Kafli 4 — Endatíminn

GSAM 77.1“ÞÁ sagði ég: Herra minn, hver verður endir þessara hluta? Og hann sagði: Farðu þína leið, Daníel: því orðin eru lokuð og innsigluð til endatímans. ... Óguðlegir menn munu fremja óguðlegt og enginn þeirra skilur; en hinir hyggnu munu skilja.”¹

GSAM 77.1“Hann sagði við mig: Skildu, sonur mannsins, því að sýnin mun rætast á endatímanum.”²

GSAM 77.1“En þú, Daníel, lokaðu orðunum og innsiglaðu bókina, jafnvel til endatímans; margir munu flakka fram og til baka, og þekking mun aukast.”³

GSAM 77.1Hvað er hér átt við með “endatímanum”? Það getur ekki verið hinn eiginlegi endir sjálfur, því þá væri sá hluti spádóms Daníels sem var “þéttlokaður” til einskis nýtur mannkyninu. Þar sem “opinberuðu hlutirnir tilheyra okkur,”⁴ verður þessi hluti að nýtast einhvern tíma. Því hlýtur orðalagið “endatími” að vísa til tímabils rétt fyrir endalok, þegar það sem talað er við Daníel um verður skilið.

GSAM 77Dagur undirbúnings hans

GSAM 77.2Það vísar óumdeilanlega til þeirrar tíðar sem spámaðurinn Nahúm kallaði “dag undirbúnings hans”. Hér var spámaðurinn að tala um tortímingu Níneve með “hljóði svipuhöggs, og skrölti hjólanna, og hljóði stökkvandi hesta, og hljóði hoppandi vagna.”⁵ Athygli spámannsins beinist fyrst að enn meiri hörmung sem mun dynja yfir alla veröldina, þegar “fjöllin skjálfa fyrir honum, hæðirnar bráðna, jörðin brennur í nærveru hans, já, veröldin og allir sem þar búa. Hver getur staðist reiði hans? Og hver getur þolað ofsa reiði hans? Heift hans er hellt út eins og eldur, og klettarnir eru rifnir niður af honum.... Hann mun gera algjöran enda; þjáningin mun ekki rísa upp í annað sinn.”⁶

GSAM 78Vagnar með logandi kyndla

GSAM 78.1Enn fremur talar spámaðurinn um þennan undirbúningsdag: “Vagnarnir skulu vera með logandi kyndla á degi undirbúnings hans, og þinirnir skulu skjálfa skelfilega. Vagnarnir munu æsa sig á götum, þeir munu ýta hvor öðrum á víðfeðmum vegum; þeir munu líta út eins og kyndlar, þeir munu keyra eins og eldingar. Hann mun telja dyggðamenn sína; þeir munu hrasa í göngu sinni; þeir munu flýta sér að múrnum, og varnarbyrgið verður undirbúið.”⁷

GSAM 78.2Hversu nákvæm lýsing á nútíma eldingarlestinni, með lestarverðinum sem stöðugt telur og endurtelur farþega sína frá stöð til stöðvar, og þeir hrasa á gangi þegar lestin er á ferð. Þá er hin mikla notkun þinviðar fyrir járnbrautartré, brúarvirki, snjóskýli o.s.frv. Segir að ein braut yfir Sierra Nevada-fjöllin hafi snjóskýli úr þinviði sem ná yfir sjö og fjörutíu mílur. Og þetta sagði spámaðurinn að yrði á “degi undirbúnings hans”.

GSAM 78.3Þessa endatíma er einnig getið hjá spámanninum Jóel þegar boðið er þjónum Drottins: “Blæsið í lúðra á Síóni og hljóðið til varnaðar á helga fjalli mínu; allir íbúar landsins skelfist; því dagur Drottins kemur, hann er skammt undan.”⁸

GSAM 78.4Og aftur segir spámaðurinn Sefanías: “Safnist saman, já, safnist saman, þér óþráða þjóð; áður en ákvörðunin tekur gildi, áður en dagurinn líður sem hismi, áður en hin harða reiði Drottins kemur yfir yður, áður en reiðidagur Drottins kemur yfir yður. Leitið að Drottni, allir auðmjúkir á jörðinni, sem hafa framkvæmt dóm hans; leitið réttlætis, leitið auðmýktar: þá gætuð þér verið faldir á reiðidegi Drottins.”⁹

GSAM 79.1Til að komast nánar að því hvað er átt við með orðunum “endatími” og hvenær hann hefst, munum við skoða annað dæmi þar sem sama hugtakið er notað. Í ellefta kafla Daníels er fjallað um ofsóknarvald sem átti að halda völdum sínum til endatímans. Drottinn sagði um þessa ofsóknarvaldstjórn: “Sumir af hinum skynsömu munu falla, til að reyna þá og hreinsa þá og gera þá hvíta, jafnvel til endatímans; því að hann [endatíminn] bíður enn síns ákveðna tíma.”¹⁰

