9-тарау — Кешігу уақыты

GSAM 148.1"Сол кезде аспан патшалығы шамдарын алып, күйеу жігітті қарсы алуға шыққан он қызға ұқсатылады. Олардың бесеуі ақылды, бесеуі ақымақ еді. Ақымақ қыздар шамдарын алды, бірақ май алмады; ал ақылды қыздар шамдарымен бірге ыдыстарындағы майды да алды. Күйеу жігіт кешіккенде, бәрі де ұйықтап қалды."¹

GSAM 148.2Мысалдағы күйеу жігіт – Мәсіх.² Сондықтан күйеу жігітті қарсы алуға шығу – Иеміздің халқының Мәсіх келгенде Онымен кездесуге бет алған қозғалысын білдіреді, себебі Маттайдың жиырма төрт пен жиырма бес тарауларындағы уағыздың тақырыбы – Иеміздің келуі. Иеміздің сөзі – шам.³ Барлық қыздар шамдарын алды. Қыздардың бір бөлігінің ақымақтығы – шындық теориясын ғана қабылдап, сенушінің жүрегінде Рухтың рақымдарын дамытатын Жаратқанға деген шынайы арналуының болмауында болды. Бұл іс мысалда «ыдыстарындағы май» арқылы көрсетілген. Күйеу жігіттің кешігуі – Иесімен кездесуді асыға күтіп шыққандардың бастан кешіретін кейбір көңіл қалуын білдіреді.

GSAM 148Мысалдың қолданылатын уақыты

GSAM 148.3Мысалдың басында айтылатын «сонда» деген сөз оның қолданылу уақытына қатысты белгі береді. Ол Иеміздің екінші келуінен кейін емес, алдыңғы тарауда айтылған оқиғадан кейін, яғни Иса Мәсіхтің келуінің «есік алдында» екенін және Мәсіхтің өзі аспан бұлттарымен келгенге дейін өтпейтін бір ұрпақ келгенін жариялайтын инжир ағашының мысалынан кейін орын алады. Бұл әңгіме кейбір қызметшілер хабарды жеткізіп жүріп жүректерінде «Иемнің келуі кешігіп жатыр» деп ойлап, өзге қызметшілерді ұрып, мас адамдармен бірге жеп-іше бастаған кезде де қолданылады.

GSAM 149Өз әріптес қызметшілерін ұру

GSAM 149.1Олар бұрын бір ауыздан бірдей хабарды жариялаған "бірге қызмет еткен құлдар" еді; бірақ енді олардың бір бөлігі үйреткендерінен жалтарып, "уақытында азық" беретін әріптес құлдарын "ұрып-соғады" — жақында келетін Иемізге кездесуге қажетті дайындықты жариялайтындарды. Олар Еремияны ұруға ұйғарғандай сол әдіспен "ұрып-соғады". Халық былай деді: "Келіңдер, оны тілімізбен соғып, оның сөздеріне құлақ аспайық".⁴ Осылайша бұл қызметшілер "сенімді" қызметшілердің ісін тежеу мақсатында уағыз айтуға кірісті. Осы топқа былай делінеді: "Сондықтан қалай қабылдағаныңды және естігеніңді еске ал, берік ұста және тәубе ет. Егер оянбай қалсаң, ұрыдай келемін, және қай сағатта келетінімді білмейсің".⁵

GSAM 149.2Қыздар мысалы «бірге қызмет ететіндер» Иеміздің жақын келуі туралы хабардан бет бұрып, «соққы бере бастаған» кезде қолданылады. Олар сондай-ақ басқа нәрсе істей бастайды — «мас адамдармен бірге жеп, ішеді». Олар өз тәбеттерін қанағаттандырғысы келетіндермен бірге тойға қатысады. Сүлеймен мұндайлар туралы былай деген: «Шарапқұмарлармен, етті қомағайлана жейтіндермен бірге болма; өйткені масқұмар мен тойқұмар кедейлікке ұрынады».⁶

GSAM 149Бірінші көңілі қалу

GSAM 149.3Енді «адвент тәжірибесінде осы мәлімдемелерге сәйкес келетін не болды?» деген сұрақ туындайды. Пайғамбарлыққа толық сәйкес келетін қозғалыстар болды. Хабарды 1844 жылғы сәуірге дейін жеткізгендер шіркеулер арасында еңбек етті, ал әртүрлі шіркеулердің уағызшылары олардың күш-жігеріне қосылды. Осылайша олар «бірге қызмет еткендер» болды.

