Oshitululwa 11 — Etumwalaka lOmweengeli omutivali
GSAM 171.1“Nokwa shikula omweengeli mukwao, ta ti: Babilon, oshilando shinene, osha teka po, osha teka po, osheshi osha nwefa oiwana aishe omaviinyu ehandu loluhaelo lasho.”1
GSAM 171.2“Opo nee omwene weumbo okwa handuka ndele ta lombwele omupiya waye: Inda diva moondjila dinene nodinini doshilando, u etele muno eehepele, oingudu, oilema novapofi.”2
GSAM 171.3Omwene okwa pendula ounyuni okupitila movaudifi vaye netumwalaka: “Efimbo letokolo laye ola fika,” — etumwalaka olo ovanhu aveshe hava ti ove li oshiwana shaye ngeno va li hava dulu okuhangana kulo, ngeno va hala. Eli ola li eshivo lotete kokulya ‘kwoshililo’ shohombo. Ola li la udifilwa “kwaavo va li va shivwa.”3 Eshi eshivo eli la ekelwa molwomatomheno e lili noku lili, opa yandjwa eshivo etivali, la fa etumwalaka lOmweengeli omutivali.4 Neshivo eli Omwene okwa yoolola oshiwana shi ende komeho fiyo okexulilo lefimbo pamwe nouyelele woshili yaye tau hapupala.
GSAM 171Eshivo etivali koshililo shohombo
GSAM 171.4Etumwalaka etivali — olo la shikula ondaka yefimbo letokolo — otali ti: “Babilon, oshilando shinene, osha teka po, osha teka po, osheshi osha nwefa oiwana aishe omaviinyu ehandu loluhaelo lasho.” Neshivo etivali koshililo otali ti: “Indeni diva moondjila dinene nodinini doshilando, mu etele muno eehepele, oingudu, oilema novapofi.” Momushangwa keshe waava, ovanhu ovo hava ti ove li oshiwana shOmwene otava ifanwa ‘oshilando.’ Molweehongo deitavelo lavo tadi kondjifafana noku lundakana, otava ifanwa ‘Babilon.’ Momushangwa mukwao u na sha nomafiku axuuninwa, ohatu mono kutya, manga Omwene ina uya, oshiwana shaye otashi ifanwa shi dje mo mu ‘Babilon’: “Babilon shinene osha teka po, osha teka po, nosha ninga ekalo leendemoni, nekalelo lomhepo keshe ya nyata, noshikefa shodila keshe ya nyata ya nyengwa.... Djeni mo musho, oshiwana shange, muha kale ovakwashi momatimba asho, nomuha tambule oixuna yasho.”5
GSAM 172“Dimbuluka nghee wa uda”
GSAM 172.1Meendjovo da lombwelwa ongalo yaSardis ohatu lesha: “Dimbuluka hano nghee wa tambula nowe uda, diinina osho, nokulivela ombedi. Ngeenge ito kala wa pashuka, ohandi ku uyile ngaashi omulunga, noito ka shiiva efimbo olo handi ku uyile.”6 Ongalo yaSardis otai monika ya li ya etwa po kEtengululo lOngalo, konima yefimbo lomulaulu loilonga ya ‘Isebel’ — ongalo oyo ya nyona eitavelo. Ongalo yaSardis oya lombwelwa kutya oya li ongalo i nomwenyo; ndele eshi ya uda nokukala ya ekela ehongo lokuya kwOmwene, oya litula monghalo omo oshiningwanima osho ngeno tashi dulu oku i vakela ngaashi ‘omulunga moufiku.’ Onghalo yaavo hava ingida tava ti: ‘Ombili neameno,’ eshi okuya kwOmwene ku li popepi, osho yo ya popiwa komuyapostoli Paulus mu 1 Ovatessaloniki 5:1-5. Ovo hava shikula ouyelele woshili otava ifanwa ‘ovana vomutenya,’ nOmwene ita ka va uyila ngaashi omulunga.
GSAM 172.2Mehokololo eli lexunganeko li na sha nomaongalo aheyali, ohatu mono kutya eteko po longalo yaSardis ola shikulwa divadiva kongalo yaFiladelfia, ile (ngaashi oshitya eshi tashi ti) ongalo yohole yovamwatate. Osho shili va li ovaitaveli 50,000 ovo va li va ifanwa va dje mo momaongalo aeshe e lili noku lili okupitila metumwalaka lOmweengeli omutivali, ndele va hangana mekwatafano limwe lohole yovamwatate moshili shinene sha fimana unene, shokuya kwaKristus ku li popepi.
