Kafli 5 — Boðskapur annarrar komu

GSAM 93.1“Lærið nú líkinguna af fíkjutréinu: Þegar greinar þess verða mjúkar og laufin koma, þá vitið þið að sumarið er nær; svo og þið, þegar þið sjáið allt þetta, vitið að það [í jaðarnótum, hann] er nálægt, jafnvel við dyrnar. Sannlega segi ég yður: Þetta kyn mun ekki líða hjá, uns öllu þessu er fullnægt. Himinn og jörð munu líða hjá, en orð mín munu ekki líða hjá.”¹

GSAM 93.2Í þessum ritningarstað er athygli okkar beint að þeim tíma þegar mögulegt er að læra að koma Krists sé “við dyrnar” með sömu vissu og við vitum að sumarið er handan við hornið þegar við sjáum fyrstu mjúku laufblöðin spretta. Einnig má vita að við höfum komið til þeirrar kynslóðar sem mun ekki hverfa af sviði atburðanna fyrr en Kristur sjálfur kemur. Þegar tíminn kemur til að læra líkinguna, er það afdráttarlaust satt að það sé tími Drottins til að reisa upp kennara til að kenna líkinguna. Spurning postula á öðrum vettvangi á hér einnig við: “Hvernig munu þeir heyra án prédikara? og hvernig munu þeir predika, nema þeir séu sendir?”²

GSAM 93Tími merkjanna

GSAM 93.3Í síðasta kafla sáum við hvernig þekking var öðluð um endalok tuttugu og þriggja hundruð daga tímabilsins, og að það náði til “stundar dóms hans”. Í líkingunni sem hér er kynnt erum við leidd að tíma Drottins fyrir þessa líkingu og “dómsboðskapinn” sem á að boða heiminum. Eftir að hafa talað um hina miklu “þrengingu” sem myndi koma yfir lýð hans og skyldi “styttast”, sagði Frelsari: “Strax eftir þrengingu þeirra daga mun sólin myrkvast og tunglið ekki gefa ljós sitt, og stjörnurnar munu falla af himni, og kraftar himinsins munu skjálfa. Og þá mun tákn Mannssonarins sjást á himni.”³

GSAM 94.1Athugið, það segir ekki um síðasta merkið sem nefnt er að það sé merki um komu hans; heldur merki um að Mannssonurinn sé þar, sjáist koma. Atburðirnir sem gefnir eru í þessum texta sem merki til að byggja trú á nálægð komu hans eru merki í sólinni, tunglinu og stjörnunum. Aðrir atburðir sem fylgja eiga sér stað í tengslum við raunverulega komu hans í skýjum himins. Þannig, strax eftir þriðja merkið—merkið í stjörnunum—kemur tími Drottins til að reisa upp kennara sína til að kenna að koma Krists sé við dyrnar.

GSAM 94.2Varðandi tíma birtingar þessara merkja: Sólin átti að myrkvast strax eftir þjáninguna.⁴ Eins og Markús segir, átti það að vera “á þeim dögum, eftir þá þjáningu.”⁵ Frelsari okkar hafði sagt að dagarnir yrðu styttir. Með tilskipun Maríu Teresíu og lögum um trúarlegt umburðarlyndi frá 1773 til 1776 var ofsóknarhrinan gegn kirkjunni stytt. Þó að ofsóknarvaldið héldi stjórn á borgaralega valdinu til 1798, voru ofsóknir þess lokaðar um 1773. Með því að bera saman yfirlýsingar Frelsarans færi fyrsta merkið milli 1773 og 1798.

GSAM 94Dökkur dagur og nótt

GSAM 94.319. maí 1780 dökknaði sólin yfirnáttúrulega. Þetta var ekki sólmyrkvi, þar sem tunglið hafði orðið fullt daginn áður. Þrátt fyrir það var myrkur yfir öllum norðausturhluta Bandaríkjanna frá klukkan ellefu um morguninn til klukkan ellefu um kvöldið. Við þetta tilefni varð ekki aðeins sólin dimm, heldur neitaði tunglið að endurkasta sólarljósi. Þetta var myrkur sem kom í veg fyrir að sólin skini á disk tunglsins. Og eins og Noah Webster orðaði það mörgum árum síðar: “Engin fullnægjandi skýring hefur nokkru sinni verið færð fyrir þetta myrkur.”

