Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
02 / 31
02 / 31

Etwalemo ledishone lya 1992

John Norton Loughborough

GSAM -[CD-ROM: Omushangi wokuholola omukanda: Osheshi edishone lya 1992 ola kwata iinyolwa ya Loughborough yaa holoka tete (moOshitululwa A), osha pewa kutya otashi li nawa oku kwata vali iiyuma ei yape, nondjokonona nomayelelo a yambididwa.]

GSAM 5Ondjokonona yonghalamwenyo pauxupi

GSAM 5.1John Norton Loughborough okwa li omunamono paku hovela eunganeko lOvaadventista vefiku etiheyali. Omalanduluko omapupi gomwenyo neshilonga she, a hololwa momalaka ge (a kufwa mOshitululwa A), otaa yandja ouyelele wopehovelo kombinga yedishone eli lipe lyembo laye.

GSAM 5.2Onda valwa moVictor, Ontario County, N.Y., 26 Januali 1832. Oshikandjo shika shomunhu 200 nenge vahapu osha li shishungililwa komalima gokulima a li nawa komalongo. Osha li konkalo yombapila ya kale okuza kuAlbany fiyo kuBuffalo. Moshikandjo eshi omo nda li handi i kofikola yOsoondaxa nokomalongelokalunga opavali fiyo opefimbo lokuhovela okupupula omiti mo 1848, eshi oshilando Rochester, N.Y. sha ninga ondingandinga yoshilonga shange. Tate natatekulu aveshe oya li ovapastoli vomekwatathano lOmetodist, ndele oya li tava liilonga vavo....

GSAM 5.3... Moshivike shokupwa moDesemba 1843, onda uda etumwalaka lange lyotete lyokuhonga okuya kwapili. Ola li la yandjwa kuOmumwatate James Barry, kombinga “Otundi yetokolo laye oya fika.” Eenghono dinene daKalunga oda tula momitima oshili oyo a udifa. Osha kala ngaashi twa li tu li komeho yoshikomo yetokolo laKalunga. Pashiyeleko sha landula kuupastoli, ame pamo nOvahapu vamwe twa yelela komeho tu indilwe. Opo nda hovela okwiilikana nokulonda Kalunga....

GSAM 5.4Mokufu mo 1852, nande inandi hovela okuudifa etumwalaka lOmweengeli omutitatu, nge nda li ndi konakona kutya ohandi honga etumwalaka nenge ohandi likwafe nomukainhu wange nokulonga nomake, emoniko lomuxunganeki ola pewa kuMeme White moshikongelelwa shetu moRochester pEshabata limwe, ndele ondombwedi yomalombwelo ya yandjwa kange ndi efe po okungaonga, ndele ndi ye ndi honga etumwalaka, Omwene ota yandja ondjila ndi kale ndi liilonga....

GSAM 6.1Nge nda li nda ya nawa moshilonga, momafimbo atete, osha holoka oshinima osho nda li inandi uda ko pefimbo olo. Osha li ngaha—moshongalele keshe sha fimana momaitata a yoolokafana, Omumwatate nomumwameme White ova li tava indila ndi ye pamwe navo. Ohandi ti momutima wange, “Omolwashike ihava indila ovapastoli ava, ndele omunhu nguame nande?”

GSAM 6.2Vali vali, nge okutukulula oshibofa kwa holoka oikando itatu okuza mo 1853 fiyo mo 1865, nge va hovela omikanda itatu, umwe kombinga yoshikando shimwe shokutukulula oshibofa, omolwashike ame nda li po nda mono oshikando keshe shokutukulula oshibofa tashi hovela? Vali vali, omolwashike ame nda li po ndi mono Meme White memoniko li yele, ko 40 nenge vahapu, ndi mono a konakonwa kavapashukuli, ndi uda a holola iiyuma itashi uya—oinima oyo ya li tai monika idjuu okuitavelwa kwaavo va li tava udu omaxunganeko oo, ndele konima oya wanifwa noku li nawa? Ohandi ti momukalo wokushili, omapito aa kange kashi li omapito gokulinyanyaleka, ndele oshinima sha li oshihupithi. Ohandi li ti momutima wange, “Omolwashike ei aishe?”

