16-тарау — Үшінші періштенің хабары

GSAM 247.1"Үшінші періште оларға еріп, қатты дауыспен былай деді: Егер кімде-кім аңға және оның мүсініне табынып, маңдайына немесе қолына оның белгісін алса, сол адам Құдайдың қаһар кесесіне еш қоспасыз құйылған Оның ашу-ызасының шарабын ішеді; және ол қасиетті періштелердің және Қозының алдында от пен күкіртпен азап шегеді; олардың азаптарының түтіні мәңгі-мәңгі көтеріледі; және жануарға және оның бейнесіне табынатындар мен оның атының белгісін алғандар күндіз-түні демала алмайды. Мұнда қасиеттілердің шыдамдылығы көрініп тұр: мұнда Құдайдың өсиеттерін және Исаның сенімін сақтайтындар бар."¹

GSAM 247Библиядағы ең салмақты ескерту

GSAM 247.2Бұл – Библиядағы ең салмақты ескерту, және әлем тарихының жазбаларында бұл хабардың бұрын естілгеніне ешқандай дәлел жоқ екені анық. Осы серияның бірінші және екінші періштелерінің қазіргі ұрпаққа тиесілі екені дәлелденгені бұл хабардың өткен дәуірлерге жатпайтынын айқын көрсетеді.

GSAM 247.31847 жылы пастор Ж. В. Хаймс былай деген:—

GSAM 247.4"Он төртінші тарау [Аян кітабындағы] әлі айтылмаған таңғажайып үндеуді қатты сынақ сағатында адамзатқа ескерту ретінде ұсынады. 9–11-аяттар. Құдай кітабында бұдан басқа осындай қорқынышты қаһар туралы ескерту табылмайды. Мұндай сұмдық ескерту талап етілетін болса, бұл қатты сынақты білдірмей ме?"²

GSAM 248Ғибадатхана ашылды — Қасиетті сандық көрінді

GSAM 248.1J. N. Andrews осы хабар туралы былай деді: «Аспан ғибадатханасындағы ең қасиетті орынның ашылуы, онда Киелі сандық көрінеді, жетінші періштенің үні естілген кезде болатын оқиға. Ал біздің ұлы Бас діни қызметкеріміздің қызметі 2300 күннің соңында сол бөлмеге ауысқандықтан, біз ғибадатхананың ашылуы бірінші періштенің жариялауымен бейнеленген сол кезеңнің аяқталуымен белгіленеді деп түсінеміз. Біздің Бас діни қызметкеріміздің ең қасиетті орынға Құдай сандығының алдында қызмет ету үшін кіруі шіркеудің назарын сол сандықта сақталған Құдайдың өсиеттеріне аударады. Сол уақыттан бері Құдайдың өсиеттері аспандық қасиетті орыннан жарқырап тұр.

GSAM 248Сенбінің өзгеруі

GSAM 248.2Бұл дауға жатпайтын ақиқат: төртінші өсиет бірнеше ғасыр бұрын Иеміздің демалыс күнінен пагандық жексенбі мейрамына өзгертілді. Бұл өзгеріс Киелі жазбаларға ашық қайшы келіп жасалды, олар барлық жерде жетінші күнді Иеміздің жалғыз апталық сенбі күні ретінде мойындайды. Ол үлкен діни адасқан арқылы жүзеге асырылды, оны Даниял «уақыттар мен заңдарды өзгертуді ойлайды» деп болжаған. Бұл билік негізінен бүкіл әлем табынуға тиіс болған жануармен бірдей. Және ұзақ уақыт бойы тапталып келген осы бұйрықтың қазір ақталғаны және Құдай халқының оны қалған тоғыз бұйрықпен бірге орындауды бастағаны – аса маңызды факт. Құдайға шүкір, ол қалдықты айдаһармен соңғы күреске және қасиетті қалаға қақпалар арқылы кіруге дайындап жатыр. Аян 12:17; 22:14. Діннен азғандардың демалыс күніне қарсы төртінші өсиетті ақтау және Құдайдың барлық өсиеттерін уағыздау – қасиеттілердің шыдамдылық кезеңі мен үшінші періштенің ескертуі дәл қазіргі уақытта екенінің айқын куәлігі.³

GSAM 249.1Алдыңғы тарауларда осы хабарлардың біріншісі мен екіншісіне назар аударылды, олар 1844 жылғы 22 қазанға дейінгі ұлы екінші келу жариялауында орындалды. Осы тараудың басындағы Інжіл сөзі былай дейді: «Үшінші періште оларға еріп барды», яғни бірінші мен екінші періштелерге еріп барды. Осы тұрғыдан үшінші хабардың пайда болуына назар аудару қызықты болар.

GSAM 249Бірінші адвентистік сенбі күнін ұстанушылар

GSAM 249.21844 жылы «түн ортасы дауысы» кезінде Иеміз өз халқының ойын жетінші күндік сенбіні сақтауға бұруды бастады. Бұл ілім адвентистер арасында былай пайда болды: жетінші күндік баптист Рейчел Престон Нью-Гэмпшир штатының Вашингтон қаласына қоныс аударып, онда адвентистер шіркеуі бар еді.⁴ Ол адвент ілімін қабылдады, ал шамамен қырық мүшесі бар сол шіркеу оның миссионерлік еңбегінің арқасында төртінші өсиеттегі сенбі күнін ұстануды қабылдады. Бұл тақырып бойынша сұрастыруларға әкелді. 1844 жылғы 5 қыркүйектегі Cry журналында былай делінген: «Көптеген адамдар жетінші күнді ұстануға міндетті деген ойға терең үңіліп жатыр». Бұл мәлімдеме редакциялық мақалада келтірілген, онда жексенбіні ұстанудың талаптарын дәлелдеуге әлсіз талпыныс жасалған. Тақырып 12 қыркүйектегі санында жалғасты, онда көптеген адамдарды терең және мұқият зерттеуге итермелеген келесі маңызды мәлімдеме келтірілген:—

