Oshitululwa 28 — Oshivelo osho kape na omunhu ta dulu oku shi valela
GSAM 462.1“Onda tula koshipala shoye oshivelo sha yeululwa, ndele kape na omunhu ta dulu oku shi valela; osheshi ou na eenghono dinini, ndele owa diininila ondjovo yange, nde ino lidimbika edina lange.”1
GSAM 462.2Eendjovo edi oda popiwa kwaavo ve li monghalo yaFiladelfia yongalo yevangeli. Ongalo ei oya li ya kula okupitila meudifo lokutya okuya kwaKristus oku li popepi, ile oyo ya li ya kwata neenghono osho ya li ya uda kombinga yasho; osheshi okwa ti kongalo yaSardes, oyo ya li ya tetekela Filadelfia odikilila: “Onghee, dimbulukwa nghee wa tambula nowa uda, shi kwata neenghono, ndele u lidilulule. Ngeenge ino tonata, ohandi ke ku yela ngaashi omufifi, ndele ito ka shiiva efimbo ohandi ke ku yela.”2
GSAM 462.3Ongalo yaSardes oya li, hano, ya uda ehongo lokuya kwOmwene li li popepi. Ovo va li va kwata neenghono osho va uda ova li va twikila moshili eshi “oshikalo sheendiyela” sha kufwa po, ndele ova ninga ongalo yaFiladelfia. Kuyo okwa ti: “Molwaashi wa diininila ondjovo yokulididimikila kwange, naame ohandi ke ku amena mefimbo leyeleko, olo tali ka yela ounyuni aushe, opo li yeleke ovo va kala kombada yedu. Tala, ohandi uya diva; kwata neenghono osho u na, opo kuha kale ou ta kufa oshishani shoye.”3 Onghee, okongalo ei yaFiladelfia ta ti: “Onda tula koshipala shoye oshivelo sha yeululwa, ndele kape na omunhu ta dulu oku shi valela.”
GSAM 462.4Apa, hano, Omanyolo Mayapuki otae tu lombwele sha yela kutya ovo hava tumwa kewiliko laKalunga okulondwela ounyuni kombinga yokuya kwOmwene, nokupula ovanhu va lilongekide okutangana naKalunga, ove na onghenda yaKalunga ya yooloka moilonga yavo. Ovanhu otava dulu okukendabala oku va imba, okuhanagula po oilonga yavo, nokuvalela “oshivelo shokupopya,” ndele ondaka yaKalunga otai twikile okuudiwa kombada yonghulungubu aishe, tai ti: “Onda tula koshipala shoye oshivelo sha yeululwa.”
GSAM 463Exumokomesho lomido omilongo heyali nane
GSAM 463.1Momapandja a tetekela membo eli otwa pitilila moufupi momido omilongo heyali nane, okudja mu1831 fiyo 1905, hatu konakona ehovo nexumokomesho lometumwalaka lokuya kwapili, unene tuu etumwalaka lOmweengeli omutitatu. Otwa ulika nghee etumwalaka eli la li la dja mekanghameno nomouhepele, la xuma komesho neenghono tadi hapupala omudo nomudo, fiyo la kala li na oilonga youtumwa ya dingilila edu. Hasho kutya etumwalaka ola li tali hafifa omitima dopaunyuni, osho la xuma komesho ngaha; osheshi otali tula komesho Eshabata lOmwene, olo oku li diininila taku etele omunhu oshikulushu shidjuu, sha pumbwa okulikufa mo moilonga nounyuni mefiku loshivike olo hali longwa unene oilonga yopaunyuni. Itashi ti yo ola li la xuma komesho molwaashi inali mona epataneko; osheshi ola li le li mono okudja pehovelo, epataneko likukutu unene okudja pondje, osho yo omaupyakadi taa etwa kovanhu inava liyapulila Kalunga, ovo pefimbo limwe va li va ya mokati kaavo. Kombinga yonghalo ya etwa komalalakano nomakwashilipaleko ovatondi vopondje, ohatu dulu okupopya neendjovo daDavid omuimbi wOmapsalme, hatu ti: “Ngeno Omwene ka li kombinga yetu — Israel na tye ngaha — ngeno Omwene ka li kombinga yetu, eshi ovanhu ve tu tukila, ngeno ove tu mina tu li tu na omwenyo, eshi ehandu lavo le tu tema; ngeno omeva e tu fike, nomulonga wa pita kombada yomwenyo wetu; ngeno omeva makukutu a pita kombada yomwenyo wetu. Omwene na hambelelwe, ou ine tu yandja tu ningwe oshikulya shomayoo avo. Omwenyo wetu owa xupifwa ngaashi okadila kokaliva kovanoli: okaliva oka teka, ndele otwa xupa. Ekwafo letu oli li medina lOmwene, ou a shita eulu nedu.”4
