26-тарау — Шетелдегі миссияларымыз

GSAM 403.1"Жазылған: Ол жайлы естімегендер көреді, ал естімегендер түсінеді."¹

GSAM 403.2АҚШ-тан тыс жердегі алғашқы миссиямыз 1874 жылы ашылды: сол кезде пастор Дж. Н. Эндрюс Швейцарияға жіберіліп, онда жұмыс бастады.

GSAM 403Орталық Еуропа аймағы

GSAM 403.3Сол уақытта осы миссияға сегіз ел кірді: яғни Швейцария, Франция, Италия, Түркия, Бельгия, Испания, Португалия және Грекия, халқы 140 000 000 адамды құрайтын аумақ.

GSAM 403.4Осы сәтте конфессия саны жағынан әлсіз болған кезде біздің халықты осындай ауқымды миссияға кірісуге итермелеген жағдайларды атап өту қызықты болар.

GSAM 403Пастор Чеховский

GSAM 403.51865 жылы қазіргі шындықты қабылдаған поляк католик діни қызметкері, пастор М. Б. Чеховский біздің қауымнан өзін Орталық Еуропаға миссионер ретінде жіберуді өтінді. Сол кезде бұл мүмкін болмағандықтан, ол өз өтінішін Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Бірінші күн адвентистеріне жолдады, олар оны біздің халықпен мүлдем байланысы жоқ деп санаған болар. Қалай болғанда да, олар қажетті қаражатты жинап, оны қалаған миссиясына жіберді.

GSAM 404Швейцариядағы сенбі күнін ұстанушылар

GSAM 404.11866 жылы ол Швейцарияның Трамелан қаласында сенбі шындығы мен үшінші періштенің хабарын уағыздады, бұл еңбек сенбі күнін ұстанушылар тобын қалыптастыруға әкелді. Көп ұзамай ол олардан кетіп, хабарды Венгрияда уағыздады. Ол Трамеландағы топқа Америкадағы жұмысымыз туралы ештеңе айтпады, бірақ олардың қатарындағы Альберт Вюйльмие ағылшын тілін оқи алатын. Ол кездейсоқ Advent Review журналының бір нөмірін көрді. Осылайша екі ел арасында хат алмасу басталды.

GSAM 404Пастор Эрценбергер Америкаға жіберілді

GSAM 404.21869 жылы Трамеланнан Джеймс Эрценбергер ағылшын тілін үйрену және Жетінші күн адвентистерінің ілімдері мен дәстүрлерімен толық танысу мақсатында Америкаға жіберілді. Ол 18 маусымда Баттл-Крикке келді және Америкада бір жарым жыл болды. Ол оралатын сапарында 1870 жылғы 9 қыркүйекте Нью-Йорктен шықты. Осы жылдың маусым айында Адемар Вюйльмие бұл елге келіп, шамамен төрт жыл тұрды. Отанға оралғанда оған пастор Эндрюс қосылды. Олар 1874 жылғы 16 қазанда Неушательге келді.

GSAM 404.31875 жылы пастор Д. Т. Бурдео мен оның отбасы Америкадан Францияға кетті, онда олар комитет тарапынан қызмет етуге тағайындалды.

GSAM 404Французша газет шығарылды

GSAM 404.4Келесі жылы, 1876 жылғы шілдеде Швейцарияның Базель қаласында Les Signes des Temps (Уақыт белгілері) атты француз тіліндегі басылым шыға бастады. 1882 жылғы 13 мамырда, алты жылдан кейін, пастор Хаскелл Нью-Йорктен Еуропаға аттанды. Осы миссионерлік сапар кезінде ол Швейцарияда біраз уақыт болды.

GSAM 405Пастор Уитни Базельге барады — пастор Эндрюстің қайтыс болуы

GSAM 405.11883 жылғы 26 шілдеде пастор Б. Л. Уитни мен оның отбасы Базельге келді; ол Бас Конференция комитетінің шешімімен сол миссияны басқаруға тағайындалып, денсаулығы тез нашарлап бара жатқан пастор Эндрюстің орнын басты. Бірнеше айдан кейін, сол жылдың қазан айында ол қайтыс болды.

GSAM 405.2Пастор Эндрюс жас кезінде жоғары мектептер мен колледждердің артықшылықтарын пайдалана алмағанымен, өз бетінше білім алып, өзін-өзі дамытқан адам еді. Ол латын, грек және еврей тілдерін, ал кейін француз тілін меңгерді. Ол француз тілін Орталық Еуропа миссиясындағы жұмысты бастау және жүргізу үшін меңгерді; сол жерде өмірінің соңғы алты жылын арнап, француз тіліндегі Signs of the Times журналына мақалалар жазып, оны басып шығарды және сол тілде уағыз айтты. Міне осылай еңбек етіп жүргенде қайтыс болды.

GSAM 405Доктор Келлогг Еуропада

GSAM 405.31883 жылдың көктемінде доктор Дж. Х. Келлогг медициналық зерттеулер мақсатында Еуропаға барды. Ол әр миссиямызда бірнеше күн болып, оның сапарлары қызметкерлерге үлкен жігер берді, әсіресе Базельдегі жұмысқа қатысты кеңестері пастор Эндрюс тарапынан жоғары бағаланды.

GSAM 405Пастор Батлер Еуропаға барады

GSAM 405.41883 жылғы қазан айында өткен Бас Конференцияда Англияда мүмкіндігінше тезірек газет шығаруды бастау ұсынылды. Осы конференцияда қабылданған тағы бір дауыс беру нәтижесінде пасторлар Дж. И. Батлер, М. С. Уилкокс және А. С. Бурдео Еуропа мен Англиядағы жұмысқа көмек көрсету үшін барды. Пастор Батлер 1884 жылғы 27 ақпанда Шотландияның Глазго қаласына келді. Пастор Батлердің шетел миссияларына сапарының бір мақсаты – шетелдердегі жұмысты жүргізудегі қиындықтарды жеке бақылау арқылы анықтап, оларды қалай еңсеруге болатынын білу болды. Ол да Базельде және Орталық Еуропа аймағында белгілі бір уақыт қызмет етті. А. С. Бурдео Альпі тауларының аңғарларында, Вальденстер арасында француз халқына қызмет етті; ал М. С. Уилкокс Англиядағы баспа және редакциялық жұмыстарға араласып, 1886 жылдың соңына дейін қалды.

GSAM 406Базельде баспа үйі салынды

GSAM 406.11884 жылы Базельде Imprimerie Polyglotte (көп тілде басу дегенді білдіретін) баспа үйі салынды. 1885 жылдың наурызында Х. У. Келлоггқа Бас Конференция комитеті Базельге баруға және баспаханаға қажетті машиналарды сатып алуға рұқсат берді. Ол бұл тапсырманы орындап, осылайша ежелгі Базель қаласында жетінші күн адвентистеріне тиесілі жақсы жабдықталған баспахана іске қосылды.

GSAM 406.2Пастор Батлердің Еуропаға сапары кезінде Базель кеңсесінде Herold der Wahrheit атты неміс газеті басылып шықты. Сол жылы осы кеңседе Adevărulu Prezentu (Қазіргі шындық) атты румын журналы да жарық көрді. Тағы біреуі итальян тілінде L’Ultimo Messaggio (Соңғы хабарламалар) деп аталды. Соңғы екі журнал тоқсан сайын шығатын он алты беттік басылымдар болды. 1884 жылғы қазан айында Швейцария конференциясында осы төрт журналдың 146 000 данасы жыл ішінде басылып, таратылғаны хабарланды. 1895 жылға дейін, баспахана (Базельдегі қудалау салдарынан) сол қаладан Германияның Гамбург қаласына көшкенге дейін он бір түрлі тілде кітаптар мен трактаттар шығарылды: француз, неміс, итальян, румын, испан, бохем, орыс, голландиялық, венгр, армян, түрік және түрік-грек тілдерінде. Олай болғандықтан, оның атауынан көрініп тұрғандай, бұл "көп тілде басатын" мекеме еді.

GSAM 407Уайт ханым Еуропаға барады

GSAM 407.11885 жылғы 3 қыркүйекте Уайт ханым, оның ұлы У. С. Уайт және отбасы Базельге келді. Олар ескі елдерде бір жарым жыл болып, Орталық Еуропа аймағындағы миссияларды аралап, әртүрлі миссияларға баға жетпес қызмет көрсетті.

GSAM 407Швейцария конференциясының құрылуы

GSAM 407.21885 жылғы 10 қыркүйекте Швейцария конференциясы құрылды. Сол кезде берілген есепте конференцияға бір тағайындалған уағызшы, жеті лицензияланған адам, он шіркеу және 224 мүше кіретіні көрсетілген. Олар өткен жылы 1 645,11 доллар ондық төлеген. Сонымен қатар іске 2 041,22 доллар қайырымдылық жасалған.

GSAM 407Еуропадағы пастор Уоггонер

GSAM 407.31887 жылы Уайт ханым У. С. Уайт пен оның отбасымен бірге Америкаға оралды. Сол жылы пастор Дж. Х. Уоггонер Орталық Еуропа миссиясына қосылуға шақырылды. Ол осы өңірде екі жылдан астам уақыт қызмет етіп, осы аралықта Базельде тұрақтады. Бұрын айтылғандай, ол осы қалада 1889 жылғы 20 сәуірде қайтыс болды.

GSAM 407.4Пастор Уитнидің денсаулығының нашарлауы және кейінгі өлімі (1889 жылғы 9 сәуір) осы миссияға тағы бір ауыр соққы болды.

GSAM 407Еуропадағы пастор Робинсон

GSAM 407.5Англияда қызмет еткен пастор Д. А. Робинсон пастор Уитнидің ізбасары етіп тағайындалды. Ол осы ауданда шамамен алты жыл бойы тиімді еңбек етті, ал 1895 жылы Бас Конференцияның шақыруымен Үндістанға аттанды. Оның кеткенінен кейін басқа бір басқарғышты тағайындау қажет болды.

GSAM 408Пастор Холсер – миссия аймағының басшысы

GSAM 408.1Осы лауазымға таңдалған адам – пастор Х. П. Холсер болды, және бұл қызметке қоса ол бүкіл Орталық Еуропа миссиясының басқарушысы етіп сайланды. Мұнда ол 1901 жылға дейін шаршамай және тиімді еңбек етті, алайда сол жылы аурудың соққысына төзе алмай қайтыс болды. Ол 1901 жылғы 11 қыркүйекте Колорадо штатының Каньон-Сити қаласында қайтыс болды.

GSAM 408.2Осы қолайсыз жағдайларға қарамастан миссия өсіп, жұмыс алға жылжыды. Бұл 1895 жылы Бас Конференцияға жасалған есептен көрініс табады: онда Орталық Еуропа конференциясы он тоғыз шіркеуден, 484 мүшеден тұратыны және олар өткен жылы 4 378,18 доллар ондық төлегені көрсетілген. Сол уақытта оларда төрт тағайындалған уағызшы мен бес лицензияланған уағызшы болған.