GSAM 173Nghee etumwalaka etivali la udifwa
GSAM 173.1Oshifo Ondaka yopokati koufiku shefiku 12 laSeptemba 1844 oshi na oshinyolwa shOmukulunhu J. V. Himes shi na sha netumwalaka lOmweengeli omutivali nosho yo onghalo oyo ya ningifa li udifwe. Onhumwafo yaye oya shangelwa muMcConnelsville, Ohio, 29 Aguste 1844, notai ti:—
GSAM 173.2“Eshi twa hovela oshilonga pamwe nOmumwatate Miller mo 1840, ye okwa li a udifa omido omugoyi. Mefimbo olo okwa li ta longo, pepi ngeno oye aeke. Ndele oilonga yaye oya twikila ihe nedimbuko, ndele oya pendula ovo hava ti ovanalongelokalunga va mone eteelelo loshili loshiwana shaKalunga, nokwaava va mone elilongekido la pumbiwa lokuya kwOmwene; nosho yo okupendula ovanhu vomapongolofano aeshe ovo inava lunduluka, va shiive onghalo yavo yokukana, noshilonga va na shokulivela ombedi diva nokukalukila kuKalunga, opo ve lilongekide va ka shakeneke Omuhomboli nombili mokuya kwaye. Oyo oya li omalalakano manene oilonga yaye. Ina kendabala okulundululila ovanhu koshikandjo ile kondunda imwe yelongelokalunga.
GSAM 173.3“Eshi twa itavela oshili yokuya ku li popepi, nokutambula ehongo eli puuyelele, otwa li tu na omadiladilo oo tuu amwe, notwa landula ondjila oyo tuu imwe mokati koikandjo yelongelokalunga i lili noku lili, oko twa li twa ifanwa, mewiliko laKalunga, tu ka longe. Otwa lombwela ovaudifi nomaongalo kutya oshilonga shetu kasha li shoku va hanauna po, ile oku va tukula noku va piyaanifa: Otwa li tu na elalakano limwe li yele, olo lokuyandja ‘ondaka,’ elondwelo letokolo li li ‘poshivelo,’ nokukumaida ovakwetu ve lilongekidile oshiningwanima eshi.... Ovaudifi novalongwa vomomaongalo ovo va li va mona ouwa moilonga yetu, ndele inava tambula ehongo nomutima aushe, ova mona kutya ova li ve na okuya pamwe nehongo, ve li udife nokuli popila, ile va ka kale ve na oupyakadi novaitaveli ovo va li va tokola neenghono, mefimbo eli lidjuu la li le va fikila. Onghee ova ekela ehongo nokutokola, vamwe pamukalo umwe navamwe pamukalo mukwao, va fife okupopya oshinima eshi. Eshi osha tula ovamwatate novamwameme vetu mokati kavo monghalo idjuu unene. Vahapu vomuvo ova li va hola omaongalo avo, ndele inava hala nande okudiladila okudja mo. Ndele eshi va li tava shekwa, tava fininikwa, noku kufwa komauwa nehafo oo va li ve na nale momikalo di lili noku lili, nosho yo eshi va li tava idilwa ‘oikulya pefimbo la wapala,’ neimbilo lokupukifa lomawi aava: ‘Ombili neameno,’ tali va udifilwa okudja kEshabata limwe fiyo okEshabata likwao, ova efa diva ohole yavo yoikandjo yavo. Ova fikama moufimanekwa weenghono davo, tava liumbile ondjoko, ndele tava ingida: ‘Djeni mo musho, oshiwana shange.’
GSAM 174Monghalo idjuu
GSAM 174.1“Onghalo ei oye tu tula moupyakadi, (1) osheshi otwa li tu li shili pexulilo lefimbo letu lexunganeko, omo twa li twa teelela Omwene a ongele oshiwana shaye ashishe pamwe; nosho yo (2) otwa li alushe hatu udifa ehongo limwe li lili; ndele paife eshi onghalo ya lunduluka, ngeno tashi talika kutya katu na oshili ngeenge twa hangana mondaka yokuliyoolola nokuhanauna omaongalo oo a li e tu tambula netumwalaka letu. Onghee otwa kala hatu limbiliwa, nokutwikila mondjila yetu yotete, fiyo ongalo novaudifi va twala oshinima eshi kokule fiyo twa li tu na, mokutila Kalunga, okutoonga oshili nosho yo ovana vaKalunga ovo va li tava lyatwa pedu.