GSAM 464Ekwafo mOmwene
GSAM 464.1Omwene ota ti okwa tula koshipala shoshiwana shaye “oshivelo sha yeululwa, ndele kape na omunhu ta dulu oku shi valela.” Onghee, kashi li oshikumwifa kutya etumwalaka ola twikila okuya komesho. Olo etumwalaka laKalunga koshiwana, ndele oli na okupondola. MuEhololo 7:2, oshilonga shokulongekida oshiwana shi ka dule okufikama pefiku linene lehandu laKalunga otashi ulikewa komweengeli “ta londo okudja koushilo,” ile, ngaashi vamwe have shi toloka, “ngaashi etango tali piti.” Tala efiku tali shi: tete eendadi douyelele otadi monika koushilo; otadi twa kumwe di etele ouyelele muhapu, fiyo omuvelo aushe wetango wa monika sha yela. Eshi “Ohamba yEfiku” tai londo mokati keulu, ouyelele wayo, oupyu wayo neenghono dayo otai twikile okukala ya kola.
GSAM 464.2Osho shili exumokomesho letumwalaka lOmweengeli omutitatu la li li li okudja mu1848, eshi oishili oyo hai li tungu ya li ya tulwa sha yela, ndele okudja pefimbo olo otwa ulika ekulo la yela, tali twikile, ndele li li oshikumwifa. Itatu dulu oku shi fatulula pamukalo mukwao, ndele ashike kutya Omwene ota shilipaleke ondjovo yaye kwaavo mefimbo eli, eshi exupifo laye li li popepi, hava “diinine Eshabata va ha li nyateke,”5 ndele hava henuke okulongela omahalo avo mefiku liyapuki laKalunga. Ngaha, okupitila “meitavelo laJesus,” ngaashi sha popiwa metumwalaka lOmweengeli omutitatu lomuEhololo 14, otava diinine “oipango yaKalunga” aishe. Omwene okwa popya kombinga yaavo okupitila momuxunganeki Jesaja, a ti: “Opo ouyelele woye tau ka pita ngaashi ongula, ove ito kalele okuveluka; nouyuki woye [“Omwene ouyuki wetu.” Jeremia 23:6] tau ke ku tetekela; nefimano lOmwene tali ke ku amena konima.”6 Opo tu na omashilipaleko a tya ngaha, ohatu dulu ngahelipi okulindila oshikwao sha pita okupondola kwoshilonga? “Ngeenge Kalunga oku li kombinga yetu, olyelye ta dulu oku tu lwifa?”
GSAM 464Eshi otashi dulu ngahelipi okupondola?
GSAM 464.3Ngeenge ohatu tale konghalo yomu1846, eshi Omukulunhu Joseph Bates a hovela okunyola embo laye lotete, olo embo lotete la pitifwa kOvaadventista vefiku etiheyali kombinga yeenghundana dEshabata, a na ashike oosenda omulongo nambali netata momaliko aye aeshe omounyuni, ndele a pumbwa okulongifa oimaliwa oyo efiku laye lotete lokunyola inali pwa; nokutala vali kOmukulunhu James White ta nyanyangida okapepa kaye kotete, Oshili shopaife, noimaliwa a mona mokuteta omwiidi mepya, noku ka tuma sha he na ofuto kwaaveshe va hala okulesha, ta popi kombinga yako kutya etumwalaka tali ka fika fiyo okeexulilo dedu — ngeenge ohatu tale komahovelo aa manini, omunhu ota dulu okupula, ngaashi ovanhu mefimbo laAmos: “Olyelye ta ka kwafela Jakob a penduke? Osheshi oye omunini.”7 Ngeenge ohatu yelekanifa naasho onghalo yomu1905, eshi oishili yetumwalaka tai nyanyangidwa momaumbo omilongo mbali onyanyangido, aa e li moinhele ya yoolokafana mounyuni, luhapu taa longo fiyo okeexulilo deenghono dao opo a wanife epumbwo loinima yokulesha, ohatu dulu okutya shili: Tala, “oshivelo sha yeululwa” osho kape na omunhu a shi valela fiyo opaife.