GSAM 150.1Хабарды жеткізгендер Даниял 8:14-тегі 2300 күннің 1843 жылғы еврей жылымен аяқталатынын, яғни біздің жыл санауымыз бойынша 1844 жылы болатынын үйретті. Олар сол кезеңнің соңында Құдайдың соты басталатынын жария етті. Сол уақытта елдегі барлық конфессиялар Сот күнінің біздің Иеміздің екінші келуімен басталатынына сенді. Осылайша Адвентистердің сол пайғамбарлық кезеңнің соңында Иеміздің келетініне сенгені айқын көрінеді. Олар: «Бұл кезең 1843 жылғы табиғи еврей жылының соңғы күні – 1844 жылғы 21 наурызда аяқталуы мүмкін», – деді. Сондықтан олар Құтқарушының келу уақыты ретінде 1844 жылғы наурыздың соңы мен сәуірдің басын күтті.

GSAM 150Зұлым құлдар пайда болды

GSAM 150.2Наурыз айының соңы келді де өтті, ал Иеміз келмеді. Бұрын Иеміздің елшілерімен бірге еңбек еткен, бірақ жүректен толықтай өмірін осы уағызға арнамағандар оған қарсы шықты, іске кедергі келтіре бастады және Иеміздің жақын келуі мен есеп беру сағаты туралы ілімді әлі де үйрететіндердің жолын бөгеу үшін бар күшін салды. «Жүректерінде» олар: «Иемнің келуі кешігіп жатыр» деді. Енді олар ауыздарымен Иеміздің келуінен бұрын бүкіл әлемнің сенуі керек екенін; яһудилердің бәрі Палестинаға оралып, Иерусалимде ғибадатханадағы құлшылықты жолға қоюы тиіс екенін, содан кейін ғана Мәсіх келетінін үйретті. Кейбіреулері тіпті Мәсіхтің келуін «рухани келу» деп, оның сену кезінде және өз халқының өлімінде болатынын үйретті.

GSAM 151«Уақытында азық беру»

GSAM 151.1Осылайша олар өз әріптес қызметшілеріне қарсы шықса да, сенімдерін берік ұстағандар сенушілерді залдар мен тоғайларға жинап, оларға «уақытындағы азықты» ұсынды — заман белгілері мен орындалған пайғамбарлықтар, көңілі қалудан бұрынғыдай, Мәсіхтің келуі «жақын, тіпті есік алдында» екенін көрсетті.

GSAM 151Шіркеудегі той-думан

GSAM 151.2Олар осылай істеп жатқанда протестант шіркеулерінде бұрын-соңды болмаған нәрсе басталды — адамдарды шіркеуге жинап, тойлау мен "көңіл көтеру" үшін шақыру. Барлығын өздерімен бірге дәмді тағамдардан дәм татуға шақырды.

GSAM 151.3Америкада мұндай іс-шаралар туралы алғаш рет 1844 жылғы мамыр айында, көңілі қалғаннан кейін естідік. Оқиға былай өрбіді: Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы бір залда Уильям Миллер бірнеше жүз адвентистке уағыз айтып, үгіттеп: «Біз Маттай Інжілінің жиырма бесінші тарауындағы күту уақытында тұрмыз; сеніміңізді берік ұстаңыздар; бұл мәселе бойынша жақында көбірек жарыққа ие боламыз», – деп айтқан сәтте Рочестердегі ең ірі жиналыс үйлерінің бірінің жертөлесінде «мейрам» ұйымдастырылды. Шіркеу мүшелері де, сенбейтіндер де жиналды, ал теологиялық колледждің президенті Уильям Миллерді мазақ етіп, көрермендерді күлдірді; сол кезде оларға устрицалар, балмұздақ, тәттілер және осы кісі дайындаған шағын брошюраны жиырма бес центке сатты. Кітап «An Exposé of Millerism» деп аталды.