GSAM 95.1Um þennan dimma dag sagði stjörnufræðingurinn Herschel: “Dimmudagurinn í Norður-Ameríku var eitt af þeim undursamlegu náttúrufyrirbærum sem ætíð mun vekja áhuga, en heimspekin á í vanda með að skýra.”

GSAM 95.2Þeir sem lýstu myrkrinu á nóttinni 19. maí 1780 sögðu, þrátt fyrir að tunglið væri fullt, að “ef allir lýsandi hlutir í alheimi hefðu horfið af tilverunni, hefði myrkrið ekki getað verið fullkomnara.”

GSAM 95Fallandi stjörnur

GSAM 95.3Þriðja táknanna, stjörnufallið, uppfylltist 13. nóvember 1833. Á þeirri nóttu, eða réttara sagt frá fimm tímum fyrir dögun, varð stjörnufall sem sumir líktu við eldfljót sem runnu niður frá himni; aðrir við neista sem flugu af einhverri stórri flugeldasýningu. Þetta fyrirbæri huldi alla Norður-Ameríku, frá Mexíkóflóanum í suðri til Hudsonflóa í norðri, og frá Sandwich-eyjum í vestri til innan við nokkurra hundruða mílna frá Liverpool í austri. Hvar sem það var séð var um sama samfellda stjörnuregn að ræða, sem féll eins þétt og snjókorn í snjóbyl.

GSAM 95.4Um þetta stjörnuregn árið 1833 vitnum við enn fremur úr Connecticut Observer frá 25. nóvember 1833:—

GSAM 95.5“Ritstjóri Old Countryman gerir mjög alvarlegt mál úr ‘fallandi stjörnum’. Hann segir: ‘Við lýsum eldregni, sem við sáum síðastliðinn miðvikudagsmorgun, sem hræðilegu tákni, vissum forboða, miskunnsömu merki um þann mikla og hræðilega dag sem íbúar jarðarinnar munu verða vitni að þegar sjötta innsiglið verður opnað. Tíminn, sem lýst er ekki aðeins í Nýja testamentinu heldur einnig í Gamla testamentinu, er handan við hornið; og Trúrri mynd af hinu aldna fíkjutré, sem kast-ar frá sér fíkjum sínum þegar það svignar fyrir vindi, hefði ekki verið mögulegt að hugsa sér.’”

GSAM 96Spádómur Thomas Burnett

GSAM 96.1Fólkinu hafði verið kennt af mönnum fornum að vænta bókstaflegrar uppfyllingar þessa merkis. Thomas Burnett, í Theory of the Earth, prentuðri í London árið 1697, sagði um Matteus 24:29:—

GSAM 96.2“Enginn vafi er á að þá muni sjást alls konar eldlegir vígahnettir; og meðal annars þær sem kallaðar eru fallandi stjörnur, sem, þótt þær séu ekki umtalsverðar hver fyrir sig, myndu þó, ef þær yrðu margfaldar í miklum mæli og féllu, eins og spámaðurinn segir, eins og lauf af víntréinu eða fíkjur af fíkjutréinu, gera ótrúlega sjón.... Við þurfum ekki að líta á þessi atriði sem ýkjur og ljóðrænt myndmál, heldur sem hrein spádómsorð og atburði sem munu bókstaflega rætast.”

GSAM 96Vitnisburður prófessors Olmstead

GSAM 96.3Prófessor Olmstead frá Yale-háskóla í Massachusetts, sem hefur verið kallaður “stærsti veðurfræðingur Ameríku”, sagði um stjörnufallið 13. nóvember 1833:—

GSAM 96.4“Stærð stjörnuregnsins árið 1833 var slík að það huldi ekki óverulegan hluta yfirborðs jarðar, frá miðju Atlantshafi í austri til Kyrrahafs í vestri; og frá norðurströnd Suður-Ameríku til óákveðinna svæða meðal breskra nýlendna í norðri. Sýningin á skotstjörnum var ekki aðeins sjáanleg, heldur sýndi hún alls staðar sama svipinn.”