GSAM 174Oshihopaenenwa shovatumwa shondjila yetu
GSAM 174.2“‘Nokwa ya mosinagoga, ndele okwa popya nouladi oule weemwedi nhatu, ta kundafana noku kumaida shi na sha noinima youhamba waKalunga. Ndele eshi vamwe va kukutika omitima, inava itavela, ndele tava popi nai ondjila ei koshipala sheengudu dovanhu, okwa dja ko kuvo, nokwa yoolola ovahongwa, ta kundafana keshe efiku moshikola shomulumenhu e li Tirannus.’7 Ovamwatate vetu inava fininikwa va dje mo nokuliyoolola momaongalo manga ‘vamwe inava kukutika omitima’ nokukala tava ‘popi nai ondjila ei [okuya kwOmwene] koshipala sheengudu dovanhu.’ Kava li tava dulu okudidimika ‘okupopya nai’ oku ‘kovapiya ovai,’ nomaongalo oo a li taa dulu okutwikila mondjila yefininiko ‘nokupopya nai’ ovo va li va teelela ‘eteelelo linangekwa noupuna,’ kava li tave a tale sha shimwe shi lili, ndele ovana ovakainhu vaBabilon yopashiholekwa. Ova a udifa ngaho, ndele va ya memanguluko levaengeli. Nande fye aveshe otashi dulika katu li tweshe pamwe kombinga yaasho tashi ningi Babilon, otu li tweshe pamwe kombinga yokuliyoolola diva naalushe mwaaveshe hava kondjifa ehongo lokuya nouhamba waKalunga u li popepi. Ohatu itavele kutya oshinima eshi shomwenyo nefyo. Okukala wa kwatafana nomaongalo oo haa popi nedino ile haa kondjifa okuya kwOmwene, efyo. Okudja meenghedi adishe dovanhu, nokufikama keendjovo daKalunga, nokuteelela keshe efiku eholoko lOmwene, omwenyo. Onghee paife ohatu lombwele aveshe ovo ve li mondjoko youpika pamukalo keshe: ‘Djeni mo mokati kavo, mu liyoolole, osho Omwene ta ti, nokukuma inamu kuma oshi sha nyata; ndele Ame ohandi mu tambula. Ohandi ningi Tate yeni, nye notamu ningi ovana vange ovamati novakadona, osho Omwene Omunaenghono adishe ta ti.’”8
GSAM 175Ekondjifo lihe na etalululo
GSAM 175.1William Miller ota popi ngaha kombinga yekondjafano olo la li li li po pefimbo olo pokati komaongalo nOvaadventista:—
GSAM 175.2“Osha puka unene nokashi na etalululo eshi omaongalo Ovakriste taa ekela ehongo eli nokupinga ovalongwa vao omolweteelelo eli linangekwa noupuna. Ondi shii kutya omaongalo amwe Ovabaptisti otaa ti ihaa va pingile eitavelo lavo, ndele omolwekwatafano lavo novaitaveli vokuya. Ndele ngeenge kashi fi omolweitavelo lavo mOmuxupifi ta uya, omolwashike nee ame handi idilwa oipulupiti yavo, ame ou inandi li oshililo shOmwene pamwe nangalo nande imwe i lili, kakele kongalo yOvabaptisti? Etomheno olo lopuwo. Ndele Ovametodisti nOvapresbiteria itava dulu okulongifa etomheno eli; osheshi ohava itavele ovalongwa vokomaongalo e lili noku lili va lye oshililo pamwe. Onghee ohava pingilwa shike? Onda uda vamwe va pingwa omolwoku ‘imbila’ omaimbilo okuya kwapili; navamwe omolweemwengu, nande eemwengu adishe odo va li hava dulu oku va tumbulila oda li okukala va pashuka tava teelele Kristus. Kalunga, ‘va dimina po, osheshi kava shii eshi tava ningi.’”
GSAM 176Storrs kombinga yonghedi yomaongalo
GSAM 176.1George Storrs okwa popya ngaha kombinga yonghedi yomaongalo mokuungaunga nOvaadventista:—
GSAM 176.2“Ongalo ilipi mokati kao, pefimbo eli, ihe li tai ti: ‘Ondi li omutumba ngaashi ohamba omukainhu’? Nongalo ilipi ihe li tai hafele ediladilo lokutya efiku limwe otai ka finda ounyuni aushe, ndele otau ka kala wa findilwa eitavelo layo? Ilipi mokati kao tai pitike omunhu a kale mo nombili, ou ha popi puuyelele, ehe netilo, kutya okwa itavela okuya ku li poshivelo? Mbela omufika wokukala mokati kao uhe noiponga, kau fi oku ‘litula ko filufilu’ mokupopya puuyelele eitavelo lokuya kwOmwene momudo ou, nonande u shi itavele ngahelipi, nonande u wete sha fimana ngahelipi okuingida u tye: ‘Tileni Kalunga, mu mu pe efimano, osheshi efimbo letokolo laye ola fika’?”