GSAM 151.4Сол уақыттан екі аптаға жетпей, сол қаладағы басқа бір конфессия қоғамдық залда «мейрам» ұйымдастырып, кіру үшін 25 цент талап етіп, баршаны устрицалармен, балмұздақпен, торт пен тәттілермен бірге дәм татуға шақырды. Сол кезде шіркеулерде қазіргі заманғы той-думан басталып, ол «ақылдан адасқан әлеуметтік кештерге», «ұтыс ойындарына», «балық тоғандарына», «сүйісу кештеріне» және тағы басқа осындай ойын-сауықтарға айналды. Бұл шіркеудегі той-думан дәстүрі соншалықты өршіп кетті, қазіргі заманғы шіркеу ғимараты асханасы, қоймасы және асхана залы болмаса талапқа сай саналмайды. Бұл жағдай параболада көрсетілген «күту уақыты» кезінде басталған.

GSAM 152.1Уильям Миллер өзі Рочестерде болған оқиғаны былай баяндайды:

GSAM 152.1"Рочестердегі D.D. атағы бар _____ шіркеуінің _____ мырза Миллершілдікке қарсы брошюра жазып, өз лордтары мен ледилерін Иеміздің үйіне шақырып, устрицалар мен басқа да 'пикниктерден' құралған үлкен той жасады, Белшазар секілді олар кофе мен шайын ішіп, қымбат тағамдарын жеп, балмұздақ пен тәттілерін сатып, сондай-ақ қымбат Құтқарушының екінші келуіне қарсы өзінің брошюрасын сатты.

GSAM 152.2"Мен кеткенге дейінгі түнде тағы бір қадірлі мырза мейрамханада немесе залда пикник дастарханын ашып, жоғарыда аталғандай билеттерін, балмұздағын және тәттілерін сатты. Әртүрлі секталардың кейбір шіркеулері мұндай Бабылдық тойларды мақұлдамағанын естігеніме қуаныштымын; және жан-тәніммен үміттенемін, Мәсіх келгенде осы секталық шіркеулердің бәрі бірдей 'мас адамдармен бірге жеп-ішіп' отырған болып табылмасын. Мен осы қадірлі мырзалардың Құдай сөзінің айнасында өздерін көрмейтініне таңғаламын; мен оларға Лука 14:12-14; Маттай 24:48-51; Лука 13:25-28; 2 Петір 2:13; Иуда 10-21 аяттарын оқуды ұсынамын. Бұл, сөзсіз, соңғы заман."

GSAM 152.3Егер пастор Миллер шіркеулердің кейіннен қайырымдылық кештерінде «сақина болжау торттары, он центтік сүйісу байқаулары, ешек шоулары, ессіз әлеуметтік кештер, қасиетті лотереялар» және басқа да кездейсоқ ойын шараларына кіріскенін көргенде, қасиетті үреймен шошып қалар еді.

GSAM 152Күту уақыты

GSAM 152.4Адвентистер Иеміздің жақын келуі туралы хабарландыру жасалғанда оған «кідіріс уақыты» қосылатыны жөніндегі Киелі жазбадағы шындықтан жұбаныш тапты. Оны олар Мәсіхтің Маттай 25:5, 6-аяттарындағы және Хабаққұқ 2:1-3-аяттарындағы сөздерінде көрді.

