswego í New York. Á þeim fundum urðu Hiram Patch og fröken Benson, sem voru trúlofuð, endurfædd til Guðs og sannleika okkar tíma.

GSAM 225.3Í mars 1850 voru aftur haldnir fundir í Oswego. Í Present Truth fyrir apríl sagði prestur White, þegar hann talaði um þessa fundi:

GSAM 225.3“Mjög áhugavert verk er nú í gangi meðal barna leifarinnar í þessari borg. Frelsun þeirra hefur verið aðalviðfangsefni í samkomum okkar síðustu tvo hvíldardaga, og Guð hefur á undursamlegan hátt blessað okkur. Sannleikurinn hefur haft góð áhrif á okkur sem og á börnin okkar. Um kvöldið eftir síðasta fyrsta daginn höfðum við samkomu sérstaklega fyrir þeirra hönd, og anda Drottins var úthellt meðal okkar. Börnin öll lutu fyrir Drottni og virtust skilja mikilvægi þess að halda boðorðin, einkum fimmta boðorðið, og leita sér hjálpræðis í gegnum Jesú Krist. Þetta var ein af áhugaverðustu samkomum sem ég hef nokkru sinni verið vitni að.”

GSAM 225.4Í Present Truth frá nóvember 1849 birti prestur White frásögn af nokkrum sem urðu umbreyttir og skírðir; og í síðasta tölublaði þessa tímarits árið 1850 er frásögn af fundi sem haldinn var í Waitsfield, Vt., og um þátttöku Heman Churchill, sem nýlega hafði snúist frá heiminum. Í greininni er hann kallaður “bróðir”. Hvernig gat það verið ef engin miskunn væri lengur fyrir syndurum?

GSAM 226Vitnisburður tuttugu og eins vitnis

GSAM 226.1Í þessu samhengi birtum við vitnisburð sem undirritaður var árið 1888 af tuttugu og einum einstaklingi, sem hver og einn var í aðventuhreyfingunni árið 1844 og kunni skil á upphafinu á boðskap þriðja engilsins. Allir voru í boðskapnum fyrir 1851, flestir þeirra tengdir sjöunda dags aðventistum nánast frá upphafi boðskapsins:—

GSAM 226.2“Við, undirritaðir, sem vel þekktum aðventuhreyfinguna árið 1844 þegar tíminn leið hjá, og höfðum einnig tekið við sannleika þriðja engilsboðskapsins eins snemma og árið 1850, undirritum hér með fúsum og frjálsum vilja nöfn okkar undir eftirfarandi yfirlýsingu um kenninguna um lokaðar dyr sem trúendur á þriðja engilsboðskapinn héldu frá upphafi hennar til síðastgreinds tíma og síðar.

GSAM 226.3“Þeir trúðu, í samræmi við Opinberunarbókina 3:7, 8 og aðrar ritningar, að við lok hinna tveggja þúsund og þrjú hundruð daga í Daníel 8:14 hafi Kristur lokið verki sínu í fyrsta hluta himneska helgidómsins, flutt þjónustu sína inn í hinn heilagasta hluta og hafið dómaverk, og þar með breytt tengslum sínum við björgunaráætlunina í þessu tilliti. Hér var opnuð hurð og lokuð hurð.

GSAM 226.4“Þeir trúðu að þeim sem höfðu skýrt ljós um boðskap fyrsta engilsins og snéru sér gegn honum og veittu honum bitra mótstöðu, væri hafnað af Guði. En þeir trúðu ekki að þeim sem höfðu ekki fengið ljósið eða þeim sem höfðu ekki náð ábyrgðaraldri fyrir 1844, ef þeir leituðu Guðs með heiðarlegum hjörtum, yrði hafnað.

GSAM 226.5“Þótt þeir trúðu, eins og William Miller og meirihluti aðventista strax eftir að tímabilið leið, að verki þeirra fyrir heiminn væri lokið og að Drottinn myndi koma mjög fljótlega, trúðu þeir þó ekki, eftir að ljósið um helgidóminn og þriðja boðskapinn skýrði vonbrigði þeirra, að miskunn væri liðin nema hjá þeim sem höfðu hafnað ljósinu.”