GSAM 96.5Um þessa sýningu, sem hófst um klukkan 23:00 þann 12. nóvember og stóð til um klukkan 4:00 þann 13., segir prófessorinn:—

GSAM 96.6“Þeir sem voru svo heppnir að verða vitni að stjörnufallinu að morgni 13. nóvember 1833, sáu sennilega mesta skrautið af himneskum flugeldum sem nokkru sinni hefur sést síðan heimurinn var skapaður, eða að minnsta kosti innan annála sem sögunnar síður geyma.”

GSAM 97Stjörnuregn sást einnig í Evrópu

GSAM 97.1Í bók sem Leonard Heinrich Kelber gaf út í Stuttgart í Þýskalandi árið 1835, komumst við að því að þetta merki endurtók sig hinum megin við Atlantshafið, sama mánuðinn en nokkrum dögum síðar. Hann segir:—

GSAM 97.2“25. nóvember 1833 var glæsileg sýning fallstjarna á meginlandi Evrópu,” og “í Minsterburg í Slésíu féllu stjörnur eins og eldregn. Með þeim féllu eldkúlur, sem gerðu nóttina svo bjarta að fólk hélt að húsin í nágrenninu væru að brenna.

GSAM 97.3“Á sama tíma í Prin í Austurríki féllu stjörnur sem þöktu yfir fimm hundruð fermílna svæði. Sumir lýstu því sem eldflóðum sem runnu niður frá himni. Sumir kölluðu það eldregn. Hestar skelfdust við það og féllu til jarðar. Margir urðu veikir af ótta.”

GSAM 97Hagnýting dæmisins

GSAM 97.4Þegar komið er fram yfir uppfyllingu þriðja merkisins — stjörnufallsins — í þessari spádómsröð, segir frelsari okkar: “Lærið nú líkinguna af fíkjutréinu.” Þessi orð eiga ekki við um kynslóðina sem lifði þegar Drottinn okkar hélt þessa ræðu, heldur um kynslóðina sem átti að sjá þessi merki uppfyllt — ekki vera að uppfyllast, heldur uppfyllt. Þeir atburðir sem eiga að rætast sem merki um að Kristur sé við dyrnar fela ekki í sér skjálfta himinsins þegar hann mun sjást koma í raun. Þessi merki um nálæga komu hans fela meðal annars í sér þetta þriðja merki, það sem snýr að stjörnum. Tími Drottins sem hann ákvað til þess að fólkið læri líkinguna af fíkjutréinu er eftir árið 1833. Hér er tími Drottins til þess að heimurinn vakni til þess mikla sannleika að koman hans sé fyrir dyrum, og að koman hans verði áður en kynslóðin sem heyrir þá líkinguna deyr. Þannig sjáum við hvernig tíminn er merktur í þessum spádómi um hvenær hin mikla boðun um komu hans skuli gefin heiminum.

GSAM 98Alþjóðleg boðun

GSAM 98.1Í uppfyllingu þessa spádóms sjáum við að rétt þá og þar árið 1833 var Drottinn að lyfta upp sendiboðum sínum eða þjónum í ýmsum hlutum heimsins, sem frá 1833 til 1844 hrópuðu að koma Krists væri nálæg, “jafnvel fyrir dyrum;” og þeir kenndu líkinguna um fíkjutréð, bentu á þessi merki um komu hans, eins og hann hafði boðið þeim að gera. Þessi boðskapur, annaðhvort með lifandi kennara eða í gegnum prentaða bókstafinn, barst til allra trúboðsstöðva í heiminum og til allra hafna á jörðinni.