GSAM 176Ondombwedi yaMansfield
GSAM 176.3L. D. Mansfield, ta shange okudja muOneida, N.Y., 21 Marsa 1844, ota yandje ondombwedi ngaha:—
GSAM 176.4“Kalunga ota longo momadiladilo ovana vaye vaholike ovo va teelela Omwene okudja meulu, noku va wilika opo va pwilikine komweengeli ‘e kwete evaengeli laalushe loku li udifa, ta ti: Efimbo letokolo laye ola fika,’ nokudulika yo koshilombolomwa eshi sha shikula ko: ‘Djeni mo musho, oshiwana shange!’ Onda itavela paife neenghono di dulife nale kutya omahangano elongelokalunga opefimbo eli oshitukulwa shinene shaBabilon osho shi na okumbilwa pedu neenghono, shiha ka monika vali nande.... Ndele ame ohandi diladila kutya momahangano amwe, efaafano noluvinga linini otali monika unene. Oihopaenenwa imwe otai ka yelifa oshinima eshi.
GSAM 176Omhepo yovapiyakanifi oya holoka
GSAM 176.5“Omumwatate umwe, ou a li a longa nawa unene moshitukulwa eshi mokuudifa okuya kwOmwene, okwa ufa efimbo lokuka udifa ponhele imwe. Omwene okwa wilika oinima ngaho kutya ye okwa li e li eemayela omulongo na hamano kokule nonhele oyo, ndele omuudifi _____ okwa li po, a kwatela komeho ongudu yovapiyakanifi, i kwete oteya nomahenga eedila, opo ve i waveke komupiya ou waKalunga Omukombadambada. Konima yaasho omuudifi ou okwa hovela diva eongalo olo la kala omafiku mahapu, ndele aishe oya li ya talala, ya talala ngaashi oshikashomeva shinene shokoumbangalanhu — kape na ovanhu va pendulwa ile va lunduluka. Pexulilo omuudifi okwa ti okwa itavela kutya oye mwene ta ka ‘pumbwa okukala poshikalomutumba shaavo tava livela ombedi.’”
GSAM 177.1“Omuwiliki woshikandjo shongalo mokamukunda aka okwa lombwela oshikandjo shaye, konima eshi twa hovela okuninga omaongalo muno, kutya ngeenge omunhu umwe te uya meumbo laye nokutya okwa itavela kutya Kristus ota ka uya momudo ou, ye ote mu pingi pondje.”
GSAM 177Oshinakuwanifwa komaongalo
GSAM 177.2Apa ohatu eta ondombwedi yomalombwelo ya dja mepopifo la yandjwa koshongalele shovaitaveli vokuuya kwapili va ongala muBoston, Mass. Epopifo eli ola shangelwa efiku 31 Mei 1844, ndele la shainwa kuWilliam Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale naJoshua V. Himes. Vo otava ti:—
GSAM 177.3“Kombinga yoshinakuwanifwa shetu komaongalo, ohatu dulu yo okupopya ondjovo imwe. Oshiponga shapa, ngaashi moitya ihapu ikwao, ohatu shi mono mokupitilila. Oshitukulwa shotete shoshiponga osho okweetela eenghono dongalo omo tu li di tu mweneke moshinima sha tya ngaha shoshinakuwanifwa. Itatu limbililwa kutya omayovi ova li etela etokolo koshipala shaKalunga, eshi va dulika komapulo omaongalo avo moshinima eshi, oo ehe li pamishangwa. Ngeno ova li va tokola nova kala ovadiinini, paife ngeno ove li monghalo ya amenwa shi dulife, nohava kwafa shi dulife, nonande ngeno otava ifanwa yo okumona oixuna.
GSAM 177.4“Oshitukulwa shoshitivali shoshiponga osho okudulika komhepo yokulihomona komaongalo omolwehenouyuki lao kufye, nokulwifa omahangano aeshe a tya ngaho pehe nokutongolola. Kombinga yoshinakuwanifwa shOvaadventista komaongalo omo ve li, ngeno twa pulwa oku shi ninga, itatu dulu okuyandja omalombwelo taa wapalele oitya aishe. Ove nokulonga mokutila Kalunga, ngaashi onghalo yoshinima tai pula.
