Capitulo 23 — Institucionnan di salud
GSAM 358.1“Stima, mas cu tur cos mi ta desea pa bo prospera y goza di bon salud, mescos cu bo alma ta prospera.”1
GSAM 358.2Riba sabat, 6 di juni 1863, Pastor White y su esposa a asisti na un reunion den tent cu Pastornan Cornell y Lawrence a tene na Otsego, Mich. Aya Sra. White a ricibi un vision cu a revela na dje e asunto di reforma di salud. Desde e tempo ey, articulonan tocante salud y un bida saludabel a wordo publica den Revista y mensahero, y el a cuminsa skirbi loke a wordo revela na dje tocante salud. Un parti di esaki a aparece den Testimonio No. 11, y den un obra titula Con pa biba.
GSAM 358.3E asunto di un bida saludabel y su relacionnan debido cu e desaroyo fisico, mental y spiritual a wordo presenta cu hopi enfasis na e pueblo. Den Revista y mensahero di 25 di oktober 1864, Pastor J. N. Andrews a haci e siguiente sugerencianan importante tocante e asunto:—
GSAM 358J. N. Andrews tocante un bida saludabel
GSAM 358.4“Laga di come tur alimento cu ta perjudicial, y biba un bida di temperancia bou di e influencia di bon instruccion y di un conciencia cu ta tene cuenta cu Dios, ta entre e cosnan mas esencial pa bon salud. Nos curpanan ta tempelnan di e Spiritu Santo. Pa nos por glorific'E di berdad den nos curpanan mescos cu den nos spiritunan, con necesario ta pa nos tin tur e fuerzanan di nos ser fisico den nan vigor completo! Danki na Dios cu awor e asunto aki ta wordo presenta di un manera special na nos pueblo. Salud y forsa ta entre e cosnan cu tin mas balor pa nos, y cu ta di mas importancia pa esnan cu lo presencia e grandioso sucesonan di e tempo di angustia.”
GSAM 359.1E asunto di higiene biblico y temperancia cristian a wordo promovi, tanto den e columnanan di Revista y mensahero como pa medio di nos ministronan.
GSAM 359.2Na e Conferencia General, dia 20 di mei 1866, e siguiente instruccion a wordo duna pa medio di Sra. White (e mesun instruccion ta aparece den Testimonio No. 11):—
GSAM 359Mester establece un institucion di salud
GSAM 359.3“A wordo mustra mi cu nos mester percura pa un hogar pa esnan cu ta sufri, y pa esnan cu ta desea di siña con pa cuida nan curpa pa nan por preveni malesa....
GSAM 359.4“Ora cu esnan cu no ta kere acudi na un institucion dedica na trata malesa cu bon resultado, dirigi pa dokternan cu ta warda sabat, nan lo bini directamente bou di e influencia di e berdad. Door di conoce nos pueblo y nos berdadero fe, nan prejuicio lo wordo venci, y nan lo haya un impresion favorabel. Door di wordo poni asina bou di e influencia di e berdad, algun lo haya alivio di nan malesanan di curpa, y tambe lo haya balsamo di curacion pa nan alma cu ta enfermo pa motibo di pica.
GSAM 359Prediccion di e resultadonan
GSAM 359.5“Segun cu e salud di e enfermonan ta mehora bou di un tratamento prudente, y nan ta cuminsa goza di bida, nan ta haya confianza den esnan cu a yuda nan recobra nan salud. Nan curason ta yena di gratitud, y e bon simia di berdad lo haya un luga aden cu mas facilidad, y den algun caso e lo wordo nutri, brota y duna fruta pa e gloria di Dios. Un solo alma precioso asina cu wordo salba lo tin mas balor cu tur e recursonan necesario pa establece un institucion asina....
GSAM 359.6“Algun cu ta sali cura, of cu a ricibi gran beneficio, lo sirbi como medio pa introduci nos fe na luganan nobo, y halsa e bandera di berdad caminda lo tabata imposibel pa drenta si e prejuicio no a wordo kita prome for di e pensamentonan door di un estadia entre nos pueblo cu e obhetivo di recobra salud.”
GSAM 360.1Cu un voto unanime di nos pueblo reuni a wordo decidi cu, asina pronto cu ta posibel, mester habri un institucion di salud den of cerca di Battle Creek, y cu e mester ta bou di e direccion medico di Dr. H. S. Lay. Banda di su formacion medico anterior, el a pasa mas cu un aña na un estabelecimento di curacion cu awa den parti oriental di e pais pa siña e metodonan hidroterapeutico di trata malesa.