GSAM 98.2Umfang boðskapsins hefur verið skýrt lýst af ritstjóra Voice of Truth í Rochester, N.Y., í janúarútgáfu ársins 1845:—

GSAM 98.3“Eilífa fagnaðarerindið, eins og lýst er í Opinberunarbókinni 14:6–7, hefur verið prédikað til allra þjóða, ættflokka, tungumála og manna; og sagt með háværri röddu: ‘Óttist Guð og gefið honum dýrð, því að dómstund hans er komin; og tilbiðjið hann sem skapaði himininn, jörðina, hafið og uppsprettur vatnanna.’ Engin staðhæfing er skýrar sönnuð með staðreyndum en sú að þessi boðskapur hafi borist til allra þjóða og tungumála undir himni á liðnum fáeinum árum, í prédikun um komu Krists árið 1843 [1843, gyðinglegum tíma – okkar tíma, 1844], eða innan skamms. Með fyrirlestrum og útgáfum hefur boðskapurinn borist um alla jörðina og orðin til enda heimsins.”

GSAM 98.4Sumir, sem ekki þekkja staðreyndirnar, hafa talið að aðventhreyfingin væri takmörkuð við ákveðinn stað, og gert ráð fyrir að hún væri verk tengt William Miller og nokkrum hundruðum kennimanna sem tengdust honum í norðurhluta Bandaríkjanna. Fyrir slíka getur það komið á óvart að vita að hreyfingin í Ameríku, þar sem prestarnir Miller og Himes voru áberandi leiðtogar, var aðeins lítill hluti af mikilli hreyfingu sem, eins og áður hefur komið fram, fór “til enda jarðar”.

GSAM 99HVERNIG HREYFINGIN HÓFST Í ÝMSUM LÖNDUM

GSAM 99.1Tími Drottins kom til að þessi boðskapur færi út um heiminn, og á um tuttugu eða fleiri mismunandi stöðum á jörðinni, á svipuðum tíma, risu menn upp sem, án þess að vita af verkum hvers annars, fóru út til að boða þennan boðskap til allra heimshluta. Þeir sem nefndir eru í 4. kafla, sem fengu ljósið um endalok tvö þúsund og þrjú hundruð daga spádómsins, með einni undantekningu — A. Campbell —, voru hvattir til að taka þátt í boðun fyrsta engilsboðskapsins í Opinberunarbókinni 14; þetta gerðist einnig með beinni aðgerð Guðs anda og ekki með því að miðla ljósinu á milli sín.

GSAM 99Samanburður við siðbótina

GSAM 99.2Ef við beitum sömu reglu um þessa hreyfingu sem D’Aubigné beitti um upphaf hinnar miklu siðbótar sextándu aldar, verður hún vissulega talin boðskapur Drottins og á tíma Drottins. Um þá siðbót í heild sagði sagnfræðingurinn:—

GSAM 99.3“Þýskaland miðlaði ekki sannleikanum til Sviss, né Sviss til Frakklands, né Frakkland til Englands. Öll þessi lönd hlutu hann frá Guði, rétt eins og einn hluti heimsins flytur ekki ljósið til annars hluta; heldur miðlar sama skínandi hnötturinn því beint til allrar jarðar. Kristur, dagsroði af hæðum, óendanlega upphafinn yfir allt mannkynið, var á tímum siðbótarinnar, eins og við stofnun kristni, hinn guðdómlegi eldur sem gaf líf heiminum. Á sextándu öld var ein og sama kenningin á sama tíma fest í heimilum og kirkjum fjarlægustu og fjölbreyttustu þjóðanna. Ástæðan er sú að sami Andi var alls staðar að verki að skapa sömu trúna.

GSAM 99.4“Siðbótin í Þýskalandi og sú í Sviss sýna þennan sannleika. Zwingli átti engin samskipti við Lúther. Það voru, án efa, tengsl milli þessara tveggja manna; en við verðum að leita þeirra fyrir ofan jörðina. Sá sem frá himni gaf sannleikann Lútheri, gaf hann einnig Zwingli. Guð var miðill samskipta milli þeirra. ‘Ég hóf að prédika fagnaðarerindið,’ segir Zwingli, ‘á náðarárinu 1516, með öðrum orðum, á þeim tíma þegar nafn Lúthers hafði aldrei heyrst í landi okkar. Ég lærði ekki kenningu Krists af Lúther, heldur af orði Guðs. Ef Lúther prédikar Krist, gerir hann það sem ég geri; það er allt.’”⁶

GSAM 100.1Um störf Farel og Lefèvre í Frakklandi segir sagnfræðingurinn:—

GSAM 100.2“Siðbótin í Frakklandi var því ekki erlendur innflutningur. Hún fæddist á frönskum jarðvegi; hún spíraði í París; hún fékk fyrstu rætur sínar í háskólanum sjálfum, sem var önnur valdastofnunin í rómverskri kristni. Guð lagði meginreglur verksins í heiðarleg hjörtu manna í Píkardíu og Dauphiny áður en hún hófst í öðrum löndum.