GSAM 178.1“Ndelenee otu nokutokola okuwanifa oshinakuwanifwa shetu, tu kale hatu yandje ondombwedi yoshili pefimbo keshe la wapala. Ngeenge mokulonga ngaha ohatu geyifa omaongalo, nao taa tu tilifa nokutu tidila pondje ngeenge itatu mwena (nonande ngeenge twa mona kutya oku nawa tu xulife ekwatafano letu nongalo mombili, ou otashi dulika u kale omukalo muwa unene), natu wanife oshinakuwanifwa shetu. Ndele ngeenge twa tidilwa pondje, natu lididimikile owii twa ningilwa, nokukala twe lilongekida pamwe nOmwene wetu ‘okuya pondje yoshivelo, twa humbata odino yaye.’”
GSAM 178.2Meendjovo edi da tumbulwa kombinga yeenghatu domaongalo kwaava va li tava udifa etumwalaka lOmweengeli omutivali, ohashi monika noupu kutya, oshizemo shotete sheifano eli etivali ‘kokulya kwonguloshi,’ ovo va li va ongalele moshiunda shimwe shopamhepo ova ifanwa ‘oilema,’ ‘ava itava dulu okweenda,’ ‘novapofi.’ Eshi otashi ulike neenghono kehepeko va mona ‘mokudengwa’ ‘kovapiyakwao,’ ovo va tukauka navo.
GSAM 178Oshiwana sha tukauka sha hoololwa okutambula oilili yoshili ipe
GSAM 178.3Elalakano lOmwene ohali monika nawa eshi a pitifa mo oshiwana sha tukauka okupitila meudifo letumwalaka lOmweengeli omutivali—eifano etivali ‘kokulya kwonguloshi’—‘nondaka yopokati koufiku.’ Oilili yoshili yongushu yomafiku axuuninwa oya li i nokukonakonwa nokuudifwa. Oshilonga eshi inashi li sha dula okulongwa momaongalo ‘a mangwa komaitavelo a tulwa po,’ ngaashi ongalo yovayapostoli inai li tai dulu okuudifila ounyuni evaengeli fimbo tai kala natango mekwatafano nomauwangali Ovajuda. Kalunga okwa ifana ovanhu va tukauke penya,9 Naye okwa ifana yo ovaitaveli vokuuya kwapili va tukauke kwaava va li tava kongo oku va kwatela momaitavelo avo a tulwa po.
GSAM 179‘Omaudifo Ahamano’ aStorrs
GSAM 179.1Konima kashona yokudja mo oku, ohatu didilike kutya ouyelele owa fikila oikwata yovaitaveli vokuuya kwapili kombinga yehandukilo lomefimbo tali uya, ngaashi sha hololwa mokambo ‘Omaudifo Ahamano,’ kaGeorge Storrs. Ako oka li taka hongo kutya omunhu mokudalwa kwaye oha fi; kutya ovafi kave shii sha pokati kefyo nenyumuko; kutya ehandukilo laxuuninwa lovahenakalunga otali ka kala okuhanaunwa po kwavo filufilu; nokutya okukala nomwenyo uhe na efyo oshali shaKalunga, tashi tambulwa ashike meitavelo mOmwene wetu Jesus Kristus.
GSAM 179.2Omayovi Ovaadventista ova tambula ehongo eli li na sha nonghalo yokudalwa kwomunhu, ndele havaveshe. Oku li anya inaku eta ombilingano mokati kavo, osheshi ola talwa ashike oshinima sheitavelo, ndele kali fi oshinima tashi tokola ouwa weenghedi domunhu. Onghee eenghendabala davo doukumwe dokupashukifa ounyuni kutya okuuya kwaKristus oku li popepi inadi tewa. Ndelenee eshi osha pendula ehandu lomaongalo kombada yavo.