GSAM 79Verkið hins litla horns

GSAM 79.2Skýrendur mótmælenda eru almennt sammála um að heimfæra þessa valdastofnun og “litla hornið” úr Daníelsbók 7 á rómversku kirkjuna sem hafði veraldlegt vald í höndum sínum í þann “ákveðna” tíma. Þessi ákveðni tími var “tími, tímar og hálfur tími”.¹¹ Þetta voru 1260 spádómsdagar—1260 ár—af veraldlegu valdi litla hornsins, sem náðu frá 538 til 1798 e.Kr. Á síðari dagfestingunni var veraldlegt vald litla hornsins tekið burt, á “ákveðnum tíma”. Þannig hafði fólkið þá hætt að “falla” fyrir hendi þess valds eins og það hafði áður fallið. Þetta ár, 1798, merkir upphaf þess tímabils í þessum spádómi sem kallað er “endatíminn”.

GSAM 79.3Árið 1798 lauk “þúsund tvö hundruð sextíu dögum” — 1260 árum — sem “tvö vitni” Drottins (gamla og nýja testamentið) áttu að “spá... klædd í sekk”.¹² Á myrkuöld ofsóknanna voru ritningarnar varðveittar á grísku og latínu, og almenningur skildi ekki þessar tungur. Þetta að halda ritningunum til hliðar er borið saman við að klæða þær “í sekkklæði”.

GSAM 80Vitnin tvö drepin

GSAM 80.1“Þegar þau hafa lokið vitnisburði sínum [í sekkklæðisástandi], mun dýrið sem rís upp úr hyldýpinu gera stríð á þeim [Satan vekur upp og starfar í gegnum veraldlega menn], og mun sigra þau og drepa þau. Og lík þeirra skulu liggja á torgi hinnar stóru borgar, sem andlega er kölluð Sódóma og Egyptaland, þar sem Drottinn okkar var einnig krossfestur [‘er krossfestur,’ danska útgáfan og endurskoðaða útgáfan]. Og þeir af lýðnum og ættum og tungum og þjóðum skulu sjá lík þeirra í þrjá og hálfan dag og skulu ekki leyfa að lík þeirra verði lögð í gröf.”¹³

GSAM 80Ógnarstjórnin

GSAM 80.2Drápsverk þessara vitna var framkvæmt á “ógnarstjórninni” í Frakklandi, frá 1792 til 1795—í þrjú og hálft ár. Þó að Franska byltingin hafi staðið yfir í um sex eða sjö ár, var það á fyrstu þremur og hálfu árunum sem þau gerðu sína miklu tilraun til að eyða Biblíunni, trúarbrögðunum og öllum þeim sem þorðu að tala í þágu þeirra. Þó að Franska byltingin segðist berjast gegn einveldi og prestastétt, varð hún í raun stríð til útrýmingar Guðs og Biblíunnar. Um tímana skömmu fyrir byltinguna lesum við,

GSAM 80.2“Aldrei megi gleymast að áður en byltingin 1792 gekk fram, er sagt að stuðningsmenn vantrúar í Frakklandi hafi safnað meðal sín og eytt 900.000 pundum [4.500.000 bandaríkjadollurum] á einu ári, jafnvel aftur og aftur, í að kaupa, prenta og dreifa bókum til að spilla hugum almennings og undirbúa þá fyrir örvæntingarfullar aðgerðir.”¹⁴

GSAM 80Ótrúarritskrifarar

GSAM 80.3“Vegurinn fyrir slíka byltingu var undirbúinn með skrifum Voltaires, Mirabeaus, Diderots, Helvetiusar, D’Alemberts, Condorcets, Rousseaus og annarra af sama toga, þar sem þeir reyndu að dreifa kenningum sem ógna bæði náttúrulegum og opinberuðum trúarbrögðum. Opinberun var ekki aðeins dregin í efa, heldur algerlega afnumin; guðdómurinn var rekinn úr alheimi og í hans stað settur ímyndaður draugur undir nafninu Gyðja skynseminnar.”¹⁵

GSAM 81.1Árið 1793 var skoðun almennings orðin slík að leikhúslistamenn voru hylltir hástöfum fyrir guðlastandi háðung sína gegn Guði og Biblíunni. Sem dæmi vitnum við:

GSAM 81.1“Gamanleikarinn Monert, í kirkju St. Roche [í París], dró guðlastið til hins ýtrasta. ‘Guð, ef þú ert til,’ sagði hann, ‘hefndu nafns þíns sem hefur verið móðgað! Ég býð þér byrginn. Þú þegir. Þú þorir ekki að láta þrumur þínar dynja. Hver mun eftir þetta trúa á tilvist þína?’”¹⁶