GSAM 153.11844 жылдың көктеміндегі олардың көзқарасы туралы 1844 жылғы 9 мамырдағы Midnight Cry жазбасынан үзінді келтіреміз:—

GSAM 153.2"Пайғамбарлық кезеңдердің көрінетін аяқталу нүктесінен өтіп, біз Құдай Өз балаларының көріністің соңында тап болатынын алдын ала білген жағдайға келдік; сондықтан ол пайғамбар Хабаққұқ арқылы былай деп дайындады: 'Мен күзетімде тұрып, мұнараға шығып, Оның маған не айтарын бақылаймын, және сөгіс естігенде не деп жауап беретінімді білемін,' немесе шеткі нұсқада 'менімен дауласқанда' деп берілген. 'Жаратқан Ие маған жауап беріп: Көріністі жазып, тақтайларға анық етіп жаз, оны оқыған адам жүгіре алсын деді. Көрініс әлі белгіленген уақытқа дейін, бірақ соңында [пайғамбарлық кезеңдердің соңында] ол сөйлеп, өтірік айтпайды: егер ол [олардың көрінетін аяқталу мерзімінен] кейін кешіксе де, оны күтіңдер; өйткені ол міндетті түрде келеді, [пайғамбарлық уақыттардың толықтығында, одан әрі] ол кешікпейді.'⁷

GSAM 153.3"Бұл ескертудің қазіргі заманға қатысты екені Еврейлерге жазған хаттың 10:36–39-аяттарындағы Пауылдың дәйексөзінен айқын: 'Сендерге шыдамдылық керек, сонда Құдайдың еркін орындап болған соң уәде етілгенді аласыңдар. Тағы біраз уақыт өтсін, келетін адам келеді де, кешікпейді. Әділ адам сеніммен тірі болады; бірақ егер біреу артқа шегінсе, менің жаным оған разы болмайды. Ал біз жойылуға қарай артқа шегінетіндерден емес, жанды құтқаруға сенетіндерденміз'.

GSAM 153.4"Біз Құтқарушы айтқан, күйеу жігіт кешіккен кезеңде (Маттай 25:5) өмір сүріп жатқанымызға сенеміз — оған аспан патшалығы ұқсатылуы тиіс — сол кезде 'сол жаман құл [уақытында сәтсіздік болғандай көрінгеннен кейін] жүрегінде былай дейді, Иемнің келуі кешігіп жатыр, ол өз әріптес құлдарын ұрып, мас адамдармен бірге жеп-іше бастайды'. Және Ие 'оның күтпеген күні келеді'.

GSAM 154.1"Біз қазір Петір айтқан сол кезеңде өмір сүріп жатқанымызға сенеміз, ол кезде олардың 'соты баяғыдан бері кідірмейді, ал жазасы ұйықтамайды' делінген; олар 'жасырын түрде жазаға ұшырататын қате ілімдерді енгізуге' тиіс болды.⁸ Петірдің айтуынша, олар да Киелі жазбалар жазылған кезде болған жалған пайғамбарлар сияқты болуға тиіс еді. Сонымен бірге Исраил үйінің адамдары: 'Күндер ұзарды, ал барлық көрініс жойылды'⁹ дегендей, уақыттың айқын өтіп кеткендей көрінетін кезең болуы тиіс еді, сол кезде 2 Петір 3:4-тегі мазақтаушылар: 'Оның келуінің уәдасы қайда?' деп сұрап, 'барлығы жаратылыстың басынан бері сол күйінде жалғасып келеді' деп өздерін жұбатуы керек еді.

GSAM 154.2"Біз сенімдіміз, көріністің осындай кешігуіне байланысты апостол Жақып 'Сондықтан, бауырлар, Иеміздің келуіне дейін шыдамды болыңдар;' 'сіздер де шыдамды болыңыздар, жүректеріңізді нығайтыңыздар, өйткені Иеміздің келуі жақындап қалды' деген. Сондай-ақ: 'Міне, Төреші есіктің алдында тұр'.

GSAM 154.3"Және біз Құтқарушымыздың күтілген уақыттың өтіп кететінін алдын ала ескеріп, бізді Луканың он екінші тарауында былай деп ескерткеніне сенеміз: 'Белдеріңізді буыңыздар, шамдарыңыз жанған болсын; және өздеріңізді үйлену тойынан қайтып келетін Иесін күтіп отырған адамдарға ұқсатыңыздар; ол келгенде есікті қақса, дереу ашып бере алатындай болыңыздар'.¹⁰ Күту уақыттың өтуін білдіреді, өйткені сол уақыт келгенше біз күтпейміз. Сондықтан Иеміз былай деп қосады: 'Иеміз келгенде ояу тұрған құлдары бақытты болады'.