GSAM 6.3... Mo 1890, Oshongalele shOngalo Aishe osha pula ndi longe koushilo weemhunda daRocky Mountains. Konima yaasho osha uya ondombwedi ei ya nyolelwa Omukulunhu O. A. Olsen, nomukodi wayo owa yandjwa kange vali: “Ohandi ti Omukulunhu Loughborough ninge oshilonga sha pumbiwa oku ningwa momaongalo. Omwene okwa hala ondaka ye yi udike ngaashi yaJohn, a lombwele iiyuma ye a mono mohovelo nokuya komeho kwetumwalaka lOmweengeli omutitatu. Omukulunhu Loughborough ninge a kale popepi neshilonga she ngaashi Caleb, a uya komeho ndele a yandje ondombwedi ya pama, a taalela okuhaitavela, omalimbililo nokukala ovanhu ihava itavele osho tava lombwelwa, ‘otwa dulu okuya komeho tu kwate oshilongo shiwa.’ Ino dimbika Omukulunhu Loughborough momukutu gumwe. Ino mu kwata koshongalele shimwe. Ninge a ye kuno nakuya, pometayi napometayi, a lombwele osho a mono, a shiiva nokwa kwata moshilonga she mokuya komeho kwetumwalaka lOmweengeli omutitatu.”

GSAM 6.4(Mono Oshitululwa B kombinga yomafimbo manene momwenyo waLoughborough.)

GSAM 7Eifano lokondadalunde lokushikisha embo lya Loughborough

GSAM 7.1Pexulilo lefelemudo nehovelo lelikwao, konima yaashike Omumwatate Loughborough a nyola Ehovelo nokuya komeho kwetumwalaka lOmweengeli omutitatu, oyo ya li ehovelo lya Ongongole Inene Yokuuya Kwapili, Ellen White okwa nyola omalaka aa:

GSAM 7.2Ohandi li ndi na oshitima kombinga yonghalo yetu yaife. Paaife otwa pumbwa okuninga oshilonga sha li shi na okukala sha ningwa khale. Otwa pumbwa okuninga ngaashi Omwene a lombwele Moses a ninge, nge ovana vaIsrael, konima yokupita ombete, va li va pange keengaba daJordan. Moses okwa li a pewa oshinakuwanifwa shokudimbulukifa ovanhu oilonga aishe yOmwene oyo a va ningila momaendo avo mombuwa. Ehokololo eli ola shangwa membo laDeuteronomion.

GSAM 7.3Ehokololo loinima oyo ovanhu vaKalunga va pita mo mohovelo yondjokonona yoshilonga shetu ola pumbwa okunyanyangidwa vali. Ovahapu va uya konima nokuya moshili ihava shiiva ondjila Omwene a longela. Oinima oyo William Miller nOvakwati vaye, Captain Joseph Bates, novayambi vamwe vetumwalaka lokuya kwapili va pita mo, oi na okukala komeho govanhu yetu. Embo lOmukulunhu Loughborough nali pewe elitulemo. Ovakulunhu vetu nava tale osho tashi dulu okuningwa kombinga yokushikisha embo eli.

GSAM 7.4Otwa pumbwa oku konakona ondjila yopamukalo yokukwata omalunduluko etu okuza mohovelo yoshilonga shetu, nge twe liyoolola komaongalo, ndele twa ya komeho pashikando noshikando mouyelele oo Kalunga e tu pa. Opo otwa li twa tokola kutya Ombibeli, nOmbibeli aike, oi na okukala omuwiliki wetu; notu na okukala ihatu efa po nandenande etokolo eli. Otwa pewa omahololo gokukula gomamuna aKalunga. Oikumwifilonga oya ningwa. Pashikando noshikando, nge twa kwatwa momikutu, eenghono daKalunga oda holoka omolwetu.— Omukanda 105, 1903 (CWE145) (ediviliko ola wedwa ko).

GSAM 7Omolwashike okuholola upya?

GSAM 7.5Pashiiyumwa ei ya hololwa, natu konakone omolwashike Omumwatate Loughborough a pewa oshinakuwanifwa shokudimbulukwa ondjokonona yetu, nomolwashike twa li tu udite kutya otatu wilikwa tu nyanyangide vali ehokololo laye opo li shikile vali ovanhu.