GSAM 81Guðlast í Lyon, Frakklandi

GSAM 81.2Hvernig þeir sem drápu vitnin “krossfestu Son Guðs upp á nýtt og lögðu hann opinberlega til skammar” (Hebreabréfið 6:6) kemur fram í athöfnum hátíðar sem Fouché hélt í Lyon til heiðurs Chalier, landstjóra Lyon, sem hafði verið tekinn af lífi. Áður en hann kom til Lyon skipaði Fouché að

GSAM 81.2“öll trúarleg tákn skyldu verða eyðilögð; og að yfir hliðum kirkjugarðanna skyldi ritað: Dauði er eilífur svefn.... Hálfmynd Chaliers var borin um göturnar, og henni fylgdi gífurlegur fjöldi morðingja og vændiskvenna. Á eftir þeim kom asni sem bar fagnaðarerindið, krossinn og altarisvasa, sem fljótlega var varpað í eldinn, á meðan asnanum var gert að drekka helga vínið úr altarisbikarnum.”¹⁷

GSAM 81.3Hátíð skynsemi sem haldin var í París er lýst svona:

GSAM 81.3“Þeir gengu í skrúðgöngu til þjóðþingsins, og skríllinn ... gerði grín að helgisiðum trúarinnar á hlægilegastan hátt.... Karlar, klæddir kórskyrtum og kápum, komu syngjandi hallelúja og dönsuðu Carmagnole að handriði þjóðþingsins. Þar lögðu þeir fram oblátuna, kisturnar sem hún var geymd í, og gull- og silfurskúlptúrana. Þeir fluttu háðsræður.... ‘Ó, þið,’ hrópaði sendinefnd frá St. Denis, ‘ó, þið, tæki ofsafengins trúarhita, blessaðir helgimenn alls konar, verið loksins föðurlandsvinir, rísið upp allir sem einn og þjónið landinu með því að fara til myntverksins til að bráðna.’”¹⁸

GSAM 82Orð Guðs rís úr gleymsku

GSAM 82.1“Eftir þrjá og hálfan dag kom lífsins andi frá Guði inn til þeirra” (Vitnanna), og þau “stigu upp til himins í skýi.”¹⁹ Tími Guðs hafði komið til að orð hans kæmi fram úr skugga og yrði sett fram fyrir heiminn. Tíminn hafði komið (1798) til að trúboðsstarf yrði unnið um allan heim. Árið 1804 var British Bible Society stofnað. Þar á eftir fylgdu tugir annarra biblíusamtaka, og nú er Biblían þýdd á öll helstu tungumál heimsins. Þannig er það að ritin, Vitnin tvö, komast í brennidepil þar sem allir geta séð og lesið þau, og það er borið saman við uppstigningu þeirra til himins í skýi.

GSAM 82.2Á tímum Frönsku byltingarinnar sagði Voltaire að innan hundrað ára myndi Biblían vera úrelt. Á hundrað ára afmæli þeirrar yfirlýsingar voru fleiri Biblíur dreifðar einungis í Frakklandi en vitað var að til væru þegar Voltaire lét þessa innantómu stærilætisyfirlýsingu falla. Og húsið, þar sem hann lét þessa yfirlýsingu falla, er sagt að sé nú notað sem Biblíuhús.

GSAM 82Rosettusteinninn uppgötvaður

GSAM 82.3Það eru tvö atriði tengd árinu 1798 og Frökkum sem við verðum að taka eftir: Í fyrsta lagi, á því ári, steypti franski herinn, undir stjórn hershöfðingja Berthier, páfastjórninni í Róm, og fullnægði (án þess að vita það sjálfir) spádóminum um þennan atburð, sem var að finna í þeirri bók sem þeir höfðu gert stríð við; Í öðru lagi, á sama ári, við Fort St. Julien við Rosetta-grein Nílar, uppgötvaði franski herinn, við uppgröft, hinn fræga Rosettastein, sem nú er varðveittur í Breska safninu. Á þessum steini er innskrift í þremur myndum: myndletur, ritháttur sem prestarnir notuðu; demótískt letur, ritháttur almennings; og grísku. Þetta er lykillinn sem opnaði hina hingað til dularfullu demótísku og hieróglýfísku rithætti. Nú, eins og annar hefur orðað það, “haki og skófla, sem grafa fram þessi rit í demótískum stöfum, veita meiri sönnun á réttmæti forna ritninga Biblíunnar en nokkur önnur uppspretta utan ritninganna sjálfra.” Þannig voru einmitt þeir menn, sem ætluðu sér að útrýma Biblíunni, ómeðvitað notaðir til að efna spádóm með því að afnema yfirráð páfadómsins í lok 1260 ára tímabilsins, og þeir fundu einnig lykilinn að þeim ritum sem staðfesta sannleika ritninganna sem þeir reyndu svo hart að eyða.