GSAM 179Ina dula okuulika epuko ‘mOmaudifo Ahamano’
GSAM 179.3Omupastoli wOvametodista modolopa omo nda li handi kala, oo a li nale a kufa ombinga meudifo lehongo lokuuya kwapili mo1843, okwa pewa ‘Omaudifo Ahamano,’ e a lesha, nokwe litavela komamemba ongalo yaye kutya ita dulu okuulika epuko mehongo olo. Ndele eshi a mona kutya omamemba mahapu ongalo yaye otae li tambula, okwa lombwela vamwe vaha leshe embo, osheshi ‘otava ka itavela ehongo ngeenge ve li lesha.’ Momwedi waSeptemba 1844, konima eshi omupastoli ou a aluka koshongalele yomaongalo shopamudo, okwa fikama ponhele yaye yokuudifila, ndele koshipala shovanhu aveshe a anya ehongo lokuuya kwapili. Nelininipiko okwa pula ongalo i mu dimine po eshi a li a ifana nale ovapopi va popye meumbo olo.
GSAM 179Va tokolwa omolwehongo lopuko
GSAM 179.4Oshilonga eshi shomupastoli osha shikulwa diva keenghendabala dokutokola ovaitaveli vokuuya kwapili omolwehongo lopuko. Ndele eshi va pitikilwa okuyambidida oitya yavo neendjovo dOmbibeli, ongalo inai finda. Vamwe ova tidwa mongalo ei osheshi omukalo wavo inau li wa wapalela omhango yongalo, novamwe vahapu ova dja mo omolwokutidwa kwomamemba aa, oo eitavelo lao inali li tali dulu okuulikwa kutya ola yooloka nOmishangwa. Osho ehongo lokuuya kwapili la patelwa alushe pondje yongalo omo omasheele a mona Omuxupifi nokuninga a hafa muKalunga.
GSAM 180.1Eshi sha ningwa modolopa omo nda dalwa osha ningwa yo momasheele omaongalo makwao moshilongo ashishe. Ovo va ningilwa ngaha kovamwatate vavo vanale ova mona ehekeleko linene meendjovo domuxunganeki Jesaja: ‘Udeni ondjovo yOmwene, nye hamu kakama kondjovo yaye: Ovamwatate veni ovo va li ve mu tonde nova li ve mu tidila pondje omolwedina lange, ova ti: Omwene na fimanekwe; ndele Oye ota ka holoka mu hafele, vo tava ka fya ohoni.’10
GSAM 180Ehandu lovai la hololwa
GSAM 180.2Eshi efiku olo Omwene a li a teelelwa la ehena popepi, ovaitaveli ova wedela eenghendabala moilonga yavo, novai ova handuka nova nyula neenghono shi dulife. Eshi otashi monika meendjovo tadi shikula domutoti woshifo ‘Ondaka Yopokati Koufiku’ shefiku 31 Kotoba 1844:—
GSAM 180.3“Oshizemo ongongole ei ya eta mokati kovai osha tu kwafa yo unene okutukoleka meitavelo letu kutya Kalunga okwa li muyo. Eshi ovana vaKalunga va ongala pamwe, va lipopeke nokulininipika koshipala shaye, nokulilongekida okuholoka kwaye, ngaashi sha wapalela oikwata yovalunde, ovo hava dulu ashike okuxupifwa kefilonghenda, ovai ova holola outondwe unene. Nonande inatu udifa oiongalele yetu palwe, kakele koshifo shetu vene, nokuli inatu ifana ovanhu aveshe ve uye ko, ovana vaBelial ova twa mo ve li vahapu nova eta omanyenyeto mahapu. Molomakaya monguloshi, efiku 12 lomwedi ou [12 Kotoba 1844], inatu ninga oshiongalele metabanakeli, opo omufilishisho weumbo [omukosholi weumbo] a kale a mona efimbo lokukoshola eumbo omolwEshabata [Osoondaxa]. Ndele ongudu yovanyanyali oya tondoka ya twa meumbo, nokwaanya nande omhito oyo. Ndelenee omupangeli wodolopa, ehe na ou e mu pula, okwa ningila mo diva ndele e va tidila pondje.
GSAM 181.1“Moiongalele yetu mEshabata la shikula ko, eshi etabanakeli la yada, ongudu inene oya kala moshitalela koshipala shetungo. Vahapu mokati kavo ova li va handuka kutya oku na vamwe tava itavele mokuuya kwOmwene. Monguloshi, omolwombilingano yovanhu, inapa ningwa oshiongalele; ndele oshitalela osha yadi ovanyanyali pefimbo lopetameko. Ndelenee omupangeli wodolopa novakwaita vaye vomhango hava longo nawa ova ningila mo diva, ndele tava wapaleke oshitalela, konima yokutuma vamwe kombelewa yovakwaita vomhango. Otwa li hatu dulu ashike okufafanifa eenghedi dongudu ei nodongudu oyo ya dingilila oshivelo shaLot monguloshi ya tetekela ehanauno laSodom.... Oshilonga eshi shavo osha holoka ombadilila, pefimbo limwe nomoinhele ihapu. Onghee eshi sha holoka mefiku lotete lomwedi etiheyali wOvajuda osha tu koleka meendunge detu kutya ou ou na okukala omwedi.”