GSAM 249Жетінші күн – заңмен белгіленген жалғыз күн

GSAM 249.3«Өткен аптада біз мынандай қорытындыға келдік: христиандар заң бойынша қасиетті уақыт ретінде бөлуге міндетті ешқандай нақты уақыт бөлігі жоқ. Егер бұл қорытынды дұрыс болмаса, онда біздің ойымызша, заң бойынша тек жетінші күн ғана қасиетті болып саналады».

GSAM 250Т. М. Преблдің эссесі

GSAM 250.1Бүкіл адвентистердің назары сенбі мәселесіне Т. М. Преблдің 1845 жылғы 13 ақпанда жазылған және 1845 жылғы 28 ақпанда Мэйн штаты, Портленд қаласындағы Hope of Israel басылымында жарияланған эссе арқылы аударылды. Библиядағы сенбінің талаптарын және оның үлкен апостасия арқылы жексенбіге ауыстырылғанын көрсеткеннен кейін ол былай дейді: "Осылайша біз Даниял 7:25-тің орындалғанын көреміз: кішкентай мүйіз 'уақытты және заңдарды' өзгертеді. Сондықтан менің ойымша, бірінші күнді сенбі деп санайтындардың бәрі – папаның жексенбі күнін ұстанушылары және Құдайдың сенбісін бұзушылары".⁵

GSAM 250Дж. Б. Кук Сенбі күні мәселесі туралы

GSAM 250.2Осыдан көп ұзамай баспадан Дж. Б. Куктің мақаласы шықты, онда ол жексенбіні сенбі ретінде ұстануға Киелі жазбаларда ешқандай дәлел жоқ екенін көрсетіп, былайша қысқа әрі нұсқа айтты: «Міне, осылайша оңай папаның сенбілік туы астында, бәлкім өздері де білмей, жүзгендердің желкенінен барлық жел кетіп қалады».

GSAM 250.3Бұл екі адамның сенбіні ұстануы қысқа мерзімге ғана созылғанымен, олар тоқтатуы қиын істі қозғап жіберді. «Папаның жексенбі күнін ұстанушылары», «Құдайдың заңының бұзушылары» және «папаның сенбілік туы астында жүзу» деген ұрандар жүздеген адамның аузында болды, олар осы мәселенің шындығын білуге ынталы еді. Массачусетс штатының Фэйрхейвен қаласынан пастор Джозеф Бейтс осылайша назар аударып, 1845 жылы сенбіні қабылдады.

GSAM 250Джозеф Бейтс сенбі күнін қабылдайды

GSAM 250.4Оның тәжірибесі былай болды: Нью-Гэмпшир штатының Вашингтон қаласында сенбі күнін ұстанатын топ туралы естігенде, ол сол шіркеуге барып, не екенін көруге бел буды. Сол бойынша ол барды да, олармен бірге тақырыпты зерттегенде олардың дұрыс екенін түсініп, сенбі мәселесіндегі жарықты бірден қабылдады. Нью-Бедфордқа (Массачусетс) оралғанда, Нью-Бедфорд пен Фэйрхейвен аралығындағы көпірде атақты бір бауыры кездесті. Ол оған: "Капитан Бейтс, қандай жаңалық бар?" – деді. Пастор Бейтс: "Жаңалық мынада: жетінші күн – біздің Құдай Иеміздің сенбі күні" – деп жауап берді. "Жарайды," – деді ол адам, – "мен үйге барып, Библиямды оқып, осы туралы көз жүгіртіп шығайын". Ол солай жасады, ал келесі жолы кездескенде бұл бауыры сенбі шындығын қабылдап, оған бағынды.

GSAM 251Сенбі туралы бірінші кітап

GSAM 251.2Пастор Бейтс дереу осы шындықты штаттан штатқа уағыздай бастады. Ол көп ұзамай сенбі мәселесіне арналған кітапша немесе тіпті буклет өзінің қызметіне үлкен көмек болатынын түсінді, және Құдай Рухы оны осы тақырыпта бірдеңе жазып, басып шығаруға итермеледі. Бірақ ақшасыз оны қалай жүзеге асыруға болатыны – басты сұрақ еді, себебі оның қолында бар-жоғы Йорк шиллингі (он екі жарым цент) ғана болды. Оқырманға бұл іс бойынша оның тәжірибесін 1855 жылы маған айтқандай баяндау қызықты болар.