GSAM 360A cumpra un tereno pa un sanatorio
GSAM 360.2Establece un institucion asina den e tempo ey tabata parce un empresa grandi; y si no tabata pa e testimonio di animo aki tocante e resultado, lo a tin algun tardansa pa cuminsa e obra. Sinembargo, en bes di tarda, solamente algun dia a pasa despues cu e conferencia a cera prome cu a wordo cumpra e cas espacioso di Hues Graves, cu ocho acre di tera, cu tabata forma su bunita residencia den parti west di Battle Creek. Pegado na e edificio aki, mesora a wordo traha un ampliacion di dos piso pa sirbi como cuartonan di baño. Den e edificionan aki a habri e Instituto di reforma di salud.
GSAM 360.3Den Revista y mensahero di 19 di juni 1866, a wordo haci e prome yamada general pa suscribi na accionnan den e institucion. Den e mesun numero di e periodico a wordo declara cu e iglesianan di Battle Creek, Mich., y Olcott, N.Y., ya a suscribi na accionnan pa un suma di $2,625, of 105 accion di $25 cada un. Como den e Estado di Michigan no tabatin un ley bou di cual por a forma un corporacion pa administra institucionnan di salud, durante algun tempo e propiedad a keda den custodia di personanan di confianza, te ora cu por a establece un corporacion legalmente.
GSAM 360A cuminsa un revista di salud
GSAM 360.4Dia 1 di augustus, e dirigentenan a cuminsa publica tambe un revista mensual di salud, di diesseis pagina cu un tapa, den formato di revista. Esaki a haya e nomber Reformador di salud. E revista aki ainda ta continua, bou di e nomber Bon salud, y awor ta e revista di salud principal di mundo. E revista aki tabata trata e principionan di salud y temperancia, y tambe tabata sirbi como medio pa anuncia e institucion di salud, cu a wordo habri oficialmente pa pacientnan y huespednan riba 5 di september 1866. Asina, e institucion tabata cumpra, equipa y funcionando den menos cu cuater luna desde cu e asunto a wordo menciona pa prome biaha na nos pueblo; y a wordo suscribi na accionnan pa e suma di $11,000, di cual un gran parti ya tabata paga.
GSAM 361A organisa un corporacion medico
GSAM 361.1Durante e invierno di 1866-67, e poder legislativo di Michigan a aproba un ley bou di cual por a forma un corporacion pa administra e institucion di salud. Dia 17 di mei 1867, a tuma e paso aki, a adopta reglamentonan interno, y a entrega e biennan inmobil y otro propiedad na e administradornan debidamente eligi. E suma total di e accionnan suscribi te na e fecha ey tabata $26,100; di esaki $18,264.87 tabata paga. E institucion tabatin un grupo competente di dokter y ayudo, y e edificionan tabata casi yen di pacient, varios di cual ya a acepta nos fe, despues di a siña conoce nos como pueblo y e berdad despues di a bini na e institucion.
GSAM 361Paña cu ta bon pa salud
GSAM 361.2Den tur epoca y den tur pais, e curason natural ta susceptibel na e influencia di mundo, cu su soberbia di bida, su bobedanan y modanan. E aña 1863, den nos propio pais, ora cu e asunto di salud y paña a wordo mustra na Sra. White, no tabata un excepcion. Esaki ta wordo mira den e entusiasmo ciego di e damanan pa sigui e moda di e tempo di bisti sayanan cu arco, di cual e tamaño tabata haci hopi di nan parce cu nan tabata cana den un balon bira boca abou. Mas o menos den e mesun tempo a wordo introduci dos otro extremo den paña cu a provoca hopi discusion. Kisas un breve descripcion di esakinan lo prepara e lector pa comprende miho un testimonio cu Sra. White a duna tocante e asunto di paña, cu ta aparece den Testimonio pa e Iglesia, No. 10.
GSAM 362Extremonan den paña condena
GSAM 362.1E prome extremo tabata bisti bistidonan traha cu un cola di dies pulgada te mei yarda of mas largo, segun e gusto di esun cu tabata bisti nan. Hopi biaha nan tabata laga esakinan lastra riba suela, y e hombernan tabata yama nan “baridonan di caya”. E di dos extremo tabata exactamente e contrario, y tabata di un estilo mas cerca posibel di e paña cu hombernan tabata bisti. E moda aki a wordo adopta pa esnan cu tabata sigui Srta. Bloomer, y pesey a haya e nomber “bistido di Bloomer”. Finalmente e nomber a wordo cambia pa “Trahe Americano”. Esnan cu tabata defende e trahe aki a tene convencionnan di un luga pa otro, y hopi di nos Ruman muhenan tabata na favor di adopta e. Algun si a bisti e.