GSAM 154.4"Құдай қаласа, біз 'Міне, күйеу жігіт келеді; оны қарсы алуға шығыңдар' және 'Оның сотының уақыты келді' деп жариялауды жалғастырамыз. Біз әлем мен шіркеуге айғайлап үндеуді жалғастырамыз деп сенеміз: оларды 'бейбітшілік' әндерінен оятып, Құдайдың мейірімділік ұсыныстарын тыңдауға шақырамыз. Біз Иеміздің келуін күтіп, қырағылықпен қарауды жалғастырамыз, себебі Ол жақындап келеді деп сенеміз."

GSAM 155Олардың Еңбегін Ақтау

GSAM 155.11844 жылғы 21 наурызға дейін және дәл сол күннен кейін адвентистер өз жұмыстарын қалай түсінгені туралы жақсы түсінік алу үшін J. V. Himes, S. Bliss және A. Hale шығарған 1844 жылғы 13 қарашадағы Advent Herald газетіндегі "Ақталу" (Vindication) атты мақаладан алынған келесі үзіндіні оқыңыз:—

GSAM 155.2"Біз өз пікірлерімізді қабылдауда асықпадық. Біз шындықты іздеуде адал әрі шынайы ізденушілер болғанымызға сенеміз. Біз Құтқарушымыздың Киелі жазбаларды зерттеңдер деген бұйрығына бағындық. Өз даналығымызға сүйенбедік; басшылық пен бағыт-бағдар алу үшін Құдайға жүгіндік және Ол біздің қадамдарымызды дұрыс бағыттайтынына сеніп, өзімізді Оның құрбандық үстеліне қоюға тырыстық. Бізге қарсы айтылған барлық дәлелдерді шын ниетпен, шындықты білгіміз келіп және қателіктен сақтану үшін зерттедік; бірақ қарсыластарымыздың әртүрлі әрі көпқырлы ұстанымдары біздің көзқарасымызды одан әрі нығайтқанын мойындауымыз керек. Біз дұрыс болсақ та, қате болсақ та, қарсыластарымыздың дұрыс бола алмайтынын көрдік; олардың арасында келісім болмады. Әрқайсысының дәлелдері соншалық әлсіз әрі балалықша еді, сондықтан олар өздері жасағанды үнемі жоққа шығаруға мәжбүр болды; ал қарама-қайшы әрі қайшылықты көзқарастары арқылы олар біздің пікірлерімізге қалай қараса да, бір-бірінің пікірлеріне сенбейтіндерін көрсетті. Сонымен қатар, Иеміздің жақын арада келуін жоққа шығаруға тырысқандардың біреуі немесе бірнешеуі біздің ұстанымымыздың әрбір негізгі тұсын қолдады. Бізде Киелі жазбалардың тура аудармасы бар еді, ал қарсыластарымыз Киелі жазбаларды тура мағынада түсінуге болмайды деп дәлелдеуге тырысқанымен, олардың бұл әрекеті нәтижесіз болды, себебі орындалған әрбір пайғамбарлық ең ұсақ-түйек детальдарына дейін дәлме-дәл орындалды.

GSAM 156Көңіл қалудың түсіндірілуі

GSAM 156.1"Бірақ уақыт – яғни 1843 жыл, еврей жылы – өтті, және біз Патшаны оның әсемдігінде көрмегенімізге көңіліміз қалды. Ал бізге қарсы шыққандардың барлығы біздің сеніміміздің әрбір ерекше сипатының жалған екені дәлелденген деп шын жүректен ойлады; және біз, адал адамдар ретінде, бүкіл ұстанымымыздан бас тартуымыз керек деп санады. Сондықтан олар біздің үмітімізге әлі де жабысып, әлі де Патшамызды күтіп отырғанымызды көріп таңырқады.