GSAM 408ГЕРМАН-РЕСЕЙ МИССИЯСЫ

GSAM 408.31870 жылы Пруссияның Эльберфельд қаласына жақын орналасқан шіркеудің пасторы Дж. Х. Линдерман және оның қырық мүшесі Библияны зерттеу нәтижесінде жетінші күндік сенбіні ұстануды бастады, әлемде сол күнді сенбі ретінде ұстанатын басқа бір христиан қауымы бар екенін білмей. Осы топ туралы хабар біздің адамдарға ерекше тәсілмен жеткізілді. Сенбі күні Базельдегі миссия үйіне бір қайыршы келді. Отбасы ашық Інжілдерін алдына қойып, сенбі мектебі сабағын оқып жатқан еді. Бұл көрініс адамға әсер етіп, сұрақ қоюға итермеледі.

GSAM 408Эльберфельд қауымы

GSAM 408.4Олардың яһудилер емес, жетінші күнгі сенбіні ұстанатын христиандар екенін білгенде, ол Эльберфельдтегі осы қауым туралы айтты. Пастор Эндрюс бұл мәлімдемені тексеруді ақылға қонымды деп санады; сондықтан ол пастор Эрценбергермен бірге 1875 жылдың басында Пруссияға барды, онда олар аталмыш қауымды дәл солай тапты. Пастор Эрценбергер Германияның сол бөлігінде біраз уақыт еңбек етіп, 1876 жылғы 8 қаңтарда Эльберфельдте сегіз адам шомылдырылды, бұл Германияда жетінші күн адвентистерінің алғашқы шомылдыру рәсімі болды.

GSAM 409.1Шындық Ресейде 1882 жылдан бастап-ақ Америкадағы неміс бауырларының Ресейдегі неміс колонияларындағы достарына жіберген оқу материалдары арқылы тамыр жайды.

GSAM 409Еуропадағы пастор Конради

GSAM 409.21885 жылы пастор Л. Р. Конради немістер арасында қызмет ету үшін Америкадан Орталық Еуропа аймағына аттанды. 1886 жылғы 28 маусымда ол Базельден Ресейдегі Қырымға жол тартты. Мұнда пастор Перкпен бірге ол Бердебулатқа барды, онда екі әпке шомылдырылып, он тоғыз мүшелі шіркеу ұйымдастырылды, бұл Ресейдегі алғашқы Жетінші күн адвентистерінің шіркеуі болды.

GSAM 409Пасторлар Конради мен Перк қамауға алынды

GSAM 409.3Осы оқиғадан кейін бірден пасторлар Конради мен Перк православты сенімге қайшы келетін ілім үйреткені үшін қамауға алынып, Перекопта бес апта бойы отырды. Босатылғаннан кейін (АҚШ елшісінің араласуымен) пастор Конради Шығыс Ресейге барып, кейін Швейцарияға оралды.

GSAM 409Ресейдің Волга өзеніндегі қызмет

GSAM 409.4Осы жылы пастор Лаубхан Волга өзені бойындағы үйінің жанында Ресейде еңбек ете бастады. 1880 жылы Канзас штатынан келген пастор Кляйн неміс Ресейіндегі қызметке кірісті, осылайша осы қиын әрі күрделі өріске еңбеккерлер тартылды; сенушілер жер аударылып, түрмеге қамалды, бірақ Иеміз бұл қызметті ерекше нығметтеді.

GSAM 409Германиядағы кітап таратушылардың жетістігі

GSAM 409.51888 жылы кітап таратушылар Рейнланд-Пруссияда, Вюртембергте, Баденде және Эльзаста жұмыс бастады. Сол сегіз не он жігерлі, адал қызметкер соншалықты табысты болды, бір жылда мынадай кітаптар сатылды: Life of Christ – 3 000; From Eden to Eden – 2 000; сондай-ақ 12 000 буклет. Осы еңбектің нәтижесінде кітаптар сатылып, оқылған жерлердің дерлік бәрінде бір не бірнеше адам шындықты қабылдады.

GSAM 410Гамбургте миссия ашылды

GSAM 410.11889 жылдың мамыр айында миссия жұмысы Германияның Гамбург қаласында пастор Конрадидің бастамасымен ашылып, өте аз уақыт ішінде қызметкерлерге арналған дайындық мектебі құрылды. Келесі қазан айында жиырма сегіз мүшеден тұратын сенбі мектебі ұйымдастырылды. Осы жылы пастор Хаскелл миссияға келіп, жиырма мүшеден тұратын шіркеу ұйымдастырылып, кітап қоймасы ашылды.

GSAM 410.2Осы уақытта пастор Дж. Т. Ботчер Бармендегі неміс қызметімен айналысты. 1890 жылы Бас Конференцияға берілген есепте неміс-орыс миссиясында тоғыз ұйымдастырылған шіркеу бар екені, олардың жалпы мүшелік саны 422 адамды құрайтыны, сондай-ақ әлі ұйымдастырылмаған жетпіс бес сенбі күнін ұстанушы бар екені көрсетілді. Сол жылдың 7 сәуірінде тағы он екі адам шомылдырылып, Гамбург шіркеуіне қосылды. Желтоқсанда осы шіркеудің мүшелерінің саны қырыққа жетті. Гамбург, Голландия, Ресей және Германияның әртүрлі аймақтарындағы кітап қоймасынан кітап сатудан түскен кіріс 5 000 долларды құрады.

GSAM 410Еуропадағы табыс

GSAM 410.31891 жылы өткен Бас Конференцияда берілген есеп көрсеткендей, Орталық Еуропа миссиясындағы жұмыс біртіндеп, бірақ сенімді түрде алға жылжыды. Сол уақытта Германияда бес шіркеу бар еді, олардың мүшелерінің саны жүз қырыққа жетті, олардың алпыс төрті Гамбург шіркеуінің мүшелері болды. Төленген ондық 1 000 долларды құрады. Гамбургтегі кеме миссионері арқылы кемелерде сатылған кітаптардың сомасы 500 долларды құрады, ал жыл ішінде бүкіл өңір бойынша кітап таратушылардың сатылымы 6 000 долларды құрады. Австрияда 150 адам шындықты қабылдады, ал Ресейде он үш шіркеу болып, олардың мүшелерінің саны 400-ге жетті.

GSAM 411Бес орыс сенбі күнін ұстанушы жер аударылды

GSAM 411.1Осы уақытта (1891 жылы) бекітілген шіркеуге қайшы келетін доктриналарды уағыздады деген айыппен бір орыс шіркеуінің жетекшісін қоса алғанда бес мүшесі қамауға алынып, Транс-Кавказға бес жылға жер аударылды. Оларды бір-біріне тізбекпен байлап, бес жүз миль жүруге міндеттеді. Осы сынақта олардың сенімі оларға күш беріп, олар Иеде бақытты болды. Жыл ішінде орыс тілінде Киелі кітап оқулары түріндегі, Мәсіхтің азаптары, өлілердің ұйқысы, ол қай күнде және неге, және біз біле аламыз ба? тақырыптарындағы брошюра дайындалды.

GSAM 411.21895 жылғы Бас Конференция кезінде Германиядағы мүшелер саны 368-ге жетті, ал алдыңғы жылы ондық ретінде 2 327,43 доллар төленді.

GSAM 411Ресейдегі сенбі күнін ұстанушылар саны артты

GSAM 411.3Ресейде, көптеген адамдар басқа елдерге көшіп кеткеніне қарамастан, мүшелер саны 467-ге дейін өсіп, олар 841,60 доллар ондық төлеген.

GSAM 411.41896 жылғы дұға апталығындағы шетел миссиясы хатшысының баяндамасынан білетініміздей,

GSAM 411.4«Неміс-ресейлік өңірде өткен жылы олардың саны шамамен екі есе өсіп, төрт жүзден астам адаммен толықты. Германияның Берлин қаласында алпыс адам тұрақты сенбі қызметіне қатысып жүрді. Гамбургтегі миссия шіркеуінің салынуы ондағы жұмысты нығайтты. Баварияның Мюнхен қаласында бірнеше адам шомылдыру рәсімін күтіп тұрды. Германияның Лейпциг, Кёнигсберг, Магдебург, Позен, Штутгарт және басқа да ірі қалаларында сенушілер болды. Сондай-ақ Голландияның Роттердам қаласында да бір топ болды.

GSAM 412.1"Ресейде кітап таратушылар үкіметтен рұқсат алған. Әдебиеттерді латыш және эстон тілдеріне аударған. Неміс газеті Базельден Гамбургке көшіріліп, сол кеңседе шындықты он төрт тілде басып шығарған."

GSAM 412Венгриядағы шомылдыру рәсімі

GSAM 412.2Жыл ішінде алғашқы шомылдыру рәсімі Венгрияда өтті, ал алғашқы діни рәсімдер жиналысы Богемияда өтті. Дунай мен Қара теңізге арналған кеме миссиясы Румынияның Галац қаласында құрылды.

GSAM 412Германияда кітап тарату жұмысы

GSAM 412.31895 жылғы желтоқсандағы Home Missionary журналында пастор Спайс неміс өңіріндегі кітап тарату жұмысы туралы былай деді,

GSAM 412.3"Осы салада кітап тарату жұмысы басталғанда жауапты адамдар оны ілгерілетуді тоқтатпады, тіпті Лейпцигтегі бірнеше жетекші баспагер мен кітап саудагерлері 'жазылым арқылы кітап сату сәтсіздікке ұшырайды' деп сендіргеніне қарамастан.

GSAM 412.4"1887 жылдың тамызында Life of Christ кітабының алғашқы неміс тіліндегі басылымы жарық көрді. Аталмыш кітап таралымға шыққан тұста Базельде кітап таратушылардың оқу семинары өткізілді; бұл тек Германияда ғана емес, бүкіл Еуропада кітап тарату жұмысының басталуын білдірді. Қазіргі уақытта осы кітаптың жетінші неміс тіліндегі басылымы баспадан шықты.

GSAM 412.5"1895 жылғы 1 қаңтардан бастап он екі жаңа кітап таратушы жұмысқа кірісті. 1895 жылғы маусымда есеп көрсеткендей, сатылым 50 пайызға өсті. Қазіргі уақытта біздің неміс газетіміз Herold der Wahrheit-пен ерекше жұмыс жүргізіліп жатыр. Кейбір аса ірі емес шіркеулер елуден екі жүзге дейін данасын алып, оларды сатады. Және сатып алушылармен өте жағымды тәжірибелерге ие болады. 1896 жылғы 18 ақпандағы Review журналында пастор Конради былай деді: '1895 жылды неміс-орыс аймағында он бес жүз сенбі күнін ұстанушымен аяқтаймыз'."

GSAM 413СКАНДИНАВИЯ МИССИЯСЫ

GSAM 413.1Скандинавия халықтарына миссия 1877 жылы пастор Джон Мэттесонмен ашылды. 6 маусымда ол Данияның Ютландия өңіріндегі Вейле қаласына келді. Ол елге барған кезде Америкадағы достары жіберген газеттер мен трактаттарды оқып, сенбіні ұстануды бастаған бірнеше адам болған.

GSAM 413.2Бұл қызметтің басталуын зерттегенде, 1850 жылы Норвегиядан Америкаға қоныс аударған төрт адам Иеміздің сенбісін ұстануды бастағанын білеміз. Олар Висконсин штатының Окленд қаласында тұрған. Олардың екеуі – пастор О. А. Олсеннің әкесі мен анасы болған. 1863 жылы пастор Джон Мэттесон жетінші күндік сенбіні ұстануды бастады. Ол Висконсин штатының Пойсиппи қаласында тұрды. Келесі алты айда оның еңбегінің нәтижесінде шамамен қырық дат-норвегиялық Жетінші күн адвентистерінің ілімдерін қабылдады. Оның қызметіне бірінші болып қосылған белсенді уағызшы – Миннесота штатынан пастор Дж. Ф. Хэнсон болды.