GSAM 362Un testimonio tocante e asunto di paña
GSAM 362.2Tocante loke a wordo mustra na Sra. White riba e asunto di paña, lo mi cita algun paragrafo for di Testimonio No. 11:—
GSAM 362.3“E pueblo leal di Dios ta e lus di mundo y e salo di tera, y nan mester corda semper cu nan influencia tin balor. Si nan cambia e bistido sumamente largo pa esun sumamente cortico, nan lo destrui nan influencia pa gran parti. Esnan cu no ta kere, na kende ta nan deber di haci bon y purba trece cerca di e Lamchi di Dios, lo sinti disgusto. Por haci hopi mehoracion den e paña di muhenan cu respecto pa salud sin haci un cambio asina grandi cu ta causa disgusto na esun cu ta mira e.
GSAM 362E bistido di reforma
GSAM 362.4“No mester comprimi e curpa ni un tiki cu corsetnan y baranan di barba di bayena. E bistido mester ta completamente comodo pa e pulmonnan y e curason por funciona di un manera saludabel. E bistido mester yega un poco mas abou cu e rand ariba di e bota, pero e mester ta cortico suficiente pa no toca e sushi di acera y caya, sin cu tin cu hisa e cu man. Un bistido ainda mas cortico cu esaki lo ta apropiado, practico y bon pa salud pa muhenan ora nan ta haci nan trabounan di cas, y especialmente pa esnan cu ta obliga di haci mas of menos trabou pafor.
GSAM 363Mester cubri e curpa di un manera igual
GSAM 363.1“Sea cual sea e largura di e bistido, nan extremidadnan mester ta cubri cu paña mes completamente cu esnan di e hombernan. Por haci esaki door di bisti carson cu forro, plisa den un banchi y mara rond di e enkel, of traha ancho y bira mas smal abou; y esakinan mester ta largo suficiente pa yega te na e sapato. E extremidadnan y e enkelnan cubri asina ta protegi contra coriente di aire. Si e pianan y e extremidadnan ta keda comodo cu paña cayente, e circulacion lo bira igual, y e sanger lo keda puro y saludabel, pasobra e no ta wordo fria ni stroba den su recorrido natural door di e curpa.”
GSAM 363.2E largura di e bistido aki a wordo presenta como un bon termino medio entre e bistido cu cola y e Trahe Americano. No a wordo bisa cu cualkier hende mester bisti e, sino cu nan no mester actua di un manera cu ta haci nan perde nan influencia, y causa disgusto na esnan cu nan mester yuda. No a wordo bisa cu nan mester cubri nan enkelnan di e manera describi aki, sino cu por a hacie di e manera ey. Si e mesun obhetivo ta wordo alcanza di un otro manera, por ehempel cu paña interior largo y cubrimentonan di pia brei, esey lo ta den completo armonia cu e testimonio ey.
GSAM 363Cinco punto esencial pa paña cu ta bon pa salud
GSAM 363.3Lo wordo ripara cu den e estilo di paña recomenda tin cinco punto esencial pa paña cu ta bon pa salud, esta:—
GSAM 363.41. Laga di uza corsetnan y tur compresion di cintura.
GSAM 363.52. Laga di uza tur banchi riba brasanan of pianan cu lo stroba e circulacion liber di sanger.
GSAM 364.13. Cubri tur parti di curpa cu paña di un manera igual, especialmente e pia y e enkelnan.
GSAM 364.24. Laga e sayanan colga for di schoudernan, y den ningun caso permiti pa nan colga riba e heupnan cu banchinan.
GSAM 364.35. E largura di e bistido.
GSAM 364.4Awor tur dokter cu tin bon comprendemento ta defende e prome cuater puntonan, y en cuanto e di cinco, tanto e cola como e bistido sumamente cortico a wordo abandona awor.
GSAM 364Sra. Jenness-Miller tocante paña
GSAM 364.5Durante e aña 1890, Sra. Jenness-Miller, di New York, den e revista mas cientifico di e epoca tocante paña higienico, a defende cu muhenan mester haci nan bistidonan mas cortico poco poco, pa no haci un cambio demasiado brusco, te ora cu nan ta yega mas o menos na e rand ariba di un bota di dama,—exactamente e largura cu Testimonio No. 11 a recomenda.