GSAM 8—Eshangelo lyokuninga ekumbulo

GSAM 8.1Komeho yaasho aishe, oku konakona iiyuma yondjokonona otaku yandja ompito yokulonda oshikono shaKalunga shi li moshilonga, nokumona uukwatya wE woku li nawa. Osha tunga eitavelo, ndele osha tu honga iihongwa yomafimbo a pita, i li nawa nenge i li iipuka. Osha konakona omisili dOngalo yetu odo da kanghamena kOmbibeli, nokwa holola omhepo yokuyandja yaape va hovela oshilonga. Osha tu dimbulukifa omizi detu dopamhepo. Ngaashi Omumwatate Loughborough a ti kep. 33: “Nge osha li shi nawa kuIsrael okukumbulukwa eenghono dOmwene pamo navo, inashi li nawa vali kEtu? Moshinyanyaleko omunapsalme ota ti vali, ‘Hambelela Omwene, omwenyo wange, ino dimbwa ouwa waye aushe.’”

GSAM 8—Efimbo lyapambanda mondjokonona

GSAM 8.2Omafimbo goku hovela oshilonga shOvaadventista vefiku etiheyali a li limwe lomafimbo apambanda mondjokonona. Oitwa itatu nenge tai dulile po otai uya momadiladilo.

GSAM 8.3(1) Nge oshinyolwa shokuxunganeka shinene osha li tashi wanifwa. Nashi li oshinima ngaashi ngaha ihashi shiivikila unene nenge kwa yambididwa pashili momafimbo asho. Osha li sha pumbiwa nokwa kwafela okukala tu konakona konima, nomono yopamukalo woshikalo, tu ude omikalo yoshinyolwa shoka—omatwalaka Omwene a pulaneka ngaashi oshili shopaife momafimbo ngoka momwenyo wopashi.

GSAM 8.4(2) Nge omisili tadi tulwa kombinga yOmwene a pulaneka okuninga oshilonga shoshinima shimwe. Mokushiiva omafimbo ngaha, osha pumbiwa unene okumona ondjila omisili da tulwa, uukwatya okuza mOmbibeli noiyuma yOmwene ya ninga, ya twala pashikando noshikando “ovahoveli”, ovakulunhu va lukilwa efimbo ngoka, okuya koshili yoku tokola kombinga yetumwalaka neshilonga sha pewa kavo kuKalunga.

GSAM 8.5(3) Nge omalunduluko manene taa ningwa moshilonga shoshili shonhele iyapuki, osho tashi wanifa oshihopaenenwa shonale. Osheshi ondjila yaKalunga “oyi li monhele iyapuki” (Epsalme 77:13), osha li sha pumbiwa tu ude nokulonda pashitavelo osho Kalunga ta ningi opo a ungaunge noupyakadi woulunde. Osha kwafela unene okumona oshiholelwa pokati kolunduluko lya pita nomalunduluko mOngongole yokuuya kwapili. Omwene okwa hala tu konakone osho sha holoka pakuya okuza moshihale fiyo monhele iyapuki (okuza koCalvary fiyo kElondo lyaKristus keulu), nomukalo ovanhu vaKalunga va li mo momafimbo ngoka va li inava uda ko nawa pehovelo osho sha holoka, ndele va hangwa koluhodi linene eshi osho va li va teelela inashi wanifwa, ndele konima va mona ombinga yavo mokupangela kwaKalunga. Omalunduluko avo a holola ouyelele kombinga yovaitaveli mo 1844 nokonima, pakuya okuza monhele iyapuki fiyo monhele iyapuki elela (okuza mokupopila fiyo metokolo lokupopila).

GSAM 9.1Oitwa aishe itatu oyo otwe i mona momafimbo goku hovela, ngaashi tai li moombapila yaOmumwatate Loughborough. Otwa hala oku ude nokukwata omhepo imwe yovanhu va londa oshili “ngaashi tava londa iinima ya holama”, va yi mona, ndele va yandja iiyuma yavo aishe koku i holola.

GSAM 9—Okukwashilipaleka Omhepo yexunganeko

GSAM 9.2Oshifukwa shimwe shoku holola vali ombapila yaLoughborough osho shokukwashilipaleka vali momafimbo etu onghalo yondjokonona nomBibeli yoshilonga shaEllen White, ngaashi omunyoli, omupopi, nomunamukwafi woshali shoxunganeko, osho a lombwele metwalemo lye.