GSAM 251Төрт фунт ұн

GSAM 251.3Ол Құдай алдында дұға етіп отырып, кітап жазуға бел буғанын және оны басып шығаруға жол ашылатынына сенімді болғанын айтты. Сондықтан ол үстелге отырып, Библия мен конкордансты алдына қойып, жұмысын бастады. Бір сағат өткен соң, Бейтс ханым бөлмеге кіріп: "Джозеф, нан пісіруге ұн жетпейді", – деді де, сонымен бірге оған қажет тағы бірнеше ұсақ заттарды атап өтті. "Қанша ұн жетіспейді?" – деді капитан Бейтс. "Шамамен төрт фунт," – деді ол. "Жарайды," – деді капитан. Әйелі бөлмеден шыққан соң, ол жақын маңдағы дүкенге барып, төрт фунт ұн мен басқа да қажетті заттарды сатып алып, үйге әкелді де, қайтадан жазу үстеліне отырды. Бір кезде Бейтс ханым кіріп, үстел үстіндегі заттарды көріп: "Бұл ұн қайдан келді?" – деді таңырқап. "Неге," – деді капитан, – "бұл жеткіліксіз бе? Сіз төрт фунт қажет дедіңіз ғой?" "Иә," – деді әйелі, – "бірақ оны қайдан алдыңыз?" "Мен оны сатып алдым," – деді капитан. – "Нан пісіруді аяқтауға керек мөлшер осы емес пе?" "Иә," – деп жалғастырды Бейтс ханым, – "бірақ Нью-Бедфордтан дүниенің түкпір-түкпіріне кемелерді жүргізген капитан Бейтс, сіз шынымен де төрт фунт ұн сатып алдыңыз ба?" – "Иә, пісіруді аяқтауға дәл осы мөлшер жеткілікті емес пе?" – "Иә," – деді Бейтс ханым, – "бірақ сіз шынымен төрт фунт(!) ұн сатып алдыңыз ба?"

GSAM 252Ақиқат үшін он бір мың доллар жұмсалды

GSAM 252.1Көп ұзамай тағы бір сынақ келді. Капитан Бейтс теңізден кеткенде кемедегі үлесін 11 000 долларға сатқан еді, бірақ қазір ол шындықты қорғау жолында барлығын сарп етті. Осы уақытқа дейін Бейтс ханым оның нақты қаржылық жағдайын білмеген, бірақ ол енді оған шындықты айту керек деп шешті де, салмақты үнмен: "Әйелім, мен осы заттарға жер бетіндегі соңғы ақшамды жұмсадым", – деді. Ащы жылаумен Бейтс ханым: "Енді не істейміз?" – деп сұрады. Капитан орнынан тұрып, кемесін басқарудағыдай салмақты да сабырлы үнмен: "Мен кітап жазатын боламын; оны таратып, осы сенбі шындығын әлемге жариялаймын", – деді. "Жарайды," – деді Бейтс ханым көз жасына тұнған дауыспен, – "енді біз немен күн көреміз?" – "Иеміз жол ашады", – деді капитан Бейтс күлімдеп. – "Иә," – деді Бейтс ханым, – "Иеміз жол ашады! Сен әрдайым осылай дейсің", – деді де, жылап жіберіп, бөлмеден шығып кетті.

GSAM 252Күтпеген қамтамасыз етілу

GSAM 252.2Капитан Бейтс жарты сағат бойы жұмысын жалғастырғаннан кейін пошта бөлімшесіне бару керек деген ой келді, өйткені онда оған хат бар еді. Ол барды да, шынында да бір хат тапты. Сол кезде хаттарға пошта ақысы бес цент болып, алдын ала төлеу міндетті емес еді. Бұл хаттың жазушысы қандай да бір себеппен пошта ақысын төлемеген. Тағы да капитан Бейтс ұялды, себебі жақсы таныс пошта бастығы Дрю мырзаға ақшасы жоқ екенін айтып, пошта ақысын төлей алмайтынын айтуға мәжбүр болды; бірақ ол: «Қайдан келгенін көрсетіп бересіз бе?» деді. «Алып кет», – деді пошта бастығы, – «кейін төлейсің». "Жоқ," деді капитан, "пошта ақысы төленбейінше хатты кеңседен шығармаймын." Хатты қолына ұстап тұрған кезде ол: "Меніңше, бұл хатта ақша бар," деді де, пошта бастығына қарап: "Өтінемін, ашып бересіз бе? Ішінде ақша болса, пошта ақысын ұстап қаларсыз; болмаса, мен оны оқымаймын," деді. Пошта бастығы оның өтінішін орындады, және міне, ішінен он долларлық купюра шықты. Оқып көргенде хат бір адамнан келгенін білді: ол Иеміздің пастор Бейтске ақша қажет екенін қатты сездіргенін айтып, сондықтан оны тез жібергенін жазыпты; асығысқанда пошта ақысын төлеуді ұмытып кеткен болуы керек.

GSAM 253.1Пошта ақысын төлегеннен кейін ол азық-түлік дүкеніне барып, 4 долларға ұн бочкасын, сондай-ақ картоп, қант және басқа да қажетті заттарды сатып алды. Оларды қай жерге жеткізу керектігі жөнінде нұсқау бергенде ол: «Мүмкін әйел олар осында жатпайды деп айтады, бірақ оның айтқандарына құлақ аспаңыз; тауарды алдыңғы верандаға түсіріңіздер», – деді.

GSAM 253.2Содан кейін ол баспаханаға барып, шамамен жүз беттік трактаттың мың данасын басып шығаруды ұйымдастырды. Мәтін берілген сайын баспагерлер оны мүмкіндігінше тез арада қаріпке теріп, тексеруге арналған баспа сынамаларын оған жіберуі тиіс болды. Ол жұмыс ақысын ақша түскен сайын төлеп отыруға тиіс еді, ал барлық төлемдер толық өтелгенге дейін кітаптарды баспаханадан шығаруға болмайтын.