GSAM 364E aprobacion di Dr. Trall
GSAM 364.6Na 1868 a wordo regla pa Dr. R. T. Trall, di e Colegio Higienoterapeutico di Florence Heights, N.J., duna un curso di conferencia di un siman na nos ministronan na Battle Creek, Mich., na fin di mei. Durante e curso, e dokter tabata huesped di Pastor White. Sra. White no a asisti na e conferencianan, pero como e dokter tabata sali tur dia den e garoshi cu Pastor White y su esposa y Pastor J. N. Andrews, a wordo combini cu e lo scucha su ideanan tocante higiene, malesa y su causanan, e efectonan di remedi, y asina sigui. E simplemente tabata papia di loke a wordo mustra na dje den vision, sin bisa, sinembargo, di unda su conocemento a bini. E dokter a declara cu ciencia medico tabata den armonia cu e ideanan cu el a expresa. Pastor Andrews a conta mi cu na fin di e conversacion di e di dos dia, e dokter a puntra Sra. White unda el a gradua den ciencia medico. El a keda sorprendi ora el a siña cu e nunca a studia e cosnan aki, pero tabata conta e e resultado di loke a wordo mustra na dje na Otsego, Mich., dia 6 di juni 1863. El a sigur'e cu tur su ideanan tabata den e armonia mas estricto cu fisiologia y higiene, y cu riba hopi di e asuntonan el a bai mas profundo cu e mes a yega di bai. Despues di mas o menos cinco dia di e paseonan y conversacionnan aki, e dokter kier a sa di Pastor White pakico el a wordo invita pa laga su colegio pa duna conferencia na e ministronan na Battle Creek. El a bisa: “Sra. White ta mes bon prepara cu ami pa duna nan e instruccion necesario den higiene.”
GSAM 365Ciencia medico ta aproba
GSAM 365.1Su numeroso escritonan tocante e diferente ramanan di higiene practico ta na disposicion di publico pa añanan, y hopi di nan awor ta compila den un tomo titula Temperancia cristian y higiene biblico. Algun di e dokternan cu e miho formacion a declara, despues di un examen cuidadoso di e escritonan aki, cu ciencia medico ta den completo acuerdo cu nan. Den su caso, nan no ta e resultado di estudio, sino simplemente e registro por escrito di loke Señor a revela na dje den vision.
GSAM 365E testimonio di Dr. Kellogg
GSAM 365.2Como un testimonio di con e investigacionnan di ciencia medico ta concorda cu loke a wordo revela den vision na Sra. White na 1863, lo mi cita for di e prefacio di Temperancia cristian palabranan skirbi pa J. H. Kellogg, M.D., kende ta na cabes di e sanatorio mundialmente famoso di Battle Creek, Mich. E ta bisa:—
GSAM 365.3“1. Den e tempo cu e escritonan menciona a aparece pa prome biaha, e asunto di salud tabata casi completamente ignora, tanto pa e pueblo na cual nan tabata dirigi como pa mundo en general.
GSAM 365.4“2. E poconan cu tabata defende e necesidad di un reforma den e custumbernan fisico, hunto cu nan defensa di principionan di reforma berdadero, tabata propaga e erornan mas evidente y, den algun caso, repugnante.
GSAM 366.1“3. Ningun caminda y pa ningun hende a wordo presenta un conhunto sistematico y armonioso di berdadnan di higiene, liber di erornan evidente y cu ta concorda cu e Biblia y e principionan di e religion cristian.
GSAM 366.2“Bou di e circunstancianan aki, e escritonan menciona a aparece. E principionan siña no a wordo respalda pa autoridad cientifico, sino presenta di un manera simpel y directo pa un hende cu no ta pretende di tin conocemento cientifico, pero cu ta declara cu e ta skirbi cu e ayudo y autoridad di e iluminacion divino.
GSAM 366E principionan a resisti e prueba
GSAM 366.3“Con e principionan presenta bou di circunstancianan asina particular y cu declaracionnan asina notable a resisti e prueba di tempo y experiencia? Ta un pregunta cu por wordo haci cu tur derecho. Su contesta ta wordo haya den hechonan cu por wordo verifica di e manera mas amplio.... E principionan cu un cuarto di siglo pasa tabata sea completamente ignora of haci obheto di burla, poco poco a gana e confianza y e aprecio di publico, te cu mundo a lubida completamente cu no semper nan tabata acepta asina. Descubrimentonan nobo den ciencia y interpretacionnan nobo di hechonan bieu continuamente a agrega prueba di confirmacion, te cu na e momento actual cada un di e principionan defendi mas cu un cuarto di siglo pasa ta fortifica di e manera mas fuerte posibel pa evidencia cientifico.
GSAM 366Prueba di e origen divino di e visionnan
GSAM 366.4“Sigur mester considera como algo remarcabel, cu ta duna evidencia inconfundibel di discernimento y guia divino, cu meimei di enseñansanan confuso y contradictorio, cu ta reclama autoridad di ciencia y experiencia, pero cu ta deforma pa ideanan extremo y cu no por haci bon pa motibo di e gran cantidad di error cu ta mezcla cu nan, un persona cu no ta pretende di tin conocemento cientifico ni erudicion, toch por a ordena, for di e masa confuso di ideanan mancha cu error cu algun escritor y pensador a presenta riba asuntonan di salud, un conjunto di principionan di higiene asina armonioso, asina coherente y asina berdadero. Mester admiti cu esaki ta algo extraordinario, ya cu e principionan ey ta asina armonioso y berdadero cu e discusionnan, e investigacionnan, e descubrimentonan y e experiencia di un cuarto di siglo no a resulta den e caida di ni un solo principio, sino solamente a sirbi pa confirma e doctrinanan cu a wordo siña.” Fecha: “Battle Creek, Mich., 1890.”