GSAM 465.1Kombinga yaavo, pefimbo lanale, va li tava diladila kutya oshilonga itashi dulu nande okupondola, ohatu dulu okutya, neendjovo odo omuxunganeki Sakaria a li a pukulula nado ovo va li tava diladila okuimba oshilonga shaKalunga mokutungulula Jerusalem: “Olyelye a nyanyaleka efiku loinima inini?”8 Kombinga yoinima oyo ya li ya fa eenghunda domaudjuu mondjila yavo, Omwene okwa ti okupitila momuxunganeki: —
GSAM 465Omhunda ya ninga etemba
GSAM 465.2“Ove olye, ove omhunda inene? Koshipala shaSerubabel oto ka ninga etemba; ndele ye ota ka eta emanya lexulilo, tava kuwilile, tava ti: Onghenda, onghenda nai kale kulo.”9 Osho sha kala moilonga yetumwalaka lOmweengeli omutitatu, ndele osho tashi ka kala fiyo “emanya lexulilo” la etwa, ile, neendjovo dimwe, fiyo oshilonga sha wanifwa.
GSAM 465.3Tala kovanhu vanini vomu1846, ovahepele momaliko, ovahepele moinima aishe ndele ashike ve na eitavelo muKalunga nomamona oshili, ndele u tale nghee oshilonga shavo sha kula. Diladila koilongifo ve na opaife, omambo aeshe a longekidwa, a tolokwa, ndele a nyanyangidwa momalaka a yoolokafana ounyuni, nosho yo kovakongeki wovaleshi vomafele hava twala omambo aa momaumbo ovanhu, noulimbwanga wa$400,000 omudo keshe. Ngeenge enangeko noupuna laKalunga otali twikile moshilonga, ohatu dulu okulindila okupondola. Noilongifo ei, nomikalo edi tadi hapupala omwedi nomwedi, ndele tu na elineekelo muKristus, ohatu na okulindila ashike osho Salomo a imba kombinga yongalo yaKalunga eshi ya dja monghalo yayo yofuka, “ya yambakana koshikele shOmuholike wayo,” eshi e i holola tai tale pondje, “ya wapala ngaashi omwedi, ya yela ngaashi etango, ndele tai tilifa ngaashi etanga lovakwaita li na eendwapo.”10
GSAM 466Ya kwafelwa koshali shoxunganeko
GSAM 466.1Otwa mona kutya ewiliko lOmwene ola yeulula ondjila yokutandavelifa oshili, ndele enangeko noupuna laye la yooloka ola kala pamwe neenghendabala dokweenda mewiliko laye. Shikwao vali, mehovelo nomexumokomesho letumwalaka lOmweengeli omutitatu, okwa popya noshiwana shaye okupitila moshali shoxunganeko. Eshi inashi kala ehololo lipe lokupinga po Ombiibeli, ile shimwe shokupilamifa omahongo Omanyolo; ndele osha kala okuulika kutya mefimbo eli ongahelipi taku dulu okukala oshiponga shokudja momukalo oupu wevangeli laKristus, nokutya ongahelipi oshiwana tashi dulu okuwilila momikalo defimbo, sha wanenwa ashike konghedi yelongelokalunga lopondje lihe na eenghono.