GSAM 413Дания-норвег тілінде жарық көрген алғашқы кітап

GSAM 413.31866 жылы пастор Джон Мэттесон Review and Herald баспасының басшыларына жүгініп, олардан Скандинавиялықтарға арналған буклеттер мен трактаттарды олардың тілінде басып шығаруға бола ма екенін анықтағысы келді. Оған кеңседе қаражаттың аздығы мұндай іспен айналысуға мүмкіндік бермейтіні хабарланды; бірақ Висконсин мен Миннесотада оның отандастары шындықты ана тілінде басып шығаруға соншалықты ынталы болды, сондықтан олар, қарапайым жағдайда өмір сүрсе де және саны елуден аз болса да, 1 000 долларды қолма-қол жинап, оны осы мақсатқа арнап оның қолына тапсырды. Осы ақша мен мұқият дайындалған қолжазба көлемімен пастор Мэттесон Баттл-Крикке келіп, баспа кітаптарға тағы да өтініш жасады. Бұрынғы қарсылықтарды жоққа шығаруға дайын болғандықтан, оның өтініші қанағаттандырылып, 1867 жылғы 18 наурызда ол Liv og Død (Өмір мен Өлім) атты кітабына арналған қолжазбасын пастор Дж. Н. Эндрюс пен маған, сол кезде баспа комиссиясының мүшелері болған бізге оқып беруді бастады. Басқаша айтқанда, ол бізге қолжазбасындағы дат-норвег тіліндегі мәтінді ағылшын тілінде оқып берді.

GSAM 414Пастор Мэттесон баспашы болады

GSAM 414.1Сол кезде оған қаріп теруге босатылатын баспаханашы болмағандықтан, ол оны өзі үйренуге рұқсат сұрады. Ол осы жұмысты өз тілінде жалпы көлемі шамамен мың бет болатын брошюралар мен трактаттар басып шығарғанға дейін жалғастырды.

GSAM 414.2Осы жаңа құрал арқылы ол өз халқы арасында шындықты таратуға батыл қадам басты, әртүрлі штаттарда жиналыстар өткізді. Сол күннен бастап бұл жұмыс скандинавиялықтар арасында айтарлықтай қарқынмен дамыды.

GSAM 414Алғашқы шетелдік мерзімді басылым

GSAM 414.3Дания-норвегиялықтар арасындағы жұмыс соншалықты ауқымды болды, сол ұлт өкілдері өз тілінде нұсқаулық пен қолдау алу үшін ай сайынғы газетке сұраныс туды. Сондықтан 1872 жылғы 1 қаңтарда Review and Herald баспаханасында дат тіліндегі ай сайынғы 24 беттік журнал шығарылды, ол Advent Tidende (Мәсіхтің келуі туралы хабарлар) деп аталды. Келесі жылы журналдың көлемі отыз екі бетке дейін ұлғайтылды. Бұл – жетінші күн адвентистерінің шетелдік тілде шығарған алғашқы мерзімді басылымы болды.

GSAM 414.41874 жылы швед тілінде сөйлейтін сенушілер арасында қызығушылық соншалықты жоғары болды, сондықтан Svensk Härold деп аталатын швед тіліндегі он алты беттік ай сайынғы журнал шығарыла бастады.

GSAM 414.5Пастор Мэттесон 1877 жылғы маусымда ескі елде скандинавиялық халықтарға миссияға кіріскен кезде Tidende журналының 266 данасы АҚШ-тан ай сайын Данияға, ал 60 данасы Норвегияға жіберіліп тұрды. Осы журналдарды оқыған бірнеше адам Скандинавияда сенбі күнін ұстанып жүрді. Данияда бір жыл бойы еңбек еткенінің нәтижесінде бірнеше жерде сенушілер қауымдастықтары құрылды.

GSAM 415Норвегиядағы баспахана

GSAM 415.1Одан кейін пастор Мэттесон Норвегияға кетті, онда 1879 жылғы 7 маусымда Кристианиядағы еңбегінің нәтижесінде отыз сегіз мүшелі шіркеу құрды. Америкадан келген пастор Дж. П. Ясперсон осы уақытта оның қызметіне қосылды. Сол жылы Норвегияда баспа ассоциациясы құрылып, Кристианияда баспахана, шіркеу қызметтері үшін жиналыс залы және тұрғын бөлмелер сатып алынды, оның құны 14 580 долларды құрады. Біраз уақыт бойы Кристиания кеңсесінен Tidernes Tegn газетінің шағын тиражы аптасына бір рет шығарылды.

GSAM 415.21880 жылдың ерте күзінде пастор Мэттесон Скандинавиядағы қызметті кеңейтуге көмек алу үшін Америкаға барды. Ол сол жылғы Бас Конференцияға қатысып, 1881 жылдың сәуірінде зор жігер-қуатпен Еуропаға оралды. Оралғаннан кейін көп ұзамай цилиндрлік баспа машинасы сатып алынып, оны Кристиания кеңсесіне орнатты.

GSAM 415Дания және швед тілдеріндегі денсаулық журналдары

GSAM 415.3Олар бірден дат тілінде Sundheds Bladet атты денсаулық журналын шығара бастады. 1883 жылы ол швед тілінде ұқсас журнал және Sanningens Härold деп аталатын діни журнал шығарды. 1884 жылы олардың кеңсе жабдығы 2 563 долларға бағаланды. Осы жылы барлығы 115 000 газет басылып, таратылды, сонымен қатар мыңдаған буклет пен бірнеше кітап та шығарылды.

GSAM 415Скандинавиядағы пастор Хаскелл

GSAM 415.4Скандинавия елдеріндегі жұмыс 1882 жылы пастор Хаскеллдің сапары арқасында едәуір көмек алды, ал 1884 жылы Дж. И. Батлер, Б. Л. Уитни, А. Б. Ойен және Э. Г. Олсен пасторлардың еңбегі елеулі қолдау көрсетті.

GSAM 416Уайт ханым Скандинавияға үлкен көмек көрсетеді

GSAM 416.11885 жылы Е. Г. Уайт ханым мен оның ұлы У. С. Уайт Скандинавияға сапар шегіп, бұл аймақтағы қызметке баға жетпес үлес қосты. Кейбіреулер сол елде кедейлер ондық төлей алмайды және кітап таратуға тырысудың пайдасы жоқ деп ойлаған. Уайт ханымның куәлігі уақытылы болып, халық тарапынан жақсы қабылданды, бұл «Иеміз айтқанның бәрін жасаймыз және бағынамыз» деген жауаппен айқын көрінді. Осы сапар барысында Скандинавия аймағында түбегейлі өзгеріс орын алып, ол негізінен Уайт ханымның шаршамай еңбек етуінің нәтижесі болды.

GSAM 416Норвегияда жаңа кеңсе ғимараты салынды

GSAM 416.21886 жылы пасторлар О. А. Олсен мен Н. Клаусен Скандинавия елдерін аралап, соңғысы онда ұзақ уақыт қалды. 1885 жылы Кристианияда жаңа кеңсе ғимараты салынды, ал 1886 жылғы 1 қыркүйекке дейінгі жылында кеңсе кітаптар мен трактаттарды сатудан ғана 5 386,68 доллар табыс тапты, ал мерзімді басылымдарға жазылымнан түскен сома 3 146,03 долларды құрады.

GSAM 416Скандинавиядағы жиырма бес шіркеу

GSAM 416.31889 жылы Бас Конференцияға берілген есепте Скандинавия аймағында 25 шіркеу, 926 мүше бар екені, олар 2 548,75 доллар ондық төлегені көрсетілді; сондай-ақ алты уағызшы, төрт лицензияланған уағызшы және елу екі кітап таратушы жұмыс істеген. Норвегия мен Швецияда бір тоқсанда кітап сатудан түскен түсім 2 161,26 долларды құрады.

GSAM 416Кристианиядағы мектеп

GSAM 416.4Сол уақытта Кристианияда елу оқушысы бар мектеп жұмыс істеді. 1891 жылы Кристианияда пасторлар О. А. Олсен мен Е. Дж. Уоггонер ұйымдастырған Киелі кітап семинары өткізіліп, оған жүз оқушы қатысты. Бұл семинарда кітап тарату жұмысына жан-жақты нұсқаулық берілді.

GSAM 4171895 жылы Скандинавияда қырық шіркеу

GSAM 417.1Алты жылдан кейін, 1895 жылы, шетелдік өңірдің аудандық бастығы болған пастор Д. А. Робинсон берген есеп осы кезеңдегі жұмыстың айқын өсуін көрсетеді, сондықтан оны былайша келтіреміз: «Скандинавияда қырық шіркеу және 1 458 мүше бар. Жылдың ондық жарнасы 5 585,55 долларды құрады. Он бес тағайындалған уағызшы, он бір лицензияланған уағызшы бар, ал жыл ішіндегі кітап сатылымы 40 000 долларды құрайды. Бұл үлкен сома негізінен кітап таратушылардың еңбегінің нәтижесі, әрі ол елде 1885 жылы кітап сатушылар мен тіпті біздің сенімдегі уағызшылар кітап тарату арқылы сату мүмкін емес деп мәлімдеген еді.

GSAM 417Үш Скандинавия конференциясы

GSAM 417.2Скандинавия аймағында қазіргі уақытта үш конференция бар, олардың құрылу күндері мынадай: Дания – 1880 жылғы 30 мамыр; Швеция – 1882 жылғы 12 наурыз; Норвегия – 1887 жылғы 10 маусым. Скандинавия миссиясын алғаш ашып, жұмысты аса табысты бастаған және сол халықтың өркендеуі үшін бар күшін салып, құрбандыққа барған пастор Джон Мэттесон өлімге әкелетін туберкулез ауруына шалдығып, 1896 жылғы 30 наурызда Калифорния штатының Эл-Монте қаласында 61 жасында қайтыс болды.

GSAM 417Британ миссиясы

GSAM 417.3Англияның Хэмпшир графтығынан шыққан, бірақ рухы мен білімі жағынан америкалық Уильям Ингс бала кезінен бастап АҚШ-та өмір сүріп, 1878 жылғы 23 мамырда Швейцарияның Базель қаласынан Саутгемптонға келді. Бұл жолы ол тек екі апта ғана болып, кейін қысқа мерзімге континентке қайта оралды. Алайда көп ұзамай ол қайтадан Саутгемптонға барды, онда төрт ай бойы үй-үйді аралап, трактаттар тарату және кездескен миссионерлік жұмыстармен айналысып, он адамның сенбіні ұстанатынын хабарлады. Сол жылдың 30 желтоқсанында мен және әйелім Саутгемптонға келдік, онда біздің еңбегіміз пастор Ингстің еңбегімен бірігіп, қыста Ширли Холлда және жалға алған үйімізде жиналыстар өткізуге арналды. 1879 жылдың жазында біз Саутгемптонда шатыр жиналыстарын өткіздік. Сол уақытта және сол жерде Мауд Сисли бикеш (қазір Бойд ханым) жұмысқа қосылып, Киелі кітап оқуларын өткізіп, үй-үйге аралап насихат жүргізді. Осы еңбектің нәтижесінде бірнеше адам шындықты қабылдады. Келесі қыста біз Равенсвуд Вилладағы залда жиналыстар өткіздік, сол ғимаратта біз тұрып, қоймамыз болды.