GSAM 100.3“Við höfum séð að svissneska siðbótin var sjálfstæð frá þýsku siðbótinni. Franska siðbótin var aftur á móti sjálfstæð frá báðum. Verkið hófst samstundis í þessum mismunandi löndum, án nokkurra samskipta sín á milli; eins og í orrustu hreyfast allar mismunandi sveitir sem mynda herinn á sama augnabliki, þótt önnur segi ekki hinni að ganga til sögunnar, vegna þess að ein og sama skipunin, sem kemur frá sama æðsta hershöfðingja, heyrist af öllum. Tíminn var runninn upp, fólkið var undirbúið, og Guð hóf siðbót kirkju sinnar í öllum löndum samtímis. Slík sannindi sýna að hin mikla siðbót sextándu aldar var guðlegt verk.”⁷

GSAM 100.4Um siðbótina í Englandi, undir forystu Thos. Bilney, Fryth, Tyndale og annarra, segir D’Aubigné ennfremur:—

GSAM 100.5“Siðbótin í Englandi hófst því sjálfstætt frá Lúther og Zwingli, eingöngu studd af Guði. Í öllum þessum löndum kristninnar voru samtímis áhrif hins guðdómlega orðs. Upphaf Siðbótarinnar í Oxford, Cambridge og London var gríska Nýja testamentið sem Erasmus gaf út. [Tyndale og Thomas Bilney yfirgáfu Cambridge árið 1519.] Sá dagur kom að England varð stolt af þessum háa uppruna siðbótarinnar.”⁸

GSAM 101.1Aðventuboðskapurinn reis upp á svipaðan hátt og rakið var hér að ofan í siðbótinni. Menn voru hreyfðir samtímis í meira en fjórum sinnum fleiri hlutum heimsins, án þess að vita af hver öðrum eða eiga nokkur samskipti um skoðanir, og hófu boðun sömu ritningarlegra sanninda, ekki einungis í fjórum þjóðum heimsins, heldur fyrir öllum siðmenntuðum heiminum.

GSAM 101Verk Josephs Wolffs

GSAM 101.2Það kann að vera rétt að vekja hér athygli á staðreyndum varðandi umfang boðunarinnar um komu Krists:—

GSAM 101.3“Árið 1831 var Joseph Wolff, D.D., sendur sem trúboði frá Bretlandi til að starfa meðal gyðinga í Palestínu. Hann, samkvæmt dagbókum sínum, allt til ársins 1845, boðaði skjóta komu Drottins í Palestínu, Egyptalandi, við strendur Rauðahafsins, Mesópótamíu, Krímaskaga, Persíu, Georgíu, um allt Ottómanska heimsveldið, í Grikklandi, Arabíu, Tyrklandi, Búkhara, Afganistan, Kasmír, Hindustan, Tíbet, í Hollandi, Skotlandi, Írlandi, í Konstantínópel, Jerúsalem, St. Helena, einnig um borð í skipum á Miðjarðarhafi og í New York-borg, fyrir öllum trúfélögum. Hann lýsir því yfir að hann hafi prédikað meðal Gyðinga, Tyrkja, Múhammeðmanna, Parseja, Hindúa, Kaldea, Jezída, Sýrlendinga, Sabea, fyrir pasjum, sjeikum, sjahum, konungum Organtsh og Búkhara, drottningu Grikklands o.fl.”⁹

GSAM 101.4Í Jemen, svæðinu sem afkomendur Hobabs, tengdaföður Móse, bjuggu á, sá Joseph Wolff bók sem hann lýsir svona: “Arabar hér hafa bók sem kallast ‘Seera,’ sem fjallar um ‘Aðra komu Krists og ríki hans í dýrð!’”¹⁰

GSAM 102.1Í Jemen dvaldi hann sex daga hjá Rekkabítum, um þá segir hann: “Þau drekka engin vín, gróðursetja engan vínvið, sá engu sæði og eiga heima í tjöldum og minnast orða Jonadabs, sonar Rekkabs. Með þeim voru börn Ísraels, af ætt Dans, sem búa nálægt Terim í Hatramawt, og sem vonast eftir því ásamt börnum Rekabs að Messías muni bráðlega birtast í skýjum himins.”