GSAM 466.2Ngeenge ohatu konakona oshinima eshi shi li metwokumwe noshihopaenenwa11 shovaxunganeki vanale, osho Omwene e tu pa shi kale shimwe shomeemhango dokuyeleka omahololo a tya ngaha, ohatu mono omaityo a faafana okudja nale fiyo opaife, kutya omolwashike omahololo aa a pumbiwa. Eshi osho kutya, mefimbo keshe, ovanhu otava dulu okukutwa va dja mondjila yoshili komahongo nomikalo oyo ya denga mbada pefimbo olo. Omuyapostoli Paulus, eshi ta popi kombinga yehololo looshali odo Omwene a tula mongalo, ota ti odo odo “dokuwapeka ovayapuki, dokulonga oshilonga sheyakulo, dokutunga olutu laKristus; fiyo fye atushe twa fika moukumwe weitavelo neshiivo lOmona waKalunga, tu ninge omunhu a wanena, tu fike koshiyeyele shoukulu weudiko laKristus; opo tuha kale vali ounona, hatu ninginikwa ndele hatu humbatahana komhepo keshe yehongo, komukalo wokukemba kwovanhu, nokomaunge aavo hava teelele okukonga ovanhu. Ndele, hatu popi oshili mohole, tu kule muye moinima aishe, ye e li omutwe, Kristus; muye olutu alishe, la li twikwa nawa nokukwatakanifwa kwaasho oshitwa keshe tashi yandje, shi li metwokumwe noilonga tai longwa neenghono dokutya oshilyo keshe tashi longo pashiyeyele shasho, otali kula ndele tali litungu mohole.”12
GSAM 467.1Omapataneko oo haa tulwa po melwifo lehololo loshali shoxunganeko opaife, okwa li yo taa dulu okutulwa po nale neenghono da faafana; okutya, otu na Omanyolo, onghee inatu pumbwa ooshali da tya ngaha. Ndele Omanyolo oo otaa tu lombwele kutya Kristus okwa tula ooshali edi mongalo opo di longe oshilonga shado fiyo “osho sha wanena [onghalo ya wanena] sha fika,” nokutya ongalo i na okukala “ina pundukilwa nande ooshali, tai teelele okuya kwOmwene wetu Jesus Kristus.”13
GSAM 467Otwa pumbwila shike ovaxunganeki?
GSAM 467.2Ovanhu vanale ova li tava dulu okutya ove na omhango yaKalunga yonghedi, ya nyolwa komunwe waye mwene komamanya; ove na oipango, omatokolo nomalombwelo oo Moses a lombwelwa mokanya kaKalunga, ndele a nyolwa nofadukilo; mbela oshike vali sha li sha pumbiwa? Ndele nonande ova li ve na oishili aishe ei iwa, Kalunga okwa hala okupopya navo “pomafimbo a yoolokafana nomomikalo da yoolokafana okupitila movaxunganeki vaye ovayapuki.”
GSAM 467.3Ohatu mono kutya oondombwedi dovaxunganeki va yoolokafana, ngaashi Jesaja, Jeremia, Hesekiel, Daniel, Hosea navamwe, moshinima keshe oda honga oshili shinene shimwe kombinga yokudulika kuKalunga. Ndele omuxunganeki keshe okwa li e na omapukululo aye a yooloka ovanhu vomefimbo laye, molwaashi ova li tava kembelwa va dja momifikamhango diyapuki dokuyuka, komikalo odo da denga mbada mefimbo omo exunganeko la yandjwa.
GSAM 468Epumbwo looshali
GSAM 468.1Omunhu ota dulu okutya katu na ashike omahongo mawa Omanyolo Etestamendi Likulu, ndele otu na yo eendjovo dOmuxupifi wetu mwene nosho yo dovayapostoli; mbela otwa pumbwa ouyelele mukwao wa shike? Ndele osha kala oshili kutya ovayapostoli ovo ovayapuki ova ulike komafiku axuuninwa, eshi “omafimbo madjuu taa ka ya,” neshi ovanhu tava “kala ve na onghedi yelongelokalunga lopondje, ndele tava lidimbike eenghono dalo,” nokutu lombwela yo kutya “vamwe otava ka dja meitavelo, tava pwilikine koomhepo dokukonga nomomahongo eedemoni.”
GSAM 468.2Omolwainima aishe ei, oshiwana osho Paulus ta popi eshi ta nyolele Ovatessaloniki, osho itashi ka kala momulaulu, opo efiku laKristus li ha ke shi hanga ngaashi omufifi, ndele tashi ka kala ounona vouyelele, otashi lombwelwa shi “yeleke oinima aishe” kombinga “yomaxunganeko,” ndele shi “kwate neenghono osho shiwa.”14 Eshi osha fa okutya oshiwana osho tashi ka teelela okuya kwOmwene Jesus Kristus, ndele pehulilo tashi ka hangwa sha lilongekida efiku olo, otashi ka kala shi na omahololo “mawa,” oshili, oshali shoxunganeko mokati kasho.