GSAM 367Ampliacion di e institucion di salud
GSAM 367.1Bao direccion di J. H. Kellogg, M.D., cu a uni su mes cu e institucion como dokter principal na 1876, a resulta cu e demanda pa tratamento tabata asina grandi cu den primavera di 1877 mester a percura pa mas espacio. Na 1876 e nomber di e institucion a cambia di Instituto pa Reforma di Salud pa Sanatorio Medico y Quirurgico, y na 1878 a construi un edificio principal nobo.
GSAM 367.2E edificio aki tabatin un tamaño di 136 x 46 pia y cuatro piso riba e sotano. Henter e edificio tabata wordo calenta cu stoom y ilumina cu gas. Poco despues di su apertura, casi tur e espacio tabata ocupa pa pacientnan y huespednan.
GSAM 367.3Te e tempo ey, loke e testimonio di Sra. White a pronostica na 1866 tocante e institucion a wordo cumpli di un manera masha notabel. Ya hopi decena di hende a acepta e lus di berdad presente, despues cu nan a conoce e pueblo aki pa prome biaha ora nan a bin na e institucion en busca di salud.
GSAM 367Retiro Rural di Salud
GSAM 367.4Den Señalnan di e temponan di 22 di november 1877, M. G. Kellogg, M.D., medio ruman homber di J. H. Kellogg, a anuncia cu el a obtene terreno na banda di Howell Mountain, dos milla y mei pa nordost di St. Helena, den condado di Napa, Cal., y cu pronto e lo construi un edificio cu lo haya e nomber “Retiro Rural di Salud”, situa banda di Crystal Springs. Durante invierno di 1877-78 a construi un edificio, cu a habri pa trata pacientnan na cuminsamento di 1878. E retiro di salud aki, mescos cu e institucion madre, e sanatorio na Battle Creek, no solamente a crece den tamaño, sino tambe a bira un lugar unda masha hopi hende a yega na conoce y acepta e mensahe.
GSAM 368E Revista di Salud di Pacifico
GSAM 368.1Verano di 1885 tabata un periodo cu hopi acontecimento di progreso den e causa di e mensahe di e di tres angel. Dia 1 di mei, e Retiro Rural di Salud na St. Helena a wordo poni bao direccion medico di un dokter cu a gradua debidamente. Den luna di juni a cuminsa publica, cada dos luna, e Revista di Salud di Pacifico y Defensor di Temperancia, un revista di 24 pagina bao supervision editorial di Pastor J. H. Waggoner. Pa medio di esakinan, bida nobo a drenta e institucion di salud. En bes di sufri perdida, manera den añanan anterior, e institucion a cuminsa mustra, di aña pa aña, un ganashi neto di $2,000 pa $4,000 pa aña, te cu den e aña cu a cera na april 1891, el a mustra un ganashi neto di mas cu $12,000.
GSAM 368.2Na e reunion di e Asociacion di e Retiro Rural di Salud na St. Helena, na 1887, a haci e siguiente declaracion tocante e finanzas di e institucion: dia 1 di mei 1885, e balor neto di e institucion tabata solamente $5,322.76, esta $2,547.24 menos cu e balor di tur e accionnan cu a wordo emiti te e fecha ey. Den otro palabra, e institucion a gasta tur su ganashinan y $2,547.24 di su capital accionario. Dia 1 di april 1887, e balor di e institucion despues di kita tur su debennan tabata $21,372.64, esta un aumento di $16,049.88 den binti-tres luna. Di e suma aki, a cumpra accionnan pa un balor di $5,280, y a haci donacionnan na e institucion pa un suma di $2,497.60; asina cu e actividadnan di e institucion a duna un ganashi neto di $8,272.28. Mas o menos den e tempo ey, e Revista di Salud di Pacifico a cuminsa sali como un revista mensual di 32 pagina, cu tapa, y a resulta cu e tabata sirbi ainda mas pa adelanta e interesnan y e principionan di e institucion.
GSAM 369Obra di caridad
GSAM 369.1Den e Misionero Medico di januari 1891, papiando di e Sanatorio di Battle Creek, Dr. J. H. Kellogg a bisa:—
GSAM 369.2“E tratamento duna como caridad durante e cuarto di siglo cu e institucion ta existi ta representa un suma bastante mas grandi cu $100,000, varios biaha mas cu e capital accionario inverti originalmente.