GSAM 418Англиядағы шатыр жиналысы

GSAM 418.11880 жылдың жазында пастор Эндрюс денсаулығы әлсіз болса да Швейцариядан Ромсидегі шатыр жиналысына көмектесу үшін келді, сол жерде басқа адамдар да уағызды қабылдады.

GSAM 418.21880 жылғы 11 қаңтарда трактаттар қоғамы құрылды. Бұл іске мүшелер ерекше қызығушылық танытып, көптеген әдебиет таратылды.

GSAM 418.31880 жылғы 8 ақпанда біздің алғашқы шомылдыру рәсіміміз өтті және ол алты үміткерге жасалды. 1881 жылғы 2 шілдеге дейін Саутгемптонда жиырма тоғыз үміткер шомылдырылды.

GSAM 418Англияда еңбеккерлер саны артты

GSAM 418.41881 жылдың күзінде өткен Бас Конференцияның шешімі бойынша пастор А. А. Джон және оның әйелі, Джордж Р. Дрю және Дженни Тейер бикеш Англияға барып, сол миссиялық өңірдегі жұмысқа қосылды. 1882 жылы пастор Хаскелл Еуропалық өңірге барып, Англия миссиясындағы қызметкерлермен бірнеше күн бірге болып, кеңес пен ұсыныстар арқылы баға жетпес көмек көрсетті.

GSAM 418.51882 жылдың наурызында Signs of the Times газетінің екі беттік британдық қосымшасы басылып шыға бастады және ол Америкадан жіберілген Signs газетінің мың данасына тіркелді. Бұл қосымшалар Ұлыбританиядағы миссионерлік қызметте пайдаланылды. 1883 жылғы 1 қазандағы жұмыс туралы есеп бойынша сол күні жүз сенбі күнін ұстанушы болған. Миссия ашылғаннан бері төленген ондықтардың сомасы 2 078,71 долларды құраған.

GSAM 419Теңіз миссиялық жұмысы

GSAM 419.1Кеме иелерінің мейірімділігі арқасында пастор Ингске «Пенинсуляр және Ориентал бу кемелері компаниясының» Оңтүстік Африка, Шығыс және Батыс Үнді аралдары, Орталық Америка және Бэй аралдарындағы сексен негізгі портына трактаттар мен газеттер пакеттерін тегін жіберуге рұқсат берілді. Осылайша жіберілген оқу материалдарының ықпалымен Демерара аралында алғашқы қызығушылық оянды. Бұл ақпаратты біз аралдан келген хаттар арқылы алдық.

GSAM 419«History of the Sabbath» ағылшын кітапханаларына қойылды

GSAM 419.2Пастор Эндрюстің History of the Sabbath кітабының көшірмесі Ұлыбритания бойынша алпыс қоғамдық кітапхана мен тегін оқу залдарына да қойылған еді, және ол кітаптар бүгінге дейін сол жерде тұр, оқығысы келетіндерге әңгімесін айтып береді.

GSAM 419.31884 жылы пастор Батлер осы іске атсалысқан басқа да қызметкерлермен бірге Англияға барды. Пасторлар С. Х. Лэйн мен Роберт Эндрюс 1885 жылғы 9 мамырда миссияға қосылу үшін Бостоннан Англияға аттанды. Уайт ханымның Англияға сапары қызметкерлерге күш-қуат пен жігер берді. Уайт ханым мен оның ұлы Еуропалық өрістен Америкаға оралмас бұрын Англияда бірнеше апта болды.

GSAM 419«Present Truth» газеті шыға бастады

GSAM 419.41884 жылдың басында, пастор Батлер Англияға келгеннен кейін көп ұзамай, Гримсбиде М. С. Уилкокс редакторы болып, Present Truth деп аталатын сегіз беттік жарты айлық газет шығаруға шешім қабылданды. Қазіргі уақытта ол Англияның Лондон қаласында он алты беттік апталық басылым ретінде шығарылып, апта сайын шамамен 18 000 дана таралыммен жарық көреді.

GSAM 420.11889 жылы пастор Холсер Британ миссиясының құрамында сегіз шіркеу бар екенін, онда 200 сенбі күнін ұстанушы бар екенін, олардың 65-і Лондонда екенін хабарлады. Алдыңғы жылғы ондық 1 244,58 долларды құрады. Екі тағайындалған уағызшы, екі лицензияланған уағызшы, екі кеме миссионері және жеті Киелі кітап қызметкері болды. Шамамен осы уақытта пасторлар Уильям Хатчинсон мен Фрэнсис Хоуп ағылшын миссиясына қосылды.

GSAM 420Лондондағы Pacific Press

GSAM 420.21890 жылы Калифорния штатының Окленд қаласындағы Pacific Press баспа үйі Лондондағы Paternoster Row, 48 мекенжайында филиалдық кеңсе және Лондонның Солтүстік аймағындағы Holloway Road, 451 мекенжайында баспахана ашты. Кеңседегі алғашқы жылғы кітап сатылымы көтерме бағамен 9 556,89 долларды құрады.

GSAM 420.31895 жылдың ақпан айында пастор Робинсон келесі есепті ұсынды:

GSAM 420.3"Ұлыбританияда он бір шіркеу, 363 мүше, бес уағызшы және бір лицензияланған қызметкер бар. Өткен жылғы ондық 5 077,20 долларды құрады, яғни әр мүшеге орта есеппен 13,98 доллардан. Баспа офисінің мүлкі қазіргі уақытта International Tract Society, Limited атты ағылшын корпорациясына тиесілі және сол ұйыммен басқарылады."

GSAM 420.41895 жылғы желтоқсанда Шетел миссиясы хатшысы Ұлыбританияда мүшелер саны 560-қа жеткенін хабарлады. Жыл ішінде ондық жарна 1 000 долларға өсті. Сол уақытта Лондонда сегіз топ сенбі күні әртүрлі жерлерде жиналатын.

GSAM 420.5Осылайша миссиялық өрістегі жұмыс кейде дерлік байқалмайтын қарқынмен алға жылжыды. Кейбір топырақта тұқымдар басқаларға қарағанда тез өсіп шықпайды. Олардың өнуі баяу, бірақ өсуі сенімдірек әрі берік. Бұл патшалықтағы үшінші хабардың шындығы да дәл солай. Оның тұқымы егіліп, тамыр жайып, баяу өсіп, қазір салыстырмалы түрде ірі көлемге жетті.

GSAM 421Австралазия миссиясы

GSAM 421.11885 жылғы 10 мамырда пасторлар С. Н. Хаскелл, Дж. О. Корлисс және оның отбасы, М. С. Израил және оның отбасы, У. Э. Арнольд және Генри Скотт Сан-Францискодан Австралиялық миссияны ашу үшін аттанды. Осыдан он бір жыл бұрын, 1874 жылы Баттл-Крик қаласында өткен жиында Уайт ханым көптеген ұлттар әлі де шындықты қабылдайтынын, баспаханалардың жұмыс істеп тұрғанын және әртүрлі елдерде кітаптар мен газеттер басылып жатқанын көргенін айтты. Қай елдер туралы айтылып отырғанын нақтылау сұралғанда, ол есінде қалған жалғыз атау – Австралия екенін айтты.

GSAM 421The Bible Echo

GSAM 421.2Пастор Хаскелл мен оның серіктерінің табанды әрі табысты еңбегінің арқасында хабарлама соншалықты тез таралды, сондықтан Австралияда газет басып шығару қажет деп танылды. Соған сәйкес баспа ісін ұйымдастыру шаралары қабылданып, 1886 жылғы 1 қаңтарда Мельбурнде Bible Echo and Signs of the Times атты он алты беттік ай сайынғы басылым шығарылды. Алғашқы нөмірдің тиражы алты мың дана болса, тұрақты шығарылым тек үш мың данамен шектелді.

GSAM 421Австралиядағы алғашқы шіркеу ұйымдастырылды

GSAM 421.31886 жылғы 10 сәуірде, жексенбі күні, Австралиядағы алғашқы Жетінші күн адвентистерінің шіркеуі құрылды. Келісімге қол қойған он сегіз адам қатысты, ал жеті адам шомылдыру рәсімі арқылы қабылдануға өтініш білдірді. Олар келесі сенбіде шомылдырылды, және бірнеше апта бойы әр сенбі сайын мүшелер қосылып, шіркеудегі мүшелер саны елу беске жетті. 1886 жылғы мамырға дейін тіркелген жалпы мүшелер саны тоқсанға жетті. Одан бөлек, басқа жерлерде шамамен отыз бес адам сенбі күнін ұстанып жүрді.

GSAM 421.4Баспаханада екі жақсы баспа станогы мен бір қозғалтқыш болды, олардың бәрі сол алыстағы жердегі Жетінші күн адвентистерінің меншігінде және толықтай төленген еді — біздің Калифорнияның Окленд қаласындағы үлкен кеңсемізден шамамен жеті мың миль қашықтықта.

GSAM 422.11886 жылы бұл хабар Жаңа Зеландияға тарады. Австралиялық өңірден келген есепте Жаңа Зеландияда елу сенбі күнін ұстанушы бар екені көрсетілген. Кеңседегі кітап сатудан түскен кіріс 700 долларды құрады. Сонымен қатар, кітап таратушылар Жаңа Зеландияда Ұлы шайқас кітабының төрт жүз данасын, ал Австралияда Thoughts on Daniel кітабының мың данасын сатқан.

GSAM 422Австралиялық кеңсе ғимараты

GSAM 422.21889 жылғы 19 шілдедегі есептен мынадай мәліметтерді аламыз: Мельбурнде баспахана ғимараты аяқталды, онда шіркеу қызметтері үшін капелла бар.

GSAM 422Тасманияға кіру

GSAM 422.3Австралияда да, Жаңа Зеландияда да конференция ұйымдастырылып, пасторлар Израил мен Стид жұмысты Тасманияға дейін кеңейтті. Соңғы жерде үш шіркеу құрылып, олардың жалпы мүшелік саны жүз отыз алтыға жетті. Осылардан басқа әлі ұйымдастырылмаған шашыраңқы сенбі күнін ұстанушылар бар.

GSAM 422.4Австралиялық өңірде жыл бойы жиналған ондықтар 9 371 долларды құрады. Өңірде он бес кітап таратушы жұмыс істеді, олардың кітап сатудан түскен табысы 19 500 долларды құрады.

GSAM 422.5Пастор Хаскеллдің әлемді екінші рет аралауы кезінде ол қайтадан Австралияға барды, 1889 жылғы тамызда өткен конференцияға қатысты және жаңадан құрылған сол қауым жоғары бағалаған түрлі жолдармен тиімді көмек көрсетті. Америкадан келген әртүрлі қызметкерлер уақыт-уақытпен бір ұлы мақсат – Құдай ісін өркендету мен нығайту мүддесінде Австралияға барды.