GSAM 253.3Капитан Бейтс өзіне ешкімнің қарызы жоқ екенін жақсы білсе де, бұл кітапты жазуды өз борышы деп санады, себебі қажет кезде Иеміз адамдардың жүрегін қозғап, ақша жібереді деп сенді. Қағаз, қалам және т.б. заттарды сатып алып, үйге қажетті заттардың одан бұрын жеткізілуіне уақыт берген соң, ол үйіне апаратын көшенің басына барды. Заттардың сол жерде тұрғанын көріп, артқы кіреберістен кіріп, қайтадан үстеліне отырды. Бейтс ханым кіріп келіп, қобалжыған дауыспен: "Джозеф, алдыңғы верандаға қарашы! Бұл заттар қайдан келді? Бір арбакеш келіп, оны түсірмекші болды. Мен оған бұл заттардың мұнда жатпайтынын айттым, бірақ ол бәрібір түсіріп тастады." "Жарайды," деді капитан Бейтс, "бәрі дұрыс сияқты." "Бірақ," деді Бейтс ханым, "ол қайдан келді?" "Жарайды," деді капитан, "оны Иеміз жіберді." "Иә," – деді Бейтс ханым, – "Иеміз жіберген; сен әрдайым солай дейсің". Содан соң ол хатты әйеліне ұсынып: "Оқып көр, сонда қайдан келгенін білесің", – деді. Әйелі оны оқып, тағы да жылауға бөлмеге кетті, бірақ бұл жолы алғашқысынан өзгеше еді; қайта оралған соң сенімсіздігі үшін кішіпейілділікпен кешірім сұрады.

GSAM 254Кітапқа ақша келуде

GSAM 254.1Жазу мен басу жұмыстары жалғасып жатқанда, капитан Бейтс ақшаны пошта арқылы да, басқа жолдармен де, кейде тіпті ешқашан кездеспеген адамдардан да алатын. Ақша түскен сайын ол оны баспаханашыларға тапсырып, кітап шотына жазатын. Ақыры кітаптардың бәрі басылып біткен күн келді, және бауырымыз Бейтс күтпеген бір көзден шоттағы қалдық толық төленді; осылайша кітаптардың таралуы бір күнге де кешіктірілмеді.

GSAM 254Соңғы шот төленді

GSAM 254.2Мемфис, Мичиган штатынан келген Х. С. Герни маған 1884 жылдың наурызында айтты: пастор Бейтстің кітабы аяқталған таңертең ол ешқашан төлемейтінін мәлімдеген адамнан талап қою мерзімі өтіп кеткен қарыз қолхаты бойынша 100 доллар алған. Бұл ақшаны алған соң ол оның бір бөлігін пастор Бейтстің сенбі трактаты бойынша соңғы шотты төлеуге жұмсауды қуаныш деп санады. "Бірақ," – деді Герни мырза, – "бауырымыз Бейтс кітаптың қалған қарызын кім төлегенін өмірінің соңына дейін білмеді". Пастор Бейтстің сенбі күні туралы шындықты басып шығару тәжірибесі сенбі күні мәселесінде шындықты жариялаудың басынан бастап біздің халыққа: "Осы іске алға жүріңіздер және алға жылжыған сайын Құдайдың қамқорлығы жолды ашады деп үміттеніңіздер" дегендей әсер қалдырды.

GSAM 255Пастор Бейтс көріністерге күмәнмен қарады

GSAM 255.1Төмендегі үзінді, Life Sketches кітабынан қысқартылып алынған, пайғамбарлық сый мен сенбі күнін реформалаудың қалай біріккенін көрсетеді:—

GSAM 255.21846 жылы Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласына барған сапарында Хармон бикеш пастор Джозеф Бейтспен танысты. Ол ерте кезден бастап екінші келуге сенушілер қатарына қосылып, іске белсенді араласқан. Ол шынайы христиан-джентльмен, сыпайы әрі мейірімді адам еді. Ол Хармон бикешке өз қызындай мейірімділікпен қарады. Оның сөйлегенін алғаш естігенде ол терең қызығушылық танытты, ал ол сөзін аяқтағаннан кейін тұрып: «Мен күмәншіл Томамын. Мен көріністерге сенбеймін. Бірақ егер апа бүгін түнде баяндаған куәлігі шын мәнінде бізге арналған Құдайдың дауысы екеніне сенсем, мен тірі адамдардың ең бақыттысы болар едім. Жүрегім терең қозғалды. Сөйлеушінің шынайы екеніне сенемін, бірақ оған өзі бізге баяндаған керемет нәрселер көрсетілгенін түсіндіре алмаймын».

GSAM 255Хармон бикеш сенбі күнін қабылдайды

GSAM 255.3Пастор Бейтс сенбіні ұстанып, оның маңыздылығын насихаттады. Хармон бикеш сол кезде оның маңыздылығын түсінбеді және пастор Бейтс төртінші өсиетке басқа тоғыз өсиеттен гөрі көп мән беріп қателесті деп ойлады. Бірақ Иеміз оған аспандық қасиетті орынды көрсетті. Аспанда Құдайдың ғибадатханасы ашылып, оған рақым орнымен жабылған Құдайдың келісім сандығын көрсетті. Сандықтың екі ұшында екі періште тұрды, олардың қанаттары рақым орнының үстіне жайылып, жүздері соған қаратылған. Онымен бірге келген періште оған бұның Құдайдың саусағымен жазылған Құдай заңына құрметпен таңырқай қарайтын аспан әскерінің бәрін бейнелейтінін айтты. Иса сандықтың қақпағын көтерді, және ол он өсиет жазылған тас тақтайларды көрді. Ол он өсиеттің дәл ортасында, жұмсақ жарық нұрмен қоршалған төртінші өсиетті көріп таң қалды. Періште былай деді: «Бұл – он өсиеттің ішіндегі аспанды, жерді және ондағы барлық нәрсені жаратқан тірі Құдайды анықтайтын жалғыз өсиет. Жердің іргетасы қаланған кезде, сенбінің де іргетасы қаланды». Оған шын сенбі сақталған болса, ешқашан сенбейтіндер мен атеистер болмас еді деп көрсетілді. Сенбіні сақтау әлемді пұтқа табынудан сақтар еді.