GSAM 227.1Undirritað, “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; frú R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; frú Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; frú L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; frú Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; frú F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; frú Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; frú Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; frú Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Frú Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Frú Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Frú R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Frú Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”

GSAM 227Sýn misskilin

GSAM 227.2Reynt hefur verið að túlka sýn sem frú White fékk í Topsham í Maine 24. mars 1849 sem kenningu um þessa ranghugmynd – enga meiri miskunn fyrir syndurum. Þessi sýn var gefin rétt þegar “bankhljóðin í Rochester” (andatrú) voru að ryðja sér til rúms. Frú White sá að dularfullu táknin og undur og falskar umbætur myndu aukast og breiðast út. Þessar umbætur voru ekki umbætur frá villu til sannleikans (hún sagði ekki að slíkar umbætur myndu aldrei eiga sér stað, heldur að þær sem henni voru sýndar, þar sem mannleg áhrif voru notuð, væru slíkar), heldur frá slæmu til verra; því þeir sem játuðu hjartabreytingu höfðu aðeins vafið um sig trúarlegan búning sem huldi illsku illkvittnislegs hjarta. Sumir virtust sannarlega hafa snúist til Guðs og gátu þannig blekkt Guðs lýð; en hefði hjörtu þeirra verið hægt að sjá, hefðu þau verið svört sem nokkru sinni fyrr.

GSAM 227.3Hún sagði þá: “Engillinn sem fylgdi mér bað mig að leita að sálarkvíða fyrir syndurum eins og áður var. Ég leit, en sá hann ekki; því tími þeirra til frelsunar er liðinn.”²⁰

GSAM 228.1Hugmynd hefur verið sett fram um að þessi sýn hafi kennt að engin miskunn væri lengur fyrir syndurum, en við spyrjum: Hvernig gat það verið þegar hún hafði andæft þeirri kenningu frá því að Joseph Turner kenndi hana fyrst á vori 1845 og hafði allan tímann unnið af ákafa að umsnúningi og hjálpræði syndara?

GSAM 228.2Í Supplement to Experience and Views, sem kom út árið 1854, segir frú White: “Þær ‘fölsku umbætur’ sem vísað er til munu enn verða betur sýnilegar. Þessi sýn varðar sérstaklega þá sem hafa heyrt og hafnað ljósi aðventukenningarinnar. Þeir eru gefnir yfir í sterka blekkingu. Slíkir munu ekki finna fyrir ‘sálarkvíða fyrir syndurum’ eins og áður var.”²¹

GSAM 228.3Andstæðingar halda því fram að þeir viti meira um hvað frú White var að sjá í þessari sýn en hún sjálf gerði. Skulum við skoða það stuttlega í tengslum við þeirra útgáfu af því; þ.e. að hún væri að skoða ástand syndaranna í stað vakningarprédikara. Hún horfði því á syndarana til að finna “sálarkvíða fyrir syndurum, en gat ekki séð hann.” Hver hefur nokkurn tíma fundið sálarkvíða fyrir syndurum með því einu að horfa á þá? En við spyrjum: hvað með þá einstaklinga sem nefndir eru í ofangreindu vitni sem voru einfaldlega að nota mannleg áhrif og dáleiðslu til að fá fylgjendur og kölluðu það verk Guðs anda? Eru þessir andstæðingar, sem voru svo ákafir í að sýna fram á að frú White kenndi hina öfgakenndu “lokaðra dyra” kenningu, reiðubúnir að viðurkenna að þessir vakningarprédikarar væru heilagir menn og væru að leiða fólk til sannrar trúar?

GSAM 228.4Það er augljóst hverjum hlutlausum huga að þeir sem hér er vísað til voru þeir sem lýstu því yfir að þeir væru með þessa sálarþjáningu, á sama tíma og þeir höfðu hafnað ljósi og sannleika og beittu dáleiðslu til að fá fylgjendur. Slíkir gátu ekki átt raunverulega sálarþjáningu fyrir syndurum þegar þeir sjálfir voru undir dómnum; því “björgunartími þeirra [eigin] er liðinn.”

GSAM 229.1Úr sýn frú White 24. mars 1849 hafa sumir reynt að draga þá ályktun að þar væri kennt að engin miskunn væri lengur fyrir syndurum; en við höfum þegar sýnt fram á að árið 1845, í Paris, Maine, kenndi hún að miskunn væri fyrir alla þá sem ekki höfðu af ásettu ráði og með fullri vitund hafnað ljósi og sannleika. Í sýn sem gefin var á sama stað árið 1846 kom í ljós að Drottinn átti “fólk í kirkjunum sem hafði ekki hafnað sannleikanum.” Þeim einstaklingum sem hugsuðu öðruvísi var gefin áminning þar sem sagt var að englar Guðs myndu enn vinna fyrir slíka, og þegar þeir gerðu það, myndu þeir sem fordæmdu þá verða skilnir eftir fyrir utan.