GSAM 422Австралиядағы Уайт ханым

GSAM 422.61891 жылдың күзінде Е. Г. Уайт ханым, оның ұлы У. С. Уайт, пастор Дж. Б. Старр және басқалар Калифорниядан Австралияға аттанды, олар желтоқсанда — сол құрлықтағы жаздың ортасында — жетті. Алайда, сол жерде тоғыз жыл бойы тұрып, денесі әлсірегеніне қарамастан, Уайт ханымның куәлігі үшінші періштенің хабарының рухы мен сипатына сәйкес жұмысты дұрыс орналастыруға үлкен көмегін тигізді. Олар Австралияда болған кезде пастор Дж. О. Корлисс қайтадан осы жердегі жұмысқа қосылып, ал У. А. Колкорд пен басқалар уағызшылар, мұғалімдер және т.б. ретінде қызметке кірісті.

GSAM 423Австралиядағы пастор Олсен

GSAM 423.1Бас Конференция президенті қызметін атқарған пастор О. А. Олсеннің басқаруы кезінде ол елдің түкпір-түкпіріндегі барлық жетекші мекемелерімізді аралады. Бұл үшін жан-жақты сапар – әлемді аралау қажет болды. Ол оны әр миссияның қажеттіліктері мен жағдайымен жақсырақ танысу үшін жасады, осылайша оларға әділ қызмет етуге дайын болу мақсатында. 1893 жылы дәл осы сапар барысында ол бірнеше аптаны Австралияда өткізді.

GSAM 423Австралазиялық Одақ Конференциясы

GSAM 423.2Осы уақытта Австралазиялық Одақ конференциясы құрылды, ол Австралия және Жаңа Зеландия конференциялары мен Австралия миссиялық алаңдарынан тұрды. Бұл конференция әр екі жыл сайын өткізіледі және басқа елдердегі одақ конференцияларының үлгісі бойынша жүргізіледі. 1893 жылы осы өңірдегі бірнеше кітап таратушы Steps to Christ кітабының 5 000 данасын сатты және сол көлемдегі екінші басылым шығарылды. 1894–95 жылдардың жазында олар төрт айдың ішінде жазылу кітаптарына 4 000 тапсырыс қабылдады.

GSAM 423Австралиядағы пастор Прескотт

GSAM 423.31895 жылы конфессияның білім беру хатшысы пастор У. У. Прескотт осы конференцияда бірнеше ай болып, жұмыстың осы саласына көп уақыт пен ой арнады. Сонымен бірге ол оларға зор пайда әкелген білім беру семинарын өткізді.

GSAM 424.1Бас Конференцияға жыл бойы атқарылған жұмыс туралы есеп пастор У. С. Уайт тарапынан жасалып, төмендегідей:

GSAM 424.1"Австралиялық Одақ конференциясы он жеті шіркеуден тұрады, олардың 1074 мүшесі бар, олар өткен жылы 9 810,10 доллар ондық төлеген. Бұл конференцияда он екі тағайындалған уағызшы, екі лицензияланған уағызшы, үш Киелі кітап жұмысшысы және елу кітап таратушы бар, олар жыл ішінде 28 731,11 долларлық кітаптар сатқан. Жыл ішінде Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясы, алты шіркеуі мен 321 мүшесі бар, Австралия конференциясынан бөлініп, Жаңа Оңтүстік Уэльс конференциясы деп аталды."

GSAM 424ОҢТҮСТІК АФРИКА МИССИЯСЫ

GSAM 424.21886 жылы Баттл-Крик қаласында өткен Бас Конференцияда Оңтүстік Африкада миссия ашу мәселесі қаралды. Жобаны қолдау туралы шешім қабылданғаннан кейін, 1887 жылдың жазының басында сол алыстағы жерде жұмысты бастауға талпыныс жасалды, өйткені сенбі күнін ұстануды бастаған бірнеше адам қызметкерлерді шақырды.

GSAM 424Оңтүстік Африкада пасторлар Бойд пен Робинсон

GSAM 424.3Осы мақсатта 11 мамырда пастор К. Л. Бойд және оның отбасы, пастор Д. А. Робинсон және оның әйелі басқа да қызметкерлермен бірге Нью-Йорктен Ливерпуль мен Лондон арқылы Африкаға аттанды. Үш жылдан кейінгі Бас Конференцияда П. В. Б. Весселс мырза осы еңбеккерлер Африкаға келген кезде тақырыпқа арналған басылымдарды оқып, Киелі жазбаларды зерттеген нәтижесінде төртінші өсиеттегі сенбі күнін ұстанып жүрген шамамен қырық адам болғанын айтты.

GSAM 424.4Пасторлар Робинсон мен Бойд Кейптаунда миссиялық қызметті бастады, ал одан әрі ол солтүстік-шығысқа қарай алмаз кеніштері орналасқан Кимберлиге дейін шамамен сегіз жүз мильге дейін кеңейді.

GSAM 424.51889 жылға дейін тек екі уағызшы, бір лицензияланған уағызшы, төрт шіркеу және сексен мүше болды; олар 2 798,36 доллар ондық төледі. Осы жылы Америкадан келген пастор Ира Дж. Хэнкинс Кейптаунда жақсы нәтижелермен еңбек етті, ал Друйярд мырза мен ханым Небраскадан келіп, осы жердегі жұмысқа қосылып, жаңа өңірдегі істі бастаушыларға тән еңбек пен қиындықтарды бөлісті. Друйярд ханымның еңбегі негізінен кітап қоймасына арналды, онда осы бөлімнің ісі оның басқаруына берілді; ал Друйярд мырза жалпы миссионерлік іспен айналысты. Жыл ішінде осы портқа келген кемелерде ол 750 долларлық кітап сатты.

GSAM 425Пастор Хаскелл Африкада

GSAM 425.1Осы жылдың тамыз айында пастор Хаскелл Кейптаунға келді. Оңтүстік Африкадағы әртүрлі қауымдарды аралап, олармен бірге еңбек етіп, бес айын жемісті өткізді. Бұл сапар арқылы іс нығайып, дамыды, ал ол еңбегінің жемісін көріп, жүрегі жігерленді. Білім беру жұмысына қызығушылық оянып, нәтижесінде он екі студент Африкадан Америкаға біздің конфессионалдық мектептерімізге оқуға келді.

GSAM 425.2Осы аралықта кітап тарату жұмысына лайықты назар аударылды. Кейптаунда бұл жұмыстың мүддесіне арналған семинар өтті, оны Э. М. Моррисон мырза жүргізді, ол хабарламаның осы маңызды саласына жаңа өмір мен серпін берді. Осы семинарда берілген нұсқаулықтан кейін алты айдың ішінде он үш кітап таратушы 5 621,28 доллар сомасындағы кітаптарды сатып, жеткізді. Шындығында, тапсырыстар соншалықты көп болды, олар Лондон кеңсесін мүлде «басып алды», себебі кітаптарды сұранысты қанағаттандыратындай жылдам дайындау мүмкін болмады.

GSAM 425.31892 жылы пастор А. Т. Робинсон Оңтүстік Африкадағы жұмысқа қосылды. Сол кезде жұмыс соншалықты өсіп кетті, ескі қойманың орнына жаңа қойма қажет болды. Сондықтан шіркеу жиналыстарына орын болатындай жеткілікті кең жаңа ғимарат салынды.

GSAM 426Африкадағы колледж ғимараты

GSAM 426.1Осылайша жұмыс біртіндеп алға жылжып, Кейптаун қаласының маңындағы Клермонт ауданында 35 000 долларға түскен колледж ғимараты салынды. Америкалық бауырлардан сұралған жалғыз көмек – колледж курсын оқытуға білікті мұғалімдер тобын жіберу болды, ал шығындарды өздері өтейтін еді. Бұл өтініш орындалып, мектеп 1893 жылғы 1 ақпанда ашылды.

GSAM 426Оңтүстік Африка конференциясы

GSAM 426.2Оңтүстік Африка конференциясы 1892 жылы құрылды. 1893 жылы Бас Конференцияда ол Бас Конференция құрамына қабылданды. Сол кезде оның бес шіркеуі және 138 мүшесі болды, олар өткен жылы 34 077,32 доллар ондық төлеген. Осы конференцияда Оңтүстік Африка конференциясын Питер Весселс өкілдік етті, ол Бас Конференцияға 16 000 доллар жомарттықпен аударды, бұл сома Бас Конференцияның Оңтүстік Африкада жұмысты ашуға жұмсаған қаражатынан да артық болды. Сонымен қатар, ол және оның аға-інілерінің бірі Чикаго қаласында тегін емхана жұмысын бастау үшін 40 000 доллар аударды.

GSAM 426.31895 жылы Бас Конференцияда Шетел миссиясы хатшысы Африка алаңы туралы былай деді:

GSAM 426.3«Оңтүстік Африкадағы конференция ұйымдастырылғанына небәрі екі жыл болса да, осы уақыт ішінде Бас конференция сол өңірге он екі қызметкер жіберді. Олардың екеуі өзін-өзі қамтамасыз ететін миссионерлер ретінде ішкі аймақтарға кетті, ал қалғандары әртүрлі бөлімдердегі жұмысқа кірісті. Сол конференцияда гүлденіп келе жатқан мектеп, жетімдер үйі және салынып жатқан санитариум бар. Статистика бойынша олардың мүшелік саны 184-ке тең».

GSAM 426Оңтүстік Африкада жарияланған басылымдар

GSAM 426.4Оңтүстік Африкадағы діни бостандық мәселесі соңғы бірнеше айда халқымызды екі басылым шығаруға итермеледі: бірі голланд тілінде De Wachter деп аталады; екіншісі ағылшын тілінде The South African Sentinel and Gospel Echo. Екінші басылымның таралымы 4 000 дана.

GSAM 427Оңтүстік Африка Одақ конференциясы

GSAM 427.11903 жылдың қаңтар айында Оңтүстік Африка Одақ конференциясы құрылды, ол Кейп колониясы мен Наталь-Трансвааль конференцияларынан және Одақ конференциясының бақылауындағы Басутоланд пен Матабелеленд миссияларынан тұрды. Конференцияда 595 мүшесі бар он бес ұйымдастырылған шіркеу, тоқсан мүшесі бар тоғыз ұйымдастырылмаған топ және отыз оқшауланған сенбі күнін ұстанушы бар — барлығы 715 адам, олар 7 850 доллар ондық төлеген. Онда отыз тоғыз қызметкер болған, олардың жиырма біреуі әртүрлі конференциялардың жалақы тізімінде тұрған.

GSAM 427ПОЛИНЕЗИЯЛЫҚ АЙМАҚ

GSAM 427.21876 жылы пастор Джеймс Уайт пен автор Signs of the Times журналының бір томын және бірнеше трактатты хатпен бірге Питкэрн аралына жіберді. Бұл құжаттар Кейп-Хорнды айналып өтіп, Нью-Йоркке баратын кемеге тиелді. Бізді кеменің Питкэрн аралында тоқтап, посылканы сол жерде тапсыратынына сендірді. Аралда бірде-бір адамды білмедік, арал туралы тек оның тұрғындары діндар, Құдайға адал адамдар деген даңқын ғана естіген едік. Газеттерді тәуекелге бел байлап жібердік.

GSAM 427Питкэрнге сапар

GSAM 427.3Біз 1886 жылы, он жылдан кейін, Джон И. Тей мырза аралға келгенге дейін аралдағы адамдардан да, біздің әдебиетімізден де ештеңе естімедік. Сол кезде біз Signs журналының бір томы мен трактаттарды оқыған нәтижесінде бүкіл арал бір кездері аптаның бірінші күнінен жетінші күніне құлшылық күнін ауыстырып, Иеміздің сенбісін ұстануға дерлік шешім қабылдағанын білдік. Алайда олар мұны Тей мырзаның сапарынан бұрын іске асырмады. Ол ұзақ уақыт аралды аралауға терең әсерленгенімен, халықты жеке өзі де, шындыққа олардың бұрыннан оянған қызығушылығын да білмеді.