GSAM 181Ovanyuli va djala oikutu yokuya keulu
GSAM 181.2Mefiku 22 Kotoba 1844, efiku olo omafiku 2300 a xula, muParis, Maine, ovaitaveli ova li va ongala meumbo lelongelokalunga, tava ilikana Kalunga nelifimaneko, va teelela Omwene a uye mefiku olo. Ovanyuli novaheki ova ongala va dingilila eumbo, tava imbi omaimbilo okunyula. Vavali vomovanyanyali ava ova djala oikutu ile itoka, tava londo kombada yonda yomeumbo, tava imbi omaimbilo nokunyula ovo va li meumbo, tava ilikana nokuteelela Omwene e uye.
GSAM 181.3Otashi dulika kutya oshinima eshi osho sha tamekifa oipupulu ya tandavelifwa kombinga yOvaadventista va djala oikutu yokuya keulu. Osheshi, nonande oifo yokuuya kwapili oya udaneka ondjabi fiyo oimaliwa $500 kwaau ta eta oshihopaelelwa shimwe shashili shOmuadventista a djala oshikutu shokuya keulu mo1844, ndele a teelela ngaha Omwene e uye, kape na nande oshinima shimwe sha tya ngaha sha etiwa po.
GSAM 182Emoniko lomuxunganeki laHazen Foss, 1844
GSAM 182.1Pefimbo eli okwa li muPoland, Maine, omunyasha wedina Hazen Foss, oo a li e na eitavelo la pama kutya Omwene ota ka uya mefiku etimulongo lomwedi etiheyali. Okwa li omulumenhu e nomoniko muwa, e noupopi tau wapalele ovanhu, nokwa li a putudwa nawa. Oivike inini manga ‘ondaka yopokati koufiku’ inai xula, Omwene okwe mu ehenena, e mu pe emoniko lomuxunganeki. Mulo okwa ulikilwa olweendo loshiwana shokuuya kwapili shokuya koshilando shaKalunga, pamwe noiponga yasho. Okwa pewa omatwalaka amwe opashukifo, oo a li e noku ka yandja. Okwa ulikilwa yo omamakelo nomahepeko oo a li tae ke mu shikula ngeenge a kala omudiinini mokuhokolola eshi a ulikilwa. Oye, ngaashi Tate Foy, okwa ulikilwa eenghatu nhatu odo ovanhu vaKalunga va li ve nokukanduka opo va fike filufilu mondjila yokuya koshilando shiyapuki. Eshi a li omuitaveli a pama kutya Omwene ota uya ‘momafiku manini vali’ (ngaashi va li hava imbi opo), ina li ta dulu okuuda ko oshitukulwa shemoniko lomuxunganeki sha li shi na sha neenghatu nhatu dokuya mondjila. Eshi a li mokudalwa kwaye e nomhepo younhwa, okwa tila omushiyakano, nokwaanya oku li hokolola. Emoniko lomuxunganeki ola yandjwa vali oshikando oshitivali. Kakele kaasho, okwa lombwelwa kutya ngeenge ota ka twikila okuanya okuhokolola eshi a ulikilwa, omutengi otau ka kufwa kuye, u pewe umwe womovana vOmwene ve he neenghono nande, oo ta ka hokolola noudiinini eshi Kalunga ta holola. Okwaanya vali. Opo nee okwa pewa emoniko lomuxunganeki oshikando oshititatu, nokwa lombwelwa kutya okwa mangululwa, nomutengi owa pewa umwe wovahe neenghono unene mokati kovahe neenghono, oo ta ka wanifa ehalo lOmwene.