GSAM 156.2"Бірақ біз, көңіліміз қалғанына қарамастан, көңілімізді түсіруге еш негіз көрмедік. Біз Киелі жазбалардың кідіру уақыты болатынын және көрініс кідіргенде біз оның келуін күтуіміз керек екенін көрсеткенін байқадық. Біз сондай-ақ жылдың соңында, тіпті біздің хронологиямыз дұрыс болған күнде де, бұл кезең толық аяқталмайтынын көрдік; ол тек осы жылдың ішінде ғана орындала алатынын түсіндік. Дегенмен біз әлемге сеніммен қараған нақты нүктеде қателескенімізді ашық әрі толық мойындадық; бірақ осы қателігімізге қарамастан, біз бұл істе Құдайдың қолын көре аламыз. Біз оның сол жариялауды әлемге дабыл ретінде және шіркеуге сынақ ретінде пайдаланғанын көре аламыз. Ол өз халқын үміт етуге дайындады. Ол өз аты үшін азап шегуге дайын тұрғандарды шақырып шығарды. Ол Иеміздің келуі туралы хабар кімдерге үлкен қуаныш әкелгенін, ал кімдердің құлақтарына жағымсыз дыбыс болғанын көрсетті. Бұл бүкіл ғаламға кімдер Иеміздің қайта келуін қуана қарсы алатынын, ал кімдер оны екінші рет келгенде, яһудилер алғашқы келуінде жасағандай, қабылдамай тастайтынын көрсетті. Ал біз оны Құдайдың осы 'дайындалу күніндегі' мақсатын жүзеге асырудың бір қадамы деп есептейміз: ол тек Иеміздің еркін іздейтін халықты алға бастап, оларды Оның келуіне дайындау үшін."

GSAM 1571844 жылғы наурыздан кейінгі қозғалыстың тарихы

GSAM 157.11844 жылғы 21 наурыздан кейінгі адвент қозғалысының қысқаша тарихы төмендегі мәтінде баяндалған, ол Signs of the Times газетінің 1844 жылғы 31 қазанындағы санынан алынған:—

GSAM 157.2"1843 жылдың — яһуди жылдың — өтуінен кейін адвентистердің басым көпшілігі енді нақты уақыттарды ешқандай сенімділікпен есептеуге болмайтынына сенді. Олар біз хронологиямыз көрсеткендей, барлық пайғамбарлық кезеңдердің соңында, яғни адвент күтілетін уақытта тұрғанымызға сенді; және хронологиямыз Құдайдың уақытынан ауытқуы мүмкін аз ғана мерзімді күтуіміз керек болса да, нақты уақытты анықтайтын басқа белгі болмайтынына сенді. Олар барлығы шамдарын алып, қалыңдық алушыны қарсы алуға шыққан; бірақ ол 1843 жылы күтілген мерзімнен кешігіп қалды. Көріністің осы кідірісі кезінде бәрі оның кешікпей, кез келген сәтте орын алуына сене отырып, күтуге бел буды. Алайда көп ұзамай көптеген адамдар болашаққа жоспарлар құра бастады, егер олар Иеміздің биыл келетініне сенген болса, мұндай жоспарлар құрмас еді; және олар Иеміздің дереу көрінуіне деген шынайы сезімнен ажырап, ұйықтап қалды. Басқаша айтқанда, олар оның кез келген күні келуі мүмкін немесе біраз уақытқа кешігуі мүмкін деп ойлады, сол уақытта олар сергітетін демалыс алуға болады деп санады. Шындығында, бұл біздің Құтқарушымыз айтқандай болды: 'Күйеу жігіт кешіккенде, бәрі ұйықтап, ұйқыға батты'.