GSAM 102.2Við sjáum af framansögðu að á þeim fjórtán árum hafði Wolff sjálfur boðað tíðindin um komu Krists við dyrnar í meira en tuttugu mismunandi löndum. Á sama tíma var kenningin víða borin fram í Þýskalandi, einkum í suðri meðal Moravíumanna.

GSAM 102Boðskapurinn í Þýskalandi og Rússlandi

GSAM 102.3Enskur rithöfundur, Mourant Brock, segir okkur að “í Württemberg hafi verið kristin nýlenda sem taldi hundruð manna, sem beið skjótrar komu Krists.” Kenningin var boðuð í öðrum hlutum Þýskalands af Hengstenberg, sem þá var sagður hæfileikaríkasti guðfræðingur Þýskalands.

GSAM 102.4Í Review and Herald, 13. desember 1892, segir presturinn L. R. Conradi frá Þýskalandi:—

GSAM 102.5“Bengel í Þýskalandi kveikti ástina til komu Drottins vors í mörgum hjörtum, sem leiddi þúsundir til að rannsaka spádómsorðið eins og aldrei fyrr.... Ljósið skein í Þýskalandi, og þar voru dreifðar ritgerðir sem sýndu hvernig átti að beita tveimur þúsundum og þremur hundruðum daga. Eftir það fylgdi trúarleg vakning, einkum í Württemberg, og þegar ofsóknir hófust fluttu hundruð fjölskyldna til Suður-Rússlands og breiddu boðskapinn þar út meðal landsmanna sinna sem höfðu flutt þangað mörgum árum áður. Þegar prestar lokuðu kirkjum sínum héldu þeir, með fáum undantekningum, sína ‘stunden’, eða ‘klukkustundarfundi’, í einkahúsum og hundruð snerust til trúar. Jafnvel á þeim tíma var rætt um hvíldardaginn meðal þeirra, en þar sem enginn tók frumkvæði, var umræðan stöðvuð. Rússneskur bóndi varð kristinn í ‘stunden’-fundi og hóf þá sama starf meðal Rússa. Þetta leiddi loks til hinnar miklu ‘Stundist’-hreyfingar nútímans, en áhrif hennar ná til fjærstu skúta Síberíu og Transkaukasíu.”

GSAM 103.1Í Review and Herald, 31. júlí 1891, er yfirlýsing frá prestinum Conradi varðandi bróður Schäche frá Ástralíu, sem á þeim tíma sem hann talar um bjó í Slésíu og starfaði hluta tímans í þágu heimatrúboðs föður Gosner, þekkts þýsks trúboða og guðfræðings. Frá bróður Schäche gefur hann eftirfarandi um bók Kelber:—

GSAM 103.2“Eftir 1836, eða þegar tímatal Bengels rann út, birtist í sveitarblaði Schweidnitz tilkynning frá bókabúð herra Sommerfeldt þar, um bók eftir L. Henry Kelber, um hin stóru og gleðilegu atburði sem áttu að eiga sér stað á árunum 1843 og 1844. Nákvæman titil bókarinnar man ég ekki. Við fengum umrædda bók og lásum hana með nokkrum áhugasömum aðilum bak við læstar dyr árið 1839–40. Bókin sýndi með vísan til Daníelsbókar, Opinberunarinnar og Matteusar 24 að endinn væri handan við hornið, og innihélt einnig útreikningatöflu sem sýndi hvernig ofangreind dagsetning var fundin.”