GSAM 369.3“Ademas di e obra di caridad menciona, e institucion a manda conferencistanan, enfermeronan, instructornan di scolnan di cushina y otro personanan cu a wordo forma pa varios ramo di obra misionero.”
GSAM 369Un suplica pa e huerfanan
GSAM 369.4Na e Conferencia General, dia 8 di maart 1891, Dr. Kellogg a haci un suplica masha ferviente na fabor di e huerfanan. El a bisa: “Mi a wordo nombra como ‘delegado general’, y mi ta bay representa esnan cu no tin representante: e huerfanan, cu no tin ningun hende pa cuida nan.”
GSAM 369E donacion di $30,000 di Sra. Haskell
GSAM 369.5Den e Misionero di Nos Pais di januari 1892 a haci un suplica urgente pa obtene e recursonan necesario pa percura pa un cas pa e muchanan huerfano. Den e revista ey tabatin e nombernan di esnan cu a priminti donacionnan pa e cas, na un total di $17,716. Esnan cu tabata promove e obra a considera e suma demasiado chikito pa un empresa asina grandi, y p'esey nan tabata teme cu e ehecucion di e obra lo wordo tarda. Pero Esun cu ta mira e fin for di e cuminsamento, y cu ta doño di e “bestianan riba mil sero”, a dirigi e acontecimentonan di tal manera cu un dama rico cu no tabata di nos fe, Sra. Caroline E. Haskell, di Chicago, biuda di Sr. Frederick Haskell, al tende di e obra di caridad cu nan tabata planea, mesora a pone e suma di $30,000 na disposicion di e comision di construccion. Su unico condicionnan tabata cu mester uza henter e suma pa construi un cas pa huerfano segun e plannan cu ya a wordo traha, cu mester dirigi e cas den un spiritu amplio y generoso, y cu e institucion mester yama Cas Memorial Haskell, na memoria di su esposo difunto.
GSAM 370.1Cu e recursonan asina duna, e Asociacion Medico Misionero y di Beneficencia por a construi y habri e edificio como cas pa huerfano durante e aña. E edificio aki a wordo dedica dia 25 di januari 1894. Durante gran parti di e tempo desde e fecha ey, e famia, forma pa huerfanan, ayudadonan y maestronan, tabatin un promedio di cien persona.
GSAM 370E Cas Memorial James White
GSAM 370.2Ademas di e cuido y sosten di e huerfanan aki, e asociacion ta dirigi un otro institucion di caridad, yama Cas Memorial James White, unda mas cu binti persona di edad cu no tin cas ta haya cuido y comodidad.
GSAM 370Misioneronan medico
GSAM 370.3Den e ramo di obra aki a tuma un otro paso energico ora a cuminsa forma misioneronan medico. Den elogio di e esfuerso aki pa eleva humanidad, Sra. White a bisa, den un carta scirbi for di Preston, Australia, dia 16 di september 1892:—
GSAM 370.4“Mi lo desea cu tabatin cien persona ta haya formacion caminda awor tin un solo. Asina e mester ta. Tanto homber como muhe por ta mas util como misionero medico cu como misionero sin educacion medico.”
GSAM 370.5E cantidad di persona cu ta sigui un curso di instruccion pa prepara nan mes pa dedica nan bida na un sirbishi di e clase aki a aumenta hopi desde cu a scirbi e palabranan ariba.
GSAM 370Crecemento di e obra di salud
GSAM 370.6Den e Misionero Medico di januari 1894 tin un relato cortico cu ta presenta hechonan interesante tocante e crecemento di e obra di salud. E ta bisa lo siguiente:
GSAM 371.1“E Instituto pa Reforma di Salud a wordo organisa na 1866.... A cumpra un cas modesto di palo, un residencia particular den un lugar agradabel y saludabel riba e terrenonan mas halto di Battle Creek, un di e ciudadnan cu tabata crece den Michigan. Dos dokter, dos asistente pa bañonan, un enfermero (sin formacion), tres of cuatro ayudado, un paciente, un cantidad sin fin di incomodidadnan y hopi fe den futuro di e institucion y den e principionan riba cua el a wordo funda: esaki tabata e cuminsamento di e obra actual. E tabata conoci como e Instituto pa Reforma di Salud.
GSAM 371.2“Riba e lugar di e cas chikito original awor tin un edificio di 312 pia largo y 100 pia hundo, cu seis piso, cu por acomoda trescien huesped. E tin tur e aparatonan cu ciencia moderno por sugeri pa cuida e enfermonan y restaura nan salud. Dies dokter, mayoria di nan specialista den nan propio ramo, ta forma e cuerpo medico. Enfermeronan y otro ayudadonan ta forma un famia di mas cu trescien persona, y e clientela di e institucion ta inclui hende di cada estado di e Union, y hopi huesped di otro paisnan. Su portanan ta semper habri pa e misionero, tanto di nos pais como di exterior, di cualkier denominacion, y casi semper tin un of mas di e huespednan aki den e famia.