GSAM 83“Þú munt standa í þinni hlutdeild”

GSAM 83.1Hvað var það sem engillinn sagði Daníel að myndi gerast á endatímanum? Frá því að hann heyrði hinn heilaga segja: “Tvö þúsund og þrjú hundruð daga, þá skal helgidómurinn verða hreinsaður,”²⁰ var hugur hans fylltur kvíða um hver yrði “endir þessara hluta” og “hversu lengi” það myndi standa yfir.²¹ Að lokum er honum gefið að skilja að þekking á tímanum sé ekki ætluð hans tíma. Honum er sagt: “Far þú þína leið þangað til endinn kemur; því þú munt hvílast og standa í hlutdeild þinni í lok daga.”²²

GSAM 83.2Sumir hafa talið að þessi orðræðsla vísi til endaloka heimsins og að þá muni Daníel, ásamt hinum þjónum Drottins, hljóta umbun sína og standa í arfleifðarskammti sínum. Hebreska orðið fyrir arfleifðarskammt, landsvæði o.s.frv., er, eins og sagt er, gheh-vel. Það er ekki orðið sem þýtt er sem hlutur í þessari ritningu; orðið hér er goh rahl. Hebreskir fræðimenn segja okkur að þetta orð, goh rahl, komi sjötíu og sex sinnum í Gamla testamentinu, og að það sé sama orðið og notað er um táknræna hreinsun helgidómsins, þar sem hlutir voru dregnir til að ákvarða hvorri af tveimur geitum skyldi slátrað. Þegar æðsti presturinn tók blóð drottins geitar og gekk inn í helgidóminn til að framkvæma hreinsunarverkið, stóð allt Ísrael úti, þjakaði sálir sínar og játaði syndir sínar, til þess að þeir gætu staðið hreinir og þegið blessun æðsta prestsins þegar hann kæmi út úr helgidóminum. Þannig stóð Ísrael á þeim degi í hlutskipti sínu.

GSAM 84.1Þegar hin endanlega hreinsun helgidómsins skyldi eiga sér stað við lok 2300 daga, átti málefni Daníels, ásamt málefnum allra hinna réttlátu látnu, að koma til endurskoðunar fyrir Guði. Þannig stendur Daníel í sínum hlut.

GSAM 84Orðin innsigluð til ársins 1798

GSAM 84.2Í svari við fyrirspurn Daníels: “Herra minn, hver verður endir þessara hluta?”²³ er honum sagt: “Orðin eru lokuð og innsigluð til endatímans.”²⁴ Það sem mest var í huga Daníels voru spurningarnar “hvenær?”, “hversu lengi?” og “hvað verður endinn?”. Þetta voru atriðin sem rugluðu og angruðu spámanninn, og aðeins þessi atriði áttu að vera lokuð og innsigluð til “endatímans”, en ekki öll Daníelsbókin, eins og sumir hafa haldið. Fyrir þennan tíma, árið 1798, höfðu spádómsfræðingar ljós um sjötíu vikurnar og skildu að þær hófust árið 457 f.Kr., en opinber starfsemi Krists, dauði hans o.s.frv. áttu sér stað í nákvæmu samræmi við reikning sextíu og níu vikna og sjötíu vikna frá þeim tíma. Þessi nákvæma uppfylling sendiboðastarfs Frelsarans í samræmi við þessa reikninga hafði gefið þeim sterka sönnun þess að hann væri sannarlega hinn sanni Messías, og að upphafstími sjötíu viknanna var þannig óumbreytanlega fastsettur. Þar sem þeim mistókst að uppgötva að sjötíu vikurnar voru fyrsti hluti tuttugu og þrjú hundruð daga, var málið lokað og innsiglað þangað til eftir 1798, eins og spáð hafði verið.

GSAM 84Lykill að 2300 dögum

GSAM 84.3Nú skulum við skoða staðreyndir málsins. Fram til ársins 1798 höfðu spádómsfræðingar ekkert ljós um hvenær tuttugu og þrjú hundruð dagarnir myndu enda. Þeir gátu skilið táknin, myndina og dýrin í Daníelsbók, en gátu ekki sagt hvar tuttugu og þrjú hundruð dagarnir myndu enda, því þá skorti enn skilning á því hvenær dagarnir hófust. Sem sönnun á þessu atriði lesum við í Midnight Cry, aðventistatímariti sem þá kom út í New York-borg, undir dagsetningunni 15. júní 1842: “Það er sannarlega áhugavert að finna ýmsa sjálfstæða rithöfunda sem síðan 1798 hafa séð það sem áður var algerlega óséð – að sjötíu vikurnar væru lykillinn að 2300 dögum.”