GSAM 428.1Америкаға оралғаннан кейін ол миссионерлерді Тынық мұхиты аралдары арасында тасымалдай алатындай кеме салуды өте қатты қолдады. 1889 жылы өткен Бас Конференцияға осы оймен қатысып, онда Полинезия аралдарының мәселесін көтерді. Конференция бұл бастаманың пайдасын көріп, қайырымдылық жарналар арқылы 12 000 доллар жинауға дауыс берді, оны Тынық мұхиты аралдарында қызмет етуге кеме салуға немесе сатып алуға жұмсауды көздеді.

GSAM 428Питкэрн салынды

GSAM 428.2Осы шешімге сәйкес 1890 жылдың жазында Калифорнияның Окленд қаласынан шамамен 30 миль қашықтықтағы Бенисия маңында Питкэрн кемесі 12 035,22 долларға салынды. Жылдың үш тоқсанында осы қаржы жиналып, тек осы мақсатқа арналып сенбі мектептері тарапынан сыйға тартылды, және бұдан бұрын ешқандай сыйлық осыншама қуанышпен және ынтамен жасалмаған еді. Кеме 1890 жылғы 25 қыркүйекте Калифорния штатының Окленд қаласында салтанатты түрде ашылды. Салтанатқа куә болу үшін кеме мен пристанда шамамен он бес жүз адам жиналды.

GSAM 428Питкэрннің алғашқы теңіз сапары

GSAM 428.3Кеме 20 қазанда Сан-Францискодан алыстағы еңбек алаңына алғашқы теңіз сапарына аттанды. Кеме бортында миссионерлер ретінде пастор Э. Х. Гейтс пен оның әйелі, пастор А. Дж. Рид пен оның әйелі, Джон И. Тей мен оның әйелі және капитан Марштың басшылығымен миссионерлер экипажы болды. Бұл кеме алдымен Сан-Францискодан оңтүстікке қарай төрт мың миль қашықтықтағы Питкэрн аралына бағытталып, онда 25 қарашада жетті. Кеме аралдан 17 желтоқсанда шыққанда сексен екі ересек адам шомылдыру рәсімінен өтіп, Жетінші күн адвентистері шіркеуіне біріктірілді. Содан кейін кеме Социети, Хервей, Самоан, Френдли және Фиджи топтарына бет алып, ағылшын тілінде сөйлейтін халыққа діни кітаптар мен денсаулық және ұстамдылық туралы трактаттарды қалдырды. 1891 жылғы қыркүйекке дейінгі сегіз ай ішінде миссионерлер 1 900 долларлық кітап сатты және көп мөлшерде оқу материалдарын тегін таратты.

GSAM 429.1Миссионерлер мынадай тәртіппен орналастырылды: пастор Рид Таитиде қалды; пастор Гейтс басталған жұмысты аяқтау үшін Питкэрн аралында қалды; ал Тей мырза Фиджи аралында қызмет етуді таңдады. 1904 жылғы 14 сәуірдегі Review журналында пастор Фултон Фиджидегі жұмыс туралы былай дейді: "Қазіргі уақытта осы миссиялық алаңда жүз елуден астам сенбі күнін ұстанушылар бар". Фиджиден кеме қажетті жөндеулер мен жақсартулар жасау, сондай-ақ кітаптар алу үшін Жаңа Зеландияның Окленд қаласына бет алды.

GSAM 429Миссионерлердің өлімі

GSAM 429.2Бір жыл, он бір ай және он сегіз күн болғаннан кейін Питкэрн Сан-Францискоға оралды, онда ол 1892 жылғы 9 қазанда келді. Осы уақытта капитан Марш қайтыс болып, Жаңа Зеландия аралында жерленді. Тей мырза пневмонияға шалдығып, одан ешқашан айыға алмады. Ол да бейбіт түрде өмірден өтіп, алыстағы Фиджи жерінде жерленді; осылайша Полинезия миссиясына екі қымбат өмір ерте берілді.

GSAM 429.3Таити аралындағы Папаэтеде орналасқан миссионерлер өз еңбектерінің жемісін дерлік бірден көріп, қуанышқа бөленді. Олар осы уақытта отанына қырық адамның сенімге келіп, Жетінші күн адвентистерінің шіркеуін құрғаны туралы қуанышты хабар жібере алды.

GSAM 429Питкэрннің екінші сапары

GSAM 429.4Кеме 1893 жылғы 17 қаңтарда Сан-Францискодан екінші сапарына шықты, оған мына миссионерлер қатысты: Б. Дж. Кэди және оның әйелі, Дж. М. Коул және оның әйелі, Э. С. Чэпмен және оның әйелі, сондай-ақ М. Г. Келлогг, М.Д. Огайо штатынан келген Хэтти Андре бикеш Питкэрн аралына мұғалім ретінде қосылды. 1893 жылдың күзінде Кэди мырза Социети тобына жататын Раиатеа аралында алпыс оқушысы бар мектеп ашты. Бірінші тоқсан соңында оқушылар саны жүз беске жетті. Екінші тоқсан басталғанда мектепке жүз жиырма оқушы қатысты.

GSAM 430Питкэрннің үшінші сапары

GSAM 430.1Кеменің үшінші круизі 1893–94 жылдары өтті. Осы сапарға миссионерлер ретінде Мичиганнан Г. О. Уэллман, оның әйелі және Лиллиан Уайт атты адамдар тағайындалып, олар Раиатеаға баратын болып жоспарланды, сол жерде олар пастор Кэдидің жұмысына көмектесуі тиіс еді. Стрингер мырза мен оның әйелі өзін-өзі қамтамасыз ететін миссионерлер ретінде барды. Олар Рурутуда тоқтады. Раратонгада (осы жердегі адамдар сенбіні жексенбі деп санайды) доктор Колдуэлл мен оның әйелі қызмет атқарды; ал Калифорниядан келген пастор Бакнер мен оның әйелі Питкэрнде қалды. Осы халықпен бірге болған кезінде көптеген жаңа кәсіптер енгізілді, олар тұрғындарға көптеген жағынан пайдасын тигізді. Ең алдымен аралда қазір өсірілетін жүгеріні ұнтақтауға арналған жел диірмені салынды, ал сол жел қуатынан жеңіл машиналар іске қосылды, бұл арал тұрғындарына бұрын белгісіз болған басқа да өндіріс салаларын дамытуға жол ашты.

GSAM 430Питкэрннің төртінші сапары

GSAM 430.21895 жылғы 15 желтоқсанда Сыртқы миссия хатшысы былай деді:—

GSAM 430.3"Питкэрн қазір төртінші круизден портқа келді.... Жұмыс тоғыз түрлі арал тобында басталды, және онда мынадай еңбеккерлер жұмыс істейді:—

GSAM 430.4"Питкэрн аралында мұғалімдер Э. С. Бутц және оның әйелі, сондай-ақ Хэтти Андре. Норфолк аралында Австралиядан келген өз-өзін асыраушы миссионерлер жұмыс істейді. Социети аралдарында – уағызшы Б. Дж. Кэди; медициналық миссионерлер – Р. А. Прикетт мырза мен ханым. Раратонгада – медициналық миссионерлер: доктор Дж. Э. Колдуэлл және оның жұбайы, Лиллиан Уайт пен Мод Янг бикештер; мұғалімдер: Г. О. Уэллман және оның жұбайы, пастор Дж. Д. Райс және оның жұбайы. Фиджиде – пастор Дж. М. Коул және оның жұбайы. Френдли аралдары, пастор Э. Хиллиард және жұбайы. Руруту, Стрингер мырза мен ханым, өзін-өзі қамтамасыз ететін миссионерлер. Гавайи, пастор Э. Х. Гейтс және жұбайы; мұғалімдер, Х. Х. Бранд және жұбайы. Самоа, д-р Ф. Е. Бройхт және жұбайы. Пастор Д. А. Оуэн және ұлы мен қызы, өзін-өзі қамтамасыз ететін миссионерлер.

GSAM 431.1«Питкэрн» өз төрт сапары барысында көп мөлшерде әдебиетті сатты және таратты. Нәтижесінде көптеген жерлерде сенбі күнін ұстанушылар пайда болды. Питкэрн аралында, Норфолк пен Таитиде шіркеулер ұйымдастырылды.

GSAM 431Питкэрн сатылды

GSAM 431.2Кеменің құрылысы кезінде болмаған Полинезияға жету мүмкіндіктері пайда болғандықтан, кеме сатылып, жұмысты жалғастыру үшін басқа әдістер қолданылды. Қазіргі уақытта Полинезия алаңының басшысы – пастор Э. Х. Гейтс, ол әртүрлі топтардағы ілгерілеу туралы есеп береді.

GSAM 431БАТЫС ИНДИЯ

GSAM 431.31889 жылдың қысында Америкадан келген У. Арнольд мырза Вест-Индияда кітап таратушы ретінде қызмет бастады. Осылай істеп жүріп ол 1200 адамның аты-жөнін және мекенжайын жинап, оларды миссионерлік қызметте пайдалану үшін International Tract Society ұйымына жіберді. Хат алмасу және осы мекенжайларға оқу материалдарын жіберу арқылы шындыққа қызығушылық оянып, осылайша Сөзді уағыздау арқылы Інжілді таратуға жол ашылды.

GSAM 431.4Уағызшылық қызметке шақыруға жауап ретінде 1890 жылдың қарашасында пастор Д. А. Балл Барбадосқа және басқа да жерлерге қызмет етуге барды. Оның еңбегінің нәтижесінде бірнеше адам шындықты қабылдады. 1892 жылы Калифорниядан келген Паттерсон мырза Bible Readings кітабын сату үшін аралдарды аралап, жақсы нәтижеге жетті. 1893 жылы Арнольд мырза болмаған кезде Флоридадан Ямайкаға Б. Б. Ньюман барды да, кітап тарату жұмыстарын басқарды. Эванс мырза мен Хаккетт мырза да сол жылы Вест-Индияға барып, осы жұмыстың саласымен айналысты. Мамыр айында пастор Хейсмер мен оның әйелі мүмкіндік туған сайын еңбек ету үшін осы салаға кірісті. Осыдан кейін көп ұзамай Арнольд мырза оралып, осы жолы денсаулық тақырыбына арналған кітаптарды таратумен айналысты. 1895 жылғы шілдеге дейін мұндай кітаптар тек Ямайкада 8 200 долларға сатылған, ал діни кітаптардың сатылымы 7 654 долларды құрап, барлығы 15 854 долларды құрады. Осындай ірі көлемдегі әдебиетті тарату Кингстонда 75 мүшесі бар жақсы ұйымдастырылған шіркеу құруға және аралдың басқа аймақтарында діни қызмет көрсету жолдарын ашуға едәуір көмектесті.