GSAM 371E hospital di e sanatorio
GSAM 371.3“E hospital a wordo construi na 1888, un edificio di 100 x 60 pia, cu cinco piso. Tres di e pisonan ariba di e edificio ta wordo uza pa e departamento quirurgico di e sanatorio, cambernan di paciente y salanan di enfermo. Aki tambe tin oficinanan pa e obra di caridad di e institucion. Binti cas chikito ta agrupa rond di dje, y ta ocupa pa pacientnan of studiantenan. Varios di e casnan ta wordo calenta cu stoom y ilumina cu electricidad, mescos cu e edificio principal. Dia 1 di juli 1884 a organisa un scol pa forma enfermeronan medico misionero. Durante e prome seis luna a inscribi trinta y cinco studiante.”
GSAM 372Prediccion di trahadonan cu lo sali
GSAM 372.1Papiando di e institucion di salud situa na St. Helena, Cal., Sra. White ta bisa den un comunicacion scirbi for di Tramelan, Suiza, dia 6 di februari 1887:—
GSAM 372.2“Dios a bisa cu si e hombernan relaciona cu e institucion aki lo cana den humildad y obediencia, haciendo e boluntad di Dios, e institucion lo biba y prospera; y for di dje lo manda misioneronan pa bendiciona otronan cu e lus cu Dios a duna nan. Den e spiritu di Hesus, esakinan lo tumba idolonan den lugarnan halto; nan lo desenmascara supersticion y planta berdad, pureza y santidad caminda awor solamente ta cultiva error, satisfaccion sin freno di e propio deseonan, falta di temperancia y maldad.”
GSAM 372.3Nos ta cita e palabranan aki, pasobra nan ta aplica cu e mesun forsa na otro institucionnan similar.
GSAM 372Exito priminti den e obra di salud
GSAM 372.4Den un testimonio special duna na e iglesia na 1891, nos ta lesa: “E bendicion di Dios lo reposa riba cada esfuerso haci pa lanta interes den reforma di salud, pasobra tin mester di dje tur caminda. Mester tin un renobacion den e asunto aki, pasobra Dios tin e proposito di realisa hopi pa medio di esaki.”
GSAM 372E Colegio Medico Misionero Americano
GSAM 372.5Paso pa paso e lus tocante e manera racional di trata enfermedad a avansa, te cu na juni 1895 a surgi e necesidad di organisa un institucion di educacion medico. Pa cumpli cu e necesidad aki, a organisa e Colegio Medico Misionero Americano cu e proposito special di forma dokternan pa traha bao e Asociacion Medico Misionero y di Beneficencia Adventista di Shete Dia, den camponan di nos pais y di exterior. E ceremonianan di inauguracion a tuma lugar na Battle Creek, dia 30 di september 1895, y e colegio a habri e siguiente dia, 1 di october, cu un klas di cuarenta studiante.
GSAM 372.6Den e anuncio di e colegio nos ta lesa:
GSAM 372.6“E colegio ta registra legalmente na Chicago, bao e leynan di e estado di Illinois. E curso di estudio lo ta mes completo cu esun di e miho scolnan medico di Estados Unidos. E instruccion lo wordo duna en parti na Chicago y en parti na Battle Creek, Mich.”
GSAM 373.1Tocante esnan cu ta prepara nan mes pa e obra medico misionero, nos ta lesa lo siguiente den e Misionero Medico di augustus 1895:
GSAM 373.1“E klas di enfermeronan cu actualmente ta haya formacion na e Scol di Formacion pa Enfermero di e Sanatorio di Battle Creek tin mas cu 250 persona; cada un di nan cu awor ta competente pa participa den obra medico misionero a haya un puesto asigna. Tin mester di enfermero pa e Islanan di Mar di Sur, India, Antiyas, America di Sur, binti-cinco of trinta pa e estadonan di sur di Estados Unidos, y pa nos ciudadnan grandi.”
GSAM 373Crecemento di e obra medico misionero
GSAM 373.2Na e ceremonia di graduacion di e klas di enfermeronan misionero di e sanatorio, teni den e Tabernaculo dia 5 di november 1895, Dr. Kellogg a bisa:—
GSAM 373.3“Diesdos aña pasa, na un ceremonia di e clase aki, dos enfermero a gradua. Actualmente tin un cuerpo di entre trescien y cuatrocien enfermero. Tin diesnuebe dokter na e sanatorio y binti-dos na institucionnan similar, mas o menos relaciona cu e sanatorio y bao supervision di e Asociacion Medico Misionero y di Beneficencia. Cincuenta y tres di nos enfermeronan ta den diferente paisnan den exterior: na Suecia, Mexico Antiguo, Costa di Oro di Africa, Australia, Africa di Sur, Dinamarca, India, Nobo Zelandia, Samoa y Guyana Britanico. Tin sesenta y tres studiante di medicina cu actualmente ta haya formacion. Cuarenta y un di nan ta aki, binti-dos na Universidad di Michigan y otro scolnan. Binti-dos enfermero ta gradua aki awe nochi, completamente prepara pa sali como enfermero aproba.”