GSAM 229.2Aftur í apríl 1848 störfuðu prestur White og eiginkona hans á Rocky Hill í Connecticut að umsnúningi syndara. Allt þetta sýnir að sýn 24. mars 1849 samrýmist þeirri sem gefin var í Paris í Maine árið 1846 og þeirri stefnu sem þessir þjónar Guðs fylgdu í apríl 1848.

GSAM 229Falskur vakningarprédikari sigraður

GSAM 229.3Þessi sýn var fyrst gefin út í Connecticut árið 1849. Kennimaður starfaði þar mjög ákaflega til að fá nýja trúmenn, og sagðist jafnvel hafa tungumálagjöfina. Hann reyndi að öðlast áhrif á litla hópinn sem hélt hvíldardaginn í Rocky Hill. Eina þeirra kallaði hann “kæra heilaga Drottins.” Í nærveru hans fékk frú White sýn sem sýndi blekkjandi eðli verknaðar hans og að “kæra heilaga” hans væri á braut sem ekki samrýmdist sjöundu boðorðinu. Þessi “heilaga” dama neitaði ásökuninni og kennimaðurinn flutti kröftugan málflutning, í leit að samúð fyrir “vesalings heilaga Drottins”, eins og hann kallaði hana. Um næturina eftir varð þessi unga kona fyrir kóleru-magakvefskasti og hélt að hún væri að fara að deyja. Hún kallaði til frú White og játaði að það sem henni hafði verið sýnt um hana væri satt; að hún væri sek um nákvæmlega það sem frú White hafði sagt. Þannig mistókst þessum falska starfsmanni að blekkja þann hóp og eðli starfs hans var afhjúpað, sem skyndilega stöðvaði viðleitni hans á þeim stað.

GSAM 230Annar falskur endurvakningarsinni í Oswego, N.Y.

GSAM 230.1Sem frekara sýnishorn af þeirri meginreglu sem sett er fram í ofangreindum vitnisburði, og til að sýna hvernig prestur White og eiginkona hans störfuðu enn á árunum 1849-50 að umsnúningi syndara, gefum við hér á eftir staðreyndir sem Elias Goodwin og aðrir af fyrstu meðlimum kirkjunnar í Oswego í New York-ríki sögðu mér frá:—

GSAM 230.2Þá (1849) bjó á staðnum ungur maður að nafni Hiram Patch. Hann var trúlofaður ungri stúlku sem hann kvæntist skömmu síðar. Þau höfðu ekki snúist til trúar en sóttu fundi sem prestur White og kona hans héldu og voru næstum sannfærð um að verða kristin. Á þessum tíma hófst endurvakning í einni kirkju í Oswego, ekki af kennimannastéttinni, heldur af áberandi leikmanni, gjaldkera sýslusjóðsins. Þessi maður virtist mjög ákafur og játaði að hann bæri mikla byrði vegna syndara. Hann kreisti hendur sínar þegar hann bað fyrir óumbreyttu fólki, og virtist vera í mestri angist vegna glataðs ástands þeirra.

GSAM 230.3Herra Patch og unnusta hans fóru á þessar endurvakningar­samkomur og voru í vafa um hvernig þau ættu að ákveða. Þau voru viðstödd einu sinni þegar frú White fékk sýn þar sem henni var bent á Hósea 5:6, 7, sem segir: “Þeir munu ganga með fé sínu og nautum sínum til að leita Drottins; en þeir munu ekki finna hann; hann hefur snúið sér frá þeim. Þeir hafa breytt sviksamlega gegn Drottni; því að þeir hafa fætt fram framandi börn. Nú mun mánuðurinn gleypa þá ásamt eignum þeirra.” Henni var sýnt að þeir sem stýrðu þessari endurvakningu væru ekki í réttu sambandi við Guð og að þeir bæru engan sannan sálarkvíða fyrir syndurum.

GSAM 231Spádómur um misheppnun

GSAM 231.1Þá sagði hún við herra Patch: “Mér var sagt að segja þér að í þessu tilfelli muni orð textans rætast bókstaflega. Bíddu í mánuð og þú munt sjálfur kynnast eðli þeirra manna sem standa í þessari vakningu og segjast bera svo mikla byrði vegna syndara.” Herra Patch sagði: “Ég mun bíða.”