GSAM 182Foss ita dulu okuhokolola emoniko lomuxunganeki laye
GSAM 182.2Eshi osha kumwifa omunyasha, ndele okwa tokola okuhokolola eshi a ulikilwa, nokwa udifa efimbo loshiongalele shaye. Ovanhu ova ongala ve noudjuuluki va tale nokuuda. Okwa hokolola nawa eshi sha ningilwa oye, nhumbi a anya okuhokolola eshi Omwene e mu ulikila, neshi tashi ka dja mokwaanya kwaye. ‘Paife,’ osho a ti, ‘ohandi ka hokolola emoniko lomuxunganeki.’ Ndele woo! Efimbo ola li la pita: okwa kala a ya koshipala shovanhu, a mwena ngaashi oshihongwafano, nokwa ka tya noudjuu munene: ‘Itandi dulu okudimbuluka nande ondjovo imwe yemoniko lomuxunganeki.’ Okwa li ta nyenge omaoko aye noudjuu, ta ti: ‘Kalunga okwa wanifa ondjovo yaye. Okwa kufa emoniko lomuxunganeki kwaame.’ Noudjuu munene meendunge okwa ti: ‘Ame omunhu nda kana.’ Okudja pefimbo olo okwa kanifa eteelelo laye muKristus, nokwa ya monghalo yokuhena eteelelo. Ina enda vali nande koshiongalele shOvaadventista, nokwa kala ehe na vali ohokwe yaye mwene melongelokalunga. Eenghedi daye moinima ihapu, okupopya nande eshi shinini, oda li da fa dowaau ina kala vali nekwatho lOmhepo yOmwene omunalukeno, dowaau ‘a fiwa meendjila daye mwene, a yudifwe koilonga yaye mwene.’ Monghalo ei yeendunge okwa fila mo1893.
GSAM 183Emoniko lomuxunganeki laFoss la hokololwa kuumwe e lili
GSAM 183.1Konima yeemwedi nhatu ngaashi okudja eshi a li ina dula okudimbuluka emoniko lomuxunganeki laye, okwa uda emoniko lomuxunganeki tali hokololwa kuumwe e lili, oye e li monduda ya kwata ko. Oshiongalele osha li meumbo lokukala omo a li. Okwa kumaidwa a ye moshiongalele, ndele okwaanya oku shi ninga. Okwa ti emoniko lomuxunganeki olo ola fa unene olo oye a ulikilwa, ngaashi ovanhu vavali hava dulu okuhokolola oshinima shimwe. Osho sha ka shiivika eshi a mona ndele ina dula okudimbuluka eshi a kendabala oku shi hokolola. Konima eshi a mona omunhu oo, okwa ti: ‘Ou oye oshilongifo esho Omwene a twika omutengi.’
GSAM 183Elindilo la puka noluhodi linene
GSAM 183.2Efiku etimulongo lomwedi etiheyali, pamavalulo efimbo lOvajuda (22 Kotoba 1844), ola ka fika. Ola hanga omayovi nomayovi va tala kefimbo olo okuwanifilwa kwomateelelo avo. Inava li va longikida nande oshinima shopedu shomefimbo lokonima yefiku olo. Inava li nande va pitika momadiladilo avo ondunge: ‘Ngeenge itashi ningwa.’ Ndelenee ova li va longikida oinima yavo younyuni ngaashi ngeno va teelela efiku olo li xulife efimbo lomwenyo wavo wopanyama. Ova pashukifa nova kumaida ovai va faduke ehandu tali uya, novahapu vomuvo ova tila kutya etumwalaka otali dulika li kale lashili. Ova pa omayele nokwilikana novapambele vavo, nova li va lekelafana naavo vomuvo inava yandja omitima davo kuKalunga. Mokuxupipika, ova li va lekelafana noinima aishe yokombada yedu, nelifimaneko alishe lomunhu te litale kutya oku li popepi oku ka monafana, omesho komesho, nOmupanguli wedu alishe. Ngaha, ve nouhaladi unene, fiyo va fa itava dulu okuhefela, ova ongala moinhele yavo yelongelokalunga, va teelela keshe okafimbo okuuda ‘ondaka yOmweengeli omukulunhu nenghuma laKalunga,’ nokumona omaulu taa tema nefimano lOmukwaniilwa wavo ta uya.
GSAM 184.1Eetundi oda pita kashona nokashona. Eshi etango la ka ningina kouninginino, efiku etimulongo lomwedi etiheyali wOvajuda ola xula. Omididimbe doufiku oda tandaveleka vali oshihumbato shado shomulaulu kombada younyuni. Ndele nomulaulu oo okwe uya oluhodi tali veleke omitima dovaitaveli vokuuya kwapili, olo li na ashike oshifafanekifo moluhodi lovalongwa vOmwene wetu. Vo ova li tava ende nelifimaneko va aluke komaumbo avo ve noluhodi moufiku wa shikula okutwikwa komushiyakano nokufumbikwa kwaau va li manga ashike ve mu twalele muJerusalem nefimano ngaashi Omukwaniilwa wavo.