GSAM 256.1Төртінші өсиет тапталып қалды, сондықтан біз заңдағы олқылықты жоюға және қорланған сенбіні қорғауға шақырыламыз. Өзін Құдайдан жоғары қойып, уақыттар мен заңдарды өзгертемін деп ойлаған күнә адамы сенбіні аптаның жетінші күнінен бірінші күніне ауыстырды. Осылайша ол Құдай заңын бұзды.

GSAM 256.2Құдайдың ұлы күніне аз ғана уақыт қалғанда антихрист бұзған Құдай заңына адалдыққа қайта оралуға шақыратын хабарлама жіберіледі. Заңның бұзылғанына назар аудару үшін уағыз бен үлгі көрсету қажет. Сондай-ақ оған Аян кітабының 14-тарауындағы үшінші періште Құдайдың өсиеттерін және Исаға сенуді жариялай отырып, осы хабарды қабылдайтын және әлемге Құдайдың өсиеттері мен заңын көздің қарашығындай сақтауға үндейтін адамдарды білдіретіні көрсетілді, әрі осы ескертуге жауап ретінде көптеген адамдар Иеміздің сенбі күнін қабылдайтыны айтылды.⁶

GSAM 256.3Хармон бикеш пен пастор Бейтс бастан өткерген бұл тәжірибе Иеміздің жұмыс істеу әдісіне сай болды. Пастор Бейтс Хармон бикеш пен пастор Уайттың назарын сенбі мәселесіне аударып, оларға Киелі жазбалардан Құдайдың өзгермейтін заңының талаптарын көрсетті. Хармон бикеш шамамен он сегіз ай бойы Иемізден арнайы көріністерге ие болғанымен, осы тақырыпқа қатысты ештеңе бұрын көрсетілмеген еді. Енді Оның заңын сақтайтын сенушілер пайда болып жатқанда, Иеміздің оларға пайғамбарлық сыйы арқылы жарық беретін уақыты келген еді; осылайша, Оның жұмыс істеу тәсілі арқылы үшінші періштенің хабары – «Құдайдың өсиеттері мен Иса Мәсіхтің куәлігі» – біріктірілді.

GSAM 257Үшінші періштенің хабарының басы

GSAM 257.1Сол уақыттан бастап үшінші періштенің хабары басқа екі хабармен байланысты түрде жариялана бастады. Құдайдың сандығымен және қасиетті орынға қатысты ашылып келе жатқан жарықпен байланысты сенбі шындығы бұрын көрсетілгендерді растады: өткен адвент қозғалысы дұрыс болған және Иеміздің тәртібіне сай келген. Енді олар «Құдай қаласына апаратын жолға көтерілетін үш қадам» дегеннің мағынасын бұрынғыдан да толық түсіне алды.

GSAM 257Пастор Бейтс көріністерді Құдайдан деп қабылдайды

GSAM 257.21846 жылғы қараша айында Мэйн штатының Топшам қаласында конференция өтті, оған пастор Бейтс қатысты. Сол жиында Уайт ханым (Хармон бикештің пастор Джеймс Уайтпен некеге тұруы бұрын-ақ айтылған) көрініс көрді, ол пастор Бейтстің олардың Құдайдан келгендігіне толық сенуіне себеп болды. Ол теңізде елу жыл бойы қызмет еткен адам, каютадағы баладан бастап кеме капитаны мен иесіне дейінгі барлық лауазымдарды атқарған. Астрономиядан білімі соншалықты терең болғандықтан, ол аспан денелерін бақылау арқылы теңіздегі ендік пен бойлықты шамамен дәл анықтай алатынын маған айтты. Мұндай адам, әрине, астрономия туралы сөйлесуге қызығатын.

GSAM 257.3Оның өзімен әңгімелескенде ол маған көріністердің құдайлық шығу тегіне қалай сенгенін айтты. Ол бір күні Уайт ханыммен жұлдыздар туралы сөйлесуге тырысқанын, бірақ тез арада оның астрономиядан мүлдем хабары жоқ екенін түсінгенін айтты; шындығында, оның айтуынша, ол бұл тақырыпқа арналған бір кітапты да ешқашан қарамапты. Ол бұл тақырыпта әңгімелескісі келмеді де, әңгімені жаңа жер туралы және оған қатысты көріністе көрсетілгендер жайлы аударды.

GSAM 258«Ашылған аспан»

GSAM 258.1Өткен жылы, 1845 жылғы 19 сәуірде Illustrated London News газеті астрономдар үшін аса қызықты бір хабарлама жариялады: лорд Росс өзінің алып телескопы арқылы жасаған ғажайып ашылулары туралы, әсіресе астрономдар "аспандағы саңылау" деп атайтын құбылыстың көрінісі жайында. Бір кеш, жоғарыда аталған конференцияда, Кертисс мырзаның үйінде және әлі де осы көріністерге қатысты шешім қабылдамаған пастор Бейтстің қатысуымен, Уайт ханым көрініс кезінде жұлдыздар туралы сөйлей бастады, бір планетаның бетіндегі қызғылт белдеулердің жарқыраған суретін сипаттап, "Мен төрт айды көріп тұрмын" деді. "О," – деді пастор Бейтс, – "ол Юпитерді көріп отыр!" Содан кейін ол ғарыш арқылы саяхаттап жүргендей қимыл жасап, белдеулер мен сақиналардың үнемі өзгеріп отыратын сұлулығын сипаттап, "Мен жеті айды көріп тұрмын" деді.⁷ Пастор Бейтс: "Ол Сатурнды сипаттап отыр" деді. Содан кейін ол: "Мен алты айды көріп тұрмын", – деді де, бірден "ашылып жатқан аспанның" даңқын сипаттап, оны одан да жарығырақ өңірге апаратын ашық тесік деп атады. Пастор Бейтс оның сипаттамасы өзі оқыған кез келген автордың ашылып жатқан аспан туралы жазбаларынан әлдеқайда артық екенін айтты.