GSAM 85Margir uppgötva ljósið

GSAM 85.1Eins og þessi vitneskja var “innsigluð” þar til sá tími kom sem Drottinn hafði ákveðið til að opna hana fyrir skilning þjóðar sinnar, svo var það einnig sannleikur að þegar “endatíminn” kom, myndu margir “hlaupa fram og til baka” um ritningarnar til að rannsaka þessi mál. Með því að bera saman nokkrar þýðingar á textanum verður þessi hugmynd mjög skýr.

GSAM 85.2Dr. Adam Clarke segir: “Margir munu reyna að rannsaka merkingu þess; og þekking mun aukast – með þessum hætti.”

GSAM 85.3Í endurskoðaðri þýskri Biblíu Lúthers lesum við: “Þannig munu margir ganga yfir það og finna mikinn skilning.”

GSAM 85.4German Parallel Bible segir: “Margir munu hlaupa í gegnum hana, og þannig mun þekkingin aukast.”

GSAM 85.5Þýska biblían eftir L. Van Ess, sem páfi hefur einnig viðurkennt fyrir kaþólska lesendur, þýðir það svo: “Margir munu rannsaka hana til hlítar, og þekkingin mun verða mikil.”

GSAM 85.6Sænska biblían segir: “Margir munu leita í henni, og þekking mun verða mikil.”

GSAM 85.7Dansk-norska útgáfan, endurskoðuð, segir: “Margir munu ákaflega leita, og þekking mun verða mikil.”

GSAM 85.8Í Midnight Cry frá 15. júní 1842 lesum við um þessa leit að og öflun þekkingar á því sem fyrir árið 1798 var innsiglað: “Er það ekki undarleg tilviljun að svo margir rithöfundar, án nokkurrar vitundar um hver annan, komust að sömu niðurstöðu á svipuðum tíma?”

GSAM 86.1Við birtum hér lista yfir tuttugu mismunandi aðila sem uppgötvuðu sannleikann um endalok tvö þúsund og þrjú hundruð daga, ekki með samskiptum sín á milli, heldur sem afrakstur af iðinni rannsókn ritninganna, leiddir af áhrifum Anda Guðs. Í efsta sæti á þessum lista setjum við William Miller frá New York-fylki; síðan fylgja A. J. Krupp frá Philadelphia, Pennsylvaníu; David McGregor frá Falmouth í Maine; Edward Irving frá Englandi; Archibald Mason frá Skotlandi; W. E. Davis frá Suður-Karólínu; Joseph Wolff, sem starfaði á ýmsum stöðum í Asíu; Alexander Campbell í rökræðu sinni við Robert Owen árið 1829; kapteinn A. Landers frá Liverpool í Englandi; Leonard Heinrich Kelber frá Stuttgart í Þýskalandi; Lacunza, frá Spáni; Hentzepeter, frá Haag í Hollandi; Dr. Capadose, frá Amsterdam í Hollandi; Rau, frá Bæjaralandi; prestar í Tataríu árið 1821; biblíunemendur í Jemen í bók þeirra sem kallast “Seera”; Hengstenberg, í öðrum hluta Þýskalands; Rússar við Kaspíahaf; Molokanar á ströndum Eystrasaltsins, o.s.frv.

GSAM 86.2Hvernig þetta efni opnaðist nemendum spádómsins af og til, og það án þess að þeir vissu hver af öðrum, mun eftirfarandi sýna:—

GSAM 86.3Í Midnight Cry frá 15. júní 1842 stendur þetta: “Nýlega barst bók með eftirfarandi titli: ‘Two Essays on Daniel’s Prophetic Numbers of 2300 Days, and a Christian’s Duty to Inquire into the Church’s Deliverance, eftir Archibald Mason, kennimann fagnaðarerindisins í Wishawtown, Skotlandi, Newberg. Prentað úr Glasgow-útgáfunni, hjá Ward M. Gazeley, 1820.’ Í þessari bók segir Mason: ‘Ég hef nýlega séð lítinn bækling sem fyrst var gefinn út í Ameríku af séra Wm. E. Davis frá Suður-Karólínu og endurútgefinn árið 1818 í Warkington í suðurhluta Englands. Höfundur þessi heldur því fram að tvö þúsund og þrjú hundruð dagar hafi hafist með sjötíu vikum (kafli 9:24). Í þessari skoðun er ég neyddur til að vera sammála.’”