GSAM 103Skilaboðin í Stóra-Bretlandi

GSAM 103.3Í enskri útgáfu sem ber heitið The Millennium kemur fram að “sjö hundruð kennimenn enska kirkjunnar væru að hefja öskur um endurkomu Endurlausnarans.” Meðal hæfileikaríkustu kennimanna samtímans voru þeir sem boðuðu aðventukenninguna í Englandi frá 1840 til 1844. Af þeim munum við nefna nöfn Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, séra A. Dallas, M.A. [í bók sinni, Look to Jerusalem, bls. 114, beitir hann líkingunni úr Matteusi 24 við þessa kynslóð], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry o.fl.

GSAM 104Skilaboðin í Hollandi

GSAM 104.1Kenningin um aðra komu var boðuð í Hollandi af Hentzepeter, sem sagður var á þeim tíma hæfasti kennimaður í landinu. Hann var forstöðumaður Konunglega safnsins í Haag, skipaður af konungi. Hann segir sjálfur í bréfi sem hann skrifaði ritstjóra Midnight Cry í júní 1844 að athygli hans hafi fyrst beinst að þessu máli vegna mjög áhrifamikils draums. Hann rannsakaði ritningarnar um málið og gaf árið 1830 út bækling þar sem hann setti fram þessa kenningu. Árið 1841 gaf hann út annan bækling um heimsendi. Í sama bréfi segir hann að fyrstu fregnirnar sem hann fékk um William Miller og aðra sem boðuðu opinberlega kenningu um nálæga komu Krists hafi hann fengið árið 1842, þegar hann ræddi við mann sem kom til Hollands frá Ameríku.

GSAM 104Skilaboðin í Tartaríu

GSAM 104.2Allt frá árinu 1821 var trúin á og kenning um komu Drottins prédikuð í Tartaríu. Um þetta leyti var írskur trúboði sendur til landsins, og tartarískur prestur spurði hann: “Hvenær mun Kristur koma í annað sinn?” Hann svaraði að hann vissi ekkert um það, og presturinn sýndi mikla undrun á slíku svari frá trúboða sem hafði komið til að kenna þeim kenningar Biblíunnar, og tók fram að honum þótti að “allir ættu að vita það sem hefðu Biblíu.” Presturinn setti fram sínar skoðanir og sagði að honum þætti að Kristur myndi koma um árið 1844 e.Kr. Þessi staðreynd kemur fram í tímaritinu Irish Magazine árið 1821.

GSAM 104Skilaboðin í Ameríku, Indlandi og á meginlandinu

GSAM 104.3Í Advent Tracts, bindi 2, bls. 135, 1844, segir Mourant Brock frá Englandi:—

GSAM 105.1“Ekki er það einungis í Stóra-Bretlandi sem vænting um nálæga komu Endurlausnarans er ríkjandi og varnaðaröskunin hækkuð, heldur einnig í Ameríku, Indlandi og á meginlandi Evrópu. Í Ameríku eru um þrjú hundruð kennimenn orðsins þannig að prédika ‘þennan guðsríkisboðskap;’ á meðan í þessu landi eru um sjö hundruð úr Enska kirkjunni að hækka sömu öskrun.”

GSAM 105Til allra hafna á jörðinni

GSAM 105.2E. R. Pinney frá Seneca Falls í New York, helgaður kennimaður baptista sem gaf líf sitt til boðunar kenningarinnar um endurkomuna, sagði í Exposition of Matthew 24, bls. 8–9:—

GSAM 105.3“Svo snemma sem árið 1842 höfðu rit um aðra komu verið send til allra trúboðsstöðva í Evrópu, Asíu, Afríku og Ameríku, beggja vegna Rocky-fjallanna.... Skipstjórar skipa okkar og sjómennirnir segja okkur að þeir komi ekki í neina höfn þar sem þessi boðun hafi ekki þegar borist á undan þeim, og til þeirra er oft og tíðum beint fyrirspurnum um hana.”

GSAM 105Þrjú þúsund boða boðskapinn

GSAM 105.4Prestur G. W. Mitchel frá Zanesville í Ohio, annar kennimaður sem sjálfur boðaði þessa kenningu, sagði höfundinum í samtali í Newark í Ohio, 8. ágúst 1894, að prestur William Miller hefði sagt honum í samtali í McConnellsville í Ohio í september 1844, að hann hefði “nöfn og heimilisföng þriggja þúsunda kennimanna víðs vegar um hnöttinn sem voru að boða: ‘Óttist Guð og gefið honum dýrð; því að stund dóms hans er komin,’ og að meirihluti þeirra væri í Norður-Ameríku og Bretlandi.”