GSAM 258.2Ол әлі де көрініс күйінде сөйлеп тұрған кезде, пастор Бейтс орнынан тұрып: "О, Лорд Джон Росс бүгін түнде мұнда болса ғой!" – деді. Пастор Уайт: "Лорд Джон Росс кім?" – деп сұрады. "О," – деді пастор Бейтс, – "ол ұлы ағылшын астрономы. Мен оның осы әйелдің астрономия туралы сөзін тыңдап, 'ашылып жатқан аспан' сипаттамасын естігенін қалаймын. Бұл тақырыптағы мен оқыған барлық нәрседен әлдеқайда жоғары тұр". Сол кештен бастап пастор Бейтс Уайт ханымның көріністері оның білімі мен бақылауынан тыс екеніне толық сенді. Бұл және берілген сөгіс пен нұсқаудың сипаты олардың Құдайдан екеніне сендірді.

GSAM 259.1Осы құбылыс, Уайт ханымның сол көрінісінде сипатталғандай, астрономиялық авторлардың сирек сөз ететін тақырыбы. Оны алғаш рет ашқан Гюйгенс былай сипаттайды:—

GSAM 259Орион қылышындағы керемет жарық

GSAM 259.2«Астрономдар Орион қылышында үш жұлдызды жақын орналастырады; мен 1656 жылы ортаңғы жұлдызды телескоппен қараған кезде, оның орнына он екі басқа жұлдыз көрінді; олардың ішінде үшеуі бір-біріне дерлік тиіп тұрған, тағы төрт жұлдыз бұлт арқылы жарқылдап көрінген, сондықтан олардың айналасындағы кеңістік аспанның қалған бөлігінен әлдеқайда жарығырақ көрінген; ол бөлік жақсы ауа райының арқасында түгелдей қарақошқыл түсте болып, перде ашылғандай терезе арқылы қарағандай басқа, әлдеқайда жарығырақ аймаққа еркін көз жіберетіндей болды."

GSAM 259.3Уильям Гершель аспандағы осы ашық жер туралы былай дейді:—

GSAM 259.4"Егер осы қашықтықта оның диаметрі шамамен 10° бұрышты қамтыса, оның көлемі мүлде қиялға сыймайды. Есептеулер бойынша ол Күннің көлемінен екі триллион есе үлкен болуы тиіс."

GSAM 259Күннен жарық

GSAM 259.5Философ Томас Дик осы жарық тұмандықтар туралы былай дейді:—

GSAM 259.6"Егер біз одан ең жақын жұлдызға дейінгі қашықтықтың жартысына тең аралықта орналастырылсақ, сол қашықтық қаншалықты үлкен болса да, осындай нүктеден ол күннің нұрына жақын жарқыл көрсетеді; ал әлдеқайда жақын орналасқан тіршілік иелері үшін ол аспанның үлкен бөлігін алып, сөзбен жеткізгісіз жарқылмен көрінер еді. Бірақ мұндай нысанның түпкі мақсаты, оның барлық ықпалы мен қатынастары болашақтағы шексіз өмір ғасырларында ғана ашылуы мүмкін; және жаратылыстың алыстағы кеңістіктеріндегі басқа көптеген нысандар сияқты ол ақылға ғаламның керемет әрі жұмбақ көріністерін сәл де болса одан әрі ашып көргісі келетін құштарлықты оятады."⁸

GSAM 260.1Пастор Бейтс осы тақырыптағы мақаласын қорытындылай келе былай деді:—

GSAM 260.2"Осылайша, келтірілген барлық куәліктерден (қажет болса, әлдеқайда көп мысал келтіре алар едік) көк жүзіндегі ең ғажайып әрі түсініксіз құбылыстың дәл осы жерде екенін көреміз; оның шеңберінің ұзындығы он бір миллиард үш жүз он төрт [11 000 000 314] мильден асатын аспандағы саңылау. Танымал Гюйгенс былай дейді: 'Мен басқа тұрақты жұлдыздар арасында оған ұқсас ештеңені ешқашан көрген емеспін — бұл жарығырақ басқа аймаққа ашық көрініс'."