GSAM 87Davis frá Suður-Karólínu

GSAM 87.1Í sama tölublaði Midnight Cry sagði ritstjórinn: “Bók Davis hlýtur að hafa verið skrifuð um 1810.” Um rökstuðninginn í bókinni segir hann: “Lesandinn gæti í alvöru haldið að hann væri að lesa rit Miller, Litch, Stores eða Hale, en við trúum því að enginn núverandi rithöfundur um seinni komu Krists hafi vitað af tilvist þessarar bókar fyrr en í síðustu viku. Ritstjóri þessa blaðs [Cry] hafði aldrei heyrt um hana áður. Staða Davis um tímann, studd af Mason, var sú að tvö þúsund þrjú hundruð dagarnir myndu enda á gyðinglega árinu 1843—okkar árinu 1844.”

GSAM 87Joseph Wolff og tuttugu aðrir

GSAM 87.2Í Midnight Cry frá 31. ágúst 1843 lesum við að “árið 1822 gaf Joseph Wolff (frá Englandi) út bók með titlinum ‘He Will Come Again, the Son of Man in the Clouds of Heaven.’” Og enn fremur að “árið 1826 hittust tuttugu manns, af öllum rétttrúnaðarstefnum, í London með herra Wolff til að rannsaka Biblíuna. Þeir komust einróma að sömu niðurstöðu. Þeir bættu 45 árum við 1260 árin.” Með því að bæta 45 árum við 1260 árin sem enduðu árið 1798, komumst við að lokum ársins 1843, gyðinglegs árs, sem er í raun 1844 okkar.

GSAM 87Staða Alexanders Campbells

GSAM 87.3Í sama tölublaði blaðsins er sagt um Alexander Campbell að “árið 1829 hafi hann átt fræga rökræðu við Robert Owen, vantrúarmanninn, þar sem hann hélt því fram að sýnir Daníels næðu til enda tímans, að tuttugu og þrjú hundruð dagarnir væru ár, og myndu ljúka um það bil 1847 árum frá fæðingu Krists, sem, samkvæmt eigin frásögn hans, var fjögur ár fyrir hið almenna tímatal.” Reikningur hans hefði því í raun lokið tveimur þúsund og þrjú hundruð dögum við lok 1843 heilla gyðinglegra ára frá upphafi okkar tímatals—þ.e. 1844.

GSAM 88.1Í Midnight Cry frá 21. september 1843 er yfirlýsing um móttekna bók sem bar titilinn “A Voice to Britain and America, in a Scriptural statement of the second advent of our Lord and Saviour, which we daily pray for, saying, ‘Thy kingdom come, thy will be done in earth as it is in heaven,’²⁵ eftir kaptein A. Landers frá Liverpool, gefin út af S. Kent and Co., 1839.”

GSAM 88.2“Hann, eins og hinir, gefur útreikning á tímanum og segir að endalok tvö þúsund og þrjú hundruð daga verði árið 1847 frá raunverulegri fæðingu Krists.” Það myndi vera árið 1844 samkvæmt okkar tímatali, þar sem hann fæddist fjórum árum fyrr en almennt er talið.²⁶

GSAM 88Leonard Heinrich Kelber

GSAM 88.3Í Review and Herald, 17. maí 1892, er grein eftir prestinn L. R. Conradi frá Hamborg í Þýskalandi, þar sem hann segir:—

GSAM 88.4“Flestir lesendur okkar hafa ef til vill heyrt um hinn fræga lútherska prelát Bengel, sem á síðustu öld [samkvæmt Schaff dó Bengel árið 1751] ákvað tíma komu Drottins okkar árið 1836, en útreikningar hans byggðust á tölunni 666 í Opinberunarbókinni. En löngu áður en þessi tími var liðinn, hóf annar maður að skrifa, skólastjóri að nafni Leonard Heinrich Kelber. Fyrsti bæklingur hans kom út árið 1824, nefndur ‘Endirinn er í nánd’, sem innihélt útleggingu á Matteusi 24 og 25. Hann var prentaður í Bæjaralandi. En árið 1835 kom út stærri bæklingur með sama titli í Stuttgart, sem var 126 blaðsíður. Þetta mun vera sérstaklega áhugavert og til að gefa lesendum okkar betri hugmynd bæti ég við þýðingu á titilblaðinu: ‘Endinn kemur, sannað á fullnægjandi og sannfærandi hátt úr orði Guðs og nýjustu atburðum; og hrekur algjörlega allan fordóma gegn því að bíða eftir komu Drottins vors eða reikna tímann; sýnir skýrt hvernig prelátinn Bengel hafði rangt fyrir sér um sjö ár varðandi hið mikla úrslitaár; því ekki er árið 1836, heldur árið 1843, endapunkturinn, þegar hin mikla barátta milli ljóss og myrkurs mun ljúka og hið lengi væntaða friðarveldi Drottins vors Jesú hefst á jörðinni.’