GSAM 231.2Innan tveggja vikna frá því að þessi sýn var gefin, sprakk æð í maga nefnds gjaldkera, sem hélt því fram að hann væri svo kvalinn í sálu sinni fyrir syndarana, í uppgerðri angist, og hann var fluttur til rekkju sinnar vegna blóðtaps. Mál gjaldkeraembættisins varð að taka fyrir af hálfu sýslumannsins, sem ásamt einum lögregluþjóni skoðaði upphæðina sem krafist var í bók gjaldkerans og taldi síðan peningana sem undirbúning að yfirtöku embættisins, þegar, sjá, vantaði peninga að upphæð nákvæmlega 1.000 dollara.

GSAM 231.3Sýslumanninum og lögregluþjóninum þótti ómögulegt að maður sem var svo ákafur í endurvakningu gæti verið sekur um að hafa tekið peninginn. Þeir töldu að hann hefði greitt hann út og gleymt að skrá rétta færslu í bókina; eða kannski hefði hann lagt hann inn á bankareikning og hann kæmi ekki fram í reikningnum í öryggishirslunni. Í öllum tilvikum yrðu þeir að krefja hann fullnægjandi skýringar, en það yrði að gera af varfærni; því ef hann hefði peningana myndi hann án efa reyna að fela þá. Var því ákveðið að annar þeirra færi á undan og fæli sig í skúrnum aftan við húsið til að gæta afturhurðarinnar ef einhver merki kæmu fram, á meðan sýslumaðurinn gekk inn um framhurðina. Þegar sýslumaðurinn nálgaðist húsið og gekk inn um framdyrnar, tók hann eftir kjól konu sem var rétt að fara út um bakdyrnar. Maðurinn í skúrnum sá konuna fara fljótt að snjóhaug, grafa holu í snjónum, leggja eitthvað ofan í hana, hylja það með snjó og snúa aftur inn í húsið.

GSAM 232.1Sýslumaðurinn kom að rúmi gjaldkera og eftir að hafa forvitnast um heilsufar hans gaf hann í skyn vafa sem upp hafði komið á skrifstofunni og benti á að hann gæti líklega útskýrt erfiðleikana. Maðurinn, mjög órólegur, rétti upp hönd til himins og kallaði Guð til vitnis um að hann vissi ekkert um peningana. Rétt þá kom konan inn og vildi vita hvað væri að og hvers vegna maður hennar væri svo uppspenntur. Maðurinn svaraði: “Þeir halda að við höfum peningana þeirra.” Konan lyfti þá höndum á sama hátt og kallaði Guð til vitnis um að þau ættu ekki peningana og vissu ekki neitt um þá. Um leið og hún hafði lokið þessari setningu, blandaði lögregluþjónninn, sem hafði flýtt sér úr felustað sínum að snjóhaugnum þegar hún fór inn í húsið, sér í málið með þessum orðum: “Frú mín, hvað er þetta? Ég sá þig hlaupa út úr húsinu og leggja þetta í snjóhauginn, og hér er hann, hinn týndi peningapoki, merktur $1,000.”

GSAM 232.2Eins og búast mátti við hrundi sú endurvakning skyndilega. Herra Patch og unnusta hans, eftir að hafa kynnst persónuleika leiðtogans, tóku afstöðu með sannleikanum og gengu í kirkju sjöunda dags aðventista, þar sem þau voru virðulegir meðlimir til æviloka.

GSAM 232.3Þessi sýn, eins og augljóst er, var gefin í þágu og til sérstakra hagsbóta fyrir hina vantrúuðu og leiddi til umbreytingar syndara, á meðan bein áhrif hennar beindust að þeim sem sjálfir voru syndarar og hafnaðir af Drottni vegna hræsni sinnar. Þeir höfðu “gert svik við Drottin;” með því að játa að þeir þjáðust sárt í sálu sinni fyrir syndara, fæddu þeir aðeins “framandi börn.”

GSAM 232Hræsnisfullur starfsmaður í Camden, N.Y.