GSAM 9—Ehokololo lomunamono kombinga yoshili yopehovelo

GSAM 9.3Uukwatya otau holola omifukwa itatu nenge vahapu, omolwashike Ellen White a yandja omalombwelo omido 90 lwaapo da pita, oku ninga embo eli li wanike kovanhu, nokukonakona noku holola upya omalaka nombapila dovanhu va tulile omisili moshilonga. (1) Ovanamono ava oya li tava fya, noumbangi wavo vene oo va li hava yandje nomilungu davo owa li tau mwena. (2) Omayovi ovanhu oo a li taa hapupala eshi tava i mOngalo, ihava shiiva iiyuma nenge ovakulunhu va hovela oshilonga, a li taa twala kOngalo iha yi shiiva omizi yayo ya pewa kuKalunga. (3) Oilonga yokuhonga omalongo oipupulu oya li tai ka yeleka Ongalo, unene momukalo wayo gwoku puka, ngaashi sha holoka nokwa landula komukalo waMinneapolis. Eitavelo lyovahapu kutya Omwene okwa li a twala ongongole ei lya li tali ka yelekwa unene momikalo ihapu, yokupuka nokutya ihayi mono. Osha li oshinakuwanifwa shinene oku holola nawa uukwatya wE moshilonga.

GSAM 9Oonotisi kombinga yOshitululwa A

GSAM 9.4Oukwatya wokupula, eitavelo lyokupuka, nokuha shiiva kwovanhu vaa li vanamono, owa li wa holoka nomwenyo waOmumwatate Loughborough. Omuyelele umwe ngoka owa mu kwafela a nyole osho tashi hololwa moOshitululwa. Otwa mono oshi li oufembanghenda noshinakuwanifwa okukwatela mo enyamukulo laye medishone eli, osheshi osho shili sha hololwa tete. Otwa shiivifwa okukala koshinyolwa shoka paku hololwa mombapila yaL. E. Froom, Okumona ovanamono vexunganeko va kana. Otwa holola omalaka aFroom kombinga yomalunduluko gomukanda ou tau tunga Oshitululwa A:

GSAM 10.1Oshinima shimwe vali sha fimana sha wedwa ko osha li oshinyolwa shomashina, sha nyolwa kuJ. N. Loughborough komashina gOkutuma koBlick, neendada dinene adishe. Osha li eendjawo daye, a di pangelela mo 1918, pashikando shokufa kwaye, kombinga yomeendjono, okunyanyula, nokuha kala nawa a umbwa kovakondjifi vamwe kofimbo shoka kombinga yomikanda daye doku hovela Ongongole yokuuya kwapili. Eshi sha yandjwa komumbo wetu umwe wonyanyangido shi nyanyangidwemo, osha li sha yela kutya kasha li tashi ka hokwifa ovanhu vahapu sha wana opo shi nyanyangidwe. Osha shunifilwa omunyoli washo.

GSAM 10.2Momafimbo ge gokukula, Omukulunhu Loughborough okwa shi yandja kuH. A. Washburn, omulongi wondjokonona moPacific Union College, okwa shi li nawa nokwa shi kwata. Efiku limwe, eumbo lOmulongi ola pya noku li lyomundjuwo, nomikanda daye ya li nawa oya pya nayo. Omikanda dinini odo a li a fiya nado oda li poshitaafula shaye shokulongela mokoleji. Pokati kado osha li oshinyolwa shika, sha tulwa omutwe “Omakalo amwe.” Konima yongundu yange yotete yomalongelokumwe kombinga yongongole yOmumillerita, oyo nda pewa ndi yandje paku hovela Oshikola shOmbibeli shopombada shoka sha li moPacific Union College, Omulongi Washburn okwa etele oshinyolwa shoka ndele a shi yandje momakono ange, e ti, “Paaife ohandi ude omolwashike oshinyolwa shika sha li koshinima shimwe shomikanda yange aishe sha kala sha kwatwa pamesho ange mokoleji. Kalunga okwa hala shi kale pashilonga shika. Shi tula moshikongoloka shOngongole yokuuya kwapili.”—pp. 48, 49

GSAM 10Ekwatathano lOmwene novanhu

GSAM 10.3Paku ude oshinima kombinga yonghalo yovanhu, ngaashi tayi holoka momitima detu, otwa shiiva nawa oitoo yedu oyo Omwene a kala a longifa. Otwa holola embo eli li tunga eitavelo kombinga yomonkalo Omwene a li a longele, kashi li shokutunga eitavelo lya puka momukalo gwovanhu va puka, momukalo Omwene a li a hala a wanife oshinakuwanifwa she. Ihatu ningi omalipopilo kombinga yomikalo momukalo gwovanhu ava vaKalunga tawu holoka koshilonga shomulondi woshili momafimbo etu, nge ta lesha embo eli nenge omukanda gumwe kombinga yomafimbo aa manene. Kalunga okwa kala a longa pamo novanhu, momekwatathano lounhu noukalunga (Efesus 2:20). Natu kale tu pwilikine ondaka ye, nando komalaka gokupuka govanhu vakwao. “Ino nyanyala omaxunganeko; konakona iiyuma aishe; diinina osho shiwa.” (1 Tesalonika 5:20, 21). (Mono Omatwalaka a hololwa 3:342-347)