GSAM 468Omadidiliko exulilo
GSAM 468.3Otu li mefimbo omo omadidiliko mahapu ombinga keshe taa ulike kutya efiku lOmwene oli li popepi. Otu li shili mefimbo omo oshiwana sha li shi na okupenduka, tashi diinine oipango aishe, ndele tashi “kala shi na ondombwedi yaJesus”15 — oyo “Omhepo yexunganeko.”16 Mbela otwa mona shike? Otwa mona kutya momido omilongo hamano da pita oshiwana sha tya ngaha osha penduka, tashi humbata etumwalaka la tya ngaho, ndele mokati kasho oshali shoxunganeko osha hololwa. Eshi twa yeleka oshali, ngaashi sha hololwa okupitila muMeme E. G. White, neemhango dOmbiibeli, otwa mona kutya osha pita meyeleko moinima aishe. Okudja pehovelo fiyo pehulilo, momanyolo aeshe aMeme White, inamu monika nande omusinda umwe tau yandje nande elitulemo linini lokunyona, ile tau pitike nande oshinima shinini shokudja mondjovo yaKalunga. Omanyolo aa inaa litula nande kombada yOmbiibeli, ndele alushe ohaa ladipike ovanhu va konakone ondjovo yaKalunga nofadukilo inene, taa ulike kuyo shi li oshiyeyele shinene osho omainyengo etu taa ka konakonwa nasho metokolo laxuuninwa. Momanyolo aye Kristus ota fimanekwa koshipala shetu e li oye ashike oshihopaenenwa tu na okulandula. Ota hololwa sha yela unene kutya oye ashike eteelelo letu lokupondola apa, oye ashike ehondamo letu kehandu tali uya, oye ashike edina nondjila okupitila muye hatu dulu okuxupifwa.
GSAM 469Ondombwedi yange mwene yefimaneko
GSAM 469.1Kombinga yaMeme White nomukalo woshilonga shaye, apa otapu yandjwa osho sha nyolwa mu1877 kou a li e mu shii ndele a konakona oshilonga shaye omido dihapu. Konima yomido omilongo nhano nantatu daapo deyeleko, omido dokutala nofadukilo, ohandi tambula sha wana omadiladilo aeshe a popiwa mo: —
GSAM 469.2“Kombinga yonghedi yopaKriste yaOmumwameme White, ohandi pula ndi tye ohandi diladila kutya ondi shii sha kombinga yayo. Onde mu shiiva omido omulongo nahetatu — da dula etata lefimbo loundjokonona woshiwana shetu. Onda kala moukwaneumbo wavo luhapu, omalweendo amwe oivike ye li kumwe. Navo ova kala meumbo letu nomoukwaneumbo wetu luhapu. Onda enda navo popepi nokuya konhele keshe; onda kala navo peveke nokoshipala shovanhu, moiongalele nopondje yoiongalele, ndele onda li ndi na omhito iwa unene yokushiiva sha kombinga yonghalamwenyo, yonghedi noyomhepo yaOmumwatate naOmumwameme White. Ndi li omuudifi, onda li ndi na okulonga novanhu vomihoko aishe, ve na eenghedi da yoolokafana, fiyo handi diladila kutya ohandi dulu okutokola sha kombinga yaasho omunhu e li, unene tuu konima yomido dihapu detwokumwe lapopepi.
GSAM 470.1“Omumwameme White ondi mu shii e li omukainhu a linipika, e na ongeve, e na omutima muwa nonghedi ya fimana. Eenghedi edi kadi shi oinima a lidengeka nokuli deula, ndele otadi di mo nawa ndele sha faala monghedi yaye yopaushitwe. Ke na elinomo, ke litale omuyuki, ndele ihe litula kombada yavamwe, ngaashi ovanhu ve na omalundu melongelokalunga hava ningi alushe. Onda tangana luhapu novanhu ve na omalundu a tya ngaha, ndele alushe onde va hanga ve udikilwa komalinyengo, va yadi elinomo, va longeka okuyandja omadiladilo avo, tava litange ouyapuki wavo, nosho tuu. Ndele Omumwameme White alushe onde mu hanga a yooloka koinima aishe ei.