GSAM 232.4Meðal annarra staða sem Prestur White og frú White heimsóttu veturinn 1849–50 var bærinn Camden í New York, um fjörutíu mílur frá Oswego, þar sem þau bjuggu enn. Um þessa samkomu segir frú White:

GSAM 232.4“Áður en ég fór var mér sýndur litli hópurinn sem játaði sannleikann þar, og meðal þeirra sá ég konu sem játaði mikla guðhræðslu en var hræsnari og blekkti Guðs fólk.”²²

GSAM 233.1Í janúar 1884, á meðan ég vann í New York-fylki, komst ég að eftirfarandi upplýsingum frá herra Preston, sem bjó í Camden á þeim tíma sem ofangreindur fundur var haldinn, og hjá honum dvöldu prestur White og eiginkona hans meðan á fundinum stóð:—

GSAM 233.2“Þessi kona kenndi öfgakenndar skoðanir um helgun, sagði að til væri fullkomnunarástand sem mætti ná og þar yrði maður algjörlega hafinn yfir lögmál Guðs; og hún hélt því fram að hún hefði náð því fullkomna ástandi. Með þessari kenningu um helgi var hún að rugla hugum sumra af fólki okkar í Camden. Systur White var sýnt að þrátt fyrir alla þessa sýndarhelgi var hjarta hennar svart af synd og hún spillt í lífi sínu.

GSAM 233.3“Á meðan hún var hér fékk systir White enn eina sýn, í nærveru þessarar konu, sem virtist bera mikinn sálarkvíða vegna þeirra sem ekki höfðu snúist til trúar; en systir White sagði henni að þetta væri ekki ekta sálarkvíði fyrir syndurum, því líferni hennar sjálfrar var slíkt að hún stóð ekki sjálf rétt í augum Guðs. ‘Svo,’ sagði herra Preston, ‘var það sem kallað er Camden-sýn beinlínis og sérstaklega beint að málefnum þeirrar konu, en ekki til ástands syndara almennt, og þannig skildum við það á þeim tíma.’”

GSAM 233.4Eftir að frú White hafði greint frá sýn sinni, reis konan upp og sagði: “Guð þekkir hjarta mitt, og ef þið gætuð séð það, mynduð þið sjá að það er hreint og tært.” Þannig lauk fundinum. Skömmu síðar veiktist konan hins vegar alvarlega og hélt að hún væri að deyja. Hún sagði: “Ég verð að hitta systur White; ég á játningu að gera henni. Ég sagði henni að ég væri góð kona, að ég væri hrein. Það er ekki rétt. Ég er vond kona. Þessi maður sem ég bý með er ekki eiginmaður minn. Ég yfirgaf góðan eiginmann í Englandi og eitt lítið barn og flúði burt með þessum manni. Við giftum okkur aldrei. Ég hef látið eins og ég væri læknir og selt lyf sem ég sór fyrir dómi að hefðu kostað mig 1 dollara á flösku, en þau kostuðu mig aðeins tólf sent á flösku. Ég sór líka að kýr sem við seldum fátækum manni hefði kostað okkur 30 dollara, þegar hún kostaði okkur aðeins 20 dollara.”²³

GSAM 234.1Um slíka hræsnisfulla þykjustumenn eiga orð frú White um “sálarkvíða fyrir syndurum” við, en ekki um syndara almennt. Með hliðsjón af þeim staðreyndum sem hér að framan eru settar fram, sem sýna að kenningin um “enga meiri miskunn” fyrir syndurum var alfarið fordæmd frá fyrsta degi sem hún var prédikuð vorið 1845; og að frú White hafi unnið af alúð að umbreytingu syndara allt frá þeim tíma, hver getur trúað því að árið 1851, þegar verkið hennar með titlinum Experience and Views kom út, hafi hún ætlað að kenna að “engin frelsun væri lengur fyrir syndara”?

GSAM 234Maður sem taldi miskunnina liðna

GSAM 234.2Jafnvel svo seint sem árið 1848 voru hér og þar einstaklingar sem héldu því fram að engin miskunn væri lengur fyrir syndurum. Þessir voru hins vegar ekki sjöunda dags aðventistar. Einn úr þessum hópi, að nafni Sweet, bjó í borginni Rochester í New York. Rétt eftir að ég hafði gert opinbera trúarjátningu og verið skírður meðal fyrsta dags aðventista, sótti ég tjaldfund í Canandaigua í New York, sem prestar J. C. Bywater og Geo. W. Burnham stýrðu. Þessi maður Sweet var viðstaddur og lýsti mjög alvarlegum vafa á ekta eðli trúarreynslu minnar, því hann “taldi ekki mögulegt að syndarar yrðu nú umbreyttir.”