GSAM 11Elitulemo kefimbo lEhovelo

GSAM 11.1Otwa mono kutya oshikwathelwa shomukanda ou shinene osho shokwamamena omapulo ihapu, nando amwe ihaa pulwa, kombinga yefimbo lEhovelo nomafimbo atete. Omapulo amwe a kwatathana nomwenyo gwOngalo konima, pexulilo lefelemudo eti-19 nokonima, a pumbwa okuhololwa kwinima ikwao. Omutumwa wOmwene okwa holola momondombwedi ongalo ya li ngaha, ouyelele Omwene a li a linga oku u etela mo 1888, nomaupyakadi, momafimbo ngoka nomomwaka da uya kEtu, a etifwa kokukala Ongalo ya anya etumwalaka eli.

GSAM 11.2Osha li sha pumbiwa okumona eyooloko pokati kokushiyilwa ko kwaasho ovanhu va li tava teelele, oku kwa kala ku li ombinga yovanhu vaKalunga momafimbo aeshe, va li va indile kutya okuya kwOmwene kuli popepi ndele va pewa uukwatya kutya kashi li kEfimbo lavo, nokushiyilwa ko kwokuwanifa osho Omwene a lalakana, nge ngaashi a ningila Israel ya kale, a tu etela ngaashi ovanhu keengaba daKanaan ndele a ti, “Yingeni”, ndele inatu ya mo omolwokuhaitavela. Natu kale tu shiiva oku li, nomolwashike tu li apa. Natu lihonge oihongwa yootatekulu yetu, tu lombwele eembili nokuhewa kwOmwene, ndele tu mu pwe ompito a longe momukalo wetu noku pitila metu osho a li ita dulu okuninga momwaka 100 ya pita.

GSAM 11.3(Mono Oshitululwa C)

GSAM 11Oshinakuwanifwa kOngalo yaife

GSAM 11.4Mokutwalemo kwaOmumwatate Loughborough okwa ti ovOvaadventista vefiku etiheyali 100,000 va li va tula Ongalo momafimbo ngoka, oya holola omatenga nomashendjo a li taa va ninga va kale ngaashi ovanhu 2 miliyona. Poku tula omukalo umwe, otwa dulu oku ti paaife ovanhu yetu 6 miliyona tava monika ngaashi 120 miliyona? Omapulo gashike etwalemo lye lyomafimbo atete tali etela Ongalo yaife?

GSAM 12.1Otwa siyaleka nanye omapulo amwe inaa nyamukulwa, otwa indila kutya edishone eli lya xixwike otali a yandje:

GSAM 12.2(1) “Ongongole” oya ya peni?

GSAM 12.3(2) Oya kala tuu i li omudiinini komisili yayo?

GSAM 12.4(3) Momukalo gwapi omalunduluko oo tatu mono mOngalo okuza momafimbo aLoughborough taa dulu oku hololwa komalunduluko momukalo gwovanhu nenge komukalo Omwene ta longa pokati ketu?

GSAM 12.5(4) Omolwashike natango tu li apa, konima yomwaka 150 okuza ongongole ya hovela oku holola okuya kwapili kwaKristus kuli popepi?

GSAM 12.6Paku konakona ondjokonona yetu ya pita, paku pita komahulo aeshe gokuya komeho fiyo koshikalo shetu shapaife, ohandi dulu oku ti, Hapa Kalunga! Nge ndi mono osho Omwene a linga, ohandi kumwa unene, ndele ohandi kala ndi na eitavelo muKristus ngaashi omuwiliki. Katu na oshinima shokutila kefimbo lokomeho, nge tuu hatu dimbwa ondjila Omwene a tu twala, noihongwa ye mondjokonona yetu ya pita.—Omalanduluko gomwenyo aEllen G. White, 196

GSAM 12.7Ongaba ikulweelela ino i lundulula, yo oya tulwa po kooxe.—Omayeletumbulo 22:28 Okomiti yaAdventist Pioneer Library Loma Linda, California, 1 Maalitsa 1992

Note

Back