GSAM 1571844 жылғы күзге назар аудару

GSAM 157.3"1843 жылдың мамыр айында-ақ бауырымыз Миллер біздің назарымызды еврейлердің қасиетті жылының жетінші айына аударған еді, өйткені сол айда екінші келуді меңзейтін типтерді атап өту уақыты болатын; ал өткен күзде біз сол уақытқа аса қызығушылықпен қараған едік. Ол өткеннен кейін бауырымыз С. С. Сноу типологияларға сәйкес Иеміздің келуі, ол болған кезде, жетінші айдың оныншы күнінде болуы тиіс деген пікірді толық қабылдады; бірақ ол жылға қатысты нақты болмады. Кейін ол пайғамбарлық кезеңдердің осы 1844 жылға дейін шын мәнінде аяқталмайтынын түсінді; Содан кейін ол дәл осы жылдың жетінші айының оныншы күні — шамамен қазанның 22-сі — біз даңқы бар Иеміздің келуіне куә боламыз деген пікірге бекініп қалды. Бұны ол өткен көктем мен жазда Нью-Йорк, Филадельфия және басқа да жерлерде уағыздады; көптеген адамдар оның көзқарасын қабылдағанымен, оның әсерлерінің ешқандай нақты көрінісі шілдеге дейін байқалмады.

GSAM 158Алқаптарда қалдырылған егін

GSAM 158.1"Маусымның басында Нью-Гэмпширдің солтүстігіндегі кейбір бауырларымыз Иеміз келесі қысқа дейін келеді деген сенімге соншалықты беріліп, егін алқаптарын өңдемеді. Шілде айының ортасында — яғни бұл еврейлердің күн-жыл есебіндегі түн ортасының кешкі мезгілі (кеш-таң есебімен, осы еврей жылы басталған сәуірдегі жаңа айдан бастап есептегенде), алқаптарын егіп-еккен басқалары Иеміздің дереу келуіне соншалықты сеніп қалды, сондықтан сенімдеріне сай алқаптағы егінді ора алмады. Кейбіреулері шөп шабу үшін егістеріне барғанда, мүлде алға жылжуға шамасы жетпей, міндет сезіміне бағынып, егінді далада қалдырып, сенімдерін іс-әрекеттерімен көрсетіп, осылайша әлемді айыптады. Бұл әдет тез арада Жаңа Англияның солтүстігіне таралды.

GSAM 158Келуден бұрын болатын үкім

GSAM 158.2"Осы уақытта Мэйндегі бауырларымыз сотталудың келуден бұрын болуы керек деген көзқарасты қабылдады; ол егін жинаумен сәйкес келеді және тек әлемнің соңында ғана емес, дүниенің ақырының дәл алдындағы кезеңді қамтиды деп санады. Осы көзқарасқа сәйкес олар біз соттамыз деп санады, бөлу сызығы тартылып жатқанын және Құдайдың қызметшілерінің маңдайына мөр басылып жатқанын ойлады; бұл орындалғанда жердің төрт желін ұстап тұрған төрт періштеге (Аян 7:1) желдерін босатуға белгі бермек.

GSAM 159Түн ортасындағы ояну

GSAM 159.1"Шілде айының ортасында уақытты жариялауға Құдайдың берекесі ілесіп, артқа шегінгендер қайта орала бастады, және аталмыш көзқарастардың бірін қабылдағандар өз әрекеттерінде айқын өзгеріс көрсетіп, болжанғандай, ұйқыдан кенет оянып кетті. 'Түн ортасында: Міне, күйеу жігіт келеді! Оны қарсы алуға шығыңдар! деген дауыс естілді. Сол кезде барлық қыздар тұрып, шамдарын ретке келтірді'. Шілдеден бастап бұл қозғалыстар Жаңа Англияның әртүрлі аймақтарында, бір-бірінен бөлек өрбіді; бірақ олардың барлығында да шамдары дерлік сөніп қалған көптеген адамдарды қайта оралтуда және қасиеттілерді қасиеттендіруде Құдайдың берекесі болды. Эксетердегі лагерьлік жиында осы ықпалдардың барлығы тоғысып, бір үлкен қозғалысқа айналып, елдегі барлық адвентист топтарға тез таралды."