GSAM 470Kaume kovahepele
GSAM 470.2“Omunhu keshe, nonande oye omuhepele unene noha talika ko e li omunini, ota dulu okuya kuye sha manguluka a ka pule omayele nehekeleko, ihe ka shundulwa ko. Alushe oha talele ovanhu ve na omapumbwo, ovo ve he na sha, naavo tava mono oixuna, ta yandje kwaavo osho va pumbwa, ndele te va popile.
GSAM 470.3“Inandi shiiva nande omunhu mukwao ha kala a tula etilokalunga koshipala shaye alushe ngaashi ye. Kape na oshinima hashi hovelwa pehe na egalikano la dja komutima kuKalunga. Oha konakona ondjovo yaKalunga nofadukilo ndele alushe. Onda uda Omumwameme White ta popi omafele omalweendo, onda lesha oondombwedi daye adishe okudja pehovelo fiyo pehulilo, dihapu onda di lesha luhapu, ndele inandi dula nande okumona etumbulo limwe louhaudano moule wadishe, ile oshinima nande shimwe inashi koshoka sha wana ile inashi shi shopaKriste; kape na osho tashi kutha ovanhu kOmbiibeli nokuKristus. Ndele omo ohandi mono omapulo a dja komutima opo ovanhu va dulike kuKalunga, va hole Jesus, va itavele Omanyolo, ndele ve a konakone alushe. Onda mona ekwafo linene lopamhepo, omalweendo ihapu ihe na omwaalu, okupitila moondombwedi. Odoshili kutya inandi di lesha nande pehe na okuuda handi pukululwa omolwepumbwo lange leitavelo muKalunga, epumbwo lange leliyapulo, nepumbwo lange lokulonga neenghono mokuxupifa eemwenyo. Ngeenge ondi na nande etokolo, ondi na nande eudeko lopamhepo, ohandi ulike kutya oondombwedi odi na omhepo imwe nonghedi imwe nOmanyolo.
GSAM 470.4“Omido omilongo nhatu [opaife ohatu dulu okutya omido omilongo hamano] oondombwedi edi oda kala tadi itavelwa ndele tadi leshwa mokati koshiwana shetu. Mbela ode shi ningila shike? Ode shi kufa mo momhango yaKalunga? Ode shi ningifa shi shundule eitavelo muKristus? Ode shi ningifa shi ekehi po Ombiibeli? Ode shi ningifa shi ninge oshiwana sha nyonauka shihe na eenghedi diwa? Ohandi shiiva kutya ngeenge otava yelekanifwa nomalongelokalunga makwao Ovakriste, otava monika nawa.
GSAM 471.1“Oshinima shimwe onde shi dimbuluka, kutya ovo hava pataneke unene omamoniko omuxunganeki aOmumwameme White otava tambula kutya oye Omukriste. Nghee tava dulu oku shi tambula inandi shi shiiva. Otava kendabala oku shi fatulula tava ti okwa kembwa. Itava dulu okuulika nande oshinima shimwe sha nyateka onghalamwenyo yaye aishe, ile etumbulo limwe lihe na onghedi iwa momanyolo aye aeshe. Ove na okutambula kutya omanyolo aye mahapu omawa unene, nokutya keshe ou ta kala shi li metwokumwe naasho ta popi ota ka kala Omukriste muwa, e na eshilipaleko lokuya meulu. Eshi oshikumwifa unene, ngeenge oye oshilongifo shomudiaboli, ta pewa eenghono kuSatana, ile ngeenge omanyolo aye kae na onghedi iwa ile omawetikilo ashike omadiladilo aye mwene.”
GSAM 471Ovanhu vokokule otava yandje ondombwedi yomanyolo aMeme White
GSAM 471.2Eshi oifo yetu oyo i na omanyolo aMeme White tai tumwa, ohai kongwa kwaavo va linipika unene, hava tila Kalunga ndele ve liyapula kuye. Eshi tava holola osho va lesha, otava ti: “Otwa hokwa unene omanyolo aMeme White. Ohaa kwafele shili monghalamwenyo, ohaa kala e udikilwa komahongo taa twala omunhu popepi nOmwene, nokumu ninga a linipike unene, a tile Kalunga ndele e liyapule kuye. Omanyolo aa otaa lifaafana nOmanyolo Mayapuki unene, fiyo eshi hatu lesha ohashi fa kutya Meme White okwa nwefwa mo kuKalunga opo a nyole nghee ha nyola.” Osho ondombwedi momainyengo omilongo domwaavo hava nyolelafana novalongi vetu voutumwa. Ovanhu ovo kave na nande eudeko linini lokutya omadiladilo aMeme White ohaa tambulwa memoniko liyapuki.