GSAM 432Тринидад

GSAM 432.1Мұнда жұмыс Ямайкадағы тәсілге ұқсас түрде енгізілді. 1889 жылы Ф. Б. Грант мырза мен оның әйелі аралды аралауға шақырылып, біздің конфессионалдық әдебиетімізді таныстыру мақсатында келді, ал шақыру бойынша пастор Флауэрс пен оның әйелі жол ашылған сайын қызмет ету үшін оларға ілесті. Олар жақсы нәтижеге жетті, алайда пастор Флауэрс безгекке шалдығып, 1894 жылғы 29 маусымда қайтыс болды. Оның орнына пастор Е. У. Уэбстер сайланды, ол 1895 жылдың тамыз айында Нью-Йорктен аттанды.

GSAM 432.21896 жылы Батыс Үнді аралдарындағы қызметкерлер мынадай болды: Ямайкада – пастор А. Дж. Хейсмер мен У. У. Истман, ал Багама аралдарында бірнеше кітап таратушы болды. Кіші Антиль аралдарында – пастор Э. Ван Дьюсен мен оның әйелі, сондай-ақ Киелі кітап қызметкерлері ретінде С. Ф. Пармли мен оның әйелі, кітап таратушылар ретінде Бин мырза мен Хаккетт мырза қызмет етті. Тринидадта – пастор Е. У. Уэбстер мен оның әйелі, сондай-ақ медициналық миссионер ретінде Стелла Колвин бикеш. Нәтижелері: Ямайкада жүз он сенбі күнін ұстанушы, ал Тринидадта (Кува маңында) елу сенбі күнін ұстанушы; Барбадоста бір шіркеу және Кіші Антиль аралдарындағы Антигуада бір топ.

GSAM 432ОРТА АМЕРИКА

GSAM 432.3Пастор Ф. Дж. Хатчинс пен оның әйелі 1891 жылғы 16 қарашада АҚШ-тан Бэй аралдарына аттанды. Сол кезде, негізінен Руатанда, жиырмаға жуық адам он өсиеттің төртіншісіне сәйкес сенбі күнін сақтап, бұл шындыққа алғаш рет пошта арқылы келген оқу материалдары арқылы назар аударған. Үш жылдан кейін, 1894 жылы, У. А. Миллер мен оның әйелі Калифорниядан Бонаккаға аттанды, онда олар 1894 жылғы 4 шілдеде жетінші күн адвентистері салған мектеп ғимаратында ашылған мектепте мұғалімдер ретінде білім беру жұмысына қосылды. Бірінші тоқсандағы қатысу орташа есеппен отыз төрт адамды құрады. 1895 жылы оқушылар саны қырық беске жеткендіктен, мектеп өзін-өзі қаржылай қамтамасыз ететін деп танылды.

GSAM 433.11895 жылы өткен Бас Конференцияда пастор Хатчинс аралдарда хабарды орындап жүрген жүз адам бар екенін хабарлады және жетінші күн адвентистеріне тиесілі екі жиналыс үйі салынғанын айтты. Жердің тапшылығы мен егін егуге аса құнды болуына байланысты осы ғибадат үйлерінің бірі судың үстіне салынған. Бұл екі ғимарат пен мектеп үйі General Conference Association ұйымына берілді. Аралдағы конференция мүлкінің құны 1 789,60 доллар деп бағаланды. 1895 жылға дейін сатылған кітаптардың жалпы сомасы 2 243 долларды құрады.

GSAM 433Орталық Америкаға арналған шағын кеме

GSAM 433.2Конференцияның назары миссионерлерді бір аралдан екінші аралға тасымалдай алатын шағын кеменің ыңғайлылығы мен артықшылықтарына аударылып, оны Бэй аралдарындағы қызмет үшін 3 000 доллардан аспайтын шығынмен салуға дауыс берілді.

GSAM 433.31896 жылы Орталық Америкада тек төрт еңбеккер болды: Испан Гондурасындағы пастор Ф. Дж. Хатчинс пен оның әйелі және пастор Дж. А. Морроу мен оның әйелі. Британдық Гондурас астанасы Белизде төртінші өсиетке сәйкес жетінші күнді ұстанатын сенушілер тобы болды. Бұл өңірдегі еңбектің басым бөлігі Кариб теңізіндегі аралдарда атқарылды. Мұнда бірнеше мың долларлық кітаптар сатылып, ал алпыс адам үшінші періштенің хабарының шындығына қуанып жатты.

GSAM 434Пастор Хатчинстің өлімі

GSAM 434.1Шамамен он екі жыл бойы пастор Ф. Дж. Хатчинс Орталық Америка аймағында ең адал әрі жігерлі еңбек етті. Ақыры оның төзімі таусылып, аурудан қайтыс болды. Қазір ол ұйқыда демалып жатыр, Иеміздің – адалдарды оятатын – шақыруын күтіп.

GSAM 434ОҢТҮСТІК АМЕРИКА

GSAM 434.2Жетінші күн адвентистерінің көзқарастары алғаш рет баспасөз беті арқылы Оңтүстік Америкаға енді. 1891 жылдың қазанында Снайдер, Штауффер және Ноулин мырзалар Аргентинде кітап таратушылар ретінде өз жұмыстарын бастады. 1893 жылы Бас Конференцияның дауыс беруімен Иллинойс штатынан шыққан неміс уағызшысы пастор Ф. Х. Вестфаль осы миссиялық өрістегі жұмысқа қосылды, ал 1894 жылы Калифорниядан шыққан Фрэнк Келли өзін-өзі қамтамасыз ететін миссионер ретінде Колумбия Құрама Штаттарына аттанды. Бірнеше айдан кейін оларға басқа да қызметкерлер қосылып, осылайша жаңа миссия басталды. 1896 жылы осы өңірдегі жұмыс туралы келесі есеп берілді: Чилиде бір уағызшы – пастор Г. Х. Бабер, ол 1895 жылғы 19 қазанда келген; және екі кітап таратушы – Ф. У. Ричардс пен Ф. Х. Дэвис. Аргентинада да екі уағызшы бар: Ф. Х. Вестфаль және Жан Вюйльмие; сондай-ақ екі кітап таратушы – О. Оппегард және С. А. Ноулин. Осылардан басқа төрт Киелі кітап қызметкері бар: Люси Пост, Снайдер мырза мен ханым және Джон Маккарти. Бразилияда екі уағызшы бар: пастор У. Х. Турстон және Х. Ф. Граф; және үш кітап таратушы: А. Б. Штауффер, Дж. Ф. және Дж. А. Бергер. Британ Гвианада екі уағызшы бар: пастор У. Г. Книланд және пастор П. Гиддингс; және екі медициналық миссионер: доктор Б. Дж. Феркоит және оның әйелі.

GSAM 435.11896 жылы Чилиде мың долларлық кітаптар сатылып, 30 сенбі күнін ұстанушы кітап таратушылардан сатып алынған әдебиетті оқып, сенбі мен оған қатысты шындықтарды қабылдады. Бразилия мен Аргентинде кітаптар он мың долларға сатылып, одан да жақсысы, 100 адам сенбіні ұстанды. Бір шіркеу мен бес сенбі мектебі ұйымдастырылды. Аргентинде үш шіркеу ұйымдастырылды: Буэнос-Айресте, Креспода және Сан-Кристобалда. Британ Гвианасында да бір шіркеу ұйымдастырылып, онда елу сенбіні ұстанатын адам болды, осылайша Оңтүстік Америкада барлығы жүз елу жетінші күн адвентистері болды.

GSAM 435Southern Missionary Society

GSAM 435.2Қатаң айтқанда, бұл қоғамды шетелдік деп атауға болмайды, дегенмен ол біздің отанымызда шетелдік халыққа (африкалықтарға) Інжілді тарату жұмысын жүргізуде. Құдайдың берекесімен пастор Дж. Э. Уайттың табанды еңбегінің арқасында осы уақытқа дейін қол жеткізілген нәтижелер үшін оған үлкен алғыс айту керек.

GSAM 435.31893 жылдың қысында, мен Иллинойс конференциясының президенті болып қызмет етіп жүргенде, пастор Уайт Оңтүстік штаттардағы түсті халықтың жағдайына қатты алаңдап, маған келді. Ол Чикагода бірнеше апта болғандықтан, қалада тұратын түсті халық үшін қызмет етуге рұқсат сұрады. Бұл өтініш қуана-қуана қабылданды, және осылайша бұл бақытсыз халыққа арналған оның қызметі шын мәнінде басталды.

GSAM 435Пастор Уайттың миссионерлік пароходы

GSAM 435.4Сол уақыттан бастап ол Оңтүстік өңір үшін дұға етіп, жоспар құра бастады. Оқып-үйренген сайын оның жоспарлары жетіліп, Мичиган көлінің жағасында Morning Star деп аталған пароход салумен аяқталды. Осы жүзетін «Бетхэлмен» ол Чикагоға барды, одан әрі Иллинойс пен Миссисипи өзендері бойымен жүріп, 1895 жылғы 10 қаңтарда Виксбург, Миссисипи штатына жетті. Мұнда бірнеше серіктесімен бірге ол жаңа, бұрын қол тимеген жерде еңбек ете бастады.

GSAM 436Southern Missionary Society ұйымының жұмысы

GSAM 436.11903 жылғы 9 сәуірдегі Бас Конференцияда пастор Уайт жасаған есептен үзінді келтіреміз, онда еңбектің нәтижелері көрсетіліп, сол кездегі Оңтүстік миссионерлік жұмыстың жағдайы баяндалған:—

GSAM 436.2"Біздің Қоғамымыз Миссисипиде бес мектеп салып, қазіргі уақытта оларды басқарып отыр.... Бұл мектептер Виксбург, Язу-Сити, Колумбус және Джексон қалаларында орналасқан.... Біздің қызметкерлер сондай-ақ Теннесси штатындағы Нэшвилл, Мемфис және Эджфилд-Джанкшн қалаларында, сондай-ақ Кентукки штатындағы Луисвилл және Боулинг-Грин қалаларында да жұмыстарын жүргізді.

GSAM 436Оңтүстіктегі қызметкерлер

GSAM 436.3"Қазіргі уақытта Қоғамның әртүрлі бөлімдерінде жиырма жеті қызметкер бар. Оңтүстік Миссионерлік Қоғам жұмысында бес тағайындалған уағызшы даярланды.... Он үш мектеп мұғалімі әртүрлі жолдармен өз қызметіне лайықталды.... Бір жас жігіт Нэшвиллдегі Мехэрри медициналық колледжінде Қоғамның қаражаты есебінен дәрігер мамандығы бойынша оқытылып жатыр, ал тағы біріне сол оқу орнындағы оқуында көмек көрсетіліп жатыр.... Бірнеше жақсы Киелі кітап қызметкерлері даярланды. Кейбір мұғалімдер де осы бағытта білікті қызметкерлерге айналып келеді.

GSAM 436Пароход «Morning Star»

GSAM 436.4"Morning Star менің жеке меншігім, оны мен өз ақшама салдым. Сонымен қатар, осы қайықтың жұмыс шығындарының бәрі менің жеке табысымнан төленді. Мен қайықтағы күнделікті шығындарды да әрдайым өзім жаптым. Көбіне экипаж құрамы оннан он сегізге дейін адамнан тұрды.... Тіпті Қоғамға жылдар бойы қызмет еткен барлық қызметкерлердің жалақысы да қайырымдылықтан емес, менің жеке табысымнан төленді.

GSAM 437Оңтүстік миссияға ақша қалай келді

GSAM 437.1"'Қайдан алдыңыз бұл ақшаны?' деген сұрақ туындауы мүмкін. Иеміз берді. Бірнеше кішкентай кітап шығарылды. Алдымен Gospel Primer, бастапқыда түсті халықты оқытуға арналған. Бірнеше мың дана сатылады деп күткенбіз, бірақ таңғалуымызға ол шамамен миллион данаға жетті.