GSAM 89.1“Önnur útgáfa kom út árið 1841, einnig í Stuttgart, og svo langt sem ég best veit önnur í Saxlandi. Eins og titilblaðið gefur til kynna, sýnir bæklingurinn, eftir að hafa tekist á við almenna fordóma, á skýran og skýrðan hátt þá tengingu sem er á milli tveggja þúsunda og þriggja hundraða daga í Daníelsbók 8 og sjötíu vikna í Daníelsbók 9, og leiðir þær til ársins 1843 (gyðinglegt 1843—vort 1844). Síðan sýnir hann í restinni af bókinni með táknum tímans að þessi atburður verði að vera yfirvofandi.

GSAM 89.2“Sú staðreynd að nokkrar útgáfur komu út sýnir ein og sér hversu mikinn áhuga hún vakti. Bróðir Schäche, sem nú býr í Ástralíu, sá auglýsingu um hana jafnvel í fjarlægu héraði Slésíu og eftir að hann pantaði hana las hann hana með miklum áhuga bak við læstar dyr. Í bókinni finnst engin vísbending um að höfundurinn hafi haft vitneskju um nokkra svipaða hreyfingu í heiminum, og samt kom hann með Anda Guðs að sömu niðurstöðum.

GSAM 89.3“Árið 1842 skrifaði hann enn stærri bækling, 286 blaðsíður að lengd, einnig í Stuttgart, um ‘Grundvallar- og biblíulegar hugleiðingar um sköpun og tilvistartíma heimsins; eða ítarlegt svar við spurningunni: Hvers vegna Guð hefur skapað heiminn á sex dögum í röð—nálæg koma Drottins vors til að dæma andkrist—hinir miklu og gleðilegu atburðir ársins 1843.’”

GSAM 89“Ben Ezra” (Lacunza)

GSAM 89.4Um það bil árið 1812 gaf Lacunza á Spáni út bók sem bar heitið The Coming of Messiah in Majesty and Glory. Höfundurinn notaði dulnefnið “Ben Ezra” og er talið að hann hafi verið gyðingur sem hafði snúið sér til kristni. Edward Irving frá Englandi þýddi þessa bók á ensku eftir að hann hóf störf sín um aðra komu Krists. Þannig var sagan sögð á að minnsta kosti tveimur tungumálum.

GSAM 89.5Það er sannarlega áhugavert, eftir liðin ár, að safna saman niðurstöðum hinna ýmsu fræðimanna sem, frá upphafi síðustu aldar til ársins 1840, reiknuðu tímabilið tvö þúsund og þrjú hundruð daga og tilgreindu sjötíu vikur sem fyrsta hluta þess, og svo að sjá að þeir eru allir sammála um að tímabilið ljúki árið 1844.

GSAM 901844, hinn sanni endapunktur 2300 daga

GSAM 90.1Spurningin kann að vakna: Getum við verið viss um að 1844 sé hið rétta ártal til loka hinna tveggja þúsunda og þriggja hundraða daga? Já! Því eins víst og fölsk uppfylling spádóms getur ekki komið á réttum tíma fyrir hina sönnu uppfyllingu, svo víst verðum við að draga þá ályktun að árið 1844 sé hinn rétti endapunktur hinna tveggja þúsunda og þriggja hundraða daga. Guð, sem innsiglaði þá þekkingu til ársins 1798 og lofaði að þá myndi ljósið skína fram, leiddi með ófeilandi anda sínum þá sem af einlægni leituðu að honum til að öðlast réttan skilning á tímanum. Tími hans hafði komið til að “þekking” á því efni “aukist”, og hann gaf hið sanna ljós.

GSAM 90.2Þegar endapunktur tímabilsins, sem varð ljós fyrir fólki á “tíma endalokanna”, er fundinn, er rétt að kanna hvað sú uppgötvun þýðir. Við finnum að á því tímabili, við lok guðspjallsverksins, á að tilkynna nákvæman tíma fyrir þinghald dómsins. “Og ég sá,” segir Jóhannes, “annan engil fljúga um miðjan himininn, sem hafði eilífa fagnaðarerindið til að boða þeim, sem búa á jörðinni, og öllum þjóðum og kynþáttum og tungum og lýðum, og kallaði með háværri röddu: Óttist Guð og gefið honum dýrð, því að stund dóms hans er komin; og tilbiðjið hann, sem skapaði himininn og jörðina, og hafið og vatnsuppspretturnar.”²⁷ Bókstaflegir englar boða ekki fagnaðarerindi til manna. Maðurinn er sá sem Drottinn sjálfur hefur valið til að boða fagnaðarerindi sitt til enda veraldar.²⁸ Þessi engill er því tákn boðskapar fagnaðarerindisins sem tilkynnir að tíminn sé kominn til að dómurinn “byrji í húsi Guðs.”²⁹ Slík skilaboð gátu ekki verið gefin úr ritningunum fyrr en sá tími sem leiðir til dómsins var fundinn í ritningunum. Tímabilið sem spannar tvö þúsund og þrjú hundruð daga nær, eins og áður hefur verið gefið í skyn, til rannsóknardóms Guðs þjóðar.