GSAM 471Oko epataneko la dja
GSAM 471.3Tu na koshipala shetu oshilanduliko shoshali eshi, otaku di epulo: Okudja peni, ndele omolwashike epataneko lehololo loshali eshi la penduka? Ndele oshike sha dja mo kwaavo ve shi pataneka? Eshi nda kala handi tale oshinima eshi nofadukilo okudja mu1852, onda mona kutya unene epataneko lehololo eli ola dja kwaavo va pukululwa omolwomapuko meenghedi davo, omikalo dii, ile eendjila dimwe dihe shi mondjila monghalamwenyo yavo. Ovahapu vomwaavo va pukululwa ova li tava ti kave li vii ngaashi ondombwedi ye va holola, nokutya otava ka ulika kutya otava dulu okukwata oshili neenghono, nonande tava i tava shundula epukululo ve li pewa. Efimbo ola ulika kutya vahapu unene vomwaavo ova lidimbika eitavelo lavo, ndele ova dja mo filufilu mokati kovaitaveli. Vamwe ova mona epuko lavo, ndele ova kwata oshili neenghono dihapudulu. Epulo otali di po: Ngeenge ovo hava pataneke oshali eshi otava wilikwa kOmwene, omolwashike hava kanifa onghalamwenyo yavo yopamhepo, ndele tava shuna konima va dja kuKalunga? Omhango yOmuxupifi wetu oyo kutya omuti ou na okushiivika noiimati yawo. Ota popi sha yela unene kutya “omuti muvi itau dulu okuima oiimati iwa.”
GSAM 472Okupanduka kwEpataneko
GSAM 472.1Ohatu dimbulukwa omafimbo omo epataneko la longekidwa la penduka li lwife oondombwedi daMeme White, pamwe nehololo lokutya oshilonga shavo otashi ka pondola neenghono eshi ve likufa koondombwedi. Ndele ova panduka filufilu mokumona ewanifo leetelelo lavo. Konima yomido dihapu dokulwa, inava ulika nande oumbangi muhapu wokutandavelifa oshili yEshabata koshipala shounyuni wa dula osho vakwao va tya ngaha va li va ninga omido omilongo ne nomuwoi da pita. Ngeno oshilonga shavo osha li sha yooloka shOmwene, omolwashike etumwalaka lavo inali mona exumokomesho la dula apa?
GSAM 472Okupondola oku li peni?
GSAM 472.2Ndele ngeenge ohatu tale ketumwalaka olo oipango yaKalunga neitavelo laJesus tai udifwa nalo mounyuni — etumwalaka olo li kwatakanifwa nehololo eli loshali shoxunganeko, pamwe nomayele, omahongo nomapukululo asho — ohatu mono kutya ola xuma komesho sha pama, la twikila okudja pehovelo lalo fiyo opaife. Eshi la pwilikina komayele Omwene okupitila moshali esho, tali i komesho neenghono dOmwene, etumwalaka, ngaashi twa ulika, ola dingilila edu, ndele otali ende diva nokuya “koshiwana keshe, nekoula keshe, nelaka keshe, novanhu aveshe.”
GSAM 473.1Kombinga yexumokomesho lalo momafimbo a pita ohatu dulu okutya, ondjovo yaKalunga oya shilipalekwa eshi a ti: “Kape na oshilwifo sha longekidilwa oku ku lwifa tashi ka pondola.” Odoshili, eke laKalunga ola hololwa mokupondola oko kwa kala pehovelo nomexumokomesho longongole inene ei yokuuya kwapili fiyo opaife. Ndele komafimbo taa uya otwa lineekela ewanifo la pama londjovo yaye: “Onda tula koshipala shoye oshivelo sha yeululwa, ndele kape na omunhu ta dulu oku shi valela.” Melineekelo eli ohatu dulu okuimba neeshilipaleko aishe: —