GSAM 373.4Siguiendo e crecemento di nos institucionnan di salud te na 1902, nos ta haya cu e Sanatorio di Battle Creek, cu su colegio medico y scol di formacion pa enfermero, ta e institucion mas grandi di su clase den mundo cu ta propiedad di Adventistanan di Shete Dia.
GSAM 374E edificionan principal a wordo destrui pa candela
GSAM 374.1Den anochi di 18 di februari 1902, e edificio principal grandi, cu su excelente equipo, y e hospital espacioso a wordo consumi pa candela. Na e momento ey tabatin cuatrocien enfermo y huesped den e edificionan, pero pa medio di e esfuersonan heroico di e dokternan, enfermeronan y ayudadonan, y cu e proteccion special di Señor, a logra saca nan tur for di e edificionan sin herida serio.
GSAM 374E sanatorio nobo
GSAM 374.2Riba e lugar di e edificionan bieu a construi un otro edificio, mas grandi y mas solido cu esun anterior. E prome piedra di e edificio actual a wordo poni dia 12 di mei 1902, y e edificio a wordo dedica dia 31 di mei 1903. E directornan di e institucion ta bisa di e edificio nobo cu “e ta mes solido y duradero cu un edificio por wordo traha cu heru, piedra, bloki di klei y cement.
GSAM 374.3“E equipo di e institucion ta, den tur detalle, esun mas moderno, completo, higienico, comodo y solido cu por haya; y ta kere cu, awor cu e ta caba, e Sanatorio di Battle Creek ta ofrece facilidadnan y comodidadnan pa enfermonan cu sigur no ta wordo supera.
GSAM 374.4“E meta di e directornan di e institucion tabata di reuni na un solo lugar y bao condicionnan favorabel tur e metodonan y aparatonan nobo pa tratamento di enfermonan cu ta reconoci den medicina racional, y di uza e metodonan ey cu consciencia y inteligencia.”
GSAM 374Lo establece hopi sanatorio
GSAM 374.5E lus comunica na e pueblo aki ta cu Señor kier pa tin hopi sanatorio di tamaño modera reparti rond mundo, en bes di tin algun poco institucion gigantesco. Nos ta contento di nota cu a haci un cuminsamento cu e apertura di sanatorionan chikito den varios parti di mundo, specialmente durante e ultimo decada. Den e Anuario di e Conferencia General pa 1904 tin un lista di mas cu cincuenta di e institucionnan mas chikito aki.
GSAM 375Lista di sanatorionan
GSAM 375.1Aunke lo por ta interesante pa conta e circunstancianan cu a conduci na e establecimento di esakinan, den e espacio limita cu nos tin, nos mester ta satisfecho cu un lista di e paisnan caminda nan ta situa y e cantidad den cada pais. Nos ta haya na Estados Unidos, 35; Gran Bretaña, 3; Alemania, 1; Suiza, 1; Dinamarca, 1; Noruega, 1; Suecia, 1; Africa di Sur, 1; Australia, 2; Nobo Zelandia, 1; isla di Samoa, 1; Mexico Antiguo, 1; India, 1; Japon, 1.
GSAM 375Lista di salanan di tratamento
GSAM 375.2Ademas di e sanatorionan aki, tin binti-dos sala di tratamento, di cua dieshete ta na Estados Unidos; un na Jaffa, un na Jerusalem, Palestina; un na Guadalajara, Mexico Antiguo; un na Kimberley, Africa di Sur; y un na Rockhampton, Australia. Ademas di esakinan, tin binti-seis restaurant vegetariano caminda hende por obtene cuminda puro y higienico, y tambe ricibi mas o menos instruccion tocante e manera corecto di biba.
GSAM 375.3E cifranan aki tocante e progreso di e principionan di reforma di salud ta mustra con Señor por “realisa un gran obra pa medio di esaki”, manera a wordo pronostica pa inspiracion divino na 1866; y nan ta mustra tambe, manera a wordo pronostica na 1863, con “e principionan di reforma di salud” por hunga un papel den “prepara un pueblo pa wordo hiba na cielo na e binida di Señor”. Cu e institucionnan di salud aki por multiplica cien biaha y pronto cumpli cu e proposito pa cua nan a wordo establece y planea.
Notes
- 3 Juan 2. ↩