GSAM 91Friðþægingardagurinn – tími dóms

GSAM 91.1Friðþægingardagurinn, hreinsun jarðneska helgidómsins, var og er enn skilinn af Gyðingum sem dómdagur. Og jafnvel nú, í dreifðri stöðu sinni, þótt þeir geti ekki sinnt allri þeirri þjónustu sem tengdist þeim hátíðlega degi fornu, er hann haldinn sem dómdagur. Til sönnunar þess munum við fyrst vitna í gyðinglegt tímarit sem gefið var út í San Francisco í Kaliforníu og nefnist The Jewish Exponent, málgagn ortodóx gyðinga vestan við Rocky-fjöllin. Í útgáfunni fyrir september 1892 kom fram tilkynning um að áður en næsta tölublað kæmi út myndi sjöundi mánuðurinn og friðþægingardagurinn ganga í garð. Þeir kalla sjöunda mánuðinn Tishree en sjötta mánuðinn Ellul; svo segir í tímaritinu, “Mánuðurinn Ellul er kominn, og viðvörunartónar Shofar [lúðurinn sem átti að blása frá fyrsta til tíunda dags sjöunda mánaðarins, Sálmur 81:3, 4] heyrast á hverjum morgni í ortódoxum samkunduhúsum, og minna á að undirbúa sig fyrir dag minningar og hinn endanlega dóm Yom Kippur.” Þegar þeir voru að ljúka Ellul, sjötta mánuðinum, og Tishree, sjöundi mánuðurinn, var að hefjast, heyrðu þeir á hverjum morgni í tíu daga lúðurinn sem tilkynnti endanlegan dóm ársins í því táknræna kerfi.

GSAM 91Vitnisburður gyðinglegs rabbína

GSAM 91.2Aftur árið 1902, þegar rabbíinn Isidore Myers, sem þjónaði stórri samkundu gyðinga í San Francisco í Kaliforníu, tilkynnti friðþægingardaginn, sagði hann: “Þegar hann stígur yfir þröskuld tímans frá einu ári til annars, er Ísraelsmaðurinn ákaflega minntur á sköpunina og alheimsríki Skapara, og er kallaður til að fagna, með trompetsblæstri, afmæli, svo að segja, fæðingar tímans og krýningar hins mikla konungs. Hann er einnig kallaður með rödd sama lúðurs, eða Shofar, til að rannsaka gjörðir sínar á liðnu ári aftur í tímann, á meðan hann stendur skjálfandi fyrir alsjáandi auga Eilífs Réttlætis, sem situr á dómstóli.”

GSAM 92.1Eins og í gyðinglegu musterisþjónustunni var helgidómurinn hreinsaður einu sinni á ári, hlýtur að hafa verið augljóst fyrir Daníel að þessi hreinsun helgidómsins í lok tveggja þúsunda og þriggja hundraða daga tengdist einhverju öðru en árlegri táknrænni þjónustu. Drottinn hafði þegar fyrirskipað þjóð sinni að þegar tákn væru notuð í spádómi skyldi tíminn teljast “hvern dag fyrir eitt ár.”³⁰ Þetta tveggja þúsunda og þriggja hundraða daga tímabil, eins og við höfum séð, nemur við lok verks Krists sem æðsta prests í himneska helgidóminum – rannsóknardómi þeirra sem eiga mál sem, í gegnum játningar, hafa verið borin inn í himneska helgidóminn.

GSAM 92Dómsboðskapurinn sem átti að berast árið 1844

GSAM 92.2Þegar tímabilið var uppgötvað, þegar dómur hinna heilögu myndi hefjast, var leiðin opnuð svo að, í röð atburða Drottins eins og þeir eru merktir í spádómi, gæti boðskapurinn verið gefinn: “Stund dóms hans er komin.” Athugið að þar stendur ekki að boðskapurinn yrði boðinn umsvifalaust eftir að tímabilið var uppgötvað, heldur að ljósið sem áður hafði verið “innsiglað” skyldi gerast skýrt. Við sjáum skýrt að þessu var fullnægt. Í næstu köflum mun koma í ljós að Drottinn markaði tíma boðunar annarrar komu eins nákvæmlega og hann gerði fyrir dómsboðskapinn, og boðunin var bókstaflega gefin heiminum.