GSAM 105.5William Miller, þegar hann talaði um víðtæka útbreiðslu þessa “kalls”, sagði:—

GSAM 105.6“Einn eða tveir í hverjum fjórðungi heimsins hafa boðað tíðindin, og allir eru sammála um tímann,—Wolff í Asíu; Irving, sem áður var í Englandi; Mason í Skotlandi; Davis í Suður-Karólínu; og nokkur fjöldi hér í héraðinu eru, eða hafa verið, að flytja þennan boðskap.”¹¹

GSAM 106Hutchinson: Voice of Elijah send út um víðan völl

GSAM 106.1Prestur R. Hutchinson var árið 1837 sendur frá Englandi sem wesleyanskur trúboði til Kanada. Hann settist að lokum að í Montreal. Hann átti mjög víðtækan kunningjahóp erlendis. Á árunum 1843 og 1844 gaf hann út tímarit sem bar heitið Voice of Elijah, þar sem hann fjallaði um kenningu um komu Krists. Þar sem hann hafði greiðan aðgang að skipum til útlanda og þau forréttindi að geta sent stórar sendingar af ritum sínum án póstgjalda, sendi hann þau í miklu magni til allra heimshluta. Hann sagði um eigin starf að hann sendi þau ókeypis til Nýja-Skotlands, Nýja-Brúnsvíkur, Nýfundnalands, Englands, Írlands, Skotlands, Wales, Frakklands, Þýskalands, Konstantínópel, Rómar og allra hluta Breska konungsríkisins og nýlendna þess.

GSAM 106Á Sandwich-eyjum

GSAM 106.2Í Midnight Cry þann 12. október 1843 var bréf frá frú O. S. Burnham frá Kaloa á eyjunni Kauai á Sandwich-eyjum. Hún og eiginmaður hennar voru skólakennarar á þeim stað. Þau tóku við og boðuðu þarna aðventukenninguna, og hópur trúaðra var að tilbiðja með þeim á eyjunum.

GSAM 106Skilaboðin borin saman við boðskap Jóhannesar skírara

GSAM 106.3Þannig sjáum við að kenningin um endurkomuna var boðuð í svo miklum mæli að það dugði fullkomlega til að uppfylla spádóma ritningarinnar um hana.

GSAM 106.4Skilaboðin sem áttu að boða fyrstu komu Krists voru orðuð af spámanni Jesaja á þessa leið: “Rödd hins sem hrópar í eyðimörkinni: Búið veg Drottins, sléttleiðið í eyðimörkinni braut fyrir Guð okkar. Öll dalverpi skulu hækkuð og öll fjöll og allar hæðir lækkuð; beygðir vegir skulu gerðir beinir og ójafnir staðir sléttir; og dýrð Drottins mun opinberast, og allir menn munu sjá hana saman; því að munnur Drottins hefur talað það.”¹² Þessi spádómur rættist í verkum “Jóhannesar skírara, sem prédikaði í eyðimörk Júdeu og sagði: Iðrist, því að himnaríki er í nánd.”¹³

GSAM 107.1Þessi maður, einn og óstuddur, uppfyllti þessa undursamlegu spádómspá á sex mánaða starfsferli í einu landi, Júdeu. Þó að þessi spádómur hafi takmarkað starf Jóhannesar að tíma og stað, gildir það ekki um þá spádóma sem varða boðun annarrar komu Krists, því að verkið átti að fara fram með “háværum kalli” og ná til alls heimsins.

GSAM 107.2Þannig sést, í ljósi framlagðra staðreynda, hve nákvæmlega spádómurinn um boðskapinn um komu var uppfylltur. Tími Guðs kom til að kenna líkinguna um fíkjutréð, til að gefa fyrstu tilkynningu boðskapar fyrsta engilsins, og hann reisti upp sína boðbera til að boða hrópið til allra þjóða, lýða og tungumála.