GSAM 260Планета көрінісі туралы тағы бір куәлік

GSAM 260.3Тағы да аталмыш көрініс берілген кезде оқиғаға қатысқан Труздейл ханымнан дәйексөз келтіреміз. Ол былай дейді:—

GSAM 260.4"Апай Уайт өте әлсіз денсаулықта болды, және ол үшін дұғалар айтылып жатқанда Құдай Рухы бізге түсті. Біз оның жердегі дүниелерді мүлде сезбейтін күйге түскенін тез байқадық. Бұл оның планеталық әлемді алғашқы көруі еді. Юпитердің серіктерін дауыстап санап, одан кейін Сатурнның серіктерін санағаннан соң, ол оның сақиналарының әдемі суретін берді. Содан соң ол былай деді: 'Мұнда тұратындар – бойы биік, салтанатты халық, жердегі тұрғындардан мүлдем өзгеше. Мұнда күнә ешқашан кірмеген'. Бауырымыз Бейтстің күлімдеген жүзінен оның көріністерінің қайнар көзіне қатысты бұрынғы күмәндары тез сейілгені байқалды. Біз бәріміз Капитан Бейтстің астрономияны қатты жақсы көретінін білетінбіз, өйткені ол бізге сабақ беру үшін аспан денелерінің көптегенін табатын. Көріністен кейін апай Уайт оның сұрақтарына: Мен бұл бағытта ешқашан оқымағанмын да, білім алмағанмын да, – деп жауап бергенде, ол қуаныш пен бақытқа бөленді. Ол Құдайды мадақтап, бұл планеталарға қатысты көрініс енді ешқашан күмәнданбауы үшін берілгеніне сенім білдірді."⁹

GSAM 261Зұлым ат кенеттен жуасыды

GSAM 261.1Топшамдағы осы кездесуден кейін көп ұзамай көріністерге қатысты тағы бір әсерлі оқиға болды, оны мен пастор Бейтстің айтып бергеніне сәйкес баяндаймын:—

GSAM 261.2Пастор Уайттың пайдалануына жартылай үйретілген құлын мен алдыңғы қорғаныш қалқаны жоқ, бірақ арбаның алдыңғы жағындағы баспалдақ пен тәртелерден шығып тұрған темір баспалдағы бар екі орындықты базар арбасы берілді. Құлынды айдағанда аса сақ болу қажет еді, себебі егер тізгіндер немесе басқа бірдеңе оның бүйіріне тисе, ол бірден қатты тепкілейтін, сондықтан оны жүгіріп кетпеуі үшін үнемі керілген тізгінмен ұстап отыру керек болды. Бұл құлын олар баруды жоспарлаған адамдарға тиесілі еді, ал пастор Уайт үйретілмеген құлындарды басқаруға үйренгендіктен, бұған елеулі қиындық тумайды деп ойлады. Алайда оның дүрлігіп, дүрбелең салған кезде бұрын екі адамды өлтіргенін, біреуін жол жиегіндегі тасқа сығыстырып өлтіргенін білгенде, сенімі әлсірер еді.

GSAM 261.3Осы жолы арбада төрт адам болды: алдыңғы орындықта пастор Уайт пен оның әйелі, артқы орындықта пастор Бейтс пен Израил Дэймон. Пастор Уайт атты бақылауда ұстауға бар күшін салып жатқанда, Уайт ханым шындық туралы әңгімелесіп отырды. Сол кезде Құдайдың күші топқа түсіп, ол арбада отырып-ақ көрініске енді. Ол «Даңқ!» деп айғайлаған сәтте, құлын бірден тоқтап, басын иді. Осы сәтте Уайт ханым, сол күйінде тұрып, көзін жоғары қаратып, арбаның алдыңғы жағынан асып, тәртелердің үстіне түсті де, қолын құлынның жамбасына қойды. Пастор Бейтс пастор Уайтке: «Құлын әйелді теуіп өлтіреді», – деді. Пастор Уайт: «Енді құлынды Иеміздің өзі басқарады; мен араласқым келмейді», – деп жауап берді. Бала ат қарт аттай мойынсұнды. Жол жиегіндегі жар шамамен алты фут биіктікте көтеріліп, қоршаудың жанында шөп басқан орын болды. Уайт ханым көзін жоғары көтеріп, бір рет те төмен қарамай, жардан өрлеп, шөп басқан алаңға шықты, содан кейін бірнеше минут бойы жаңа жердің сұлулығын сипаттап, алға-артқа жүрді. Содан кейін басын сол қалпында ұстап, ол төбеден төмен түсіп, арбаға келіп, қолын құлынның сауырына қойып, басқыштарға, содан кейін тәртелерге көтеріліп, қайтадан арбаға отырды. Ол орындыққа отыра салысымен көрініс күйінен шықты, сол сәтте ат, жүргізушінің ешбір белгі бермегеніне қарамастан, орнынан қозғалып, жүре берді.

GSAM 262.2Уайт ханым арбадан түсіп тұрған кезде пастор Уайт атты сынап көруге, оның шынымен жуас болған-болмағанын анықтауға бел буды. Алдымен ол оған қамшысын жеңіл ғана тигізіп көрді; басқа уақытта ат тепкісін көрсетер еді, бірақ қазір ешқандай қозғалыс байқалмады. Содан кейін ол қаттырақ ұрды, одан да қатты, тағы да қаттырақ. Жас ат соққыларға мүлде мән бермеді, бірақ Даниял арыстандарының ұясында өткізген түнінде періштелер олардың ауыздарын жауып тастаған арыстандардай қауіпсіз көрінді. «Бұл қасиетті орын еді», – деді пастор Бейтс, – «көріністерді тудырған сол Құдірет сол сәтте жас аттың жабайы табиғатын басып тұрғаны анық болды».

GSAM 262.3Егер бұл көрініс тек оның денесіндегі кейбір әлсіздіктердің нәтижесі болса, онда табиғи түрде мына сұрақ туындайды: ат та дәл солай зардап шеккен бе?