GSAM 437.2"Анамыз [Е. Г. Уайт ханым] бізге Christ our Saviour кітабымен көмектесті, оның үш-төрт жүз мың данасы сатылды. Best Stories кітабының екі-үш жүз мың данасы сатылды. Coming King кітабының таралымы төрт миль биіктіктегі бағана құрарлықтай жеткені бағаланады. Осы кітаптардан түскен авторлық сыйақыны пайдаланып, басқа да көптеген жобалар мен жұмыс бағыттарын жүзеге асыра отырып, біз Morning Star кемесін салдық."

GSAM 437КӨП ЕЛДЕРДЕ

GSAM 437Мексика

GSAM 437.3Біздің осы елдегі жұмысымыз 1894 жылы Гвадалахарада медициналық миссия құрумен басталды. 1896 жылы еңбеккерлер құрамы мынадай болды: миссияны басқарған пастор Д. Т. Джонс және оның әйелі. Мұғалімдер: Ора А. Осборн, А. Купер ханым, Кейт Росс және жергілікті көмекші. Медициналық миссионерлер қатарында доктор Дж. А. Нил, А. Купер, А. Дж. Райс ханым, Бартлетт ханым және Рейчел Флауэрс ханым болды. Күн сайын миссияға қырық науқас келіп тұрды, ал қырық студент миссия мектебінде оқыды. Сол уақытта 12 000 доллар құнымен жаңа санитория салынып жатты.

GSAM 437Орталық Африка

GSAM 437.41893 жылы үшінші періштенің хабарын тарату ісі соншалықты дамыды, сондықтан Бас Конференция комитеті Орталық Африкада миссия ашуды ұсынуға өзін ақталған деп санады. Сол себепті «мүмкіндігінше тезірек Матабелелендте миссия ашу» туралы дауыс берілді. Осы шешімге сәйкес 1894 жылы жетінші күн адвентистерінің бір тобы сол елге кіріп, 12 000 акр жерді таңдады. 1895 жылғы конференцияда пастор К. Б. Трипп пен оның әйелі, У. Х. Андерсон мен оның әйелі және доктор А. С. Кармайкл осы шалғай өңірге миссионерлер ретінде таңдалды. Олар бірден ұзақ сапарға дайындалып, сәтті теңіз саяхатынан кейін 1895 жылғы 26 шілдеде баратын жеріне жетті.

GSAM 438Алтын жағалау

GSAM 438.1Бірнеше жыл бойы Африканың Батыс жағалауынан Жетінші күн адвентистеріне көмек сұраған македониялық үндеу жетіп тұрды. Адвентистік басылымдарды оқып, шындыққа қызығушылық оянғанымен, көмек 1894 жылға дейін немесе шамамен сол уақытқа дейін жіберілмеді. Содан кейін пастор Санфорд пен Рудольф мырза ұзақ уақыт күткен жұмысты қолға алу үшін Бас Конференция комитетінің шақыруымен аттанды. Олар бұл іске құлшыныс пен батылдықпен кірісті. Алайда көп ұзамай пастор Санфорд сол өңірде өте кең тараған безгекке шалдықты, сондықтан ол елді «ақ адамның қабірі» деп атайды. Оған безгек үш рет тиді, және тірі қалу үшін Америкаға оралуға мәжбүр болды. Басқа адамдар Батыс жағалауға жіберілді, олардың қатарында пастор Д. У. Хейл, Дж. Ф. Керр және оның әйелі, сондай-ақ Г. П. Риггс болды. Алайда соңғысы аурудан соншалық әлсіреп, өміріне үміт үзілді; ол климаттың өзгеруінен пайда көремін деп Англияға қашты; бірақ оның да, достарының да бұл үміті ақталмады, өйткені ол біртіндеп әлсіреп, ақыры қайтыс болып, сол жерде жерленді. Ол да Өмір берушінің келуін күтеді.

GSAM 438Үндістан

GSAM 438.21890 жылғы 12 қаңтарда пастор Хаскелл Африканың оңтүстік-шығыс жағалауындағы Порт-Дурбаннан Үндістанның Калькуттасына, Қытай мен Жапонияға аттанды. Осы күнге дейін оның хатшысы Перси Т. Маган оған қосылған болатын. Бұл Үндістанға сапардың мақсаты – "барлау" жұмыстары аясында сол өңірде Жетінші күн адвентистерінің белсенді миссионерлік қызметі басталғанда кеңес пен ұсыныс беруге қажетті ақпарат жинау болды. Үндістанда миссия ашуды көздеген Бас Конференция 1893 жылы Уильям Ленкерді сол елге кітап таратушы ретінде жіберуді ұсынды. Осы ұсынысты орындап, ол Үндістанға барып, Жетінші күн адвентистерінің әдебиеттерін таныстырды. Кейін Ленкер мырза 1896 жылға дейін өзі және тағы төрт адам Үндістанның әртүрлі аймақтарында таратып, 10 000 долларлық басылымдар сатқанын хабарлады. Сатылған кітаптар туғызған қызығушылықты көрсету үшін ол Мадрас маңындағы Үндістанның шығыс жағалауында жүргізілген кітап тарату кезінде "жергілікті уағызшы Thoughts on Daniel and the Revelation кітабының бір данасын сатып алу үшін алпыс миль жаяу жүрді" деді.

GSAM 439Джорджия Бэррус Үндістанда

GSAM 439.11895 жылы Джорджия Бэррус бикеш Калифорниядан Үндістанға аттанды. Сол жерге келген бойда ол бенгал тілін оқуды бастап, көп ұзамай миссиялық қызметке кірісті. 1896 жылға дейін бірнеше адам біздің қызметкерлерімізбен араласу арқылы Иеміздің сенбісін ұстануды бастаған еді.

GSAM 439.21896 жылы осы өңірдегі еңбеккерлер – пастор Д. А. Робинсон және оның әйелі болды. Мэй Тейлор бикеш пен Джорджия Бэррус бикеш Киелі кітап жұмысшылары болды. Ленкер мырза мен Мастерс мырза кітап таратушылар болды. Миссия үйі үшін лайықты ғимарат табылып, оларға түсіп жатқан сұраныстарды қанағаттандыру мақсатында дәрігерлер, мейірбикелер және қосымша көмек жіберу жөнінде отанына өтініштер жолданды. Осы шақыруға пастор Браун басқалармен бірге жауап берді. Ол да, пастор Д. А. Робинсон да 1899 жылғы желтоқсан айының соңында Үндістанның Бенгалия провинциясындағы Карматар қаласында қайтыс болды.

GSAM 439Гавайи, Сандвич аралдары

GSAM 439.31884 жылы Ла-Рю мырза мен Генри Скотт өз қаражаттарына Гавайиге миссионер болып барды. Олар жеке миссионерлік жұмыс жүргізіп, кітап сатудан бастады. Бұл аралда соншалықты қызығушылық тудырды, сондықтан 1885 жылғы қарашада Бас Конференция пастор Уильям Хилиді келесі маусымда Гавайиге жіберуге және осы мақсат үшін Калифорния Конференциясынан шатырды уақытша пайдалануға беруді сұрауға дауыс берді. Осылайша қаруланған пастор Хили мен аралда бұрыннан жүргендер 1886 жылдың жазында шатыр жиналысын өткізді. Осы еңбектің нәтижесінде бірнеше адам уағызды қабылдады. Ла-Рю мырза 1889 жылға дейін Гонолулуда болып, сол жылы Қытайдың Гонконг қаласына аттанды.

GSAM 440Гавайидегі қытай жұмысы

GSAM 440.1Алайда аралда 1895 жылдың наурыз айында өткен Бас Конференцияға дейін рухани қызмет аз көрсетілді, сол кезде «Пастор Гейтс пен оның әйелі, сондай-ақ қытайларға сабақ беретін мұғалімдер ретінде Бранд мырза мен ханым миссионерлік қызметпен айналысу үшін Гонолулуға барсын» деген дауыс берілді. Оқыту жұмысы бірден басталды, әлсіз денсаулығына қарамастан, пастор Гейтс жұмысты алға жылжытуға барынша тырысты. Көп ұзамай миссионерлерге дәрігер мен мейірбикелер қосылып, осы хабар бағытындағы жұмыс жақсы басталды.

GSAM 440Миссиялардың қысқаша шолуы, 1903 жылғы 1 қаңтар

GSAM 440.21902 жылғы 31 желтоқсанда Шетел миссионерлік хатшысы ұсынған есеп АҚШ-тан тыс жерлерде жүргізілген уағыз қызметін былайша көрсетеді:—

GSAM 440.3Австралиялық Одақ конференциясы Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Жаңа Зеландия, Квинсленд, Оңтүстік Австралия, Тасмания және Батыс Австралия конференцияларынан құралған.

GSAM 440.4Еуропалық Бас Конференция, құрамына Германиялық Одақ конференциясы, Батыс Германия, Шығыс Германия, Оңтүстік Германия, Голландия және Фламандтық Бельгия, Австро-Венгрия және Балқан мемлекеттері, Неміс Швейцариясы, Оңтүстік Ресей, Солтүстік Ресей және Орталық Ресей конференциялары кіреді.

GSAM 440.5Скандинавиялық Одақ конференциясы, Дания, Норвегия, Швеция, Финляндия және Исландиядан тұрады.

GSAM 441.1Британдық Одақ конференциясы Солтүстік Англияны, Оңтүстік Англияны, Ирландияны, Шотландияны және Уэльсті қамтиды.

GSAM 441.2Француз-Латын Одағы конференциясы, құрамына Француз-Швейцария, Франция және Италия кіреді.

GSAM 441.3Шығыс миссиясы, Мысыр, Сирия және Түркиядан тұрады.

GSAM 441.4Оңтүстік Африка Одақ конференциясы, құрамына Кейп колониясы, Наталь-Трансвааль, Басутоланд және Матабелеленд кіреді.

GSAM 441.5Әртүрлі: Бермуд, Бразилия, Британ және Голланд Гвианасы, Орталық Америка (Оңт.), Қытай, Фиджи, Үндістан, Ямайка, Жапония, Кіші Антиль аралдары, Мексика, Ньясаленд, Питкэрн, Пуэрто-Рико, Рио-де-ла-Плата, Раратонга, Самоа, Социети аралдары, Суматра, Тонга, Тринидад, Батыс жағалау (Оңт. Америка), және Батыс жағалау (Африка).

GSAM 441.6Осы әртүрлі салалардағы, соның ішінде уағызшылар, лиценциаттар, Киелі кітап қызметкерлері, кітап таратушылар сияқты белсенді қызметкерлер саны – 754.

GSAM 441Стратегиялық нүктелер құрылды

GSAM 441.7Біздің миссияларымызға қатысты осы қысқа мәлімдемелерден 1896 жылы Шетел миссиясы хатшысы айтқандай, айта аламыз:

GSAM 441.7«Әлемнің дерлік барлық түкпір-түкпірінде қазір хабарламамен қамтамасыз етілген осы стратегиялық позициялар арқылы Құдай шексіз күшімен өте қысқа мерзімде ұлы әрі қуатты іс атқара алады. Ол әділетті ісін қысқартады.»