GSAM 262Израил Дэймонның куәлігі

GSAM 262.4Мұнда мен пастор Бейтстің маған берген баяндауын растайтын келесі мәлімдемені келтіремін:—

GSAM 262.5"Шамамен жиырма жыл бұрын, мен сенбі күнін ұстануды бастағаннан кейін көп ұзамай, Израил Дэймон маған апай Уайттың көрініс алған жағдайын баяндады: сол кезде ол, пастор Бейтс және пастор Уайт пен оның әйелі бағынбайтын құлынның артында жеңіл арбада отырған екен. Мен бүгін пастор Лафбороның жазған оқиғаның жоғарыдағы сипаттамасын оқып шықтым, және ол пастор Дэймонның маған айтқандарымен дәл сәйкес келеді». Қолы: «Р. С. Уэббер, Баттл-Крик, Мичиган, 1891 ж. 9 ақпан».

GSAM 263Пастор Бейтстің көріністер туралы куәлігі

GSAM 263.1Пастор Бейтс өз тәжірибесін былай баяндайды:—

GSAM 263.2"Олардың сөзге қайшы келетін ештеңесін байқамасам да, мен қобалжып, қатты әбігерге түстім және ұзақ уақыт бойы бұл оның денесінің ұзаққа созылған әлсіреуінен туындаған құбылыстан артық нәрсе екеніне сенгім келмеді.

GSAM 263.3"Сондықтан мен жиналыстан тыс, оның ойы қозусыз көрінген кезде басқалардың көзінше мүмкіндігінше шындықты анықтау үшін оны да, онымен бірге жүрген достарын, әсіресе үлкен әпкесін сұрақ-жауапқа тартуға тырыстым. Содан бері ол Нью-Бедфорд пен Фэйрхейвенге жасаған бірнеше сапары кезінде біздің жиналыстарда мен оны бірнеше рет көрініс күйінде көрдім, сондай-ақ Мэйн штатының Топшам қаласында да; сол әсерлі көріністердің кейбіріне куә болғандар менің әрбір сөзіне қандай қызығушылықпен және зейінділікпен құлақ асқанымды, алдамшылықты немесе гипноздық ықпалды анықтау үшін оның әрбір қимылын бақылағанымды жақсы біледі. Және мен бұл оқиғаларға басқалармен бірге куә болу мүмкіндігі үшін Құдайға шүкір айтамын. Енді мен өзімнің атымнан сенімді түрде сөйлей аламын. Мен бұл істің Құдайдан екеніне сенемін, ол біздің 1844 жылғы қазан айындағы жұмысымыз аяқталғаннан бері 'тараған', 'жарылған' және 'тоналған' халқын жұбатуға және нығайтуға берілген. Сол уақыттан бері 'Міне, мұнда!' және 'Міне, онда!' деген алаңдаушылық Құдайдың адал әрі ықыласты халқын қатты шатастырып, олардың көз алдына ұсынылған көптеген қайшылықты үзінділерді түсіндіре алмағандар үшін жағдайды аса қиындатты. Мен бұрын анық түсіне алмаған көптеген үзінділерге жарық пен нұсқау алғанымды мойындаймын. Мен оны өзін құрбандыққа шалатын, адал, ынталы Құдай баласы деп санаймын."¹⁰

GSAM 263.4"Автор өзінің көріністеріндегі 'ой-пікірлерді' 'алдыңғы ілімдер мен оқудан' алмайды. 1844 жылғы желтоқсанда алғашқы көрінісін алған кезде ол және Мэйн штатының Портленд қаласында (сол кезде ата-анасы сол жерде тұрған) болған барлық топ 'түн ортасы дауысының' өткенде орындалғанына сенуден бас тартқан еді. Сол кезде Иеміз оған көріністе ол және Портлендтегі топ қателескендерін көрсетті. Содан кейін ол көрінісін топқа баяндап, олар жетінші айдағы тәжірибесін Құдайдың ісі деп таныды."¹¹

GSAM 2641847 жылы Үш хабарламаға қалай қараған

GSAM 264.11847 жылдың сәуірінде жазылған пастор Джеймс Уайттың мына үзіндісі үш хабарламаның сол кездегі қабылданылуын көрсетеді:—

GSAM 264.2"Екінші келуге сенетіндердің барлық топтары осы тараудың (Аян 14) алтыншы және жетінші аяттарында көрсетілген періште шіркеу мен әлемге арналған Мәсіхтің келуі туралы хабарды білдіреді деп келіседі.... Екінші періштенің ісі – адвентистер қауымына Бабыл құлағанын көрсету болды. Олардың көпшілігі бұл жайтты 'түн ортасы дауысы' күші оларды оятқанға дейін білмегендіктен, олар оныншы күн басталардан бұрын шіркеулерден қашып үлгерді. Сондықтан 1844 жылғы жетінші айдан бастап үшінші періштенің хабары қасиеттілерге 'берік ұстаңдар' деген ескерту болып табылады және бүгінге дейін солай болып келеді, және артқа қайтып бармауға, сондай-ақ екінші періштенің дауысы кезінде пәктер тобы арылған белгілерді 'қабылдамауға'.

GSAM 264.3"Ал 1844 жылғы жетінші айдан бері Құдай халқына арналған шын хабар дәл осындай ескерту болған жоқ па?—Әрине, солай.... Он екінші аятта былай делінген: 'Міне, қасиеттілердің табандылығы: міне, олар Құдайдың бұйрықтарын және Исаның сенімін сақтайды'. Сен оларды қайда көрдің, Жохан?—Әрине, 'мұнда', үшінші періштенің хабарында. 1844 жылғы жетінші айдан бері шыдамдылықпен күту уақыты жалғасып келеді, ал сенбі күнін және т.б. ұстанатын топ сол уақыттан бері пайда болды, сондықтан біз үшінші періштенің уағызы дәуірінде өмір сүріп жатқанымыз айқын."¹²